Mỹ bắn vào hai tàu treo cờ Iran bị tố tìm cách vượt vòng phong tỏa hôm 8-5 – Video: CENTCOM
Theo thông báo trên mạng xã hội X ngày 8-5, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tiêm kích F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ đã vô hiệu hóa hai tàu M/T Sea Star III và M/T Sevda bằng cách “phóng đạn chính xác vào ống khói của các tàu này”, ngăn chặn các tàu tiến vào Iran.
Trong những ngày gần đây, Washington đã cưỡng chế chặn 4 tàu treo cờ Iran bị cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa hải quân mà Mỹ áp lên các cảng của Iran.
Trước đó hôm 6-5, tiêm kích F/A-18 khác đã bắn pháo 20mm vào bánh lái và vô hiệu hóa tàu M/T Hasna.
Một ngày trước đó, chiến hạm Mỹ bắn nhiều phát đạn pháo vào buồng động cơ của tàu M/V Touska, sau khi tàu này cố vượt phong tỏa và phớt lờ các cảnh báo. CENTCOM đã yêu cầu thủy thủ đoàn rời khỏi buồng động cơ trước khi tiến hành tấn công, theo AFP.
Sau khi Mỹ – Israel tiến hành không kích Iran hôm 28-2, lực lượng Tehran đã tiến hành phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.
Sau khi đàm phán Mỹ – Iran tại quốc gia trung gian Pakistan đổ vỡ, Washington đã tuyên bố áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran, bắt đầu từ ngày 13-4.
Các vụ tấn công ngày 8-5 diễn ra trong bối cảnh giới chức Iran cho biết Mỹ và Iran đang tranh luận về đề xuất một trang của Mỹ, đề nghị hai bên mở lại Hormuz và ngừng giao tranh trong 30 ngày trong khi đàm phán thỏa thuận chấm dứt xung đột toàn diện.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vẫn đang chờ phản hồi từ Iran.
"Ngày 5/6, 185 binh sĩ Nga đã được trả tự do. Đổi lại, 185 tù binh chiến tranh Ukraine cũng được trao trả", Bộ Quốc phòng Nga ra tuyên bố hôm nay.
Phía Nga cho biết thêm Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), nước đã làm trung gian cho các cuộc trao đổi trước đó, tiếp tục làm trung gian cho lần trao đổi tù binh này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng xác nhận thông tin, cho biết thêm rằng hầu hết tù binh được trao trả đều bị Moskva giam giữ từ năm 2022. Theo giới chức quân sự Kiev, tù binh Ukraine lớn tuổi nhất được trao trả đã 62 tuổi.
"Việc đưa người dân của chúng tôi trở về là ưu tiên hàng đầu của Ukraine", ông Zelensky đăng trên mạng xã hội.
Cuộc trao đổi tù binh hôm nay là lần thực hiện thứ hai theo thỏa thuận giữa Nga và Ukraine về việc trao đổi 1.000 tù binh chiến tranh mỗi bên. Đây là một phần của thỏa thuận ngừng bắn ba ngày do Mỹ làm trung gian hồi đầu tháng 5.
Tổng thống Zelensky trước đó đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện và gặp mặt trực tiếp trong bức thư ngỏ hiếm hoi gửi người đồng cấp Nga Vladimir Putin. Lãnh đạo Ukraine đã nhiều lần kêu gọi tổ chức cuộc gặp giữa ông và người đồng cấp Nga, cho rằng chỉ đối thoại trực tiếp mới giúp đạt thỏa thuận về lãnh thổ.
Nỗ lực đàm phán kéo dài nhiều tháng do Mỹ dẫn đầu vẫn chưa thể giúp Nga và Ukraine tiến gần tới thỏa thuận, trong khi Tổng thống Donald Trump hiện chủ yếu tập trung vào xung đột Trung Đông. Nga yêu cầu Ukraine phải rút toàn bộ lực lượng khỏi vùng Donbass như điều kiện tiên quyết để tiến hành hòa đàm, song Kiev bác bỏ.
Trang Axios ngày 13.4 dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu cho biết trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài gần một ngày tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần trước, Mỹ đã đề nghị Iran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm. Tuy nhiên, phía Iran chỉ đồng ý tạm ngừng dưới 10 năm.
Ngày 13.4, Tehran nói chỉ có thể ngừng làm giàu uranium tối đa 5 năm nhưng phía Washington phản đối, nhấn mạnh yêu cầu ban đầu, theo tờ The New York Times dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ.
Dù vậy, việc thảo luận này cho thấy vẫn còn con đường dẫn đến thỏa thuận hòa bình, ngay cả khi quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển Iran tại eo biển Hormuz từ ngày 13.4.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 13.4 (giờ Mỹ) cho biết Nhà Trắng vào buổi sáng cùng ngày đã nhận được cuộc gọi từ người có thẩm quyền tại Iran nói muốn một thỏa thuận.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, người đại diện phía Mỹ trong cuộc đàm phán, ngày 13.4 nói với Fox News rằng việc hai bên đối thoại là cử chỉ ý nghĩa, tích cực. Ông miêu tả cuộc gặp là "cột mốc lịch sử" và cho biết mọi thứ diễn ra đúng hướng, đã đạt rất nhiều tiến triển.
Khi được hỏi về triển vọng của vòng đàm phán thứ hai, ông Vance nói quả bóng đang nằm bên phần sân của Iran. Vị phó tổng thống bày tỏ mong đợi của Mỹ là Iran sẽ có hành động để mở lại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng cuộc đàm phán sẽ thay đổi nếu nước này không làm như vậy.
CNN dẫn nguồn thạo tin cho hay các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận nội bộ về chi tiết cho vòng đàm phán thứ hai với Iran trước khi thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt vào ngày 21.4, dù chưa rõ cuộc gặp đó có trở thành hiện thực hay không.
Trong khi đó, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục liên lạc với hai bên tham chiến trong những ngày tới nhằm thu hẹp khoảng cách và tìm kiếm thỏa thuận. Theo Axios, tất cả các bên đều cho rằng một thỏa thuận là điều khả thi trong khi một nguồn tin khu vực nói "cánh cửa chưa hoàn toàn khép lại".
Về phần Tổng thống Trump, hôm 12.4 ông nói không quan tâm việc các quan chức Iran có trở lại bàn đàm phán hay không. "Nếu họ không trở lại, tôi vẫn ổn", nhà lãnh đạo tuyên bố.
Tháng 6, tòa án tối cao Mỹ đã bác bỏ nỗ lực của ông Trump nhằm thu hẹp quyền công dân đối với những người sinh ra tại Mỹ, cho rằng chỉ thị này vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ. Tu chính án này quy định quyền công dân đối với những người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ và "thuộc thẩm quyền của Mỹ".
Trên mạng xã hội Truth Social ngày 8.7, ông Trump gọi phán quyết do Chánh án John Roberts soạn thảo là "một sự bất công". Ông nhấn mạnh "quyền công dân Mỹ không phải để mua bán", đồng thời yêu cầu tòa án tối cao "xem xét lại ngay lập tức".
Tòa án tối cao Mỹ hiếm khi chấp thuận yêu cầu xem xét lại một vụ án sau khi đã ra phán quyết, đặc biệt với những vấn đề hiến pháp đã được tranh luận trong thời gian dài, theo Reuters.
Lý do mới được ông Trump nêu ra là thông tin về một bệnh viện ở bang Texas quảng cáo dịch vụ sinh con cho phụ nữ mang thai ở Mexico. Ông cho rằng các bảng quảng cáo ở khu vực biên giới đang rao dịch vụ liên quan "quyền công dân theo nơi sinh" với "phí khởi điểm từ 4.000 USD".
Tuy nhiên, theo Fox News, vụ việc liên quan 2 bảng quảng cáo bằng tiếng Tây Ban Nha của Mission Regional Medical Center - một bệnh viện ở thành phố Mission (bang Texas, cách biên giới Mexico khoảng 8 km). Các quảng cáo này giới thiệu dịch vụ sinh nở tại miền nam Texas, nhưng không trực tiếp đề cập đến việc cấp quốc tịch Mỹ.
Hình ảnh bảng quảng cáo được lan truyền trở lại trên mạng xã hội trong tuần này, sau khi một số người ủng hộ ông Trump kêu gọi siết chặt hoặc cấm phụ nữ mang thai nhập cảnh vào Mỹ nhằm ngăn tình trạng bị gọi là "du lịch sinh con".
Mission Regional Medical Center nói với The Guardian rằng các bảng quảng cáo và trang web liên quan "không còn được sử dụng do bất kỳ sự hiểu lầm ngoài ý muốn nào". "Giống như các bệnh viện trên toàn quốc, chúng tôi chia sẻ thông tin về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà mình cung cấp", bệnh viện cho biết, nhấn mạnh trọng tâm của mình là cung cấp dịch vụ y tế an toàn và chất lượng cho mọi bệnh nhân.
Dù nội dung quảng cáo không đề cập quyền công dân Mỹ, Thống đốc bang Texas Greg Abbott đã ra lệnh điều tra bệnh viện, cáo buộc cơ sở này thúc đẩy "du lịch sinh con".
Ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức, như một phần trong loạt chính sách siết nhập cư. Động thái này vấp phải nhiều vụ kiện, với lập luận rằng tổng thống không có thẩm quyền đơn phương thay đổi một quyền được bảo vệ trong Hiến pháp.
