Đại sứ Nga Vassily Nebenzia đã đề cập vấn đề trên tại cuộc họp của 15 thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc do Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chủ trì hôm 26.5 (giờ New York), theo Reuters hôm 28.5.
Theo ông Nebenzia, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov dự kiến tham gia cuộc họp này nhưng bất thành vì chủ nhà Mỹ không cấp thị thực.
Một nhà ngoại giao Liên Hiệp Quốc cũng nói Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã bị từ chối cấp thị thực để tham gia cùng cuộc họp trên. Tuy nhiên, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington không ngăn cản ông Araqchi đến New York.
Chủ đề của cuộc họp hôm 26.5 là giữ vững Hiến chương Liên Hợp Quốc và tăng cường hợp tác đa phương. Phiên thảo luận sẽ tiếp tục tại Hội đồng Bảo an hôm 28.5.
Bộ Ngoại giao và phái bộ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc chưa trả lời yêu cầu bình luận của báo giới về vụ Ngoại trưởng Iran Araqchi lẫn Thứ trưởng Nga Alimov.
Hồi đầu tuần, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước này cho biết chuyến đi của ông Araqchi đã bị hủy một phần do tình hình và phần còn lại là các vấn đề phát sinh liên quan quy trình thị thực Mỹ.
Còn Đại sứ Nga Nebenzia nói ông Alimov, người phụ trách các vấn đề liên quan đến Liên Hiệp Quốc của Nga, đã nhận lời mời họp từ Ngoại trưởng Vương Nghị.
Ông Nebenzia gọi việc Mỹ không cấp thị thực thể hiện sự thiếu tôn trọng một cách trắng trợn đối với Trung Quốc trên vai trò Chủ tịch Hội đồng Bảo an, đặc biệt khi chủ đề thảo luận là Hiến chương Liên Hiệp Quốc.
“Bất chấp mọi nỗ lực của chúng tôi nhằm thuyết phục phía Mỹ cấp thị thực cho ông ấy, cuối cùng thị thực vẫn không được cấp”, Đại sứ Nga cho biết.
Cũng theo ông Nebenzia, Thỏa thuận về trụ sở của Liên Hiệp Quốc quy định rõ mọi quan chức quốc gia thành viên cần được tạo điều kiện tiếp cận trụ sở Liên Hiệp Quốc ở thành phố New York, bang New York của Mỹ, và không có ngoại trừ.
Tại cuộc họp báo hôm 26.5, người phát ngôn Liên Hiệp Quốc Farhan Haq cho hay: “Chúng tôi kỳ vọng nước chủ nhà sẽ cấp thị thực cho tất cả những người cần tham gia các hoạt động của Liên Hiệp Quốc tại trụ sở của chúng tôi tại đây”.
Phát ngôn viên xác nhận ông Araqchi không đến New York và không gặp Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres hôm 26.5 theo kế hoạch.
"Chúng tôi tin rằng có thể có sự lây truyền giữa những người tiếp xúc rất gần với nhau", Giám đốc phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch của WHO Maria Van Kerkhove nói với các phóng viên, theo AFP.
Bà Van Kerkhove cho biết thêm có khả năng người đầu tiên mắc bệnh đã bị nhiễm virus hanta trước khi lên du thuyền MV Hondius, con thuyền treo cờ Hà Lan.
Bà Van Kerkhove đưa ra nhận định trên sau khi một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức đã tử vong, trong khi một công dân Anh đã được sơ tán khỏi tàu MV Hondius và đang được chăm sóc đặc biệt tại Nam Phi, theo Reuters dẫn lời các quan chức. Ba người khác nghi nhiễm virus hanta vẫn đang ở trên tàu MV Hondius.
Con người thường bị nhiễm virus hanta thông qua tiếp xúc với loài gặm nhấm bị nhiễm bệnh hoặc nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.
Tuy nhiên, sự lây lan hạn chế giữa những người tiếp xúc gần đã được quan sát thấy trong một số đợt bùng phát trước đây với chủng Andes, lây lan ở Nam Mỹ, trong đó có Argentina, và WHO tin rằng có thể liên quan đến những trường hợp nhiễm virus hanta trên du thuyền MV Hondius. WHO cho hay đã được thông báo rằng không có chuột trên tàu này.
WHO ước tính có từ 10.000 đến 100.000 trường hợp nhiễm virus hanta mỗi năm. WHO hồi tháng 12.2025 thông báo Argentina tiếp tục là quốc gia có nhiều trường hợp nhiễm virus hanta nhất ở khu vực châu Mỹ, với tỷ lệ tử vong khoảng 32%, theo Reuters.
Du thuyền MV Hondius đang bị mắc kẹt ngoài khơi Cape Verde, một đảo quốc ở Đại Tây Dương. Giới chức Cape Verde hiện chưa cho phép tàu MV Hondius đưa hành khách lên bờ, theo Reuters.
Khoảng 150 người đang mắc kẹt trên tàu MV Hondius. Phần lớn hành khách trên tàu là người Anh, Mỹ và Tây Ban Nha, khởi hành từ mũi phía nam của Argentina vào cuối tháng 3. Tàu đã ghé thăm bán đảo Nam Cực, Nam Georgia và Tristan da Cunha.
Chuyến du lịch này được quảng cáo là một cuộc thám hiểm thiên nhiên Nam Cực, với giá vé mỗi người dao động từ 14.000 đến 22.000 euro.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
"Một trong những phương án của Iran trong trường hợp bị tấn công lần nữa có thể là làm giàu uranium lên 90%. Chúng tôi sẽ xem xét vấn đề này tại Quốc hội" - ông Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh quốc gia và chính sách đối ngoại thuộc Quốc hội Iran, viết trên nền tảng X ngày 12-5.
Cũng trong ngày 12-5, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tiếp tục khẳng định lập trường cứng rắn của Tehran trong đàm phán với Mỹ, cho rằng "không có giải pháp nào khác ngoài việc chấp nhận quyền lợi của người dân Iran như được nêu trong đề xuất 14 điểm" mà Tehran đưa ra nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
Trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf viết: "Bất kỳ cách tiếp cận nào khác sẽ hoàn toàn không đạt được kết quả. Sẽ không có gì ngoài thất bại này đến thất bại khác".
Cùng ngày, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo mở rộng đáng kể phạm vi phòng thủ của Iran tại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo rằng nước này sẽ không cho phép bất kỳ hành vi xâm phạm nào đối với lãnh hải hoặc lợi ích quốc gia của Tehran.
Hôm 11-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump bình luận thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang trong tình trạng nguy kịch, làm dấy lên lo ngại căng thẳng tại Trung Đông có thể kéo dài.
Phát biểu trước báo giới, ông Trump nói thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran hiện "yếu ớt một cách không thể tin nổi", đồng thời gọi đề xuất của Tehran nhằm chấm dứt xung đột là "rác rưởi".
Tháng 6 năm ngoái, ông Trump khẳng định các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị "xóa sổ" trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày, khiến năng lực làm giàu uranium của Iran bị suy giảm nghiêm trọng.
Hiện vẫn chưa rõ số phận của khoảng 400kg uranium được làm giàu tới 60% - chỉ còn một bước kỹ thuật ngắn nữa để đạt mức khoảng 90% (cấp độ vũ khí).
Các đánh giá tình báo của Mỹ cho rằng chương trình hạt nhân của Iran sẽ không bị cản trở đáng kể, trừ khi lượng uranium làm giàu cao này bị loại bỏ.
Vấn đề hạt nhân vẫn là điểm gây tranh cãi chính trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2.
Tehran muốn tách vấn đề hạt nhân sang giai đoạn sau, trong khi Washington yêu cầu Iran đưa lượng uranium làm giàu cao ra nước ngoài và từ bỏ hoạt động làm giàu uranium trong nước.
