Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick ngày 23/4 cho biết tại một phiên điều trần trước Hạ viện Mỹ rằng chương trình visa “thẻ vàng” mới chấp thuận một hồ sơ gần đây, trong khi “có hàng trăm hồ sơ đang xếp hàng chờ xử lý”. Ông giải thích chính phủ muốn đảm bảo quy trình được triển khai hoàn hảo trước khi mở rộng chương trình bán thẻ vàng định cư.
“Thẻ vàng định cư” thực chất là một loại thẻ xanh, cho phép người sở hữu cư trú hợp pháp vĩnh viễn kèm theo cơ hội nhập tịch Mỹ. Chương trình được công bố năm ngoái như một phương án tiết kiệm thời gian cho người nước ngoài giàu có được cư trú hợp pháp và làm việc tại Mỹ, tiến tới nhập quốc tịch.
Người nộp đơn phải đóng phí xử lý 15.000 USD và nếu hồ sơ được chấp thuận thì cần quyên góp thêm một triệu USD cho chính phủ Mỹ. Ngoài ra, chương trình cho phép doanh nghiệp chi hai triệu USD để bảo lãnh nhân sự nước ngoài, kèm phụ phí duy trì hàng năm.
Chương trình được thiết kế để thay thế visa EB-5, vốn yêu cầu đầu tư khoảng một triệu USD vào những doanh nghiệp có năng lực tạo ra ít nhất 10 việc làm. Theo sắc lệnh hành pháp được Tổng thống Donald Trump ký duyệt năm ngoái, “thẻ vàng” có thể được cấp cho hai nhóm chính, gồm những người có năng lực đặc biệt và những người “có khả năng vượt trội”.
Bộ trưởng Lutnick từng nói chương trình thu hút lượng đăng ký tương đương 1,3 tỷ USD chỉ trong vài ngày sau khi ra mắt hồi tháng 12/2025. Tại phiên điều trần vừa qua ở Hạ viện, ông không giải thích sự chênh lệch giữa con số đăng ký ban đầu và số hồ sơ được phê duyệt hiện tại.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ cho hay quy trình thẩm định hồ sơ của loại visa này thuộc hàng “nghiêm ngặt nhất trong lịch sử chính phủ”. Bộ An ninh Nội địa gần đây mới hoàn tất quy trình xét duyệt. Việc sử dụng nguồn tiền từ chương trình bán visa thẻ vàng sẽ do chính phủ quyết định với mục tiêu “phục vụ lợi ích tốt nhất của nước Mỹ”.
Danh tính người đầu tiên được cấp visa thẻ vàng không được công bố. Một số nguồn tin cho biết một số doanh nhân trong lĩnh vực công nghệ đang chờ được xét duyệt hồ sơ.
Chính quyền Trump từng kỳ vọng chương trình có thể tạo nguồn thu lớn cho ngân sách liên bang. Bộ trưởng Lutnick từng đánh giá sáng kiến “thẻ vàng” có thể mang về cho chính phủ 1.000 tỷ USD và giúp cân bằng ngân sách liên bang. Nợ công Mỹ hiện ở mức hơn 31.000 tỷ USD và thâm hụt ngân sách hàng năm được dự báo khoảng 2.000 tỷ USD.
Website chính thức của chương trình vẫn quảng bá khẩu hiệu “Mở khóa cuộc sống tại Mỹ”, kèm hình ảnh thẻ màu vàng với chân dung ông Trump, đại bàng và Tượng Nữ thần Tự do. Trang này cũng giới thiệu kế hoạch phát hành “Thẻ Bạch kim Trump” trị giá 5 triệu USD, cho phép lưu trú tối đa 270 ngày mà không bị đánh thuế thu nhập bên ngoài nước Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào đồng minh Oman nếu nước này tham gia thiết lập cơ chế thu phí tại eo biển Hormuz quan trọng, đồng thời cảnh báo về các biện pháp trừng phạt đối với tất cả các bên liên quan đến hành động này.
“Oman nên biết rằng Bộ Tài chính Mỹ sẽ kiên quyết nhắm mục tiêu vào bất kỳ bên nào tham gia - trực tiếp hoặc gián tiếp - vào việc tạo điều kiện cho hoạt động thu phí qua eo biển Hormuz, và bất kỳ đối tác nào tham gia cũng sẽ bị trừng phạt”, ông Bessent cảnh báo trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Bộ trưởng Bessent tuyên bố Mỹ sẽ “không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hệ thống thu phí qua eo biển Hormuz”, đề cập đến đề xuất của Iran trong khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng với Washington.
Khi được một phóng viên hỏi rằng liệu các quan chức Nhà Trắng có đang "lên kế hoạch cho một cuộc chiến mới với Oman hay không", Bộ trưởng Bessent cho biết: “Tôi nghĩ Tổng thống muốn nhấn mạnh quyền tự do hàng hải tại eo biển”.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ nói thêm rằng ông đã có cuộc trao đổi qua điện thoại với Đại sứ Oman tại Mỹ hôm 28/5. Đại sứ Oman đã “đảm bảo rằng không có kế hoạch thu phí đường thủy qua eo biển” Hormuz.
Theo ông Bessent, đại sứ Oman đã cố gắng xoa dịu căng thẳng bằng cách nhấn mạnh mối quan hệ lâu dài giữa hai nước.
“Hai nước chúng ta đã có 200 năm quan hệ tốt đẹp, ông ấy muốn có thêm 200 năm nữa”, ông Bessent kể lại.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/5 dọa sẽ "thổi bay" Oman nếu quốc gia đồng minh ở Trung Đông này không "biết cư xử" giữa lúc có thông tin Iran đàm phán với Oman để phối hợp thu phí quá cảnh eo biển Hormuz.
"Oman sẽ phải biết cư xử giống như tất cả những nước khác. Bằng không, chúng ta sẽ phải thổi bay họ. Họ hiểu điều đó mà. Rồi họ sẽ ổn thôi”, Tổng thống Trump tuyên bố.
Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra lời đe dọa trên sau khi xuất hiện các báo cáo về cuộc đàm phán giữa Iran và Oman nhằm phối hợp thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Iran và Oman kiểm soát tuyến đường thủy mang tính sống còn này hay không, ông Trump trả lời: " Không. Eo biển này sẽ được mở cửa cho tất cả mọi người. Không ai có quyền kiểm soát nó cả. Chúng ta sẽ giám sát nó. Chúng ta sẽ canh chừng nó. Nhưng không một ai được phép kiểm soát. Đó là một phần trong tiến trình đàm phán hiện tại của chúng ta”.
Một quan chức trong khu vực cho biết, Tehran đang muốn thuyết phục Oman, một đồng minh của Mỹ, hỗ trợ một cơ chế nhằm thu phí từ các tàu bè đi qua eo biển.
Eo biển Hormuz là tuyến đường trung chuyển chiến lược đối với năng lượng toàn cầu, nhưng gần như đã bị phong tỏa kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra hồi cuối tháng 2.
Vấn đề về cơ chế kiểm soát eo biển Hormuz đến nay tiếp tục là điểm nghẽn chính đối với các cuộc hòa đàm của Mỹ và Iran. Chính quyền Tổng thống Trump tuyên bố, Hormuz sẽ được mở lại bằng cách này hoặc cách khác. Washington cũng tiếp tục gây sức ép với Tehran thông qua duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng của Iran.
Một người đàn ông tối 25/4 tìm cách vượt qua chốt an ninh bên trong khách sạn Washington Hilton để tiếp cận bữa tiệc của hiệp hội phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, sự kiện Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự. Người này đã đấu súng với lực lượng hành pháp, bắn trúng một sĩ quan mặc áo chống đạn trước khi bị khống chế. Tổng thống Trump đã được sơ tán sau khi có tiếng súng nổ.
Trong cuộc họp báo sau đó, ông Trump cho biết nghi phạm đến từ bang California và đặc vụ liên bang đang khám xét nhà của người này. Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin giới hành pháp cho biết nghi phạm là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống ở thành phố Torrance tại bang California.
Một hồ sơ trên mạng xã hội LinkedIn có ảnh và tên trùng khớp với nghi phạm cho thấy người này là giáo viên bán thời gian tại C2 Education, công ty chuyên luyện thi và dạy kèm. C2 từng vinh danh Allen là "giáo viên của tháng" hồi cuối năm 2024.
Allen tốt nghiệp Viện Công nghệ California (Caltech) vào năm 2017 với tấm bằng cử nhân kỹ thuật cơ khí. Anh ta nhận bằng thạc sĩ về khoa học máy tính tại Đại học Bang California - Dominguez Hills hồi năm ngoái.
Khi còn là sinh viên tại Caltech, Allen từng xuất hiện trên một bản tin địa phương vào năm 2017 nhờ phát triển một nguyên mẫu phanh khẩn cấp dành cho xe lăn.
Theo hồ sơ của Ủy ban Bầu cử Liên bang, Allen đã quyên góp 25 USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris vào tháng 10/2024. Dù vậy, người này đăng ký bầu cử với tư cách cử tri tự do.
Allen còn tự mô tả mình là nhà phát triển game trong hồ sơ trên LinkedIn và dường như đã phát hành một tựa game độc lập có tên Bohrdom trên nền tảng Steam, với mức giá 1,99 USD. Anh ta đã đăng ký thương hiệu cho tên tựa game của mình vào năm 2018, theo hồ sơ liên bang. Trên LinkedIn, Allen cho biết đang phát triển tựa game thứ hai có tên tạm thời là "First Law".
Người đàn ông 50 tuổi sống gần nhà Allen cho biết gia đình anh này rất thân thiện. "Chúng tôi gặp họ mỗi ngày và chào hỏi nhau. Họ rất tốt bụng. Họ là những người hiền lành, không gây ồn ào và luôn chào khi gặp người khác", ông mô tả.
Colin, người hàng xóm 39 tuổi, cho biết gia đình Allen mới chuyển đến cách đây 6 tháng. "Thật bi thảm", anh nói. "Không cần phải dùng đến bạo lực trong thời đại này".
Cảnh sát trưởng thành phố Washington cho biết nghi phạm hành động một mình và hiện chưa rõ mục tiêu cùng động cơ của anh ta, dù Tổng thống Trump nghĩ rằng bản thân là mục tiêu.
Dựa vào thông tin đã có, lãnh đạo Mỹ không cho rằng sự việc có liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho biết các hành động do ông tiến hành nhằm vào Iran có thể khiến bản thân trở thành mục tiêu và ông sẽ không chùn bước.
Sáng qua 6.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên tài khoản mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ tạm hoãn chiến dịch hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz mang tên Dự án Tự do trong một thời gian ngắn, chỉ một ngày sau khi chiến dịch được công bố. Nhà lãnh đạo giải thích rằng lệnh tạm hoãn dựa trên yêu cầu của Pakistan và các nước khác, sự thành công về quân sự trong chiến dịch chống Iran và "thực tế là đã có tiến triển lớn về phía một thỏa thuận đầy đủ và cuối cùng với đại diện Iran". Ông Trump cho biết đây là quyết định có sự "đồng thuận chung" để xem thỏa thuận có được ký kết hay không, song cũng lưu ý rằng Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran.
Thông báo đột ngột của Tổng thống Trump mâu thuẫn với những tuyên bố chỉ vài giờ trước đó của các quan chức hàng đầu Nhà Trắng. Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nói rằng Washington đã thiết lập một hành lang an toàn qua eo biển Hormuz và hàng trăm tàu thương mại đang nối đuôi nhau để đi qua. "Chúng tôi biết người Iran đang xấu hổ về sự thật này. Họ nói muốn kiểm soát eo biển nhưng thực tế thì không", ông Hegseth nói. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng việc Mỹ đưa tàu thuyền qua eo biển là "ân huệ cho thế giới vì chỉ có Mỹ mới làm được điều đó".
Trước đó, các hãng vận tải biển, bảo hiểm và giới quan sát đánh giá rằng việc di chuyển qua eo biển Hormuz vẫn mang rủi ro cao bất chấp sự đảm bảo của Mỹ. Ngay trong ngày đầu tiên, Mỹ và Iran đã trao đổi hỏa lực dữ dội trong khi một số hãng vận tải xác nhận tàu hàng đã bị tấn công. Theo tờ The Guardian, chỉ có 2 tàu hàng treo cờ Mỹ qua được eo biển Hormuz nhờ sự hộ tống của nước này trong khi hàng trăm tàu khác với thủy thủ đoàn lên đến 23.000 người đang kẹt lại vịnh Ba Tư.
Việc hoãn chiến dịch hộ tống được xem là chiến thuật "cây gậy và củ cà rốt" điển hình của ông Trump, khi ông sử dụng sức mạnh quân sự để gây áp lực tối đa, sau đó tạm dừng như biện pháp khuyến khích Iran chấp nhận thỏa thuận.
Chuyên gia Joshua Tallis, thuộc Trung tâm phân tích hải quân (Mỹ), nhận định đây là mức cược rủi ro thấp để chính quyền ông Trump chìa cành ô liu ra cho Iran, trong bối cảnh xung đột gây tác động kinh tế, chính trị tại Mỹ nhưng Nhà Trắng chưa tìm ra cách tháo gỡ thế bế tắc. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được công bố cách đây một tháng, Mỹ và Iran vẫn chưa đạt thỏa thuận giải quyết xung đột trong khi việc đàm phán trực tiếp chưa có dấu hiệu khôi phục.
Một số chuyên gia khác cho rằng chính quyền ông Trump đang vội vã tìm lối thoát cho bế tắc tại eo biển Hormuz và chỉ ra tình huống khó xử mà Mỹ đang đối mặt. "Nếu ông Trump chấp nhận một thỏa thuận hẹp về eo biển và hoãn đối thoại hạt nhân, đồng nghĩa Mỹ từ bỏ đòn bẩy nhờ việc phong tỏa Iran. Nếu ông ấy chờ một thỏa thuận toàn diện hơn, kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục thiệt hại. Nếu ông ấy oanh tạc trở lại, ông ấy phải đánh cược rằng việc đó sẽ mang Iran trở lại bàn đàm phán theo cách nhượng bộ hơn", Chủ tịch Richard Fontaine của Trung tâm an ninh Mỹ Mới phân tích với tờ Financial Times.
Truyền thông Iran gọi việc Mỹ tạm dừng hộ tống tàu thuyền là bước lùi trước sự cứng rắn của Tehran. Trong chuyến thăm Bắc Kinh hôm qua, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị rằng Tehran luôn sẵn sàng đương đầu với hành động gây hấn nhưng cũng nghiêm túc trong ngoại giao, đồng thời tuyên bố Iran sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận "công bằng và toàn diện".
