Lá mơ lông (Paederia foetida) là loại rau quen thuộc trong ẩm thực và y học dân gian ở nhiều quốc gia châu Á. Từ lâu, loại cây này đã được sử dụng trong các bài thuốc truyền thống nhằm hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, khó chịu bụng và cải thiện tình trạng đau bụng, theo The Times of India (Ấn Độ).
Không chỉ được lưu truyền trong dân gian, lá mơ lông còn thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu. Nhiều công trình đăng trên cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia Mỹ (NCBI) cho thấy loại lá này chứa các hợp chất có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm và có khả năng hỗ trợ cải thiện một số rối loạn tiêu hóa.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh
Từ lâu, lá mơ đã được xem là “khắc tinh” của nhiều vấn đề đường ruột nhờ chứa các hoạt chất có khả năng kháng khuẩn tự nhiên. Loại lá này giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn, amip và một số ký sinh trùng trong đường tiêu hóa. Trong dân gian, lá mơ thường được dùng để hỗ trợ cải thiện tiêu chảy, đầy hơi, khó tiêu hoặc đau bụng do ăn uống không hợp vệ sinh nhờ đặc tính thanh nhiệt, kiện tỳ và giảm co thắt ruột.
Hỗ trợ giảm viêm, đau nhức xương khớp
Không chỉ tốt cho tiêu hóa, lá mơ còn có tính mát và khả năng hỗ trợ giảm viêm khá hiệu quả. Người lớn tuổi thường dùng lá mơ sắc nước uống hoặc giã nát đắp lên vùng đau nhức khi thời tiết thay đổi. Một số hoạt chất trong lá được cho là giúp lưu thông khí huyết, giảm cảm giác tê mỏi, hạn chế tình trạng phong thấp và hỗ trợ giảm tích tụ axit uric tại khớp, từ đó có lợi cho người mắc gout.
Góp phần thanh lọc cơ thể, hỗ trợ giải độc gan
Nhờ đặc tính lợi tiểu tự nhiên, lá mơ giúp cơ thể đào thải độc tố tốt hơn và giảm áp lực cho gan, thận. Trong y học dân gian, nước lá mơ còn được dùng để hỗ trợ tẩy giun, đặc biệt là giun đũa và giun kim. Đây được xem là phương pháp tự nhiên, lành tính và phù hợp với cả trẻ nhỏ nếu sử dụng đúng cách.
Hỗ trợ cải thiện các vấn đề ngoài da
Lá mơ chứa nhiều hợp chất kháng khuẩn và chống nấm tự nhiên nên thường được dùng để hỗ trợ điều trị ghẻ lở, mụn nhọt, rôm sảy hoặc các vùng da bị nấm ngứa. Khi giã nát lấy nước cốt thoa lên vùng tổn thương, lá mơ có thể giúp giảm sưng đỏ, làm dịu da và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.
Giúp bồi bổ cơ thể, cải thiện thể trạng
Không chỉ là loại rau ăn kèm quen thuộc, lá mơ còn chứa protein cùng nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Những món ăn từ lá mơ có thể giúp kích thích vị giác, hỗ trợ hấp thu dưỡng chất và phù hợp với người mới ốm dậy, trẻ biếng ăn hoặc người suy nhược. Đây cũng là nguồn thực phẩm dân dã, dễ tìm nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Dù mang lại nhiều công dụng, lá mơ vẫn cần được sử dụng đúng cách. Trước khi ăn sống, nên rửa sạch và ngâm nước muối loãng để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và ký sinh trùng bám trên bề mặt lá. Với những người muốn dùng lá mơ để hỗ trợ điều trị bệnh mạn tính, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để có liều lượng phù hợp và an toàn.
Dù được xem là loại rau dân dã giàu giá trị dinh dưỡng và có nhiều tiềm năng hỗ trợ sức khỏe, lá mơ lông vẫn cần được sử dụng đúng cách. Các chuyên gia cho biết phần lớn nghiên cứu hiện nay mới dừng ở giai đoạn tiền lâm sàng, nên chưa đủ cơ sở để xem đây là “thần dược” chữa bệnh.
Ngoài ra, ăn sống nhưng không đảm bảo vệ sinh có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng. Việc sử dụng quá nhiều trong thời gian dài cũng có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, theo cảnh báo từ Harvard Health Publishing (Mỹ).
Các chuyên gia khuyến nghị:
Dùng lá mơ lông như thực phẩm hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị. Bác sĩ Rashmi Gupta khuyên chỉ nên dùng khoảng 1-2 lá mỗi ngày và kết hợp trong bữa ăn.
Rửa sạch, ngâm kỹ trước khi ăn sống.
Tránh lạm dụng hoặc dùng liều cao kéo dài.
Người có bệnh lý tiêu hóa nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
Nem rán vốn đã là món ăn quen thuộc trong nhiều gia đình Việt. Thế nhưng, khi cuốn nem rán cùng lá mơ lông rồi chấm với nước mắm chua ngọt, món ăn lại mang đến một trải nghiệm khác biệt.
Vị bùi, thơm đặc trưng của lá mơ hòa quyện với lớp vỏ nem giòn rụm giúp giảm cảm giác dầu mỡ, tạo nên sự cân bằng hài hòa.
Trứng gà kết hợp với lá mơ lông là món ăn dân dã được nhiều người yêu thích. Lá mơ có thể thái nhỏ trộn cùng trứng rồi đem chiên hoặc hấp.
Thành phẩm có màu sắc đẹp mắt, mùi thơm đặc trưng, vị béo của trứng hòa cùng vị bùi của lá mơ tạo nên món ăn vừa ngon vừa dễ thực hiện.
Thịt ba chỉ luộc cuốn lá mơ chấm mắm tôm
Thịt ba chỉ luộc vốn có độ béo nhất định, vì vậy khi ăn cùng lá mơ lông sẽ giúp món ăn trở nên hài hòa hơn.
Lá mơ không chỉ làm tăng mùi thơm mà còn giúp phần thịt luộc trở nên đỡ ngấy, đặc biệt khi kết hợp cùng mắm tôm đậm đà.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về trường hợp một người đàn ông 45 tuổi tại Hà Nội bị xuất huyết não nghiêm trọng sau một trận nhậu, phải phẫu thuật cấp cứu xuyên đêm để giành lại sự sống.
Cụ thể, bệnh nhân là anh H.M.C. (45 tuổi, trú tại Hà Nội), với cân nặng gần 100kg và ít khi đau ốm, anh luôn cho rằng bản thân khỏe mạnh nên chưa từng đi khám sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên anh duy trì nhiều năm thói quen uống rượu bia thường xuyên với lượng từ 500ml đến 1.000ml mỗi ngày, đồng thời hút thuốc lào.
Biến cố xảy ra vào một buổi tối muộn sau khi anh tham gia một cuộc nhậu, anh bất ngờ ngã quỵ, may mắn được người đứng cạnh đỡ kịp nên đầu không va đập xuống đất. Chỉ ít phút sau bệnh nhân rơi vào tình trạng giảm ý thức, đại tiểu tiện không tự chủ. Gia đình lập tức đưa anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Tại bệnh viện, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê, hơi thở nồng nặc mùi cồn, mạch nhanh 120 lần/phút và huyết áp tăng vọt lên mức 200/100 mmHg. Các bác sĩ nhanh chóng đặt nội khí quản hỗ trợ hô hấp và tiến hành các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cần thiết.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não cho thấy bệnh nhân bị xuất huyết não bán cầu phải kèm tràn máu não thất, một dạng đột quỵ xuất huyết nặng, có nguy cơ tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay trong đêm các chuyên gia ngoại thần kinh sọ não đã hội chẩn khẩn cấp và chỉ định phẫu thuật dẫn lưu máu tụ nhằm giải phóng áp lực nội sọ. Bệnh nhân được chuyển thẳng lên phòng mổ để tiến hành phẫu thuật nội soi cấp cứu.
Sau hơn 3 giờ căng thẳng, ê-kíp phẫu thuật đã lấy thành công khối máu tụ trong não và não thất, giúp giảm áp lực nội sọ và hạn chế tổn thương các mô não xung quanh. Nhờ được cấp cứu trong "giờ vàng", sau 5 ngày hậu phẫu bệnh nhân đã tỉnh táo trở lại các chức năng vận động, ngôn ngữ và nhận thức phục hồi ổn định.
BSCKII Nguyễn Quang Thành - chuyên gia phẫu thuật thần kinh sọ não cho biết, xuất huyết não là một dạng tai biến mạch máu não thường xảy ra khi tăng huyết áp làm vỡ mạch máu não, hình thành khối máu tụ chèn ép nhu mô não.
Nếu không được cấp cứu kịp thời người bệnh có thể tử vong hoặc phải đối mặt với các di chứng nặng nề như liệt, mất khả năng ngôn ngữ hoặc tàn phế suốt đời.
Theo bác sĩ, trường hợp của anh C. là minh chứng điển hình cho những hậu quả nghiêm trọng của lối sống thiếu lành mạnh. Việc sử dụng rượu bia kéo dài với lượng lớn kết hợp hút thuốc lào nhiều năm có thể làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa mạch máu, giảm độ đàn hồi và làm tăng nguy cơ vỡ mạch.
Đối với những người thừa cân, béo phì, ít vận động hoặc có rối loạn mỡ máu, các cuộc nhậu kéo dài có thể trở thành yếu tố kích hoạt khiến huyết áp tăng đột ngột. Khi áp lực dòng máu vượt quá khả năng chịu đựng của thành mạch đã suy yếu, nguy cơ xuất huyết não sẽ tăng cao.
Đáng chú ý do không khám sức khỏe định kỳ, bệnh nhân hoàn toàn không biết mình có mắc tăng huyết áp hay các bất thường mạch máu tiềm ẩn. Điều này khiến cơ hội phát hiện và dự phòng bệnh từ sớm bị bỏ lỡ.
"Trường hợp của anh C. là lời cảnh báo về tác hại của rượu bia, thuốc lào cũng như tình trạng béo phì và tăng huyết áp không được kiểm soát. Nhiều người mắc tăng huyết áp trong nhiều năm nhưng không hề hay biết vì không có thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ. Chỉ đến khi xảy ra đột quỵ hoặc xuất huyết não mới phát hiện bệnh", BSCKII Nguyễn Quang Thành nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng lưu ý, đột quỵ và xuất huyết não hiện không còn là bệnh lý chỉ gặp ở người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa.
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, từ bỏ thuốc lá, thuốc lào, đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ để theo dõi huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
Chị Alice Munro và anh Gavin Munro bắt đầu xây dựng khu vườn nội thất của chính mình trên một khu đất rộng khoảng 0,8ha ở Derbyshire (Anh) từ năm 2006.
Thay vì đốn cây rồi gia công thành đồ nội thất như cách truyền thống, họ lựa chọn hướng đi hoàn toàn ngược lại: Uốn nắn những cành cây còn sống để chúng tự phát triển thành hình dạng của ghế, bàn, đèn hoặc các vật dụng khác.
Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn kéo dài nhiều năm. Những cành non được cố định quanh một khung kim loại thiết kế sẵn. Sau đó chúng được cắt tỉa, ghép nối và điều chỉnh trong suốt quá trình sinh trưởng.
Mỗi chiếc ghế thường mất từ 6 đến 9 năm mới hoàn thiện hình dáng. Sau khi được cắt khỏi cây, sản phẩm tiếp tục được sấy khô trong khoảng một năm trước khi hoàn thiện và bán ra thị trường.
Hiện nay, các sản phẩm của doanh nghiệp này được bán như những tác phẩm nghệ thuật độc bản, có giá lên tới gần 100.000 USD (khoảng 2,6 tỷ đồng).
Ít ai ngờ rằng ý tưởng độc đáo này lại bắt nguồn từ những ngày anh Gavin Munro phải nằm viện điều trị bệnh từ khi còn nhỏ. Anh mắc một căn bệnh bẩm sinh hiếm gặp khiến hai hoặc nhiều đốt sống cổ dính liền bất thường.
Trong thời gian dài nằm viện và trải qua nhiều cuộc phẫu thuật chỉnh hình cột sống, anh Gavin có cơ hội quan sát thiên nhiên qua khung cửa sổ bệnh viện.
Những tháng ngày đó đã gieo vào đầu cậu bé niềm say mê với cây cối và ý tưởng tạo ra những vật thể từ chính quá trình sinh trưởng của thiên nhiên. Sau này, Gavin theo học nghệ thuật và thiết kế nội thất.
Chị Alice Munro tiết lộ, những chiếc ghế độc bản làm từ cây còn sống hoàn toàn là ý tưởng của chồng mình. Để thực hiện ước mơ, trước đó anh dành nhiều thời gian quan sát các khu rừng và nhiều loài sinh vật sống ở đó.
Một lần tình cờ tới California (Mỹ) và nhặt được một khúc gỗ lũa trên bãi biển, anh thấy những cành cây nằm cạnh nhau trông giống một chiếc bàn và tự hỏi liệu có thể trồng cây thành hình dạng như thế hay không.
Tuy nhiên, phải đến năm 2006, anh mới bắt tay hiện thực hóa giấc mơ của mình.
Chiếc ghế hình thành suốt 9 năm
Với mong muốn tạo ra các vật dụng hữu ích nhưng vẫn hòa hợp với thiên nhiên, Gavin bắt đầu thử nghiệm trồng ghế tại một góc nhỏ trên trang trại của bạn bè vào năm 2006.
Đến nay, vợ chồng anh vẫn thuê chính khu đất đó để tiếp tục phát triển dự án.
Ban đầu, Gavin cho cây phát triển theo chiều thẳng đứng. Tuy nhiên, sau nhiều lần thử nghiệm, anh nhận ra việc trồng ghế theo hướng ngược lại mang lại kết quả tốt hơn.
Nhóm nghiên cứu cũng từ bỏ các khuôn nhựa từng sử dụng trước đây để chuyển sang khung kim loại nhằm tạo độ ổn định cao hơn.
"Kỹ thuật này giống như sự kết hợp giữa nghệ thuật bonsai và công nghệ in 3D", Gavin mô tả.
Bởi lẽ, quá trình tạo hình dựa trên việc ghép các cành cây lại với nhau để chúng phát triển thành một khối thống nhất. Để tạo hình, anh dùng những khung dài hình chữ nhật cho cành cây bám theo đúng hình dạng mong muốn.
Khi cây được cắt gốc để kích thích chồi non phát triển, sẽ có những thời điểm thích hợp nhất để uốn cong các cành cây.
Sau đó, những người thợ dùng dây chuyên dụng cố định chúng vào khung.
Trong 20 năm qua, "khu vườn nội thất" đã thử nghiệm với nhiều loài cây khác nhau. Họ từng làm các sản phẩm từ cây liễu, thử nghiệm với cây táo, anh đào, sồi, tần bì, cây dẻ gai và cây táo gai.
Mỗi loài cây đều có tốc độ sinh trưởng, khả năng uốn cong và phản ứng khác nhau với các kỹ thuật ghép nối. Hiện khu vườn không chỉ làm các sản phẩm ghế ngồi, mà còn nghiên cứu thêm sản phẩm khác như ghế băng, bàn, chụp đèn, ghế đẩu.
Một trong những sản phẩm nổi tiếng nhất của khu vườn là chiếc ghế có tên Gatti được đặt theo tên của Laura Gatti, chuyên gia nông học nổi tiếng ở Italy. Chiếc ghế được tạo từ cây liễu.
Cây trồng vào năm 2009, được cắt gốc năm 2011 để kích thích chồi mới. Từ năm 2012, cành cây được uốn, ghép và định hình theo thiết kế chiếc ghế. Đến năm 2018, chiếc ghế mới được "thu hoạch".
Ban đầu, sản phẩm được trưng bày với lá vẫn còn nguyên trên cây trước khi được đưa về xưởng để sấy khô và hoàn thiện. Hiện chiếc ghế nguyên bản thuộc sở hữu của một nhà sưu tập tư nhân tại Mỹ.
Không dừng lại ở việc tạo ra các tác phẩm nghệ thuật độc bản, Alice và Gavin đang xây dựng một học viện nhằm đào tạo những người muốn học kỹ thuật trồng đồ nội thất từ cây sống.
Anh tin rằng trong tương lai, con người có thể tạo ra một ngành thủ công hoàn toàn mới, nơi đồ nội thất được "nuôi trồng" tại địa phương thông qua kỹ năng làm vườn và sự chăm sóc lâu dài thay vì sản xuất công nghiệp.
Bức ảnh được chụp năm 2007 trong một buổi chụp hình từ thiện của câu lạc bộ FC Barcelona. Nhiếp ảnh gia Joan Monfort cho biết đây là hoạt động thường niên do UNICEF và nhật báo thể thao Diario Sport tổ chức. Các gia đình có con nhỏ tham gia bốc thăm để được chụp ảnh cùng cầu thủ Barcelona tại sân Camp Nou.
Gia đình Yamal, sống tại khu Rocafonda, thành phố Mataró, là một trong những hộ may mắn trúng giải. Khi đó, Messi là một cầu thủ trẻ triển vọng, chưa phải ngôi sao lớn như Ronaldinho, Deco hay Samuel Eto'o.
Nhiếp ảnh gia cho biết ông không ngờ em bé trong ảnh là Yamal cho đến khi một đồng nghiệp báo tin hồi năm 2024. Khi đó, cha của Yamal là Mounir Nasraoui đã đăng lại bức ảnh lên mạng xã hội. "Các phóng viên tại phòng Thể thao của Diario Sport cũng bất ngờ trước thông tin này", ông Monfort kể.
Khi World Cup 2026 diễn ra, bức ảnh một lần nữa được chia sẻ rộng rãi. Nhiều người dùng mạng xã hội nhận định đây là một sự trùng hợp thú vị khi hai người trong ảnh có thể đối đầu nhau trên sân cỏ.
Có người ví von Messi đã "truyền lại tài năng" cho Yamal ngay từ khi cậu còn nằm trong chậu tắm. Diễn viên hài Trevor Noah cũng nhắc đến khoảnh khắc này trong một buổi bình luận World Cup. "Không thể tin đây là sự thật. Hãy tưởng tượng khoảnh khắc này. Hai người cùng thi đấu tại một kỳ World Cup và cậu bé năm nào giờ là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất giải", Noah nói.
Hiện tại, Tây Ban Nha đã giành quyền vào chung kết sau chiến thắng 2-0 trước Pháp. Argentina cũng góp mặt ở bán kết và chuẩn bị đối đầu tuyển Anh. Nếu Argentina chiến thắng, Messi sẽ có cơ hội đối đầu Yamal trong trận đấu giành cúp vàng.
Yamal được xem là chân sút kế thừa Messi tại Barcelona. Tiền đạo 19 tuổi trưởng thành từ lò đào tạo La Masia. Anh chơi cùng vị trí tiền đạo cánh và liên tục được so sánh với cầu thủ người Argentina nhờ khả năng rê bóng. Tiền vệ Gavi nhận xét: "Sau Lionel Messi, cậu ấy là cầu thủ xuất sắc nhất của chúng tôi".
