Ngày 2-4, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper chủ trì cuộc họp trực tuyến với sự tham gia của Pháp, Đức, Canada, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Ấn Độ cùng khoảng 40 quốc gia, bàn về hành động tập thể nhằm tái lập tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin Reuters, động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn cho tuyến đường thủy huyết mạch này cần sự tham gia của nhiều bên.
Bà Cooper cảnh báo sự liều lĩnh của Iran ở khu vực hàng hải trọng yếu này đang “đánh vào an ninh kinh tế toàn cầu”, đồng thời cáo buộc Tehran “chiếm đoạt một tuyến hàng hải quốc tế để bắt giữ nền kinh tế toàn cầu làm con tin”. Mỹ không tham dự cuộc họp này.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz trên thực tế để trả đũa các cuộc không kích của Mỹ – Israel bắt đầu từ cuối tháng 2, đẩy giá năng lượng tăng vọt và khiến việc mở lại eo biển trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều chính phủ.
Các nước châu Âu ban đầu từ chối yêu cầu của ông Trump về việc điều hải quân đến khu vực vì lo ngại bị kéo vào xung đột, nhưng áp lực từ chi phí năng lượng leo thang đang buộc nhiều bên phải cân nhắc lại.
Theo Reuters, liên minh đang ở giai đoạn đầu hình thành, do Anh và Pháp dẫn dắt. Các thảo luận ngày 2-4 mới tập trung vào câu hỏi cơ bản: quốc gia nào sẵn sàng tham gia?
Người phát ngôn lực lượng vũ trang Pháp Guillaume Vernet cho biết quá trình này sẽ gồm nhiều giai đoạn và chỉ có thể triển khai sau khi các hành động thù địch lắng xuống hoặc chấm dứt. Chủ nhà Anh thông báo sẽ tổ chức một cuộc họp của các nhà hoạch định quân sự vào tuần tới để thảo luận chi tiết hơn.
Chủ đề trọng tâm là làm thế nào để các chủ tàu đủ tự tin cho tàu tiếp tục di chuyển qua khu vực và giảm phí bảo hiểm. Ông Vernet thừa nhận cuối cùng vẫn cần sự phối hợp từ phía Iran – điều khó thể xảy ra vào lúc này – và nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ cần tập hợp một số lượng tàu đủ lớn và có khả năng phối hợp trên không, trên biển, cũng như khả năng chia sẻ tình báo”.
Song song với hội nghị, Bahrain trình một nghị quyết lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về bảo vệ vận tải thương mại qua Hormuz – động thái mà giới chuyên gia nhận định có thể dọn đường cho một can thiệp quân sự có phối hợp.
Theo Reuters, văn bản sửa đổi của dự thảo dùng ngôn ngữ bớt gay gắt hơn, nhưng vẫn đề nghị ủy quyền cho các quốc gia sử dụng “mọi biện pháp cần thiết tương xứng với hoàn cảnh” để bảo đảm quá cảnh an toàn.
Thách thức địa lý cũng không nhỏ: eo biển Hormuz có vùng nước nông và địa hình cao – có lợi cho các chiến thuật chiến tranh bất đối xứng của Iran, bao gồm tên lửa và máy bay không người lái.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, phát biểu ngày 2-4 trong chuyến thăm Hàn Quốc, nhận định việc dùng vũ lực để chiếm và kiểm soát eo biển là “không thực tế”, cảnh báo điều đó sẽ khiến tất cả những ai đi qua phải đối mặt với rủi ro từ tên lửa đạn đạo của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Trả lời Đài Al Jazeera, ông Christopher Featherstone, giảng viên Đại học York, cho rằng hội nghị do Anh tổ chức phát đi tín hiệu cam kết ngoại giao từ nhiều quốc gia ngoài Mỹ. Ông nhận định Thủ tướng Anh Keir Starmer rõ ràng đang cố gắng phát tín hiệu cam kết với mối quan hệ Mỹ – Anh tới ông Trump, cho thấy Anh có thể dẫn dắt một số đồng minh châu Âu, đồng thời cũng phát tín hiệu tới Iran rằng “nhiều nước không nhắm mắt chấp nhận các yêu cầu của ông Trump”.
Tuy nhiên ông Ian Lesser từ Quỹ Marshall Đức cảnh báo triển vọng liên minh là “đáng ngờ” nếu không có dàn xếp trước với Iran, và khả năng cao liên minh vẫn cần đến Mỹ.
“Lý tưởng nhất thì liên minh của ông Starmer không phải là để thay thế cho lực lượng Mỹ, mà là một liên minh lớn hơn hoạt động cùng với Mỹ”, ông Lesser nói với Al Jazeera. Ông Starmer trước đó cũng thừa nhận việc mở lại eo biển “sẽ không dễ dàng”.
Theo Hãng tin AP, cộng đồng kim cương tại thành phố Antwerp (Bỉ) vừa trao tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump một chiếc nhẫn vàng đính hàng trăm viên đá quý, ước tính trị giá 25.000-35.000 USD, vài tháng sau khi mặt hàng này được Mỹ miễn thuế nhập khẩu.
Chiếc nhẫn được Trung tâm Kim cương thế giới Antwerp (AWDC) chuyển cho Đại sứ Mỹ tại Bỉ Bill White trong tuần này để gửi tới ông Trump, nhân sự kiện kỷ niệm 250 năm lập quốc Mỹ tổ chức tại thành phố Brussels (Bỉ).
Thiết kế của nhẫn có 321 viên kim cương, 56 viên sapphire, 13 viên ngọc lục bảo và 6 viên ruby, xếp thành hai chữ T khổng lồ cạnh quốc kỳ Mỹ, các mốc 1776 và 2026, số 45, 47 cùng hình đại bàng cánh kim cương ngậm cành ô liu ngọc lục bảo.
"Lời cảm ơn đặc biệt tới những người bạn của tôi ở thành phố Antwerp vì chiếc nhẫn Freedom 250 tuyệt đẹp", ông Trump nói trong một đoạn video phát tại sự kiện kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc Mỹ tổ chức ở Brussels.
Chủ tịch AWDC Isidore Mörsel ví các mối quan hệ đối tác chân chính giống những viên kim cương tự nhiên, được tôi luyện dưới áp lực và tỏa sáng khi xây dựng trên niềm tin.
Món quà xuất hiện sau khi AWDC hồi tháng 9 thông báo đạt mức thuế nhập khẩu 0% từ Mỹ cho hơn 2 tỉ USD kim cương đánh bóng xuất khẩu từ thành phố Antwerp mỗi năm.
Tổ chức này cho biết chỉ đóng góp ý kiến cho Ủy ban châu Âu trong đàm phán thuế quan với chính quyền ông Trump năm 2025, không trực tiếp vận động hành lang.
Theo quy định Mỹ, quà tặng cá nhân dành cho Tổng thống phải được kê khai trong bản công khai tài sản hằng năm, trong khi quà từ chính phủ nước ngoài bị giới hạn trừ khi Quốc hội chấp thuận.
Bản kê khai năm 2025 của ông Trump cho thấy ông từng nhận một bức tượng trị giá 250.000 USD và 10 vé chung kết World Cup từ Chủ tịch FIFA Gianni Infantino - tổng giá trị khoảng 15.000 USD.
Bốn chuyên gia đạo đức công quyền nhận định vị Tổng thống Mỹ đã phá vỡ thông lệ hạn chế nhận quà kéo dài nhiều thập kỷ tại Nhà Trắng.
Chiếc nhẫn do thợ kim hoàn Antwerp David Gotlib chế tác cùng AWDC, hiện chưa được chuyển tới tay ông Trump.
Đại sứ Bill White cho biết sau khi được chuyển giao, chiếc nhẫn sẽ được trưng bày tại Phòng Bầu dục.
Theo ba nguồn thạo tin được Hãng tin Reuters (Anh) dẫn lại, khuôn mặt của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bị biến dạng trong cuộc tấn công nhằm vào khu nhà của cha ông, ông Ali Khamenei, ở trung tâm thủ đô Tehran trong ngày đầu cuộc chiến và ông bị thương nặng ở một hoặc cả hai chân.
Tuy vậy, vị tân lãnh tụ tối cao 56 tuổi này đang hồi phục và vẫn giữ được sự minh mẫn. Ông tham gia các cuộc họp với quan chức cấp cao qua audio và vẫn tham gia vào quá trình ra quyết định về các vấn đề lớn, bao gồm chiến sự và đàm phán với Washington, theo các nguồn tin thân cận với ông.
Giới quan sát đặt câu hỏi liệu tình trạng sức khỏe của ông Mojtaba Khamenei có cho phép ông điều hành công việc quốc gia hay không, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ - Iran bắt đầu tại Pakistan vào ngày 11-4.
Lời kể của những người thân cận cung cấp mô tả chi tiết nhất về tình trạng sức khỏe của ông Mojtaba Khamenei trong nhiều tuần qua.
Hãng tin Reuters lưu ý họ không thể xác minh độc lập các mô tả này.
Nơi ở, tình trạng sức khỏe và khả năng điều hành đất nước của ông Mojtaba Khamenei nhìn chung vẫn là điều bí ẩn đối với công chúng, khi không có bất kỳ hình ảnh, video hay bản ghi âm mới nào của ông được công bố kể từ sau cuộc không kích trên và thời điểm ông được bổ nhiệm thay thế cha mình vào ngày 8-3.
Phái đoàn Iran tại Liên hợp quốc không phản hồi các câu hỏi của Reuters về mức độ thương tích của ông Mojtaba Khamenei hoặc lý do ông chưa xuất hiện trong bất kỳ hình ảnh hay video mới nào.
Ông Mojtaba Khamenei bị thương vào ngày 28-2, ngày đầu tiên Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Trong cuộc không kích, Lãnh tụ tối cao Iran lúc đó là ông Ali Khamenei cùng một số thành viên gia đình đã thiệt mạng.
Không có tuyên bố chính thức nào từ Iran về mức độ thương tích của ông Mojtaba Khamenei. Tuy nhiên, một người dẫn chương trình trên truyền hình nhà nước Iran đã gọi ông là "janbaz" - thuật ngữ dùng cho những người bị thương nặng trong chiến tranh - sau khi ông được chọn làm lãnh tụ tối cao.
Những mô tả mới nhất về thương kích của ông Mojtaba Khamenei trùng khớp với tuyên bố của Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth vào ngày 13-3, khi ông nói vị tân lãnh tụ tối cao này "bị thương và có khả năng bị biến dạng".
Một nguồn tin am hiểu các đánh giá tình báo Mỹ tiết lộ ông Mojtaba Khamenei được cho là đã mất một chân.
Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) từ chối bình luận về tình trạng của ông Mojtaba Khamenei. Văn phòng Thủ tướng Israel cũng không phản hồi các câu hỏi.
"Chiến dịch này diễn ra ở Đại Tây Dương, trên vùng biển quốc tế, với sự hỗ trợ của một số đối tác, trong đó có Anh, tuân thủ nghiêm ngặt luật biển", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron viết trên mạng xã hội X, theo Reuters.
Ông viết thêm: "Việc các tàu thuyền lách luật cấm vận quốc tế, vi phạm luật biển và tài trợ cho cuộc chiến mà Nga đã tiến hành chống lại Ukraine trong hơn 4 năm qua là không thể chấp nhận được".
Cơ quan Hàng hải Đại Tây Dương hôm nay 1.6 thông báo rằng Hải quân Pháp đã can thiệp vào một tàu chở dầu cách mũi Brittany hơn 740 km về phía tây, đang trên đường từ thành phố Murmansk của Nga, nhưng không nêu tên tàu.
"Chiến dịch này nhằm kiểm tra quốc tịch của một tàu bị nghi ngờ treo cờ giả. Sau khi đội kiểm tra lên tàu, việc xem xét các giấy tờ đã xác nhận những nghi ngờ về tính bất hợp pháp của lá cờ được treo. Theo luật pháp quốc tế và yêu cầu của công tố viên, tàu đã bị chuyển hướng", thông báo viết.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Nga.
Pháp và Anh đều tuyên bố sẽ ngăn chặn những tàu có liên hệ với "hạm đội bóng tối" bị cấm vận của Nga đi qua vùng biển thuộc hai nước này. Thủ tướng Anh Keir Starmer hồi tháng 3 đã tuyên bố rằng ông đã cho phép quân đội Anh lên tàu thuộc "hạm đội bóng tối".
Kể từ tháng 9.2025, lực lượng Pháp đã lên tàu 3 chiếc tàu khác bị cho là thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga. Những tàu này được phép ra khơi sau khi chủ nộp phạt, theo AFP.
Những tàu thuộc "hạm đội bóng tối" thường xuyên thay đổi quốc kỳ, hoặc sử dụng giấy đăng ký không hợp lệ nhằm trốn tránh sự theo dõi.
Một số quốc gia phương Tây đã áp đặt lệnh cấm vận đối với hàng trăm tàu thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine vào ngày 24.2.2022, theo AFP.
Gần 600 tàu bị nghi ngờ là một phần của "hạm đội bóng tối" đang phải chịu lệnh cấm vận của Liên minh châu Âu.
