Khoa công tác xã hội – nhân học – xã hội học (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM) phối hợp tổ chức với Dự án Vượt Sóng (thuộc Nhà văn hóa Thanh niên.
PGS.TS Lê Minh Công (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia TP.HCM) nói người khuyết tật có tỉ lệ trầm cảm, lo âu cao gấp 2-3 lần, do tác động của nghèo đói, thất nghiệp và hạn chế trong tiếp cận dịch vụ.
Người khuyết tật chịu gánh nặng về sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ và căng thẳng. Tuy nhiên chỉ 27,8% được sàng lọc, tầm soát có hệ thống. Ngoài ra thiếu nhân sự tâm lý và công tác xã hội, hạn chế ngân sách và kỳ thị.
Ông Công đề xuất mô hình can thiệp theo hướng phân tầng. Tầng 1 tập trung vào phòng ngừa và sàng lọc sớm tại cộng đồng, thông qua trạm y tế, Đoàn Thanh niên… kết hợp truyền thông để giảm kỳ thị.
Tầng 2-3 triển khai các can thiệp tâm lý – xã hội tại phòng chức năng, phòng khám và cơ sở tâm lý thông qua tư vấn cá nhân và can thiệp gia đình. Tầng 4 là điều trị chuyên khoa tại bệnh viện tâm thần như chẩn đoán, điều trị bằng thuốc và các liệu pháp tâm lý chuyên sâu.
ThS Lê Thị Hương Giang (Đại học RMIT) đề xuất xây dựng dịch vụ hỗ trợ tiếp cận giáo dục đại học cho sinh viên khuyết tật, điển hình tại Đại học RMIT được hỗ trợ của Phòng Thúc đẩy bình đẳng và Tiếp cận giáo dục.
Năm 2025, có 286 sinh viên khuyết tật được hỗ trợ, tăng 25%. Nhóm cao nhất là vấn đề sức khỏe tinh thần và đa dạng thần kinh (56,3%) trải đều các chương trình và khoa/ngành học, từ đó nhu cầu hỗ trợ học tập đa dạng, cơ hội thực tập và việc làm.
Đại học RMIT hỗ trợ sinh viên thông qua các biện pháp cá nhân hóa, cụ thể là bản kế hoạch học tập cá nhân cho sinh viên khuyết tật. Bản này sẽ mô tả tình trạng sức khỏe và mức độ ảnh hưởng đến việc học tập, từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp trong dạy và học. Kế hoạch được cập nhật mỗi học kỳ và chia sẻ đến các giảng viên phụ trách giảng dạy sinh viên đó.
Ngoài ra trong suốt quá trình học, sinh viên còn được hỗ trợ bởi các chuyên viên như tư vấn cho giảng viên về cách áp dụng kế hoạch học tập, cung cấp tài liệu cần thiết, cũng như hỗ trợ trực tiếp trong lớp học, thực hành, thi cử và các hoạt động thực địa thông qua Student Aid Program.
Trường cũng thúc đẩy hợp tác liên đơn vị, như giới thiệu và chuyển gửi sinh viên giữa các bộ phận tham vấn tâm lý, tuyển sinh, học bổng… Đồng thời tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức như workshop, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm.
Giáo dục người khuyết tật dù khó khăn cũng phải tiên tiến, có chuẩn riêng và tích hợp công nghệ
Cô Nguyễn Thị Thân, Hiệu trưởng Trường khiếm thính Hy vọng Bình Thạnh, nói học sinh khiếm thính cần được hỗ trợ sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, hình ảnh trực quan và thiết bị trợ thính trong lớp học, thay vì chỉ tập trung vào phát triển ngôn ngữ nói.
Cô Thân nói thêm việc giảng dạy cần cá nhân hóa, với giáo trình được điều chỉnh phù hợp với khả năng nhận thức và ngôn ngữ của từng em. Lớp học hòa nhập cần có sĩ số hợp lý, đủ ánh sáng để đọc hình miệng, đồng thời các thiết bị công nghệ hỗ trợ.
Đối với giáo viên dạy học sinh hòa nhập, yêu cầu đặt ra là phải có kiến thức về giáo dục đặc biệt, có giáo viên trợ giảng, đồng thời cần sự kiên nhẫn, thấu cảm trong quá trình giảng dạy. Những học sinh còn khả năng nghe thông qua thiết bị trợ thính có thể phát triển ngôn ngữ tốt hơn nếu được hỗ trợ phù hợp.
Ngoài ra các em cần được rèn luyện sự tự tin trong giao tiếp và nhận được sự đồng hành từ gia đình, tài liệu học tập cũng cần được điều chỉnh theo năng lực của từng học sinh.
Ông Cao Tiền Vị – người sáng lập ASIF Foundation – nói dù đã có luật, việc triển khai và hướng dẫn thực hiện còn nhiều bất cập, cần tiếp tục hoàn thiện. Ví dụ việc cấp thẻ chứng nhận khuyết tật còn phức tạp, cần ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa thủ tục.
Đồng thời các quy định về công trình công cộng, y tế, vệ sinh… cần được thiết kế phù hợp. Một ưu tiên cấp bách khác là đào tạo nghề và tạo việc làm cho người khuyết tật.
Phó chủ tịch Hội Bảo trợ trẻ em TP.HCM Nguyễn Văn Tính nói cần thay đổi nhận thức và cách tiếp cận, chuyển từ cách nhìn mang tính từ thiện, thương hại sang tiếp cận dựa trên quyền con người. Hỗ trợ người khuyết tật không chỉ dừng ở lòng tốt cá nhân, mà phải đảm bảo họ có đủ các quyền và chính sách đáng được hưởng.
Bên cạnh đó, cách hiểu về các mức độ khuyết tật (nhẹ, nặng, đặc biệt nặng) còn chưa thống nhất. Nhiều nơi vẫn cho rằng “đặc biệt nặng” là phải liệt hoàn toàn, trong khi pháp luật đã quy định rõ, gây ảnh hưởng quyền lợi và chế độ của người khuyết tật.
Hiện nay, giáo dục chuyên biệt chủ yếu chỉ dừng ở cấp tiểu học, nên khi lên THCS, học sinh buộc phải chuyển sang môi trường hòa nhập. Tuy nhiên nhiều em chưa được chuẩn bị đầy đủ về kỹ năng, tâm lý và định hướng, dẫn đến khó khăn trong học tập, hòa nhập và gây lúng túng cho cả giáo viên lẫn học sinh.
Trên thế giới có những nơi mà chỉ cần nghe tên đã đủ khiến người ta tò mò, nơi cuộc sống không giống bất kỳ đâu và thiên nhiên luôn đặt ra những thử thách đặc biệt. Ẩn mình giữa những điều kiện khắc nghiệt, những ngôi làng độc lạ này vẫn tồn tại, thích nghi và tạo nên những câu chuyện khiến ai cũng muốn một lần tìm hiểu.
Nằm nép mình giữa những dãy núi phía đông bắc Ấn Độ, ngôi làng Mawsynram, bang Meghalaya được xem là nơi ẩm ướt nhất hành tinh, nơi những cơn mưa dường như chưa từng có điểm dừng.
Điều đáng nói ở nơi này mỗi năm, mưa trút xuống liên tục với cường độ dày đặc đến mức tiếng mưa rơi trên mái nhà có thể gây ra tiếng ồn như một cơn bão. Người dân đã nghĩ ra cách độc đáo: phủ cỏ lên mái nhà để giảm tiếng ồn và hạn chế nước mưa dội thẳng xuống mái tôn hoặc vật liệu cứng.
Lớp cỏ này hoạt động như một "tấm đệm tự nhiên" vừa giúp hấp thụ nước, vừa làm dịu tiếng mưa rơi rào rào ngày đêm. Nhờ vậy, dù sống giữa nơi mưa dày đặc, người dân vẫn có thể sinh hoạt tương đối bình thường.
Ngôi làng ấy không chỉ nổi tiếng vì thời tiết khắc nghiệt, mà còn vì sự thích nghi kỳ lạ và sáng tạo của con người trước thiên nhiên cực đoan.
Thay vì những cánh rừng nhiệt đới hay vùng gió mùa quen thuộc, chính ngôi làng nhỏ này mới là nơi giữ kỷ lục lượng mưa trung bình năm cao nhất thế giới, theo ghi nhận của Sách Kỷ lục Guinness với con số lên tới khoảng 11.873mm.
Có những thời điểm, lượng mưa ở đây đạt mức "khó tin": chỉ trong một ngày tháng 6/2022, Mawsynram ghi nhận hơn 1.004mm nước mưa cao hơn cả lượng mưa trung bình cả năm của nhiều quốc gia châu Âu như Ba Lan.
Tên gọi Mawsynram bắt nguồn từ tiếng Khasi bản địa, trong đó "maw" nghĩa là đá và "synram" nghĩa là lạnh cái tên "những tảng đá lạnh" như một mô tả trực diện về khí hậu ẩm ướt, se lạnh quanh năm của vùng đất này.
Hiện tượng mưa cực đoan tại đây được hình thành từ điều kiện địa lý đặc biệt. Mùa mưa kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9, khi các luồng gió mùa tây nam mang theo hơi ẩm khổng lồ từ vịnh Bengal tràn vào đất liền.
Mưa không chỉ là thời tiết mà là một phần của đời sống thường nhật. Người dân nơi đây đã hình thành những cách thích nghi độc đáo để chung sống với điều kiện khắc nghiệt này.
Để chống lại thời tiết khắc nhiệt những mái nhà thường được lợp bằng cỏ một giải pháp tưởng chừng đơn sơ nhưng giúp giảm đáng kể tiếng ồn dữ dội từ những cơn mưa trút xuống ngày đêm. Dù vậy, lớp mái tự nhiên này vẫn phải thường xuyên được gia cố trước mỗi mùa mưa lớn, khi nước có thể làm xô lệch hoặc cuốn trôi cấu trúc.
Một ca bệnh hiếm gặp và đặc biệt nguy hiểm vừa được các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 2 (Tp.HCM) xử trí thành công bé trai 13 tuổi bị một chiếc tăm tre xuyên vào tim, gây nhiễm trùng nặng dẫn đến tràn mủ màng tim, đe dọa trực tiếp tính mạng.
Bệnh nhi R.C.K. 13 tuổi, ngụ tỉnh Gia Lai được chuyển đến Tp.HCM vào cuối tháng 4 trong tình trạng vô cùng nguy kịch.
Khi nhập viện, trẻ có các dấu hiệu nặng như suy hô hấp, sốc nhiễm trùng, suy tim cấp và viêm mủ màng ngoài tim một tình trạng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm, có thể tử vong nhanh nếu không xử trí kịp thời.
Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp bác sĩ đã lập tức triển khai cấp cứu hồi sức tích cực. Bệnh nhi được đặt nội khí quản để hỗ trợ thở máy, sử dụng thuốc vận mạch nhằm duy trì huyết áp và tuần hoàn, đồng thời phối hợp nhiều loại kháng sinh mạnh để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng đang lan rộng.
BSCK2 Nguyễn Thị Ngọc Phượng, Phó trưởng Khoa Tim mạch Bệnh viện Nhi Đồng 2, cho biết tình trạng chèn ép tim do lượng mủ và dịch viêm quá nhiều khiến tim không thể hoạt động bình thường. Trước nguy cơ suy tim và tử vong, bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật khẩn cấp để giải áp tim và xử lý ổ nhiễm trùng.
Trong ca mổ, các bác sĩ ghi nhận một tình huống đặc biệt nghiêm trọng: toàn bộ tim và các mạch máu lớn gần như bị bao phủ bởi lớp giả mạc dày, kèm theo lượng mủ lớn trong khoang màng tim. Đây là dấu hiệu của một ổ nhiễm trùng kéo dài và rất nặng.
Điều khiến ê-kíp không khỏi bất ngờ là sự xuất hiện của một chiếc tăm tre vẫn còn nguyên vẹn, đâm vào mặt sau thất phải của tim. Dị vật này được xác định chính là nguyên nhân gây ra tổn thương ban đầu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển, dẫn đến viêm nhiễm nặng và tràn mủ màng tim.
Chiếc tăm tre sau đó đã được lấy ra an toàn trong quá trình phẫu thuật. Các bác sĩ tiến hành làm sạch toàn bộ ổ mủ, loại bỏ mô viêm và rửa khoang màng tim nhằm kiểm soát nhiễm trùng. Sau mổ, bệnh nhi tiếp tục được điều trị bằng kháng sinh liều cao và chăm sóc hồi sức tích cực.
Nhờ sự can thiệp kịp thời và phối hợp điều trị chặt chẽ giữa các chuyên khoa, tình trạng của bé trai đã dần cải thiện. Qua giai đoạn nguy kịch, các chỉ số sinh tồn ổn định hơn, giảm dần tình trạng nhiễm trùng và suy tim.
Theo các bác sĩ, nhiều khả năng bệnh nhi đã vô tình nuốt phải tăm tre từ trước đó nhưng không hề hay biết.
Dị vật sau khi đi vào cơ thể đã di chuyển theo cơ chế rất hiếm gặp, xuyên qua đường tiêu hóa hoặc mô lân cận rồi đi đến tim, gây tổn thương trực tiếp thất phải một tình huống cực kỳ hiếm trong y văn thế giới.
Hiện tại, bệnh nhi vẫn đang được theo dõi sát tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 để phòng ngừa biến chứng. Dù đã qua cơn nguy kịch, trẻ vẫn có nguy cơ gặp các di chứng lâu dài liên quan đến tim mạch, đặc biệt là viêm màng ngoài tim co thắt, có thể ảnh hưởng đến chức năng tim trong tương lai.
Các bác sĩ khuyến cáo những trường hợp nuốt phải dị vật, dù không có triệu chứng rõ ràng ban đầu, vẫn có thể gây biến chứng nguy hiểm muộn. Do đó, khi có nghi ngờ, cần đưa trẻ đi kiểm tra y tế sớm để tránh hậu quả đáng tiếc.
Mỗi cá nhân có tiêu chuẩn riêng về sự thu hút. Các chuyên gia tâm lý cho biết, nếu băn khoăn về sức hút của bản thân, bạn có thể quan sát phản ứng của những người xung quanh.
Thường xuyên nhận lời khen về phong cách
Chuyên gia khai vấn Grayson Peter Jay (Canada) cho biết dù bạn diện đồ sang trọng dự tiệc hay chỉ mặc trang phục thoải mái thường ngày, việc nhận được lời khen là minh chứng cho sức hút tự nhiên.
"Nếu lời khen đến từ nhiều người khác nhau, điều đó cho thấy bạn có khả năng nổi bật và tạo ấn tượng giữa đám đông", Jay nói.
Thu hút sự chú ý khi xuất hiện
Nếu bạn bước vào một căn phòng và nhận thấy mọi người xung quanh dừng việc đang làm để nhìn về phía mình, đó là dấu hiệu của sự hấp dẫn.
Tuy nhiên, có một thực tế là những người sở hữu vẻ ngoài nổi bật đôi khi nhận được ít lời mời hẹn hò hơn. Theo nghiên cứu của tiến sĩ Aaron Ben (Đại học Haifa, Israel), vẻ đẹp quá ấn tượng có thể tạo ra áp lực tâm lý, khiến người khác e ngại hoặc thiếu tự tin khi tiếp cận. Trong trường hợp này, việc chủ động bắt chuyện trước sẽ chứng minh bạn là người thú vị, có chiều sâu tâm hồn bên cạnh ưu thế ngoại hình.
Người khác ngạc nhiên khi bạn độc thân
Phản ứng này xuất phát từ tâm lý mặc định rằng một người cuốn hút chắc chắn đang trong một mối quan hệ.
Nhà trị liệu hôn nhân Susan Saint-Welch (Mỹ) khuyên bạn không nên hạ thấp tiêu chuẩn chọn bạn đời chỉ vì bản thân đang độc thân.
"Cách bạn cảm nhận về bản thân sẽ quyết định đối tượng mà bạn thu hút. Khi sở hữu nguồn năng lượng tích cực, bạn sẽ kết nối được với những người phù hợp và biết trân trọng giá trị của bạn", chuyên gia cho biết.
Sức hút tự nhiên không chỉ nằm ở đường nét gương mặt mà còn ở phong thái tự tin, khiến những người xung quanh cảm thấy thoải mái khi ở cạnh bạn.
