Phát biểu trước khi rời khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ ngày 22.6, Phó tổng thống Mỹ Vance mô tả đề xuất này là “một giải pháp rất thú vị”.
“Nếu tài sản của Iran được giải tỏa, số tiền đó sẽ được dùng để làm giàu cho nông dân Mỹ và nuôi sống người dân Iran”, South China Morning Post dẫn lời ông Vance nói. Theo Phó tổng thống Mỹ, ý tưởng này xuất phát từ ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, và là một “thỏa thuận rất tốt, rất điển hình của nhà Trump”.
Ông Vance cho biết quy trình giải phóng tài sản đã được Mỹ và Qatar phê duyệt. Theo ông, số tiền này sẽ được dùng để Iran mua đậu nành, ngô và lúa mì của Mỹ.
Khoảng 100 tỉ USD tài sản của Iran, chủ yếu từ doanh thu bán dầu, đã bị đóng băng trên toàn thế giới do các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan chương trình hạt nhân của Tehran và việc nước này hỗ trợ các nhóm vũ trang trong khu vực.
Theo bản ghi nhớ 14 điểm giữa Mỹ – Iran, 2 bên có 60 ngày để đạt thỏa thuận về việc mở lại eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran, sau thỏa thuận ngừng chiến “trên mọi mặt trận”. Văn bản cũng nêu Mỹ sẽ cho phép Iran tiếp cận các tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế sau khi thỏa thuận cuối cùng có hiệu lực.
Tuy nhiên, phía Iran cho rằng Tehran không có nghĩa vụ phải dùng số tiền được giải tỏa để mua nông sản Mỹ. Hãng tin bán chính thức Tasnim dẫn lời Thống đốc Ngân hàng trung ương Iran Abdolnaser Hemmati nói rằng bản ghi nhớ hiện hành không buộc Iran mua nguyên liệu nông nghiệp từ Mỹ.
Ông Hemmati cho biết các khoản tiền bị đóng băng còn lại không nhất thiết chỉ được sử dụng để mua hàng hóa thiết yếu, mà có thể được dùng cho các mặt hàng khác không nằm trong danh sách cấm vận.
Tổng thống Trump ngày 22.6 cảnh báo ông sẽ “làm những gì cần phải làm” nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận với Washington. Ông cũng cho rằng Tehran nên dùng số tiền được giải phóng để mua lương thực từ Mỹ.
“Tất cả số tiền đó sẽ được dùng để mua thực phẩm mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu người, nhưng không thể nuôi sống hết. Vì vậy, số tiền đó sẽ đến tay nông dân của chúng ta”, Reuters dẫn lời ông Trump nói.
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh nông dân Mỹ, nhóm cử tri quan trọng của đảng Cộng hòa, chịu sức ép từ căng thẳng thương mại kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc. Trung Quốc từng là khách hàng mua đậu nành lớn nhất của Mỹ, nhưng các đơn hàng đã giảm mạnh khi Bắc Kinh chuyển sang nhập khẩu từ Argentina và Brazil sau cuộc chiến thuế quan.
Trước đó, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua 25 triệu tấn đậu nành trong mùa vụ nông nghiệp tiếp theo, song số liệu hiện tại của Bộ Nông nghiệp Mỹ mới ghi nhận 15 triệu tấn đã được bán ra. Mỹ hiện tìm cách mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước khác, trong đó có Nigeria, Indonesia, Ấn Độ và Bangladesh.
Trong một diễn biến khác, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance ngày 22.6 cho biết Tehran đã đồng ý mời các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trở lại nước này, sau vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ – Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông. “Đây là một cột mốc quan trọng đối với người dân Mỹ và là bước đầu tiên hướng tới việc phi hạt nhân hóa vĩnh viễn hoặc chấm dứt vĩnh viễn chương trình vũ khí hạt nhân ở Iran”, ông nói.
Sáng 8.4, Mỹ và Iran tuyên bố đồng ý ngừng bắn 2 tuần, ngay trước khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran. Liên Hiệp Quốc và nhiều nước đã lên tiếng về diễn biến mới này.
Bộ Ngoại giao Oman hôm nay 8.4 ra tuyên bố hoan nghênh thông báo về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Bộ này nhấn mạnh "tầm quan trọng của việc tăng cường nỗ lực vào thời điểm hiện nay để tìm ra các giải pháp có khả năng giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng và đạt được sự chấm dứt vĩnh viễn tình trạng chiến tranh".
Thủ tướng Anh Keir Starmer hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters dẫn tuyên bố từ văn phòng của nhà lãnh đạo này. Ông Starmer còn tuyên bố sẽ đến Trung Đông để hội đàm với các đối tác vùng Vịnh về việc đảm bảo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz được duy trì vĩnh viễn.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết chính phủ nước này hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo Reuters. Ông nhấn mạnh: "Mục tiêu hiện nay phải là đàm phán để chấm dứt xung đột lâu dài trong những ngày tới. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua các kênh ngoại giao".
Sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares nói rằng thế giới đã "đứng rất gần" thảm họa sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran trong tối hậu thư gửi Tehran. Ông Albares nói với đài phát thanh RNE rằng tối hậu thư của ông Trump là "hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nhân loại" và còn quá sớm để xác định liệu cuộc xung đột đã kết thúc dứt điểm hay chưa.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng Ukraine hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cũng như việc mở cửa eo biển Hormuz. "Sự quyết đoán của Mỹ đã có hiệu quả. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc cần có sự quyết đoán đủ mạnh để buộc Moscow ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến chống lại Ukraine", ông Sybiha viết tiếp, theo Reuters.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cho thấy lẽ phải đã thắng thế, nhưng "sẽ không có dầu giá rẻ", theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hoan nghênh các thỏa thuận ngừng bắn với Iran, đồng thời nói rằng Trung Quốc đã nỗ lực hướng tới việc hiện thực hóa hòa bình lâu dài ở Trung Đông, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Indonesia Yvonne Mewengkang thông báo rằng Indonesia hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, và kêu gọi tất cả các bên tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và ngoại giao.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết nước này sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo các tàu Hàn Quốc có thể đi qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt dựa trên các điều kiện từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran "là một bước lùi khỏi bờ vực sau nhiều tuần leo thang". Bà nhấn mạnh lệnh ngừng bắn tạo ra một cơ hội rất cần thiết để giảm bớt các mối đe dọa, nối lại hoạt động vận chuyển hàng hải và tạo không gian cho ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lâu dài.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 7.4 đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo AFP dẫn lời phát ngôn viên Stephane Dujarric.
Ông Dujarric cho biết thêm ông Guterres "kêu gọi tất cả các bên tham gia vào cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn để mở đường hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực".
Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập chính ở Israel Yair Lapid đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của cuộc chiến.
"Chưa từng có một thảm họa chính trị nào như thế này trong toàn bộ lịch sử của chúng ta. Israel thậm chí còn không được tham gia vào các quyết định liên quan cốt lõi an ninh quốc gia của chúng ta", ông Lapid viết trên mạng xã hội.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
"Trong những thời điểm đặc biệt biến động này, chúng ta đang đi theo một chiếc la bàn. Nó vẫn luôn hướng về một NATO đoàn kết và mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương đáng tin cậy", Thủ tướng Friedrich Merz phát biểu trong chuyến thăm thao trường ở miền bắc Đức hôm nay.
Bình luận được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đang xem xét phương án cắt giảm số lượng binh sĩ đồn trú tại Đức. Ông Trump trước đó cũng chỉ trích lãnh đạo Đức về phát biểu cho rằng Mỹ không có chiến lược rõ ràng và đang bị Iran "làm cho bẽ mặt".
Ông Merz không trực tiếp đề cập tới những lời đe dọa của Tổng thống Trump, nhưng khẳng định Đức đang "liên lạc một cách chặt chẽ và tin cậy" với các đối tác, đặc biệt là Mỹ, về những hệ lụy từ xung đột Trung Đông. "Điều này là vì lợi ích chung xuyên Đại Tây Dương. Chúng ta làm điều đó với sự tôn trọng lẫn nhau và sẻ chia gánh nặng một cách công bằng", ông nói.
Thủ tướng Merz cũng nhấn mạnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương "đặc biệt quan trọng" với cả đất nước, người dân Đức và cá nhân ông.
Người phát ngôn Liên minh châu Âu (EU) Anitta Hipper cùng ngày khẳng định Mỹ là "đối tác quan trọng" cho an ninh và quốc phòng của châu Âu, khẳng định hoạt động triển khai lực lượng Mỹ ở châu Âu cũng hỗ trợ vai trò toàn cầu của Washington.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, tính đến năm 2024, nước này đang triển khai hơn 35.000 binh sĩ đồn trú tại hơn 40 căn cứ quân sự trên lãnh thổ Đức. Truyền thông quốc gia châu Âu ước tính con số hiện tại là gần 50.000 quân nhân.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích NATO và đe dọa cắt giảm lực lượng đồn trú tại các nước đồng minh châu Âu kể từ khi lên nắm quyền trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Mỹ dường như đang quyết tâm gây sức ép với những đồng minh không ủng hộ nước này trong xung đột với Iran, cũng như không tham gia nỗ lực gỡ phong tỏa và tuần tra tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển huyết mạch của thế giới đang bị Tehran khóa chặt.
"Tính đến thời điểm hiện tại, chúng tôi báo cáo 14 người chết và ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 5 trẻ vị thành niên", Tỉnh trưởng Cauca Octavio Guzman thông báo trên mạng xã hội X vào tối 25.4 (giờ địa phương). Một nguồn tin cảnh sát cho hay lực lượng cứu hộ đang tìm kiếm một số người mất tích.
Vụ nổ trên đường cao tốc Popayan-Cali đã làm biến dạng các xe buýt và xe tải nhỏ, và một số ô tô đã bị lật úp do sức mạnh của vụ nổ. Vụ đánh bom đã tạo ra một hố lớn trên mặt đường.
"Đây là một vụ tấn công khủng bố nhắm vào dân thường", Tổng tư lệnh quân đội Colombia Hugo Lopez phát biểu trong một cuộc họp báo. Ông nói rằng quả bom phát nổ sau khi những kẻ tấn công chặn đường bằng cách chặn lối đi bằng một chiếc xe buýt và một phương tiện khác.
Chính quyền đổ lỗi cho vụ tấn công ở tỉnh Cauca là do những thành viên bất mãn của lực lượng du kích FARC đã bị giải tán gây ra. "Những kẻ thực hiện vụ tấn công này... là những kẻ khủng bố, phát xít và buôn bán ma túy", Tổng thống Colombia Gustavo Petro viết trên X.
Đây là vụ bạo lực mới nhất trước thềm cuộc bầu cử tổng thống vào tháng tới. Hôm 24.4 đã xảy ra vụ đánh bom nhắm vào một căn cứ quân sự ở Cali, thủ phủ của tỉnh Valle del Cauca, khiến 2 người bị thương.
Đã có 26 vụ tấn công được ghi nhận ở hai tỉnh Cauca và Valle del Cauca trong hai ngày qua, theo tướng Lopez. Bộ trưởng Quốc phòng Colombia Pedro Sanchez ngày 25.4 cho hay chính quyền đã tăng cường sự hiện diện của quân đội và cảnh sát trong những khu vực này.
