Mua vàng đúng đỉnh rồi giảm sâu, nhà đầu tư nên làm gì?

Mua vàng đúng đỉnh rồi giảm sâu, nhà đầu tư nên làm gì?

Ngay sau khi vàng lập mức cao nhất lịch sử 5.589,38 USD/ounce vào tháng 1/2026, nhiều nhà đầu tư tin rằng xu hướng tăng sẽ còn tiếp diễn. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, giá kim loại quý điều chỉnh khoảng 26%, khiến không ít người mua gần đỉnh rơi vào trạng thái thua lỗ trên giấy.

Theo GoldSilver, mức giảm này có thể khiến nhiều nhà đầu tư lo lắng, nhưng chưa đồng nghĩa khoản đầu tư đã thất bại. Đáng chú ý, những nhịp điều chỉnh sâu như vậy không phải điều hiếm gặp trong các chu kỳ tăng giá của vàng. Điều quan trọng hơn là đánh giá lại danh mục và xác định chiến lược phù hợp với mục tiêu đầu tư ban đầu.

Đừng vội mua hay bán, hãy nhìn lại danh mục

Phản ứng phổ biến nhất khi giá vàng lao dốc là liên tục theo dõi bảng giá và tìm cách dự đoán đâu là đáy. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều đầu tiên nhà đầu tư cần làm lại là nhìn vào chính danh mục của mình.

Trước hết là xác định giá vốn bình quân thực tế, thay vì chỉ nhìn vào lần mua gần nhất. Với những người đã tích lũy vàng qua nhiều giai đoạn, mức giá hòa vốn có thể thấp hơn đáng kể so với giá mua ở vùng đỉnh. Điều này đồng nghĩa khoản lỗ thực tế có thể nhỏ hơn nhiều so với cảm nhận khi chỉ nhìn vào giao dịch mới nhất.

Tiếp theo là tỷ trọng vàng trong tổng tài sản. Nhiều chuyên gia tài chính thường khuyến nghị kim loại quý chỉ nên chiếm khoảng 5-15% danh mục đầu tư. Nếu tỷ trọng nằm trong vùng này, biến động của vàng sẽ khó ảnh hưởng đáng kể đến toàn bộ tài sản. Ngược lại, nếu phần lớn vốn được dồn vào vàng đúng thời điểm giá lập đỉnh, áp lực tâm lý cũng như rủi ro tài chính sẽ lớn hơn nhiều.

Một yếu tố khác là nhu cầu sử dụng tiền trong tương lai gần. Nhà đầu tư có thể kiên nhẫn hơn nếu đây là khoản tiền nhàn rỗi và chưa cần dùng trong vài năm tới. Ngược lại, nếu sắp phát sinh nhu cầu tài chính, việc phải bán vàng ở vùng giá thấp sẽ trở thành rủi ro cần tính đến.

Chỉ khi hiểu rõ vị thế của mình, nhà đầu tư mới nên cân nhắc phương án hành động tiếp theo.

3 lựa chọn phổ biến, nhưng không phải ai cũng phù hợp

Theo GoldSilver, nhà đầu tư đang nắm giữ vàng hoặc bạc thường có ba lựa chọn.

Đầu tiên là tiếp tục nắm giữ. Đây là phương án đơn giản nhất nhưng cũng đòi hỏi khả năng kiểm soát tâm lý lớn nhất.

Lịch sử cho thấy vàng từng nhiều lần giảm mạnh ngay trong các chu kỳ tăng giá. Trong giai đoạn những năm 1970, giá vàng từng giảm tới 47% trước khi thiết lập các mức đỉnh mới. Chu kỳ 2001-2011 cũng ghi nhận nhiều nhịp điều chỉnh 15-20%, riêng cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 khiến giá vàng giảm khoảng 34% trước khi quay trở lại xu hướng tăng.

Điều đó cho thấy các nhịp điều chỉnh sâu không nhất thiết đồng nghĩa xu hướng tăng dài hạn đã kết thúc. Theo GoldSilver, mức giảm khoảng 26% hiện nay vẫn nằm trong phạm vi từng xuất hiện ở các chu kỳ tăng giá trước đây.

Lựa chọn thứ hai là đầu tư trung bình giá (DCA). Thay vì cố gắng dự đoán đáy thị trường, nhà đầu tư mua bổ sung ở các mức giá thấp hơn nhằm giảm giá vốn bình quân. Nhờ đó, mức giá cần thiết để hòa vốn cũng sẽ thấp hơn nếu tiếp tục nắm giữ trong dài hạn.

Tuy nhiên, chiến lược này chỉ phù hợp với những người còn nguồn tiền nhàn rỗi, đồng thời chấp nhận khả năng giá vàng vẫn có thể tiếp tục điều chỉnh trong ngắn hạn.

Lựa chọn cuối cùng là bán để ghi nhận khoản lỗ thuế rồi mua lại ngay. Tuy nhiên, đây là chiến lược được xây dựng dựa trên quy định thuế của Mỹ, nơi vàng và bạc vật chất không chịu quy định “wash sale”. Vì vậy, phương án này chủ yếu phù hợp với nhà đầu tư chịu thuế tại Mỹ và ít có ý nghĩa đối với phần lớn nhà đầu tư Việt Nam.

  Đọc nhanh 5-6: Giá dầu giảm, vàng phục hồi, chỉ số Dow Jones của Mỹ tăng 875 điểm

Điều đáng quan tâm hơn cả là nền tảng dài hạn của vàng

Theo các chuyên gia, thay vì chỉ tập trung vào biến động giá trong vài tháng, nhà đầu tư nên theo dõi xem những yếu tố hỗ trợ xu hướng dài hạn của vàng có thay đổi hay không.

Số liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy các ngân hàng Trung ương mua ròng 244 tấn vàng trong quý I/2026, cao hơn mức trung bình của 5 năm gần đây. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết vàng đã vượt trái phiếu Kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất của các ngân hàng Trung ương trên toàn cầu, còn Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc tiếp tục tăng mua vàng trong những tháng đầu năm.

Điểm chung trong các đánh giá này là nhu cầu nắm giữ vàng từ khu vực chính thức chưa có dấu hiệu suy yếu. Những yếu tố nền tảng từng hỗ trợ đà tăng của vàng vẫn hiện hữu, trong khi các biến động gần đây chủ yếu phản ánh diễn biến ngắn hạn của thị trường và tâm lý nhà đầu tư.

Chuyên gia chiến lược hàng hóa Ewa Manthey của ING nhận định đợt điều chỉnh hiện nay “chủ yếu do các lực cản kinh tế vĩ mô mang tính chu kỳ, chứ không phải do sự suy yếu của nền tảng cấu trúc của vàng”.

Ở góc độ bạc, tỷ lệ vàng/bạc hiện ở khoảng 69:1, nằm gần vùng trung bình dài hạn 60-70:1. Điều này cho thấy chưa có kim loại nào bị định giá quá chênh lệch so với kim loại còn lại. Dù bạc vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu công nghiệp và tình trạng thiếu hụt nguồn cung, kim loại này cũng thường biến động mạnh hơn vàng theo cả hai chiều.

Các tổ chức tài chính lớn như J.P. Morgan, Goldman Sachs và ING vẫn duy trì quan điểm tích cực về triển vọng trung hạn của vàng, dù diễn biến ngắn hạn sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chính sách tiền tệ của Fed hay tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Với những nhà đầu tư mua vàng ở vùng giá cao, cần xem lại lý do khiến họ quyết định sở hữu vàng ngay từ đầu có còn nguyên vẹn hay không. Nếu các yếu tố nền tảng chưa thay đổi, những biến động ngắn hạn chỉ là một phần của chu kỳ thị trường chứ không phải là lý do duy nhất để đưa ra quyết định đầu tư.

Tin Gốc: Dân Trí