Các UAV đánh chặn của Ukraine hiện bắn hạ khoảng 50% số UAV tấn công kiểu Shahed của Nga, tăng mạnh so với mức khoảng 10% trong mùa đông vừa qua, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Serhiy “Flash” Beskrestnov, cho biết trên chương trình truyền hình quốc gia ngày 3/6.
Để đối phó với các UAV đánh chặn này, Nga đang chuẩn bị mở rộng triển khai UAV Geran-4 sử dụng động cơ phản lực. Theo ông Beskrestnov, loại UAV này có thể bay với tốc độ từ 400-500km/h, nhanh gấp vài lần UAV đánh chặn của Ukraine.
Diễn biến này đang làm thay đổi bài toán hiệu quả chi phí trong chiến dịch tập kích tầm xa hằng đêm của Nga. Ông Beskrestnov ước tính rằng nếu tỷ lệ đánh chặn của Ukraine tăng lên mức 70-80%, việc tiếp tục sử dụng các UAV Shahed động cơ piston thông thường, vốn được thiết kế để sản xuất hàng loạt với chi phí thấp thay vì khả năng sống sót cao, sẽ không còn hợp lý đối với quân đội Nga.
Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), Nga lần đầu sử dụng Geran-4 trong chiến đấu tại Ukraine vào tháng 5. Trên cổng thông tin War&Sanctions, HUR mô tả mẫu UAV này là biện pháp đối phó trực tiếp với các UAV đánh chặn của Ukraine.
Geran-4 được trang bị động cơ phản lực, dài 3,5m, sải cánh 3m và có thể mang đầu đạn nổ mạnh hoặc đầu đạn nhiệt áp nặng 50kg, hoặc đầu đạn nhiệt áp mở rộng nặng 90kg. Tầm hoạt động tối đa khoảng 450km.
Việc Nga tung ra các mẫu UAV cải tiến này được xem là câu trả lời nhằm khiến UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine mất đi tác dụng. Thông thường UAV đánh chặn sẽ bắn hạ hiệu quả các dòng Shahed tốc độ thấp. Tuy nhiên, khi Nga tung UAV phản lực với tốc độ cao hơn hẳn, vũ khí đánh chặn của Ukraine sẽ trở nên “hụt hơi”.
Trước sự thay đổi không ngừng của Nga, Ukraine cũng bắt đầu sử dụng UAV đánh chặn với tốc độ cao, ví dụ dòng STING của hãng Wild Hornets.
Các nhà sản xuất UAV trong nước cho biết những phiên bản UAV đánh chặn tốc độ cao hơn, được thiết kế chuyên để truy đuổi UAV phản lực, hiện đang được phát triển. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cũng cho biết Kiev đang mở rộng sản xuất các tên lửa đánh chặn giá rẻ trước mùa tập kích mùa thu.
Mặt khác, sản lượng UAV của Nga tiếp tục tăng mạnh. Bloomberg dẫn dữ liệu của Cơ quan Thống kê Liên bang Nga cho biết, sản lượng ngành hàng không Nga, bao gồm máy bay có người lái và UAV, trong tháng 4 đã tăng 117% so với cùng kỳ năm trước.
Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Moscow đặt mục tiêu sản xuất 7,3 triệu UAV FPV và 7,8 triệu đầu đạn UAV trong năm 2026. Phần lớn sản lượng này, bao gồm cả dòng Geran, trong đó có phiên bản mang động cơ giúp UAV đạt tốc độ tới 500km/h.
Việc tỷ lệ đánh chặn của Ukraine có tiếp tục tăng hay không, và liệu các UAV tốc độ cao mới của Nga có thể làm chậm xu hướng đó hay không, sẽ quyết định cách Moscow cân bằng giữa tốc độ và số lượng UAV trong nửa cuối năm 2026.
Quân đội Israel hôm nay thượng cờ trên lâu đài Beaufort, tuyên bố kiểm soát công trình thời trung cổ cũng như khu vực rặng núi cùng tên, vốn có tầm quan sát rộng khắp miền nam Lebanon.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) mở rộng hoạt động ở Lebanon, vượt qua sông Litani và chiếm rặng núi Beaufort, một trong những cứ điểm chiến lược quan trọng để bảo vệ các cộng đồng vùng Galilee và đảm bảo an toàn cho quân nhân", Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz nói.
Lâu đài Beaufort, còn được gọi là Qalaat al-Shakif, là pháo đài ra đời trước hoặc trong thế kỷ 12, nằm trên cao điểm có thể quan sát khu vực Galilee ở miền bắc Israel và vùng Nabatieh ở miền nam Lebanon. Israel từng kiểm soát địa điểm này trong thời gian chiếm đóng một phần lãnh thổ Lebanon năm 1982-2000.
IDF cho rằng nhóm vũ trang Hezbollah đã xây dựng nhiều hạ tầng quân sự tại khu vực với sự hỗ trợ của Iran, cho phép họ phát động nhiều đợt phóng rocket nhằm vào Israel.
Quân đội Israel đã triển khai chiến dịch trên bộ tại rặng núi Beaufort cùng thung lũng Wadi Saluki những ngày gần đây, phá hủy hạ tầng quân sự Hezbollah và "loại bỏ mối đe dọa trực tiếp" đối với khu vực biên giới phía bắc Israel. Bộ trưởng Katz khẳng định "hàng nghìn thành viên Hezbollah đã bị loại khỏi vòng chiến" và quân đội Israel đã kiểm soát thêm hàng trăm km2 lãnh thổ trong chiến dịch Lebanon.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu sau đó ca ngợi kiểm soát lâu đài Beaufort là "giai đoạn mới và bước ngoặt lớn" trong sách lược quân sự của Israel tại Lebanon. Ông cho biết đã chỉ đạo IDF tiến sâu vào những khu vực thực tế đang do Hezbollah kiểm soát.
"Chúng ta trở lại Beaufort với tâm thế khác, đoàn kết, quyết tâm và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Chúng ta đã phá vỡ rào cản sợ hãi, giành quyền chủ động và hoạt động trên mọi mặt trận từ Syria, Gaza đến Lebanon", ông Netanyahu nói trong video do Văn phòng Thủ tướng Israel công bố.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot thông báo nước này đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp khẩn sau khi Israel kiểm soát lâu đài Beaufort. "Không điều gì có thể biện minh cho việc Israel tiếp tục chiến dịch quân sự tại Lebanon và ngày càng chiếm nhiều lãnh thổ hơn", ông nói.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cáo buộc Israel theo đuổi chính sách "tiêu thổ" và "trừng phạt tập thể" ở miền nam Lebanon, cho rằng những cuộc tấn công thời gian qua đã cố tình phá hủy các thị trấn và làng mạc, buộc người dân rời bỏ nhà cửa.
IDF đã ra lệnh sơ tán quy mô lớn đối với các khu vực phía nam sông Zahrani và phía bắc sông Litani, cách biên giới Israel khoảng 40 km. Người phát ngôn IDF Avichay Adraee cảnh báo bất kỳ ai ở gần lực lượng hoặc cơ sở của Hezbollah đều có nguy cơ trở thành mục tiêu.
Hãng thông tấn Lebanon cho biết nhiều cuộc không kích đã xảy ra gần thành phố Tyre ở miền nam đất nước, trong đó có một đòn đánh gần bệnh viện. Bộ Y tế Lebanon cho biết những cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2/3 đã khiến gần 3.400 người thiệt mạng.
Tàu hộ vệ tên lửa Đô đốc Grigorovich của hải quân Nga ngày 23/4 di chuyển qua eo biển Anh, còn gọi là eo biển Manche, cùng tàu hàng Sparta, tàu dầu General Skobelev và tàu tiếp liệu Akademik Pashin.
Báo Telegraph của Anh cho biết tàu Sparta, phương tiện được cho là thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga và từng vận chuyển thiết bị quân sự tới Syria, được cho là đang trên đường tới cảng Said ở miền bắc Ai Cập. Tàu dầu Tướng Skobelev trong nhóm này cũng nằm trong danh sách trừng phạt của phương Tây.
Dữ liệu từ trang theo dõi hàng hải Marine Traffic cho thấy hộ vệ hạm Đô đốc Grigorovich đi ở cuối đội hình, còn tàu dầu Tướng Skobelev đi đầu.
Nga triển khai tàu chiến hộ tống tàu hàng đi qua eo biển sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer tháng trước cho phép quân đội Anh truy đuổi các tàu thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga. Đội tàu này chủ yếu được Moskva sử dụng để xuất khẩu dầu đi khắp thế giới và lách lệnh trừng phạt do phương Tây ban hành.
Theo tuyên bố của Anh, lực lượng đặc nhiệm nước này và các sĩ quan hành pháp thuộc Cơ quan Phòng chống tội phạm Quốc gia có thể lên kiểm tra những tàu trên. Dù vậy, London tới nay vẫn chưa tiến hành chiến dịch nào, trong bối cảnh xuất hiện tranh cãi về việc tàu bị bắt sẽ được đưa tới đâu và bộ phận nào của chính phủ sẽ thanh toán chi phí quản lý các phương tiện này.
Telegraph cho biết không có tàu hải quân Anh nào bám theo đội tàu Nga khi chúng di chuyển qua eo biển sáng 23/4.
Đây không phải lần đầu tiên hộ vệ hạm Đô đốc Grigorovich hộ tống tàu đi qua eo biển Anh. Telegraph hôm 8/4 cho biết Nga đã điều chiến hạm này bảo vệ hai tàu dầu đi qua eo biển nằm giữa Anh và Pháp. Tàu tiếp liệu Tideforce của hải quân Anh đã bám đuôi đội tàu, song không có hành động can thiệp.
Hơn 100 tàu thuộc "hạm đội bóng tối" được cho là đã đi ngang qua eo biển Anh trong tháng qua.
Tàu hộ vệ Đô đốc Grigorovich là chiếc đầu tiên trong loạt 6 tàu thuộc Đề án 11356M, một trong những lớp tàu hộ vệ hiện đại nhất trong biên chế hải quân Nga. Tàu được thiết kế cho nhiệm vụ chống hạm, chống ngầm và phòng không hạm đội, có thể hoạt động độc lập hoặc theo các biên đội tàu chiến hỗn hợp.
Tàu dài 125 m, rộng 15 m, lượng giãn nước đầy tải 4.035 tấn. Tàu được trang bị tên lửa diệt hạm Oniks, tên lửa hành trình Kalibr và tên lửa siêu vượt âm Zircon, cùng pháo hạm 100 mm, hai hệ thống phòng thủ tầm cực gần (CIWS) AK-630, ống phóng ngư lôi, tên lửa phòng không và các vũ khí khác.
Nga đã tiến hành một trong những đợt không kích phối hợp quy mô lớn nhất trong nhiều tháng qua nhằm vào Ukraine, với chiến thuật "bắn bồi liên hoàn".
Giới chức Ukraine cho biết khoảng 675 UAV và 56 tên lửa đã được sử dụng trong giai đoạn tấn công ban đêm, sau một đợt tập kích UAV quy mô lớn vào ban ngày hôm 13/5.
Các chuyên gia nói với The Telegraph rằng loạt cuộc tấn công này là dấu hiệu đặc trưng cho chiến thuật “bắn bồi liên hoàn” mới của Nga, tức kết hợp một trận tập kích ban đêm với một cuộc tấn công ban ngày có cường độ tương đương.
“Những gì chúng ta đang chứng kiến trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine hiện nay giống như một mô hình tấn công liên tục, gần như không có khoảng nghỉ thực sự nào”, ông Keir Giles, chuyên gia thuộc tổ chức Chatham House, nhận định.
“Nga đã tìm cách bào mòn Ukraine bằng cách oanh kích các mục tiêu của họ đêm này qua đêm khác, nhưng mô hình mới, hiện gần như kéo dài suốt 24 giờ, phản ánh quy mô nỗ lực và nguồn lực mà Moscow đã đầu tư vào việc mở rộng năng lực sản xuất UAV và tên lửa", ông nhấn mạnh.
Cho tới gần đây, Nga chủ yếu tiến hành các đợt tập kích UAV và tên lửa quy mô lớn vào ban đêm, nhưng chiến thuật này đã thay đổi từ tháng 3, khi Moscow chuyển sang chiến lược tập kích vào ban ngày.
Quy mô của cuộc tập kích hôm 13/5 cho thấy rõ cách tiếp cận mới này. Hơn 750 UAV kiểu Shahed và UAV mồi nhử đã được phóng từ 8 giờ sáng đến đầu giờ tối, nhắm vào gần như mọi khu vực trên cả nước. Sau đó là một đợt oanh kích riêng biệt qua đêm nhằm vào Kiev, khiến Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Moscow đang cố tình “làm quá tải” hệ thống phòng không Ukraine.
Ukraine tuyên bố, hệ thống phòng không nhiều tầng của Kiev đã bắn hạ số lượng UAV kỷ lục trong các đợt oanh kích gần đây, nhưng họ vẫn ghi nhận thiệt hại tại hàng loạt địa điểm trên khắp nơi do trúng đạn trực tiếp hoặc do mảnh vỡ từ các vụ đánh chặn.
Theo Telegraph, chiến thuật của Nga bao gồm một làn sóng tấn công ban ngày nhằm làm cạn kiệt tên lửa đánh chặn của Ukraine và làm lộ vị trí các hệ thống phòng không mạnh nhất của nước này. Sau đó, tên lửa phóng vào ban đêm sẽ đánh vào những khoảng trống còn lại.
Các chuyên gia cho biết để chống chọi được kiểu tấn công này, Ukraine đã buộc phải phát triển những năng lực mà không quốc gia châu Âu nào khác sở hữu.
“Ukraine đã bị buộc phải phát triển chuyên môn, năng lực, chiến thuật và phương thức cần thiết để đối phó với các gói tấn công hỗn hợp, bao gồm tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV với nhiều tổ hợp khác nhau”, ông Giles giải thích.
Giới chức Ukraine cho rằng động thái này nằm trong chiến dịch không kích mùa xuân quy mô lớn hơn của Nga, vốn ngày càng dựa nhiều vào các bầy đàn UAV kiểu Shahed kết hợp với tên lửa nhằm áp đảo hệ thống phòng không Ukraine.
UAV Shahed đủ rẻ để có thể phóng hàng trăm chiếc cùng lúc và hiệu quả cả với vai trò vũ khí lẫn mồi nhử.
Khi được phóng theo bầy đàn lớn, chúng buộc Ukraine phải sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt tiền để đối phó với những mục tiêu giá trị thấp, làm cạn kho dự trữ và khiến các hệ thống phòng không phải lộ vị trí. Từ đó, Nga tiếp tục "bắn bồi" vào mục tiêu để làm suy giảm năng lực phòng thủ của đối phương, gia tăng áp lực lên Ukraine.
