Chuyên gia du lịch kiêm nhà văn người Mỹ, Rick Steves, cho hay khi đi du lịch và tìm hiểu phong tục mới, những cử chỉ nhỏ như để lại tiền lẻ trên bàn có thể bị hiểu sai.
“Du khách đang vô tình khiến nhân viên kỳ vọng nhiều vào tiền boa và phá vỡ sự cân bằng thu nhập địa phương. Đó là một cách hành xử thiếu tinh tế. Ngoài ra, ở những nơi đông đúc, những người không liên quan có thể nẫng tay trên số tiền lẻ đó”, Steves viết trên blog.
Tại châu Âu, nơi nhân viên phục vụ được trả mức lương đủ sống, tiền boa không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Tại các quốc gia như Đức, Áo, Bỉ hay Luxembourg, cùng với một số vùng ở Thụy Sĩ và Liechtenstein, việc dùng tiền xu để boa thậm chí còn bị coi là khiếm nhã, thiếu tôn trọng nhân viên.
Steve Schwab, CEO của Casago, công ty quản lý tài sản và cho thuê nghỉ dưỡng có trụ sở tại Arizona (Mỹ), nhấn mạnh điều quan trọng cần nhớ là tại châu Âu, không có một công thức chung nào áp dụng được cho tất cả các quốc gia.
“Mỗi quốc gia khác nhau, vì vậy chúng ta không thể đánh đồng tất cả là văn hóa tiền boa của châu Âu. Các quốc gia Bắc Âu là nơi ít kỳ vọng tiền boa nhất, phần lớn là vì họ nổi tiếng với việc trả lương cao cho nhân viên hoặc đã tính sẵn phí dịch vụ vào hóa đơn”, ông Schwab cho hay.
Tuy nhiên điều này không có nghĩa du khách bỏ hẳn việc boa. Steves khuyên nên áp dụng cách tiếp cận trực tiếp, điều này phù hợp tại các quốc gia nói tiếng Đức, nơi việc để lại tiền xu trên bàn không được thiện cảm.
“Khi thanh toán hóa đơn 10 euro bằng tờ 20 euro, bạn có thể nói ‘Lấy tôi 11 euro nhé (Eleven, please)’. Đây là tín hiệu để nhân viên giữ lại 1 euro làm tiền tip và trả phần tiền thừa còn lại”, Steves cho hay.
Nhưng tại Mỹ, nhân viên phục vụ thường phải dựa vào tiền boa để bù đắp cho mức lương cơ bản thấp. Ở Mỹ, mức boa cũng khá cao. Khoảng 5% được xem là thỏa đáng, 10% là hào phóng, nhiều nơi có thể lên tới 15% đến 20%, theo Steves.
Chính thực trạng này, cùng với sự xuất hiện dày đặc của các yêu cầu boa trên ứng dụng điện tử, đã làm gia tăng sự bức bối. Gần 90% người Mỹ cho rằng văn hóa tiền boa “đang vượt tầm kiểm soát”. Tại châu Âu, những mức boa thế này bị coi là quá mức cần thiết. “Hãy kiềm chế ý muốn boa theo kiểu Mỹ”, ông Steves nói thêm.
LaDell Carter, đối tác sáng lập của Royal Expression Travels tại Maryland (Mỹ), cho biết: “Không phải lúc nào số lượng tiền boa cũng là yếu tố quyết định. Quan trọng là cách đưa và ý định đằng sau đó”. Bà Carter nói thêm rằng, đặc biệt trong các không gian sang trọng, những đồng xu nằm rải rác trên bàn mang lại cảm giác giống như một sự bố thí hoặc hành động tùy tiện.
Steves cũng khuyến nghị rằng du khách có thể bỏ qua tiền boa tại các quầy phục vụ tự chọn, chỉ cần làm tròn tiền cước taxi và đưa những khoản boa nhỏ cho hướng dẫn viên hoặc nhân viên khách sạn.
Phương thức thanh toán cũng là một yếu tố quan trọng. Thanh toán bằng thẻ rất phổ biến, nhưng boa tốt nhất nên đưa tiền mặt để đảm bảo số tiền đó đến thẳng tay người phục vụ, bởi một số cơ sở kinh doanh có thể sẽ không chuyển lại đầy đủ khoản tiền thưởng này nếu khách hàng thanh toán thẻ.
Các chuyên gia cũng khuyên du khách kiểm tra kỹ hóa đơn đã bao gồm phí dịch vụ hay chưa, đồng thời quan sát thói quen của người bản địa trước khi quyết định boa. Nếu còn phân vân, đừng ngại hỏi người dân địa phương về những quy chuẩn riêng biệt tại quốc gia đó.
Những ngày gần đây, nhiều du khách khi đến xã Phong Nha (tỉnh Quảng Trị) không khỏi bất ngờ khi chứng kiến dòng sông Son - biểu tượng của du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng - chuyển sang màu đục ngầu, thay vì trong xanh ngọc bích như thường lệ.
Theo ghi nhận, nước sông Son đục ngầu màu bùn. Khung cảnh vốn nổi tiếng với làn nước xanh ngọc, có thể nhìn thấy đáy sông vào mùa hè đã hoàn toàn thay đổi, làm giảm đáng kể vẻ đẹp của điểm đến được nhiều du khách yêu thích.
Trên mạng xã hội, nhiều du khách băn khoăn nước đã hết đục chưa và tìm điểm đến mới thay thế.
Ông Hoàng Minh Thắng - Giám đốc Trung tâm Du lịch Phong Nha - cho biết hiện tượng nước sông đục xuất hiện khoảng 3 - 4 ngày trở lại đây.
Theo ông Thắng, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những trận mưa lớn ở khu vực thượng nguồn bên Lào. Dù tại xã Phong Nha không có mưa, lượng nước từ thượng nguồn đổ về đã cuốn theo nhiều phù sa khiến nước sông Son chuyển sang màu đục.
"Chỉ cần phía thượng nguồn bên Lào có mưa là nước sông Son sẽ bị đục. Năm nay xuất hiện đúng vào cao điểm du lịch nên ảnh hưởng khá rõ", ông Thắng nói.
Sự thay đổi màu nước khiến các sản phẩm du lịch gắn với cảnh quan sông Son bị tác động trực tiếp. Trong đó các tuyến tham quan khu vực suối Mọc, sông Chày - hang Tối chịu ảnh hưởng rõ nhất khi lượng khách giảm đáng kể.
Theo Giám đốc Trung tâm Du lịch Phong Nha, lượng khách tham gia trải nghiệm tại sông Chày - hang Tối hiện giảm khoảng 20%. Tuy nhiên du khách vẫn có thể trải nghiệm các hoạt động như đu dây zipline, tham quan hang Tối nhưng không thể tắm sông như ngày thường.
Trong khi đó tham quan động Phong Nha - Tiên Sơn bằng thuyền trên sông Son vẫn diễn ra bình thường.
Sông Son là một phần không thể tách rời của quần thể danh thắng Phong Nha - Kẻ Bàng, Di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận.
Vào mùa hè, sông Son nổi tiếng với làn nước xanh trong như ngọc, phẳng lặng và có thể nhìn rõ đáy. Chính vẻ đẹp đặc trưng này đã góp phần tạo nên thương hiệu của "thủ phủ du lịch hang động" miền Trung, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Cảng hàng không quốc tế Liên Khương đang đóng cửa để đầu tư nâng cấp; tuyến quốc lộ 28B nối đô thị Đà Lạt tới các tỉnh phía Nam chưa thi công xong; giá xăng dầu tăng cao do xung đột tại Trung Đông… Những điều này đang ảnh hưởng bất lợi tới hoạt động du lịch. Tỉnh Lâm Đồng đang tập trung thực hiện các giải pháp nhằm kích cầu du lịch địa phương.
Ngày 16-4, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh, Hiệp hội Du lịch Lâm Đồng, sở, ngành, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp du lịch đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, quảng bá du lịch bằng nhiều hình thức đa dạng, hiện đại nhằm lan tỏa hình ảnh điểm đến Lâm Đồng đến các thị trường trọng điểm trong nước và quốc tế.
Các bên liên quan xây dựng, làm mới và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với lợi thế của tỉnh; chú trọng phát triển sản phẩm du lịch biển, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng, gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương.
Các đơn vị, địa phương liên quan nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện; tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh du lịch, kịp thời chấn chỉnh hành vi vi phạm, nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến; phát động rộng rãi trong cộng đồng doanh nghiệp kinh doanh du lịch, dịch vụ tích cực tham gia các chương trình khuyến mãi, kích cầu du lịch hưởng ứng lễ khai mạc hoạt động “Chào mùa du lịch hè năm 2026”.
Tỉnh khuyến khích doanh nghiệp xây dựng các gói sản phẩm ưu đãi, tham gia chương trình kích cầu du lịch, cam kết giảm giá dịch vụ 20-30% cho khách đường bộ; xây dựng và công bố gói sản phẩm khuyến mãi thống nhất; tăng cường liên kết tour, tuyến, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh, Hiệp hội Du lịch tỉnh và các cơ quan, đơn vị liên quan vận động, phát động chương trình kích cầu du lịch...
Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong quý 1-2026, có trên 6 triệu lượt du khách đến với tỉnh Lâm Đồng, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số đó có trên 524.000 lượt khách quốc tế. Toàn tỉnh hiện có 4.259 cơ sở lưu trú du lịch với 67.536 phòng nghỉ; có 99 khu, điểm du lịch, điểm tham quan, trong đó có 2 trung tâm du lịch nổi tiếng trong nước và quốc tế là Đà Lạt và Phan Thiết.
Núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) đang là điểm đến du lịch thu hút nhiều du khách.
Tại đây, ngoài trải nghiệm khám phá vườn trái cây (dâu, sầu riêng, mãng cầu...), săn mây, chiêm bái tượng Phật Di Lặc với nụ cười hoan hỉ, khách du lịch còn thoải thích ăn uống, mua sắm sản vật đặc trưng xứ núi ở 'chợ mây' trên đỉnh núi cấm.
"Núi Cấm là điểm du lịch thú vị và có nhiều điều để trải nghiệm tham quan, đặc biệt có chợ mây trên đỉnh núi này.
Ngôi chợ mang đậm nét người dân miền Tây. Các cô chú có mớ rau rừng, mớ trái cây đều mang ra đây bán. Tôi thích ăn nhất là món bánh xèo với rau rừng tự nhiên trên núi", anh Nguyễn Văn Xuyên - du khách TP.HCM - vui vẻ nói.
Ông Đặng Văn Sĩ - Chủ tịch Chi hội Du lịch Bảy Núi An Giang - cho biết có độ cao hơn 700m so với mặt nước biển, núi Cấm (xã Núi Cấm) sở hữu địa thế đắc địa với cảnh đẹp núi, rừng và suối tự nhiên.
Núi Cấm mang vẻ đẹp rất riêng, nhất là người dân sinh sống nhiều nên tạo nên nét văn hóa đặc trưng qua "chợ mây" - ngôi chợ nằm trên cao và chìm giữa mây ngàn.
Chợ độc đáo này được họp vào buổi sáng sớm, người dân buôn bán nhiều sản vật đặc trưng ở núi Cấm, gồm: trái cây (dâu, sầu riêng, măng cụt…), su hào, măng rừng và nhiều đồ ăn khác, ngon nhất là món bánh xèo ăn kèm với rau rừng.
Tiểu thương buôn bán ở chợ chủ yếu là các hộ dân sinh sống trên núi. Do đó ngoài độ tươi ngon, mọi người bán giá rất bình dân. Điều làm nên nét đẹp của chợ là do cách buôn bán mộc mạc, chân tình và hiếu khách của người dân nơi đây.
Tháng 7 đến tháng 9 hằng năm, chợ mây trên núi Cấm sẽ vào mùa đẹp nhất. Thời gian này, chợ có lúc chìm vào biển mây mịt mù hòa cùng không khí lạnh nên du khách rất thích.
"Chợ Mây được phân khu bán rất phù hợp. Du khách đến chơi đều tranh thủ dạo quanh chợ mây mua đặc sản và trái cây xứ núi ăn hoặc về làm quà cho gia đình và bạn bè", ông Sĩ nói.
