Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, làn sóng trí tuệ nhân tạo tạo sinh đã làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động toàn cầu. Nếu trước đây AI chủ yếu gắn với các kỹ sư lập trình hoặc nhà khoa học dữ liệu, thì hiện nay hàng loạt công việc mới đã xuất hiện chỉ vì sự phát triển của công nghệ này.
Điều đáng chú ý là nhiều nghề gần như không tồn tại trước năm 2022 nhưng nay lại được săn đón với mức thu nhập rất cao.
Không chỉ các tập đoàn công nghệ lớn, nhiều doanh nghiệp ở lĩnh vực tài chính, giáo dục, truyền thông hay thương mại điện tử cũng đang ráo riết tuyển dụng nhân sự liên quan đến AI. Từ người “giao tiếp” với AI cho tới những chuyên gia chuyên tìm lỗi và kiểm tra độ an toàn của mô hình, thị trường lao động đang bước vào một giai đoạn chưa từng có.
Một trong những công việc nổi bật nhất thời gian qua là Prompt Engineer, hay còn được gọi là kỹ sư câu lệnh AI. Công việc của họ không đơn giản chỉ là đặt câu hỏi cho chatbot mà là xây dựng các hệ thống câu lệnh giúp AI đưa ra kết quả chính xác, tối ưu và phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp.
Các Prompt Engineer hiện tham gia vào nhiều lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, marketing, lập trình hay phân tích dữ liệu. Tại Mỹ, nhiều vị trí có mức lương dao động từ 130.000 đến hơn 300.000 USD mỗi năm, đặc biệt tại các công ty công nghệ lớn hoặc phòng nghiên cứu AI.
Điều thú vị là không ít người làm nghề này xuất thân từ lĩnh vực ngôn ngữ, giáo dục hoặc truyền thông thay vì khoa học máy tính. Điều đó cho thấy khả năng tư duy logic và hiểu cách con người giao tiếp đang trở thành lợi thế lớn trong thời đại AI.
Bên cạnh đó, AI Trainer và AI Data Annotator cũng là nhóm nghề phát triển nhanh chóng. Đây là những người trực tiếp “dạy” AI thông qua việc chấm điểm phản hồi, gắn nhãn dữ liệu, đánh giá độ chính xác hoặc phát hiện nội dung độc hại.
Ở cấp độ cơ bản, công việc này thường có mức thu nhập từ 10 – 25 USD mỗi giờ. Tuy nhiên với những người có chuyên môn cao về luật, tài chính, lập trình hay y khoa, mức thù lao có thể tăng lên hàng chục hoặc hàng trăm USD mỗi giờ. Nhiều công ty AI hiện tuyển cả giáo viên, luật sư và chuyên gia ngôn ngữ để giúp mô hình AI hiểu sâu hơn về từng lĩnh vực cụ thể.
Sự phát triển quá nhanh của AI cũng kéo theo hàng loạt lo ngại liên quan đến thông tin sai lệch, bảo mật và đạo đức công nghệ. Đây là lý do những nghề như AI Red Teamer hay AI Ethics Specialist xuất hiện và nhanh chóng trở thành nhóm nhân sự có giá trị cao.
AI Red Teamer được xem như những “hacker hợp pháp” chuyên tìm cách đánh lừa AI, khai thác lỗ hổng hoặc kiểm tra khả năng bị thao túng của mô hình. Công việc này giúp doanh nghiệp phát hiện nguy cơ trước khi hệ thống AI được đưa ra thị trường. Một số chuyên gia trong lĩnh vực này có thể nhận mức thù lao từ 60 – 150 USD mỗi giờ cho các dự án kiểm thử bảo mật AI.
Trong khi đó, AI Ethics Specialist lại đóng vai trò kiểm tra tính công bằng và an toàn của mô hình AI. Sau nhiều vụ tranh cãi liên quan đến thiên vị dữ liệu, deepfake hay nội dung sai lệch, các công ty công nghệ buộc phải xây dựng đội ngũ chuyên trách về đạo đức AI.
Đây là công việc kết hợp giữa công nghệ, luật pháp và khoa học xã hội. Tại nhiều quốc gia phát triển, mức thu nhập của vị trí này dao động từ 100.000 – 250.000 USD mỗi năm, đặc biệt cao trong lĩnh vực tài chính và y tế.
Không dừng ở các công việc kỹ thuật, AI còn tạo ra nhiều nghề liên quan đến sáng tạo nội dung và vận hành doanh nghiệp. Các vị trí như AI Content Reviewer, AI Workflow Designer hay AI Avatar Creator đang xuất hiện ngày càng nhiều.
AI Content Reviewer là những người kiểm tra nội dung do AI tạo ra như bài viết, hình ảnh, video hoặc email nhằm đảm bảo độ chính xác và phù hợp với thương hiệu. Trong khi đó, AI Workflow Designer lại đóng vai trò xây dựng hệ thống tự động hóa bằng cách kết hợp chatbot AI với dữ liệu doanh nghiệp và các nền tảng quản lý khách hàng.
Đáng chú ý, lĩnh vực nội dung số cũng chứng kiến sự xuất hiện của các nhà sáng tạo avatar AI và influencer ảo. Nhiều thương hiệu bắt đầu thử nghiệm người mẫu AI, MC AI hay nhân vật ảo hoạt động liên tục trên mạng xã hội và nền tảng livestream. Một số studio chuyên sản xuất nội dung AI hiện có thể tạo ra doanh thu hàng chục nghìn USD mỗi tháng từ các nhân vật ảo này.
Giới chuyên gia nhận định điều đáng chú ý nhất hiện nay không phải việc AI thay thế hoàn toàn con người, mà là việc công nghệ này đang tạo ra các nghề nghiệp lai giữa công nghệ, sáng tạo, kinh doanh và tâm lý học. Khi AI ngày càng thông minh hơn, nhu cầu về những người kiểm tra, điều chỉnh và hướng dẫn AI cũng tăng mạnh.
Chỉ trong vài năm, thị trường lao động đã xuất hiện những công việc mà trước đây gần như chưa từng tồn tại. Và với tốc độ phát triển hiện nay của trí tuệ nhân tạo, danh sách những nghề mới có thể sẽ còn tiếp tục dài thêm trong thời gian tới.
Cách phản ánh hành vi vi phạm giao thông qua VNeID
Cách phản ánh hành vi vi phạm luật giao thông qua VNeID.
Nghị định 61 (có hiệu lực từ 1/4/2026) quy định về danh mục, quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (25 loại) và quy trình thu thập dữ liệu từ người dân (qua VNeID, email, trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền) để phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Người dùng có thể gửi ảnh, video về các hành vi vi phạm giao thông qua ứng dụng VNeID cũng như lựa chọn ẩn danh để giữ bảo mật thông tin cá nhân. Các thông tin khác cũng có thể cung cấp nếu có, như thông tin người bị hại hoặc người bị kiến nghị. Người gửi cần chịu trách nhiệm về tính xác thực thông tin mà mình cung cấp.
Thời gian giải quyết phản ánh khoảng 30-60 ngày tùy trường hợp. Theo quy định mới, các dữ liệu từ camera, thiết bị ghi âm, ghi hình, hệ thống giám sát… do người dân, doanh nghiệp cung cấp có thể trở thành căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh và xử lý các lỗi vi phạm hành chính.
Theo thông tin công bố, chương trình khuyến mại sẽ diễn ra trong vòng một tháng, từ ngày 25.5 (thời điểm ra mắt chiếc Bphone đầu tiên) đến ngày 25.6, hoặc có thể kết thúc sớm hơn nếu số lượng sản phẩm trong kho được dọn hết. Cụ thể, mẫu Bphone A50 được áp dụng mức giảm tối đa 49%, đưa giá bán lẻ từ mốc niêm yết ban đầu gần 4,5 triệu đồng xuống còn hơn 2 triệu đồng, bán qua hệ thống cửa hàng Bphone Store, website chính thức hoặc các trang hỗ trợ trực tuyến của hãng.
Trước đó, vào dịp kỷ niệm 10 năm diễn ra vào năm ngoái, Bkav từng tung ra chiến dịch giảm giá tương tự cho model này trên các sàn thương mại điện tử.
Dòng Bphone A-series, bao gồm các phiên bản A40, A50, A60 và A85, từng là cột mốc đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược quan trọng của Bkav khi ra mắt vào cuối năm 2021. Thay vì tự nghiên cứu và sản xuất toàn bộ phần cứng tại Việt Nam như các thế hệ Bphone đời đầu (theo tuyên bố của hãng), công ty đã chuyển sang phương thức đặt hàng thiết kế gốc (ODM). Phương thức này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành và giá thành linh kiện, từ đó dịch chuyển sản phẩm từ phân khúc cận cao cấp xuống nhóm thiết bị tầm trung và giá rẻ nhằm dễ dàng tiếp cận với số đông người dùng phong trào.
Dù được kỳ vọng sẽ cải thiện doanh số nhờ mức giá dễ tiếp cận, dòng sản phẩm giá rẻ của Bkav vẫn không để lại nhiều dấu ấn rõ nét trên thị trường di động. Cho đến nay, số liệu bán hàng cụ thể của dòng máy chưa từng được hãng công bố, đồng thời thương hiệu cũng vắng bóng trong các báo cáo thị phần định kỳ của nhiều tổ chức nghiên cứu thị trường.
Giới quan sát nhận định, ngay cả khi được đưa về mức giá hơn 2 triệu đồng sau đợt giảm sâu này, Bphone A50 vẫn phải đối mặt với áp lực cạnh tranh rất lớn. Thuộc phân khúc giá rẻ, phổ thông nhưng thiết bị đã ra mắt được gần 5 năm và chưa có phiên bản kế nhiệm. Việc sở hữu cấu hình gồm chip xử lý MediaTek Helio G85 và viên pin dung lượng 5.000 mAh khiến máy khó tạo nên lợi thế trước các đối thủ cạnh tranh trực tiếp từ Trung Quốc, vốn là những thương hiệu liên tục cập nhật thiết bị mới với thông số kỹ thuật tối ưu hơn.
Sau đợt báo cáo lợi nhuận mới nhất của các công ty công nghệ hàng đầu, cổ phiếu của Google đã tăng 10%, trong khi Meta, Microsoft và Amazon đều giảm hoặc chững lại. Nếu xu hướng này tiếp tục, Google có thể sớm trở thành công ty có giá trị nhất thế giới, vượt Nvidia, theo Business Insider.
Điều làm nên khác biệt của Google là họ xây dựng hệ sinh thái AI hoàn chỉnh nhất, được hình thành qua nhiều thập kỷ. Google tự chủ nguồn năng lượng cho các trung tâm dữ liệu khổng lồ của mình, vận hành hàng triệu chip và máy chủ. Họ cũng kiểm soát mạng lưới cáp quang toàn cầu. Google thậm chí còn thiết kế các thành phần quan trọng như TPU.
Trong bảng xếp hạng gần đây về sức mạnh tính toán của AI, Google đã dẫn đầu ngoạn mục. Lợi thế đó đang trở nên quyết định. Dù mô hình AI, chatbot hay công cụ lập trình có tốt đến đâu, nếu không thể cung cấp dịch vụ một cách nhanh chóng và tin cậy cho hàng tỉ người, doanh nghiệp sẽ mất lợi thế cạnh tranh.
Các chuyên gia trong ngành tin rằng mô hình AI hàng đầu sẽ sớm có hiệu suất tương đồng, khoảng cách trong lĩnh vực này ngày càng thu hẹp. Khi đó, lợi thế cạnh tranh thật sự sẽ chuyển từ thuật toán sang khả năng thực thi.
Google đã học được bài học này từ sớm. Đồng sáng lập Larry Page bị ám ảnh bởi tốc độ. Một nghiên cứu của Google năm 2009 nhấn mạnh "tốc độ là vấn đề quan trọng". Nghiên cứu này chỉ ra việc kết quả tìm kiếm chậm đi 400 mili giây đã làm giảm gần 0,5% người dùng và có thể khiến 1% người dùng rời nền tảng. Ở quy mô của Google, con số đó tương đương với hàng tỉ USD.
Với AI, mỗi truy vấn đòi hỏi sức mạnh tính toán lớn hơn so với một tìm kiếm thông thường. Điều này càng làm tốc độ trở nên quan trọng. Đó là lý do các gã khổng lồ công nghệ đang chi hàng nghìn tỉ USD cho cơ sở hạ tầng.
Google đang chi tiêu nhiều hơn các đối thủ và lợi ích thu được rất rõ ràng. Mảng kinh doanh điện toán đám mây của Microsoft đang phát triển mạnh mẽ, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chững lại khi họ chuyển hướng năng lực sang các công cụ AI. Ngược lại, Google có đủ năng lực tính toán cho cả AI lẫn mảng tìm kiếm. Doanh thu từ điện toán đám mây của công ty tăng vọt 68% trong quý gần nhất, trong khi doanh thu từ tìm kiếm tăng 19%. Song song với đó, Google cũng tăng cường đầu tư cho các dự án AI.
Đây là lý do tại sao Altman lại bị ám ảnh bởi việc tích lũy càng nhiều năng lực tính toán càng tốt, ngay cả khi điều đó đẩy tình hình tài chính của OpenAI đến bờ vực phá sản. Công ty sở hữu ChatGPT đã phải hủy nhiều dự án do không đủ năng lực tính toán. Gần đây, Anthropic cũng gặp phải tình trạng tương tự, giải pháp của họ là mua thêm dịch vụ từ Google.
Theo Business Insider, nếu điện toán là tương lai, thì Google nắm giữ tương lai đó.
Các báo cáo mới nhất cho thấy Google cũng đang chuẩn bị nhiều nâng cấp mạnh mẽ cho AI Gemini trên nền tảng Android. Công ty được cho là đang thử nghiệm việc tích hợp các hiệu ứng động vào trải nghiệm trò chuyện, đánh dấu bước tiến trong quá trình nâng cấp Gemini UX 2.0.
Bên cạnh đó, thiết kế mới cũng mang đến màu sắc tươi sáng hơn, hình nền được cập nhật cho cả chế độ sáng và tối, cùng với các biểu tượng tối giản. Những điều chỉnh này cho thấy nỗ lực của Google trong việc làm cho AI của công ty trở nên nhanh nhạy và hấp dẫn hơn về mặt hình ảnh.
