Một đợt bùng phát hantavirus (bệnh cấp tính với hội chứng suy thận cấp, hoặc suy hô hấp nặng…) trên du thuyền MV Hondius của Oceanwide Expeditions đã thu hút sự chú ý trên toàn thế giới vào tuần trước, cùng thời điểm với một trường hợp khác – đợt bùng phát norovirus (virus gây tiêu chảy, buồn nôn) trên du thuyền Caribbean Princess của hãng Princess Cruises.
Trường hợp sau đánh dấu đợt bùng phát bệnh đường tiêu hóa thứ tư trên các tàu du lịch đạt ngưỡng thông báo công khai của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) vào năm 2026.
Những sự cố này khiến nhiều du khách đặt câu hỏi, liệu du thuyền có phải là nơi sinh sôi nảy nở của bệnh tật và mầm bệnh hay không?
Câu trả lời khá phức tạp. Không giống như các khách sạn trên đất liền, nơi khách ra vào suốt cả ngày, du thuyền là một “môi trường khép kín”, theo TS Ian Lipkin, giáo sư dịch tễ học, Giám đốc Trung tâm Nhiễm trùng và Miễn dịch tại Trường Y tế Công cộng Mailman thuộc Đại học Columbia, Mỹ.
“Nếu ai đó bị ốm, cho dù là thành viên phi hành đoàn, nhân viên hay hành khách, thì khả năng họ tiếp xúc và lây bệnh cho người khác sẽ cao hơn nhiều so với việc chỉ là sự tiếp xúc ngẫu nhiên giữa các cá nhân này”, ông nói với USA Today. Tuy nhiên, trong khi du thuyền có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự lây lan bệnh tật, các chuyên gia y tế cho rằng điều quan trọng là phải xem xét những sự việc này trong bối cảnh: Các đợt bùng phát norovirus trên du thuyền chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số các trường hợp được báo cáo, và sự kiện hantavirus gây chết người dường như là trường hợp ngoại lệ bất thường hơn là dấu hiệu của những rủi ro rộng hơn mà khách du thuyền phải đối mặt.
Các chuyên gia y tế cho biết thêm, những sự kiện này không nhất thiết phải khiến hành khách từ bỏ ý định đi du lịch.
Vụ bùng phát dịch trên tàu MV Hondius, dẫn đến phản ứng phối hợp từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan quốc tế khác, gợi nhớ đến những giai đoạn đầu của đại dịch Covid-19. Năm 2020, các du thuyền trở thành những địa điểm đầu tiên của những đợt bùng phát dịch bệnh nổi tiếng, bao gồm cả trên tàu Diamond Princess của hãng Princess Cruises.
Ngoài việc dành thời gian dài với nhiều người khác “đến từ những nơi khác nhau với những nguy cơ phơi nhiễm khác nhau”, các cơ sở này thường kín hơn, TS Emily Abdoler, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm và Phó giáo sư lâm sàng y học tại Trường Y Đại học Michigan, cho biết thêm. Khoảng cách càng gần, du khách càng có nhiều khả năng lây lan bệnh tật cho nhau qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc bề mặt.
“Nếu mọi người đi máy bay cả tuần, tôi nghĩ chúng ta cũng sẽ nói về điều tương tự”, bà nhấn mạnh.
Hiệp hội Du thuyền Quốc tế (CLIA) cho rằng các hãng thành viên của họ “hoạt động theo những yêu cầu nghiêm ngặt bao gồm các quy trình làm sạch và khử trùng tiên tiến, giám sát liên tục bệnh tật và biện pháp ứng phó nhanh chóng khi có vấn đề về sức khỏe phát sinh. Các quy trình này dựa trên hướng dẫn y tế công cộng quốc tế và được xem xét và cập nhật thường xuyên”.
Các du thuyền cũng phải chịu sự giám sát và kiểm tra của các cơ quan y tế công cộng tại các khu vực pháp lý quan trọng, và những hãng thành viên của CLIA được yêu cầu phải hoạt động với các cơ sở y tế trên tàu và đội ngũ nhân viên được đào tạo để xử lý nhiều tình huống sức khỏe khác nhau.
Mặc dù các vụ bùng phát bệnh đường tiêu hóa trên biển không phải là điều mới lạ – đã có 23 vụ vào năm 2025 – nhưng đây là vụ bùng phát hantavirus đầu tiên được ghi nhận có liên quan đến một du thuyền.
Hantavirus chủ yếu lây lan qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của các loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh. Và trong khi các quan chức cho biết các trường hợp được xác nhận trên tàu MV Hondius là virus Andes, có thể lây truyền từ người sang người, họ vẫn đang nỗ lực xác định nguồn gốc.
Quan chức WHO Maria Van Kerkhove trước đó cho biết tổ chức này tin rằng vị khách đầu tiên có triệu chứng và vợ ông – cả hai đều qua đời – đã bị nhiễm bệnh trên đất liền, nhưng cũng có thể đã có sự lây truyền từ người sang người giữa những người tiếp xúc “thực sự” gần gũi. Các quan chức nhấn mạnh rằng nguy cơ đối với công chúng nói chung là thấp.
Một số loại virus, như norovirus, rất “bền” và chỉ cần một lượng rất nhỏ cũng có thể khiến người ta bị bệnh, theo Lipkin.
“Nhưng trường hợp của hantavirus thì không như vậy”, ông nói thêm: “Mọi người có thể đã hít phải một liều lượng lớn gây ra bệnh này. Còn norovirus, chỉ cần một lượng nhỏ cũng đủ gây bệnh”.
Các chuyên gia cùng quan điểm khi cho rằng “đợt bùng phát virus này thực sự là một trường hợp ngoại lệ” và không nên cho rằng tình huống cụ thể này nên làm thay đổi tính toán của bất kỳ ai trong việc đi du lịch.
Năm 2023 Liam Gordon (30 tuổi, đến từ Anh) và Sarah (25 tuổi, đến từ Canada) dự định đến Hà Nội sống một năm. Tuy nhiên, lòng hiếu khách của người dân đã giữ chân họ đến tận bây giờ, đồng thời biến cả hai thành những "hướng dẫn viên trực tuyến" thông qua kênh thông tin tự xây dựng Two Peas Abroad.
Kênh được lập sau khi cặp đôi đến Việt Nam khoảng 6 tháng. Ban đầu, họ chỉ đăng bài ngẫu hứng trên Instagram để chia sẻ với người thân. Tuy nhiên, khi thấy nhiều người lạ nhắn tin hỏi về lịch trình và độ an toàn, họ nhận ra các nội dung du lịch trên mạng xã hội lúc đó tràn ngập quảng cáo, thiếu kiểm chứng. Hai người đặt mục tiêu trở thành "người địa phương" và giúp khách sắp du lịch Việt Nam có những trải nghiệm tốt nhất.
"Khi tới Việt Nam, mọi người sẽ nhận ra mọi băn khoăn trước đó đều thiếu cơ sở''', Liam nói và cho biết Việt Nam là nơi an toàn, mến khách và đa dạng trải nghiệm cho mọi sở thích du lịch.
Sự nổi tiếng của kênh gắn liền với "quy tắc 40:1" do chính họ đúc rút để tìm quán ăn ngon ở bất kỳ tỉnh thành nào. "Nếu một quán ăn đông nghịt người địa phương, tỷ lệ khoảng 40 người Việt mới có 1 khách Tây, đó hẳn là nơi tuyệt vời. Người địa phương sẽ không quay lại nếu đồ ăn tệ", Liam nói.
Cả hai thường xuyên đi bộ len lỏi vào các con hẻm sâu để kiểm chứng quy tắc này. Họ tìm ra một tiệm bún bò Huế gia truyền luôn chật kín khách ở Đà Nẵng, hay một quán ăn "ruột" ở Cầu Giấy (Hà Nội) - nơi chủ quán quen mặt tới mức luôn hỏi "mai muốn ăn gì để chuẩn bị".
Theo họ, ẩm thực Việt Nam nổi bật nhờ tươi ngon, cân bằng giữa các hương vị và đa dạng vùng miền. Du khách áp dụng quy tắc 40:1 và gần như không bao giờ lo chọn sai quán.
Sức hút từ những video trải nghiệm thực tế khiến lượng tin nhắn đổ về quá tải. Trung bình mỗi tuần, kênh nhận khoảng 8.600 yêu cầu nhờ tư vấn. Để giải quyết, Liam tận dụng kỹ năng của một cựu lập trình viên, tự tạo ra một công cụ phân loại tin nhắn nhằm nắm bắt nhanh xu hướng thắc mắc của du khách.
Anh cũng phát triển thêm tính năng Find Video Info (Tìm thông tin video). Người xem chỉ cần dán đường dẫn video của họ vào trang web, hệ thống sẽ tự động hiển thị lịch trình chi tiết, vị trí bản đồ và các đường link hỗ trợ. Không dừng lại ở đó, Liam và Sarah còn tự tay lên lịch trình miễn phí từ A đến Z cho nhiều du khách.
"Chúng tôi không nói về Việt Nam theo cách lung linh hay chạy theo thuật toán để video lên xu hướng". Sarah nói, cho biết muốn giúp đỡ các du khách thật lòng để họ có thể yêu Việt Nam như cô.
Cơ duyên đưa Liam và Sarah tới Việt Nam đến từ chuyến đi kéo dài ba tuần năm 2017 của Liam. Sau nhiều năm làm lập trình viên tại Anh, Liam ấn tượng trước cuộc sống ở Việt Nam, từ mùi thơm của thảo mộc tươi, đồ nướng trên các con phố Hà Nội đến nguồn năng lượng thân thiện ở khắp nơi. Cảnh quan vùng núi phía Bắc cũng khiến anh choáng ngợp và ước ở lại đây.
Tuy nhiên, họ chưa thể tới Việt Nam ngay. Liam có sự nghiệp riêng ở quê nhà và đến năm 2020 mới gặp Sarah. Những ngày tháng phong tỏa trong dịch Covid đã khiến hai người gắn bó và quyết định tới Việt Nam năm 2023, dự định ở lại Hà Nội một năm sau đó về Anh hoặc Canada.
Cuộc sống ở Việt Nam ban đầu phức tạp hơn họ nghĩ do rào cản ngôn ngữ, khó khăn khi thuê nhà, làm thủ tục ngân hàng. Nhịp sống khác biệt, giao thông đông đúc cũng khiến họ sốc văn hóa. Dù vậy, sự ấm áp của người Việt khiến họ chưa bao giờ nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
Sarah cho biết bước ngoặt đến từ một ngày chiếc xe máy của họ chết máy giữa trời mưa ngập ở Hà Nội. Khi hai người ngoại quốc đang căng thẳng vì bất đồng ngôn ngữ và trễ giờ, một người đàn ông Việt Nam đã đội mưa ra giúp đẩy xe vào tiệm, dùng điện thoại dịch thuật để giải thích giúp họ.
"Tình làng nghĩa xóm ở đây đã khiến mọi kế hoạch đảo lộn. Chúng tôi không còn muốn quay lại guồng quay cũ ở quê nhà nữa", Sarah bày tỏ.
Sự tận tâm của họ đổi lại bằng những tin nhắn phản hồi hạnh phúc của du khách sau khi kết thúc chuyến đi gửi về hộp thư. "Nhờ những mẹo nhỏ của bạn, chuyến du lịch Việt Nam của chúng tôi trở nên không thể nào quên. Cảm ơn vì đã luôn tử tế giải đáp mọi thắc mắc của tôi!", một người phản hồi.
"Chúng tôi nhận được tin nhắn cảm ơn mỗi ngày và đó là phần thưởng tuyệt nhất. Một khi bạn kết nối được với người dân nơi đây, bạn sẽ hiểu vì sao nhiều người đem lòng yêu và liên tục quay trở lại đất nước này", Sarah nói.
Ngày 13-4, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng thông tin UBND TP đã có công văn gửi Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ và Cục Du lịch quốc gia Việt Nam để phản hồi thông tin liên quan phản ánh về việc du khách Ấn Độ "bị phân biệt đối xử" khi đến Việt Nam.
Theo thành phố, qua rà soát của các cơ quan chức năng và hệ thống tiếp nhận phản ánh, đến nay chưa ghi nhận bất kỳ bảng hiệu, thông báo hay hành vi nào mang nội dung phân biệt đối xử với du khách Ấn Độ tại Đà Nẵng.
Thành phố cũng khẳng định không có cơ sở kinh doanh du lịch nào treo thông báo kiểu 'No Smoking - No Indian' như thông tin lan truyền.
Các đường dây nóng và trung tâm hỗ trợ du khách của thành phố cũng chưa tiếp nhận phản ánh nào liên quan đến vụ việc.
Đà Nẵng đề nghị các cơ quan liên quan phối hợp xác minh thông tin, đồng thời cung cấp kết quả chính thức để kịp thời đính chính, tránh ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương và Việt Nam.
Thành phố cũng dẫn một số ghi nhận tích cực từ quốc tế, trong đó Hội An được vinh danh là 'Hidden gem cities' theo một tạp chí du lịch của Mỹ, và được đánh giá là điểm đến thân thiện trong hệ thống giải thưởng Traveller Review Awards 2026 của Booking.com.
UBND TP Đà Nẵng khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường quản lý hoạt động du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ và kiên quyết không để xảy ra phân biệt đối xử với du khách dưới bất kỳ hình thức nào.
Ngành du lịch thành phố cũng đã công bố rộng rãi các số điện thoại đường dây nóng nhằm kịp thời tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh của du khách liên quan đến môi trường du lịch, hoạt động kinh doanh và chất lượng dịch vụ du lịch (các số điện thoại đường dây nóng Trung tâm hỗ trợ du khách: *8899; 0236.3550.111; 0235.3666.333; Tổ phản ứng nhanh du lịch: 0919.247.009).
Trong bài viết "10 of the best beaches in Vietnam", tạp chí du lịch Lonely Planet nhận định Việt Nam với đường bờ biển dài hơn 3.400 km sở hữu vô số bãi biển tuyệt đẹp. Đáng chú ý, trong 10 cái tên được lựa chọn, Khánh Hòa là địa phương duy nhất đóng góp 2 đại diện: bãi biển Nha Trang và Dốc Lết.
Hãy cùng Thanh Niên chiêm ngưỡng bãi biển Dốc Lết vẫn còn giữ nét hoang sơ:
Cách trung tâm Nha Trang khoảng 50 km về phía bắc, bãi biển Dốc Lết (phường Đông Ninh Hòa) lâu nay vẫn là điểm đến thân quen của người địa phương hơn là du khách phương xa. Tương truyền, tên gọi mộc mạc này xuất phát từ những đụn cát trắng cao trước kia, muốn ra tới mép sóng phải "lết" qua từng chút một trên lớp cát lún.
Du khách vui chơi trên bãi biển Dốc Lết
ẢNH: BÁ DUY
Điều làm nên khác biệt của Dốc Lết, theo Lonely Planet, là dải cát trắng mịn như phấn trải dài khoảng 18 km cùng làn nước nông xanh màu ngọc bích. Thềm cát thoai thoải đến mức đi xa bờ hàng chục mét, nước vẫn chỉ ngang ngực, an toàn cho cả trẻ nhỏ. Trong khi biển Nha Trang mang hơi thở sôi động của đô thị biển, Dốc Lết lại giữ chân du khách bằng vẻ đẹp nguyên sơ, nhịp sống chậm và những nét bình dị của làng chài ven biển.
Theo người dân địa phương, khoảng 2 năm trở lại đây, du khách tìm đến Dốc Lết ngày càng đông, chủ yếu từ Đắk Lắk, nhiều hôm cuối tuần khách chật kín bãi biển. Các dịch vụ homestay, quán cà phê ven biển cũng nở rộ. Sát bờ biển, những quán ăn vặt dân dã cùng các sạp bán ốc đặc sản của người địa phương luôn hút khách.
Chị Hoàng Oanh, du khách đến từ Đà Lạt (Lâm Đồng), chia sẻ gia đình chị chọn homestay có view sát biển để tận hưởng trọn không khí nơi đây. "Ngoài trải nghiệm các dịch vụ biển, mình còn dẫn con đi bắt ốc ngay sát bờ", chị Hoàng Oanh nói.
Còn anh Thanh Huy, du khách từ Quảng Trị, biết đến Dốc Lết qua mạng xã hội. Anh và nhóm bạn chọn Ốc Homestay vì có phục vụ ăn uống, do khu vực này chưa có nhiều nhà hàng phục vụ các bữa ăn chính. Đây cũng là lưu ý cho khách du lịch từ phương xa đến nếu lựa chọn các cơ sở lưu trú tại đây.
Vẻ đẹp nơi đây trong mắt du khách cũng không nằm ở sự sang trọng. Chị H'Jane, đến từ Đắk Lắk, chia sẻ: "Biển Dốc Lết đẹp kiểu mộc mạc, hoang sơ, chất làng chài ăn đậm trong từng góc ảnh", khiến chị và nhóm bạn say mê chụp cả buổi.
Chiều xuống, nhịp sống địa phương hòa lẫn với du khách. Nhiều người dân xuống biển tắm, người tranh thủ đi câu tôm tít ven bờ, người hóng mát, trẻ nhỏ đá bóng dọc bãi cát, những chiếc xe hàng rong lăn bánh xuống bờ cát trắng với những cây kem mát lạnh.
Dốc Lết phù hợp với những ai tìm kiếm một kỳ nghỉ biển đúng nghĩa, không quá nhiều lịch trình hay những tổ hợp giải trí sôi động. Nơi đây hấp dẫn bởi dải cát trắng mênh mông, làn nước trong xanh và nhịp sống bình yên của làng biển vẫn được gìn giữ theo thời gian.
