NASA hé lộ tầng lõi tên lửa cho nhiệm vụ Artemis III

Ngày 24-4, truyền thông thế giới rầm rộ đưa tin Meta dự kiến sẽ cắt giảm khoảng 8.000 nhân viên, tương đương 10% nhân sự, trong bối cảnh công ty này đang đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Cùng thời điểm, lần đầu tiên trong lịch sử 51 năm hoạt động, Microsoft triển khai chương trình nghỉ hưu tự nguyện áp dụng cho khoảng 7% nhân viên tại Mỹ, với quy mô có thể vượt 9.000 người.

Nhiều công ty công nghệ khác như Snap, Atlassian, Block cũng đưa ra các lý do tương tự, rằng việc tinh giản nhân sự là cần thiết để cải thiện hiệu quả hoạt động và dành nguồn lực cho các khoản đầu tư mới, đặc biệt là vào hạ tầng AI.

Làn sóng sa thải này diễn ra ngay cả khi nhiều tập đoàn công nghệ vẫn duy trì mức lợi nhuận kỷ lục. Điển hình tại Oracle, sau đợt cắt giảm 30.000 nhân sự, ông Michael Shepherd - Quản lý vận hành cấp cao của hãng - đã thừa nhận trên LinkedIn rằng quyết định này không hề dựa trên hiệu suất công việc. Còn báo cáo tài chính năm 2025 cho thấy Meta ghi nhận lợi nhuận ròng khoảng 60 tỉ USD, Amazon đạt 77,7 tỉ USD, trong khi Microsoft vượt 101 tỉ USD.

Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 4-2025, Meta công bố kế hoạch chi tiêu vốn (CAPEX) trong năm 2026 sẽ ở mức 115 - 135 tỉ USD - tăng mạnh so với khoảng 72,2 tỉ USD của năm trước - với phần lớn ngân sách là dành cho hạ tầng AI.

Microsoft không kém cạnh khi dự kiến chi khoảng 110 - 120 tỉ USD cho hạ tầng AI, trong khi Amazon thì công bố kế hoạch đầu tư tới 200 tỉ USD vốn đầu tư, phần lớn liên quan đến hạ tầng công nghệ.

Meta đang xây dựng hai cụm hạ tầng AI quy mô rất lớn, một là dự án Prometheus tại Ohio dự kiến đạt công suất điện vận hành khoảng 1 gigawatt khi đi vào vận hành năm 2026. Dự án còn lại là Hyperion tại Louisiana, được thiết kế để mở rộng lên tới 5 gigawatt trong những năm tiếp theo.

Ở quy mô này, các trung tâm dữ liệu chính là các "siêu cụm máy chủ", phục vụ trực tiếp cho việc huấn luyện và vận hành AI. Theo mô tả từ Meta, Hyperion có thể tiêu thụ điện năng tương đương một thành phố nhỏ khi hoàn thiện.

Các phân tích ngành cho biết ngày nay ngoài cạnh tranh về thuật toán, các công ty công nghệ còn cạnh tranh về năng lực tính toán. Khi phần lớn năng lực này tập trung vào một số ít tập đoàn lớn, quy mô tính toán dần trở thành rào cản khiến các công ty khác khó theo kịp.

Dữ liệu từ Bộ Lao động Mỹ cho biết tỉ lệ thất nghiệp của người dưới 34 tuổi có bằng đại học tại nước này đã tăng lên khoảng 4,1%, ngang với nhóm chỉ có bằng cao đẳng.

Công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas ước tính rằng tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, đã có khoảng 30.000 lao động trong ngành công nghệ mất việc vì AI. Trong khi năm 2025 có gần 55.000 vị trí việc làm bị ảnh hưởng.

Theo báo Guardian, CEO mảng AI của Microsoft, ông Mustafa Suleyman, tin rằng AI có thể thay thế đa số công việc văn phòng trong vòng 12 - 18 tháng tới, trong khi CEO của Công ty công nghệ Anthropic, ông Dario Amodei, thì nhấn mạnh AI có khả năng thay thế phần lớn các công việc cấp thấp ở khối văn phòng.

Trường hợp của Oracle cho thấy mức độ khốc liệt của quá trình chuyển đổi. Nền tảng The Paper thông tin rằng công ty này đã cắt giảm nhân sự trên diện rộng, từ cấp thấp (IC2) đến quản lý cấp cao (M6), bao gồm các kỹ sư cao cấp, kiến trúc sư hệ thống, quản lý vận hành, quản lý dự án, chuyên gia kỹ thuật.

Với những người không bị cắt giảm, áp lực cũng không dừng lại khi phải gánh thêm công việc với nguồn lực nhân sự ít hơn. Trong một buổi trao đổi với nhà đầu tư, ông Zuckerberg thừa nhận rằng nếu các dự án trước đây cần cả một nhóm lớn thì nay có thể được hoàn thành bởi "một cá nhân rất giỏi".

"Thà làm sớm một bước còn hơn là bị tụt lại phía sau", Giám đốc tài chính của Block, bà Amrita Ahuja đưa ra ý kiến chuyên môn rằng việc các doanh nghiệp cắt giảm sớm là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Đó được xem như một bước đi để tái phân bổ nguồn lực và điều chỉnh chiến lược, dù hệ quả của cách tiếp cận này vẫn gây tranh luận.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Phiên tòa diễn ra từ ngày 28/4 tại tòa án liên bang ở Oakland, California và đã kết thúc phần tranh luận vào 14/5. Bồi thẩm đoàn 9 người bắt đầu thảo luận ngày 18/5 để đưa ra phán quyết OpenAI nên được tái cấu trúc thế nào, mức bồi thường phải trả, có thể lên đến 150 tỷ USD, nếu Musk chiến thắng; hoặc không có biện pháp khắc phục nào nếu Musk thua.

NBC News đánh giá khoảng thời gian ba tuần qua cũng làm sáng tỏ cách thức mà các tòa án Mỹ xét xử tỷ phú và sự giàu có của những người tham gia. "Đây có lẽ là lần tiếp xúc nhiều nhất của các tỷ phú với người dân bình thường trong khoảng 10 năm qua", Catherine Bracy, CEO TechEquity - tổ chức vận động, giải quyết sự bất bình đẳng do ngành công nghệ tạo ra và cũng là một trong những người tham dự phiên tòa, nhận xét.

Dù kéo dài hơn nửa tháng, tòa án luôn chật kín luật sư cấp cao của các bên, cùng nhân chứng là những tên tuổi có tiếng trong giới công nghệ. Theo Wired, khi một tỷ phú muốn đi qua hành lang công cộng hoặc thang máy, nhân viên an ninh phải dọn đường. Một số thậm chí dùng đệm sang trọng để lót trên những chiếc ghế gỗ cứng trong phòng xử án khi ngồi.

Trong khi đó, theo CNBC, do nhận một số lời đe dọa tính mạng trước phiên tòa, Sam Altman và Elon Musk được phép vào tòa nhà qua cửa sau, không phải đi qua đám đông phóng viên ảnh. Tuy nhiên, hai tỷ phú vẫn bị yêu cầu phải trải qua nhiều khâu kiểm tra an ninh giống những người khác.

Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers đã tóm tắt phiên tòa bằng cụm từ "tỷ phú đấu với tỷ phú". Trước khi bắt đầu, bà cam kết không để sự giàu có tác động đến hoạt động của tòa án. "Việc một số bên và nhân chứng có tầm ảnh hưởng lớn không có nghĩa là họ được hưởng đặc quyền", bà Rogers nói.

Trên bục nhân chứng, các tỷ phú lần lượt nhận chất vấn. Ở tuần thứ hai, Steven Molo, luật sư bên phía Musk, hỏi nhà đồng sáng lập kiêm Chủ tịch OpenAI Greg Brockman liệu có đúng là cổ phần của ông trong công ty được định giá 20 tỷ USD hay không. Brockman xác nhận, thậm chí cho biết "có thể đúng" khi nói đến con số 30 tỷ USD.

Molo đã gọi số tiền 30 tỷ USD "là ví dụ về sự giàu có bất chính", tố cáo Brockman và CEO OpenAI Sam Altman làm giàu cho bản thân bằng những mánh khóe trong một tổ chức phi lợi nhuận, ban đầu ra đời với sứ mệnh phát triển AI an toàn cho nhân loại. "Brockman chưa bao giờ đầu tư một xu ở đây", luật sư của Musk nói tại tòa.

"Ông ấy đã kiếm được hàng tỷ USD nhờ làm việc chăm chỉ và chấp nhận rủi ro", Bill Savitt, luật sư của OpenAI, phản bác

Thực tế, nhiều người có mặt trong phiên tòa là tỷ phú. Theo Bloomberg, Brockman là người giàu thứ hai ra làm chứng trong vụ án. Người đứng đầu là Musk với 814 tỷ USD, còn nhà đồng sáng lập OpenAI Ilya Sutskever có 7 tỷ USD, Altman 3,4 tỷ USD, Chủ tịch hội đồng quản trị OpenAI Bret Taylor 2,5 tỷ USD. CEO Microsoft Satya Nadella cũng sở hữu khối tài sản 1,3 tỷ USD. Ngoài ra, một số nhân chứng không có mặt và gửi lời khai qua video, như người đồng sáng lập Facebook Dustin Moskovitz (9,9 tỷ USD), hay nhà đồng sáng lập LinkedIn Reid Hoffman (2,7 tỷ USD).

Riêng với Altman, dù không sở hữu cổ phần trực tiếp tại OpenAI, ông lại nắm rất nhiều trong các công ty hợp tác với startup này, với tổng trị giá hơn hai tỷ USD. Theo ước tính của Forbes, Altman tích lũy được khối tài sản ròng 4 tỷ USD thông qua việc đầu tư mạo hiểm trước và trong thời gian làm việc tại OpenAI. Phía luật sư của Musk đánh giá, với những khoản đầu tư "tay trong", Altman vi phạm lòng tin và làm giàu bất chính. CEO OpenAI bác bỏ cáo buộc, cho biết "đã chủ động rút lui" khỏi những cuộc thảo luận quan trọng với những công ty mà ông đầu tư.

Bên ngoài tòa án, hàng trăm người tụ tập để phản đối hoặc ủng hộ các tỷ phú. Họ dựng nhiều đạo cụ nhằm chế giễu Musk, Altman hoặc cả hai. "Ông ta càng ngày càng hành động điên rồ, cực đoan, phân biệt chủng tộc và làm tôi phát điên", một người có tên Keith nói đến Elon Musk, nhưng cho biết cũng không ủng hộ Altman, OpenAI hay Microsoft.

Trong những ngày cuối của tuần thứ ba, Musk không tham dự phần phát biểu kết thúc phiên tranh tụng do tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc. Luật sư Molo đã xin lỗi bồi thẩm đoàn về vấn đề này.

Trở lại bên trong tòa án, thẩm phán Rogers được đánh giá nghiêm khắc dù xung quanh đều là những người có tầm ảnh hưởng lớn. Richard Marcus, giáo sư luật tại Đại học California ở San Francisco, nói ông rất ấn tượng với cách xử lý kiên định của thẩm phán, bất chấp phòng xử án đầy những người giàu có vốn quen với việc luôn được nuông chiều theo ý mình.

"Bà ấy hoàn toàn làm chủ phiên tòa", Marcus nói.

Trong suốt phiên tòa, bà Rogers cũng ca ngợi bồi thẩm đoàn hội tụ từ nhiều tầng lớp thay vì những người "cùng đẳng cấp", đồng thời ám chỉ sự tương phản giữa họ với các nhân chứng và nguyên đơn tỷ phú. "Chúng ta có những người dân thường đánh giá độ tin cậy của nhân chứng", bà nói hôm 14/5.

Theo NBC News, chưa rõ điều gì sẽ xảy ra nếu bồi thẩm đoàn kết luận OpenAI và Microsoft hành động sai trái trong quá trình tái cấu trúc. Trong đơn kiện, Musk đã yêu cầu lệnh cấm vĩnh viễn để "tôn trọng các cam kết trong điều lệ ban đầu mà tổ chức phi lợi nhuận OpenAI được thành lập", cũng như một lệnh loại bỏ Altman và Brockman khỏi công ty sở hữu ChatGPT.

Tin Gốc: Vnexpress

Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.

Phân tích tại hội thảo "Bảo mật trong kỷ nguyên AI - Chiến lược hình thành tương lai số" do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: "Không gian mạng đang trở thành 'mặt trận nóng', nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng".

Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính "công nghiệp", tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.

Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian - Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: "AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng". Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.

Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.

Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc "đầu độc dữ liệu", trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.

Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình "AI Factory Security Blueprint", một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng "AI Defense Plane" được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).

Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: "AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai".

Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.

Nguồn: https://thanhnien.vn/ai-tai-dinh-hinh-mat-tran-an-ninh-mang-toan-cau-18526040714392901.htm