Từ lâu trong y học cổ truyền, bồ kết không chỉ là một loại cây mọc hoang quen thuộc mà còn được xem như một dược liệu có nhiều giá trị chữa bệnh. Nhờ đặc tính tự nhiên và hoạt chất sinh học phong phú, loại quả này đã được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian cũng như y học cổ truyền phương Đông.
Bồ kết có vị cay, mặn, tính hơi ấm và được cho là có độc nhẹ. Dược liệu này đi vào kinh Phế và Đại tràng, có tác dụng thông khiếu, tiêu đờm, sát trùng và hỗ trợ gây hắt hơi để khai thông đường hô hấp.
Trong dân gian, bồ kết còn được gọi với nhiều tên khác như bồ kếp, chùm kết, tạo giác hay tạo giáp. Quả bồ kết khi dùng làm thuốc thường được phơi hoặc sấy khô, bỏ hạt, có thể dùng sống hoặc chế biến bằng cách đốt thành than rồi tán bột.
Ngoài quả, hạt và gai bồ kết cũng được sử dụng trong một số bài thuốc. Đặc biệt, phần gai của cây chứa hoạt chất kháng khuẩn, có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn như tụ cầu vàng theo kinh nghiệm dân gian.
Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy bồ kết chứa các hợp chất như flavonoid và saponaretin. Đây là những hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ chống viêm, kích thích mọc tóc và cải thiện tình trạng rụng tóc. Ngoài ra, chúng còn được ghi nhận có tác dụng giảm đau nhẹ và hỗ trợ chăm sóc da đầu.
Trong thực tế, bồ kết đã được sử dụng từ lâu trong đời sống hằng ngày và một số bài thuốc dân gian:
Hỗ trợ tiêu hóa: Một số tài liệu y học cổ truyền ghi nhận bồ kết có thể giúp kích thích hoạt động của đường ruột, hỗ trợ giảm tình trạng táo bón hoặc tắc nghẽn tiêu hóa.
Chăm sóc da và tóc: Đây là công dụng phổ biến nhất. Nước bồ kết giúp làm sạch da đầu, giảm gàu, giảm rụng tóc và giúp tóc bóng mượt, chắc khỏe hơn.
Hỗ trợ điều trị các vấn đề da liễu: Dân gian thường dùng nước bồ kết để rửa các vùng da bị ngứa, lở nhẹ hoặc nhiễm nấm nhằm hỗ trợ sát khuẩn.
Hỗ trợ thông mũi, giảm cảm giác nghẹt mũi: Một số cách dùng truyền thống cho rằng bồ kết có thể giúp làm thông thoáng đường hô hấp khi dùng đúng cách.
Ứng dụng trong một số bài thuốc dân gian: Bồ kết từng được dùng trong các bài thuốc chữa quai bị, trúng gió, co giật, ho có đờm… tuy nhiên các phương pháp này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian và cần thận trọng khi áp dụng.
Từng mọc hoang phổ biến ở nhiều vùng quê Việt Nam và ít được chú ý, loại quả này lại có giá trị rất cao tại Trung Quốc, nơi nó được sử dụng như một vị thuốc trong y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe.
Tại Việt Nam, quả khô chỉ có giá khoảng 170.000 đồng/kg. Tuy nhiên ở Trung Quốc, có thời điểm giá lên tới khoảng 600 Nhân Dân Tệ /kg (khoảng 2,1 triệu đồng/kg), trở thành một loại dược liệu được săn tìm.
Một số bác sĩ y học cổ truyền tại Trung Quốc cũng cho rằng các hoạt chất tự nhiên trong quả có thể hỗ trợ kháng khuẩn, cải thiện một số vấn đề ngoài da và giảm khó chịu ở chân như đau, sưng hay nấm.
Từ một loại quả mọc hoang ở Việt Nam, giá trị của nó đã được nâng lên đáng kể khi bước vào thị trường dược liệu Trung Quốc, trở thành nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Dù có nhiều công dụng được ghi nhận trong y học cổ truyền, bồ kết cũng chứa hoạt chất có thể gây kích ứng nếu dùng sai cách hoặc quá liều. Vì vậy, người dùng cần thận trọng, đặc biệt khi sử dụng theo đường uống hoặc dùng cho trẻ nhỏ.
Từ một loại cây quen thuộc trong tự nhiên, bồ kết đã trở thành một dược liệu dân gian quan trọng, gắn liền với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ, đặc biệt trong chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp.
Một vụ việc đau lòng từng xảy ra tại Trung Quốc, đang được chia sẻ lại rộng rãi trên mạng xã hội khiến nhiều người chú ý đến những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn trong sinh hoạt hằng ngày.
Theo các bác sĩ, một số thói quen tưởng chừng vô hại sau bữa ăn có thể gây áp lực lên tim mạch và hệ tiêu hóa, đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi.
Người phụ nữ xấu số 63 tuổi, sống tại Trung Quốc, có thói quen đi bộ sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa. Trưa xảy ra sự việc, sau khi ăn no với cơm và thịt kho, bà như thường lệ ra khu sinh hoạt cộng đồng gần nhà để đi dạo.
Tuy nhiên, vừa tới nơi, bà bất ngờ ôm ngực, ngã quỵ, mặt tái nhợt và vã mồ hôi. Dù được người dân nhanh chóng đưa đi cấp cứu, nạn nhân không qua khỏi. Các bác sĩ xác định nguyên nhân là nhồi máu cơ tim cấp.
Vụ việc khiến nhiều người bất ngờ, bởi đi bộ sau ăn từ lâu vẫn được xem là thói quen có lợi cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia, vận động nhẹ sau bữa ăn không hoàn toàn có hại. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở thời điểm và mức độ vận động.
Ngay sau khi ăn no, cơ thể cần dồn lượng máu lớn cho hệ tiêu hóa. Nếu bắt đầu vận động ngay, tim phải làm việc nhiều hơn để vừa nuôi cơ bắp vừa hỗ trợ tiêu hóa. Điều này có thể gây áp lực lớn lên hệ tim mạch.
Ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, tình trạng này có thể dẫn đến đau thắt ngực, tụt huyết áp, thiếu máu não hoặc thậm chí kích hoạt nhồi máu cơ tim.
Ngoài ra, khi dạ dày đang đầy, việc di chuyển ngay còn khiến cơ hoành bị đẩy lên, ảnh hưởng đến hô hấp và tuần hoàn.
Các bác sĩ khuyến cáo nên nghỉ ngơi khoảng 20-30 phút sau ăn, sau đó mới vận động nhẹ nhàng tùy thể trạng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền.
Sau mỗi bữa ăn, cơ thể bước vào giai đoạn "làm việc" quan trọng nhất để tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm nhiều người vô tình duy trì những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe lâu dài.
- Không nên đi ngủ ngay sau khi ăn: Ăn xong rồi nằm xuống hoặc ngủ ngay là thói quen có hại cho hệ tiêu hóa. Khi ở tư thế nằm, axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản, gây ợ nóng, ợ chua và khó chịu. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản (GERD), viêm loét thực quản và các bệnh lý tiêu hóa nghiêm trọng hơn. Không chỉ vậy, ngủ ngay sau khi ăn còn làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến cơ thể dễ tích tụ mỡ thừa và tăng cân. Tốt nhất, nên ngồi nghỉ hoặc vận động nhẹ nhàng ít nhất 2–3 giờ sau bữa ăn trước khi đi ngủ.
- Không tắm ngay sau khi ăn: Tắm ngay sau bữa ăn là thói quen phổ biến nhưng không tốt cho sức khỏe. Sau khi ăn, cơ thể cần tập trung máu về hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Nếu tắm ngay, đặc biệt là tắm nước lạnh, cơ thể phải điều chỉnh nhiệt độ đột ngột, khiến máu phân tán ra bề mặt da. Điều này làm giảm lượng máu đến dạ dày và ruột, gây cản trở tiêu hóa, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu hoặc đau dạ dày. Ở người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp, nguy cơ choáng, ngất thậm chí tăng cao. Vì vậy, nên đợi ít nhất 1–2 giờ sau ăn rồi mới tắm, ưu tiên nước ấm.
- Không uống trà đặc hoặc cà phê ngay sau khi ăn: Trà đặc và cà phê, đặc biệt khi uống ngay sau bữa ăn giàu sắt hoặc protein, có thể làm giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Các chất như caffeine và tannin dễ kết hợp với sắt và khoáng chất, tạo thành hợp chất khó hấp thụ.
Về lâu dài, thói quen này có thể dẫn đến thiếu sắt và thiếu máu. Tốt nhất nên uống trà hoặc cà phê sau bữa ăn ít nhất 1 giờ, đồng thời ưu tiên các loại trà nhẹ hoặc thảo mộc tốt cho tiêu hóa.
- Không tập thể dục nặng ngay sau khi ăn: Tập luyện cường độ cao ngay sau bữa ăn khiến máu bị dồn về cơ bắp thay vì hệ tiêu hóa, làm gián đoạn quá trình tiêu hóa thức ăn. Hệ quả có thể là đau bụng, buồn nôn, chuột rút hoặc trào ngược axit. Sau bữa ăn lớn, nên chờ khoảng 2–3 giờ trước khi tập luyện nặng. Nếu muốn vận động, chỉ nên đi bộ nhẹ nhàng khoảng 15–20 phút để hỗ trợ tiêu hóa.
- Không hút thuốc ngay sau bữa ăn: Hút thuốc sau khi ăn là thói quen nguy hiểm nhưng nhiều người vẫn mắc phải. Thực tế, thời điểm này cơ thể hấp thu nicotine và các chất độc trong khói thuốc mạnh hơn bình thường do hệ tuần hoàn đang hoạt động tích cực.
Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi, ung thư tiêu hóa, loét dạ dày và các bệnh tim mạch. Nếu chưa thể bỏ thuốc, ít nhất cũng nên tránh hoàn toàn việc hút thuốc ngay sau bữa ăn.
Theo Hãng tin Reuters ngày 18-5, Thái tử William (Anh) sẽ bán một phần điền trang ở vùng Cornwall trong thập kỷ tới nhằm đầu tư khoảng 670 triệu USD cho cộng đồng địa phương, bao gồm nhà ở giá rẻ và các dự án môi trường.
Tờ Times of London cho biết các giao dịch nói trên tương đương 20% tổng giá trị bất động sản ông sở hữu. Tài sản của Thái tử bao gồm những vùng đất rộng lớn, bất động sản thương mại và nhà ở.
Vùng Cornwall được thành lập vào thế kỷ 14 nhằm tạo ra nguồn thu nhập cho Thái tử Anh. Cornwall có quy mô 521,73km2.
Ông Will Bax, quan chức quản lý vùng Cornwall, cho biết: "Cornwall nên tồn tại với sứ mệnh tạo ra tác động tích cực, đặc biệt là ở những cộng đồng nơi chúng ta có thể tạo ra sự khác biệt lớn".
Động thái nói trên được đưa ra trong bối cảnh Hoàng gia Anh đang chịu áp lực phải minh bạch hơn về tài chính và chứng minh rằng chế độ quân chủ mang lại giá trị xứng đáng cho người đóng thuế.
Ông Bax cho biết đang lên kế hoạch tập trung vào năm "vùng trọng điểm" ở quần đảo Scilly, Cornwall, Dartmoor và khu vực Bath, tất cả đều nằm ở phía tây nam nước Anh, cũng như khu vực Kennington của London.
Mặc dù Thái tử William hiện tại được hưởng lợi nhuận hoạt động của vùng Cornwall, ông không thể bán tài sản tại đây vì mục tiêu cá nhân. Các hoạt động của Cornwall được một hội đồng quản trị giám sát, có nhiệm vụ bảo vệ tài sản cho các thế hệ tương lai. Các giao dịch bất động sản lớn phải được chính phủ phê duyệt để đảm bảo giá trị lâu dài của tài sản.
Pickleball là môn thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được chơi đúng kỹ thuật và đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ một cú đánh bóng tưởng chừng vô hại cũng có thể dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng, đặc biệt là vùng mắt. Những tình huống đáng tiếc như vậy là lời cảnh báo về việc cần trang bị đầy đủ bảo hộ và tuân thủ quy tắc an toàn khi tham gia môn thể thao này.
Điển hình, trường hợp bệnh nhân N.V.C (35 tuổi, Hà Nội) nhập viện cấp cứu trong tình trạng mắt trái tổn thương đặc biệt nặng bao gồm: Mất hoàn toàn khả năng nhận biết sáng tối, vỡ nhãn cầu; phòi kẹt mống mắt và tổ chức nội nhãn; rách giác mạc, củng mạc; viêm loét nặng.
Do tổn thương không thể phục hồi, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật múc bỏ nhãn cầu. Đặc biệt, mắt trái của người bệnh bị mù vĩnh viễn.
Theo các chuyên gia nhãn khoa, thời gian gần đây số ca chấn thương mắt liên quan đến Pickleball có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu là do bóng di chuyển với tốc độ cao, khoảng cách thi đấu gần, phản xạ không kịp hoặc va chạm vợt giữa những người chơi.
Một trường hợp khác là bệnh nhân N.V.H 39 tuổi, ở Bắc Ninh nhập viện sau khi bị bóng Pickleball đập mạnh vào mắt trái trong lúc thi đấu.
Theo các bác sĩ, bệnh nhân bị đụng dập nhãn cầu, xuất huyết tiền phòng và dịch kính, giác mạc phù nhẹ, thị lực suy giảm nghiêm trọng, chỉ còn nhìn thấy bóng bàn tay ở khoảng cách rất gần.
TS.BS Thẩm Trương Khánh Vân - Trưởng khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương cho biết sau thời gian điều trị nội khoa, thị lực bệnh nhân có cải thiện nhưng nhãn áp tăng cao và không thể kiểm soát bằng thuốc. Các bác sĩ buộc phải phẫu thuật hạ nhãn áp để xử lý biến chứng do chấn thương. Người bệnh vẫn cần tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Người bệnh cho biết mới chơi Pickleball khoảng 3 tháng vì nghĩ đây là môn thể thao nhẹ nhàng, ít nguy hiểm. Tuy nhiên, trong một pha đánh bóng, đồng đội đã vụt bóng mạnh khiến bóng chệch hướng và bay thẳng vào mắt trái của anh, gây đau nhức dữ dội và nhìn mờ ngay lập tức.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương, số ca chấn thương mắt liên quan Pickleball đang có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu do bóng bay tốc độ cao, có độ xoáy, khoảng cách thi đấu gần, phản xạ không kịp hoặc va chạm vợt giữa người chơi.
Bên cạnh đó, các tổn thương thường gặp khi chơi như: Trầy xước giác mạc; xuất huyết tiền phòng; đụng dập nhãn cầu; lệch hoặc vỡ thể thủy tinh; bong võng mạc; vỡ nhãn cầu; mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người chơi pickleball nên đeo kính bảo hộ chuyên dụng cho mắt; không chủ quan với các pha bóng mạnh, bóng bật ngược. Đồng thời, người có bệnh lý mắt, cận thị nặng hoặc từng phẫu thuật mắt nên khám chuyên khoa, được tư vấn kỹ trước khi chơi.
Khi bị bóng đập vào mắt, đau nhức, đỏ mắt, nhìn mờ… cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa mắt, không tự ý nhỏ thuốc hoặc chườm nóng hay chủ quan xử lý tại nhà.
