Giữa kho tàng ẩm thực phong phú của miền Tây sông nước, đuông dừa được xem là một trong những món ăn độc lạ và gây nhiều tranh luận bậc nhất. Với hình thức khá “đặc biệt”, món ăn này khiến không ít thực khách phải dè chừng ngay từ ánh nhìn đầu tiên, nhưng lại trở thành trải nghiệm ẩm thực khó quên đối với những ai đủ can đảm thưởng thức.
Tại miền Tây, đuông dừa được chế biến thành nhiều món ăn độc đáo như đuông dừa nướng, đuông ngâm nước mắm hay chiên bơ, tạo nên hương vị béo ngậy, lạ miệng.
Điều đáng nói với không ít người, hình ảnh những con đuông dừa to bằng ngón tay, ngọ nguậy trong thân dừa có thể gây cảm giác rợn người. Thế nhưng, với người dân miền Tây, đây lại được xem như “lộc trời” một đặc sản tự nhiên không phải lúc nào cũng có. Tập trung nhiều nhất ở Bến Tre, vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dừa”, đuông dừa gắn liền với những rặng dừa bạt ngàn đặc trưng.
Dù thực chất là loài gây hại, bởi chúng đục khoét thân cây khiến dừa dần héo chết, nhưng chính đuông dừa lại trở thành nguyên liệu ẩm thực độc đáo, góp mặt trong nhiều món ăn dân dã mà vẫn giàu hương vị.
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, vào mùa mưa, bọ rầy thường bay đến các ngọn dừa để đẻ trứng. Khi trứng nở, ấu trùng bắt đầu ăn phần hủ dừa bên trong thân cây. Đến khi cây dừa bị hư hại nặng và héo úa, cũng là lúc đuông dừa phát triển đầy đủ, béo tròn. Khi đó, người dân chỉ cần chặt hạ thân dừa là có thể thu hoạch đuông để chế biến thành nhiều món ăn đặc sản.
Đuông dừa thực chất là ấu trùng của một loài bọ sống trong thân cây dừa, thường xuất hiện ở những cây dừa già hoặc bị sâu đục. Nhờ sống trong môi trường giàu dinh dưỡng, chúng có thân béo tròn, màu trắng sữa, được người dân địa phương xem là nguyên liệu giàu chất béo và chế biến thành nhiều món ăn.
Trong đó, đuông dừa sống chấm nước mắm được xem là cách ăn “nguyên bản” nhất, đồng thời cũng gây ấn tượng mạnh nhất. Những con đuông còn sống được thả trực tiếp vào chén nước mắm ớt rồi ăn ngay. Cảm giác ban đầu có thể khiến nhiều người e dè, nhưng với người quen, đây lại là trải nghiệm ẩm thực đặc biệt.
Theo mô tả của những người từng thưởng thức, đuông dừa có vị béo, mềm, hơi ngọt, gợi liên tưởng đến lòng đỏ trứng hoặc bơ. Khi kết hợp với nước mắm cay mặn, hương vị trở nên đậm đà và lạ miệng hơn, tạo nên sức hút riêng dù không phải ai cũng dễ tiếp cận.
Thêm một điều thú vị về đặc sản “kinh dị” này là ngoài ăn sống, đuông dừa còn được chế biến thành nhiều món như chiên giòn, nướng hoặc xào.
Các cách chế biến này giúp món ăn trở nên dễ thưởng thức hơn, đặc biệt với người lần đầu trải nghiệm. Tuy vậy, với giới sành ăn, đuông sống vẫn được xem là “đỉnh cao” hương vị.
Dù mang danh đặc sản, món ăn này vẫn tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Không ít người cho rằng việc thưởng thức đuông sống gây cảm giác khó chấp nhận về mặt tâm lý, bên cạnh đó vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng là yếu tố cần cân nhắc, đặc biệt khi trải nghiệm theo cách truyền thống. Vì vậy, người dùng nên lựa chọn địa điểm uy tín nếu muốn thử món ăn này.
Hiện nay, giá đuông dừa tươi dao động khoảng 300.000 – 500.000 đồng/kg, nếu mua lẻ, giá thường khoảng 5.000 – 10.000 đồng/con tùy kích thước và chất lượng.
Giữa những con phố sầm uất của Thượng Hải (Trung Quốc), hình ảnh một người đàn ông 70 tuổi lặng lẽ lục tìm từng thùng rác để nhặt ve chai khiến nhiều người không khỏi xót xa. Ít ai ngờ rằng, phía sau dáng vẻ khắc khổ ấy lại là một quá khứ từng vàng son rực rỡ.
Ông Chen nhân vật trong câu chuyện được biết đến là cháu trai của Chen Qubing, một nhà thơ hiện đại nổi tiếng của Trung Quốc. Gia đình ông từng có truyền thống đáng nể, thậm chí trong giai đoạn lịch sử trước đây còn sẵn sàng bán cả một con phố ở Tô Châu để ủng hộ sự nghiệp cách mạng.
Thừa hưởng nền tảng gia đình và kỳ vọng lớn lao, ông Chen từ nhỏ đã nuôi nhiều hoài bão. Khi trưởng thành, ông kết hôn, có công việc ổn định và từng bước xây dựng cuộc sống đáng mơ ước.
Bước ngoặt đến vào năm 1990, khi ông trở thành chủ một dự án kinh doanh lớn và chỉ trong 25 ngày đã thu về 400.000 Nhân dân tệ (khoảng 1,5 tỷ đồng). Ở thời điểm đó, đây là khoản tiền khổng lồ, đưa ông bước vào hàng ngũ những người giàu có, đủ khả năng sở hữu 2 căn nhà tại Thượng Hải.
Ít ai ngờ rằng, người đàn ông ấy từng có một quá khứ giàu sang và từng được xem là ông chủ thành đạt trong giới kinh doanh. Mọi thứ thay đổi chỉ sau một quyết định bước ngoặt trong cuộc đời.
Sinh ra tại Thượng Hải, ông Chen kết hôn năm 25 tuổi và nhờ sự hỗ trợ của gia đình đã sớm có công việc ổn định. Sau một thập kỷ, cuộc sống của ông được xem là đủ đầy, yên ấm.
Đến năm 1993, ông bắt đầu bước vào con đường kinh doanh riêng và nhanh chóng gặt hái thành công lớn: Chỉ trong 25 ngày, ông đã thu về 400.000 Nhân dân tệ con số rất lớn vào thời điểm đó. Từ đây, ông thành lập công ty xây dựng và liên tiếp sở hữu 2 căn nhà tại Thượng Hải.
Xuất phát từ mong muốn cho con trai có môi trường giáo dục tốt hơn, đầu năm 2002 ông Chen quyết định bán 2 căn nhà ở quê để đưa cả gia đình sang Mỹ định cư.
Ông cho biết gia đình mình có truyền thống lâu đời, thậm chí có liên hệ với một dòng họ trí thức nổi tiếng. Ảnh hưởng từ gia đình khiến ông luôn mang trong mình kỳ vọng lớn về tương lai con cái.
Để thực hiện giấc mơ "đổi đời" cho con, ông chấp nhận từ bỏ toàn bộ giấy tờ tại Trung Quốc đồng nghĩa với việc mất quyền lợi công dân, mang theo toàn bộ tài sản sang Mỹ bắt đầu lại từ đầu.
Tuy nhiên, cuộc sống tại Mỹ không như ông kỳ vọng. Suốt hơn 10 năm, ông không thể hòa nhập, cảm thấy lạc lõng và không tìm được chỗ đứng.
Đến năm 2012, khi 58 tuổi, ông quyết định trở về Trung Quốc một mình mà không thông báo với gia đình. Thế nhưng, do đã hủy toàn bộ giấy tờ khi xuất cảnh, ông rơi vào tình trạng không có hộ khẩu, không được công nhận cư trú hợp pháp.
Không còn tiền bạc, không giấy tờ, ông Chen buộc phải sống lang thang. Ông kiếm sống bằng nghề nhặt rác, bán phế liệu; những ngày may mắn có thể kiếm được khoảng 20 Nhân dân tệ (khoảng 70.000 đồng), còn không chỉ đủ mua vài chiếc bánh bao.
Mùa hè, ông ngủ tạm trong công viên, còn mùa đông thì trú ẩn ở các nhà ga để tránh rét.
Hiện nay, ông Chen đã ngoài 70 tuổi, cơ thể suy kiệt, dáng vẻ tiều tụy. Dù vậy, ông vẫn không tìm kiếm sự giúp đỡ từ gia đình đang sống ở Mỹ.
Ông cho biết ông và vợ đã ly hôn từ lâu. Con trai ông hiện đã lập gia đình, làm việc và sinh sống tại Mỹ nhưng nhiều năm không còn liên lạc. Ông cũng không chủ động tìm lại con.
Điều ông mong muốn nhất lúc này không phải tiền bạc, mà là được khôi phục hộ khẩu để có thể sống hợp pháp tại quê nhà. Tuy nhiên, nhiều nỗ lực của ông đều không thành do vướng các thủ tục pháp lý.
Câu chuyện về ông Chen trở thành một lát cắt buồn về những lựa chọn lớn trong đời, nơi ranh giới giữa thành công và bi kịch đôi khi chỉ cách nhau bởi một quyết định tưởng như đúng đắn.
Chen, 29 tuổi, sống tại Chiết Giang (Trung Quốc) vốn là một vận động viên chuyên nghiệp nên sở hữu nền tảng sức khoẻ tuyệt vời. Tuy nhiên, mọi chuyện bắt đầu thay đổi từ 6 tháng trước, sau khi anh quyết định từ bỏ việc tập luyện cường độ cao. Dù đã giải nghệ, Chen vẫn duy trì sở thích uống đồ ngọt.
"Mỗi khi khát, tôi đều uống nước ngọt có ga hoặc trà sữa đá. Thói quen này đã kéo dài hơn nửa năm rồi", anh Chen hối hận kể lại khi nằm trên giường bệnh.
Chỉ trong vòng hơn 6 tháng kể từ khi ngừng tập luyện, cân nặng của anh đã tăng vọt khoảng 40kg. Anh Chen chủ quan cho rằng đó chỉ là hệ quả của việc thiếu vận động, cho đến khi bị đau bụng dữ dội và khó thở, buộc anh phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
Tại phòng cấp cứu của Bệnh viện Ninh Ba (Chiết Giang, Trung Quốc), bác sĩ Yao Lina và ê-kíp trực cũng phải giật mình khi tiến hành lấy máu xét nghiệm cho bệnh nhân. Thay vì màu đỏ thông thường, người đàn ông 29 tuổi này lại có màu máu trắng như sữa, đục ngầu và bết dính giống như mỡ lợn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số triglyceride (mỡ trung tính) của anh Chen cao gấp hơn 20 lần bình thường, còn lượng cholesterol cũng vượt ngưỡng gấp 4 lần.
Bác sĩ Yao Lina nhận định hiện tượng máu trắng như sữa này chính là huyết tương bị bão hòa bởi lượng lipid (chất béo) khổng lồ, dẫn đến chẩn đoán: Viêm tụy cấp tính và tiểu đường do tăng lipid máu cực nặng.
Ngay sau đó, anh được tiến hành lọc máu khẩn cấp, trao đổi huyết tương và một loạt chỉ định y tế khác. May mắn, anh Chen đã qua cơn nguy kịch dù phải chịu đựng không ít biến chứng và phải chung sống với bệnh tiểu đường suốt đời.
Bác sĩ Yao Lina đã phân tích nguyên nhân dẫn đến tình trạng sức khoẻ của anh Chen:
- Sự tấn công của axit béo bão hòa và fructose: Hầu hết kem pha trà sữa được làm từ dầu thực vật (như dầu dừa) chứa lượng lớn axit béo bão hòa. Khi được nạp vào cơ thể, chúng đẩy nhanh quá trình sản sinh cholesterol và làm tăng lipid máu. Kết hợp với hàm lượng fructose khổng lồ từ nước ngọt có ga, cơ thể bệnh nhân rơi vào trạng thái rối loạn chuyển hóa toàn diện.
- Cơ chế gây viêm tụy từ dòng máu nhiễm mỡ: Tuyến tụy vốn có mạng lưới mạch máu vô cùng dày đặc và nhỏ hẹp. Khi lipid máu tăng vọt, huyết tương bị bão hòa dẫn đến hiện tượng máu trắng như sữa và đặc nhớt. Những hạt mỡ này gây tắc nghẽn hoàn toàn các mạch máu li ti tại đây, khiến enzyme tiêu hóa bị kích hoạt sai vị trí và quay lại tự phá hủy chính mô tụy.
Hệ quả của quá trình này là tình trạng viêm tụy cấp bùng phát cực kỳ nguy hiểm. Máu càng đặc, tuyến tụy càng bị tàn phá nặng nề, dễ dẫn đến suy đa tạng và tử vong nếu không được lọc máu kịp thời.
Đáng nói, sự tàn phá tàn khốc này còn "đánh sụp" hệ thống tế bào đảo tụy, là nơi chịu trách nhiệm sản xuất insulin. Khi tuyến tụy bị tổn thương nghiêm trọng, cơ thể mất hoàn toàn khả năng chuyển hóa đường, dẫn đến bệnh tiểu đường cấp tính. Đây chính là bi kịch kép khiến người bệnh phải đối mặt với nguy cơ tử vong tức thì và những hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng.
Anh Dũng kể khoảng 17h ngày 16/4 đang đi ngang phố Mạc Đăng Dung (phường Đông Mai) thì nghe người dân trên cầu tri hô có trẻ đuối nước tại đoạn Km11, quốc lộ 18. Phát hiện nạn nhân cách đó khoảng 500 m, anh để xe máy sát lề đường và nhảy xuống nước.
Dòng chảy không quá xiết nên anh Dũng bơi tới tiếp cận cháu bé khá nhanh. Với sự hỗ trợ của người dân trên bờ, bé trai được đưa lên bờ sau khoảng hai phút. Khi nạn nhân được sơ cứu tỉnh lại, anh Dũng cõng em lên đường lớn, nhờ một ôtô đưa đến Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh (phường Tuần Châu). Trên đường đi, anh gọi điện nhờ vợ ra hiện trường dắt chiếc xe máy về.
Sau khi cho nạn nhân nhập viện và đợi bố mẹ cháu đến, anh Dũng mới ra về để kịp giờ bán hàng buổi tối.
Nạn nhân là học sinh lớp 4, nhà cách hiện trường khoảng một km. Chiều cùng ngày, em cùng bạn ra mương chơi và trượt chân. "Lúc tôi thấy, cháu bé đang chìm dần, nếu chậm trễ sẽ nguy hiểm đến tính mạng", anh Dũng nói.
Nhận tin con gặp nạn khi chuẩn bị đi làm ca tối, anh Phạm Minh Hải chạy vào viện chăm sóc bé. Tối 17/4, gia đình đã đến nhà anh Dũng cảm ơn. "Anh Dũng đã cứu mạng con tôi. Khi cháu xuất viện, tôi sẽ đưa con đến gặp ân nhân để cảm tạ", anh Hải nói.
Do sinh sống tại khu vực này, anh Dũng quen thuộc địa hình. Hơn 10 năm trước, anh cho biết từng cứu một bé gái đuối nước tại đây.
