Ngắm nhìn lớp ‘áo mới’ của Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch 120 tuổi ở TP.HCM

Để chuẩn bị cho luận văn tốt nghiệp, nam sinh chi hơn 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,8 triệu đồng) mua gối cao su non hỗ trợ giấc ngủ sâu, cai caffeine và thiết bị điện tử trước khi ngủ. "Tôi biết đây chỉ là giải pháp tình thế nhưng vẫn muốn thử", Cheng nói khi tâm trí liên tục bị bủa vây bởi áp lực luận văn và nỗi lo việc làm. "Cơ thể tôi đã kiệt sức nhưng não không thể dừng lại. Trạng thái đó giống như một trình duyệt đang mở đồng thời 30 tab và không thể tìm thấy tab nào đang phát ra âm thanh".

Những đêm trằn trọc của Cheng không phải là câu chuyện cá biệt mà đang phản ánh một xu hướng đáng báo động trên quy mô quốc gia. Theo nghiên cứu trên 100.000 người của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch biến (CDC) Trung Quốc, thời gian ngủ trung bình của người dân từ 15 tuổi trở lên đã giảm xuống chỉ còn 7,24 giờ mỗi đêm, so với con số gần 7,5 giờ của hai thập kỷ trước. Mức giảm khoảng 15 phút nghe có vẻ nhỏ nhưng xét trên quy mô dân số 1,4 tỷ người, các nhà nghiên cứu cảnh báo đây là một mối quan ngại lớn với sức khỏe cộng đồng.

Số liệu cũng chỉ ra trung bình, người trưởng thành tại Trung Quốc phải nằm trằn trọc khoảng nửa tiếng mới có thể vào giấc. Con số này thậm chí còn cao hơn ở nhóm trẻ tuổi, những người có xu hướng thức khuya hơn, mất nhiều thời gian để ngủ hơn và ngày càng phụ thuộc vào các sản phẩm hỗ trợ hoặc thuốc ngủ.

Giấc ngủ đã trở thành một cuộc chiến và với nhiều người, đó là một bệnh lý cần can thiệp y tế. Sách trắng năm 2024 của Hội Nghiên cứu Giấc ngủ Trung Quốc cho thấy sinh viên đại học thế hệ sinh sau năm 2000 dành trung bình 8 giờ mỗi ngày trước màn hình điện tử và nhiều người chỉ chịu đặt điện thoại xuống khi đã quá nửa đêm.

Khi các liệu pháp thông thường không còn hiệu quả, những người mất ngủ buộc phải tìm đến biện pháp can thiệp mạnh hơn. Vật lộn với chứng mất ngủ mạn tính hơn hai năm, anh Li, nhân viên văn phòng 28 tuổi ở thành phố Quảng Châu, phải dùng đến thuốc ngủ kê đơn và Đông y sau khi các liệu pháp thông thường không có hiệu quả.

Anh phải uống luân phiên zopiclone và zolpidem dù lo sợ tác dụng phụ như mệt mỏi hay mộng du. Hiện Li duy trì uống thuốc 2-3 đêm mỗi tuần dù biết đây là thói quen không thể kéo dài. "Uống thuốc vào tôi ngủ cũng chẳng ngon giấc nhưng nếu không có thuốc thì hoàn toàn không thể ngủ được", Li chia sẻ.

Bác sĩ Pan Jiyang, Giám đốc Trung tâm Y học Giấc ngủ thuộc Bệnh viện Thống nhất số 1 của Đại học Ký Nam (Quảng Đông), nhận thấy xu hướng trẻ hóa bệnh nhân rối loạn giấc ngủ ngay tại phòng khám của ông. Khoa y học giấc ngủ, nơi một thập kỷ trước chủ yếu điều trị cho bệnh nhân trung niên và người cao tuổi, giờ đây đang chứng kiến làn sóng bệnh nhân ở độ tuổi 20 và đầu 30 tăng vọt.

Các lịch hẹn khám vốn trước đây rất dễ đăng ký thì nay trở nên khan hiếm, thời gian chờ đợi tại các bệnh viện lớn kéo dài đến vài tuần. Độ tuổi của bệnh nhân đã giảm đáng kể và tình trạng bệnh lý của họ thường không liên quan đến sự suy giảm chức năng sinh lý do tuổi tác mà gắn liền với các hội chứng lo âu, áp lực nghề nghiệp và sự kiệt quệ về mặt cảm xúc.

Với các bác sĩ lâm sàng chuyên khoa nhi và vị thành niên, chứng mất ngủ hiếm khi là một bệnh lý độc lập mà là biểu hiện bề nổi rõ ràng nhất của những bất ổn tâm lý sâu sắc hơn. Bác sĩ Ni Zhe, Phó trưởng khoa Dịch vụ Tâm lý Xã hội thuộc Trung tâm Sức khỏe Tâm thần, Đại học Y Chiết Giang, cho hay làn sóng rối loạn giấc ngủ ở người trẻ phản ánh thực trạng đáng báo động về sức khỏe tâm lý vị thành niên. Việc học sinh sợ đi học hoặc phải nghỉ học chữa bệnh tăng cao chính là hệ quả trực tiếp từ các rối loạn lo âu và trầm cảm tiềm ẩn.

"Trong công tác lâm sàng, chúng tôi ghi nhận ba hiện tượng gần như luôn xuất hiện đồng thời là: rối loạn giấc ngủ, lạm dụng Internet và mất kết nối xã hội. Chúng tạo thành một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm", bác sĩ Ni nói.

Người bệnh bị lệch khỏi nhịp sinh học bình thường khi ăn uống không điều độ, lười vận động và hệ quả tất yếu là hệ thần kinh không thể thiết lập lại giấc ngủ tự nhiên.

Theo bác sĩ Ni, nguyên nhân gốc rễ nằm ở vùng vỏ não trước trán chưa hoàn thiện của người trẻ, nơi vốn có nhiệm vụ kiểm soát và điều hòa hành vi. Khi người trẻ tiếp xúc với các kích thích cường độ cao như xem các video ngắn và trò chơi điện tử suốt nhiều giờ, ngưỡng kích thích của não bộ sẽ tăng lên đáng kể. Trẻ luôn sống trong trạng thái "đói" kích thích và không thể tự cân bằng. Vì vậy, vào ban đêm, khi cơ thể phát tín hiệu cần thả lỏng để ngủ, não bộ lại chống cự vì vẫn đang quen chạy theo các kích thích mạnh ban ngày.

Bà Shi Yu, nhà sáng lập Studio Dịch vụ Tâm lý Mentaverse, Bắc Kinh, nhận định rối loạn giấc ngủ ở giới trẻ chỉ là bề nổi của các bệnh lý tâm thần như trầm cảm, lo âu. Tuy nhiên, nhiều trẻ phải khám lệch sang khoa giấc ngủ do cha mẹ sợ định kiến kép: vừa sợ con mang tiếng mắc bệnh tâm thần, vừa sợ bị coi là thất bại trong giáo dục.

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu ngủ mạn tính mang tính thế hệ còn bị can thiệp bởi nhu cầu giành quyền tự chủ. Khi ban ngày bị bủa vây bởi áp lực học tập và sự giám sát, ban đêm là khoảng thời gian duy nhất trẻ cảm thấy tự do. Thức khuya chính là cách các em đổi giấc ngủ lấy không gian tự quyết cuối cùng.

Thực trạng này đạt đỉnh điểm bởi bầu không khí ngột ngạt trong các gia đình hiện đại. Lịch trình dày đặc, sự hoài nghi của cha mẹ và tương lai mờ mịt gieo rắc xung đột nội tâm âm ỉ. Qua nhiều năm, áp lực tích tụ thành trạng thái tâm lý cận lâm sàng. Khoảng trống bất ổn đó là môi trường lý tưởng để chứng mất ngủ bén rễ và tự lặp lại theo vòng xoáy độc hại.

Trước thực trạng này, các nhà hoạch định chính sách đã bắt đầu vào cuộc khi ban hành chỉ thị quy định khung giờ ngủ chuẩn cho học sinh và cấm các trường học bắt đầu tiết học quá sớm. Đến tháng 10/2025, chính sách được thắt chặt khi áp lực học tập, lạm dụng Internet và thiếu ngủ được xác định là nguyên nhân trực tiếp hủy hoại sức khỏe tâm thần vị thành niên. Cơ quan này yêu cầu lập hệ thống cảnh báo tâm lý toàn quốc, áp dụng "tuần không thi cử", cấm xếp hạng điểm số và buộc học sinh vận động hai tiếng mỗi ngày.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo việc lùi giờ học chỉ giải quyết phần ngọn. Bà Yin Fei, Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu Giáo dục Gia đình, Đại học Sư phạm Nam Kinh, cho rằng nếu không giảm tải áp lực thực chất, học sinh sẽ chỉ đến trường muộn hơn nhưng đêm xuống vẫn đi ngủ muộn như cũ. Bà kêu gọi một giải pháp hệ thống hơn như tăng đầu tư vào y tế tâm thần học đường, siết quy định giờ làm việc của lao động trẻ và nâng cao năng lực sàng lọc rối loạn giấc ngủ ngay tại các cơ sở y tế ban đầu.

Với những người trẻ như Cheng, chiếc gối hỗ trợ giấc ngủ được mua vài tuần trước chỉ mang lại những chuyển biến ít ỏi, vài đêm có khá hơn nhưng phần lớn vẫn như cũ. Anh thừa nhận: "Tôi nghĩ điều mình thực sự cần là giảm bớt áp lực cuộc sống. Nhưng đó lại là thứ không thể mua được bằng tiền".

Tin Gốc: Vnexpress

Con tàu treo cờ Hà Lan này đang là tâm điểm chú ý khi ghi nhận các ca nhiễm vi rút Hanta, trong đó có ba người tử vong.

“Thời gian ủ bệnh, tức khoảng thời gian từ lúc nhiễm bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng là từ 1 - 6 tuần, nhưng thông thường sẽ ngắn hơn là từ 2 - 3 tuần”, bà Anais Legand - chuyên gia y tế của WHO - nhận định.

Do đó bà khẳng định ca bệnh đầu tiên "không thể bị nhiễm trên tàu, hoặc tại một trong những hòn đảo" mà tàu ghé thăm trên đường đến Cape Verde, theo Hãng tin AFP.

Theo chuyên gia WHO, người đàn ông đầu tiên bị nhiễm vi rút "rõ ràng đã có tiếp xúc với vi rút Hanta trước khi lên tàu". Đáng chú ý, hình thức tiếp xúc chắc chắn có liên quan đến loài gặm nhấm.

Chủ sở hữu du thuyền đã đề nghị cập vào quần đảo Canarias của Tây Ban Nha ngày 9-5. Trước đó, tàu đã yêu cầu hỗ trợ y tế sau khi đến vùng biển Cape Verde, ngoài khơi Tây Phi.

Ngày 6-5, Bộ Y tế Argentina cho hay hai hành khách người Hà Lan tử vong do vi rút đã đi qua Chile, Uruguay và Argentina trước khi lên tàu. Tuy nhiên cơ quan này không đưa ra suy đoán về địa điểm mà hai người có thể đã nhiễm vi rút.

Theo WHO, Hanta là loại vi rút lây qua tiếp xúc với động vật gặm nhấm hoặc nước tiểu, nước bọt, phân của chúng. Một số ít trường hợp có thể bị nhiễm vi rút qua vết cắn của loài gặm nhấm.

Những xét nghiệm ban đầu cho thấy các bệnh nhân trên du thuyền đã nhiễm chủng Andes.

Đây cũng là chủng duy nhất trong số 38 chủng được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người ở khoảng cách rất gần. Tuy nhiên ngành y tế thế giới rất hiếm khi ghi nhận các trường hợp nhiễm chủng này.

Vi rút Hanta có thể gây ra hai hội chứng nguy hiểm: hội chứng phổi do Hanta (HPS) dẫn đến suy hô hấp cấp và sốt xuất huyết kèm suy thận (HFRS).

Hội chứng HPS thường đi kèm các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, đau đầu, đau cơ, cùng một số vấn đề tiêu hóa. Nghiêm trọng hơn, bệnh nhân có thể gặp các vấn đề về hô hấp và cần can thiệp y tế khẩn cấp. Tỉ lệ tử vong dao động từ 20 - 40%.

Trong khi đó, hội chứng HFRS có triệu chứng tương tự như bệnh cúm, đồng thời có thể làm giảm huyết áp, xuất huyết nội và suy thận cấp.

Tuy nhiên Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) ngày 6-5 đã hạ thấp cảnh báo đối với người Mỹ về nguy cơ lây nhiễm của vi rút Hanta.

“Tại thời điểm này, nguy cơ đối với người dân Mỹ là cực kỳ thấp. Chúng tôi kêu gọi tất cả người Mỹ đang ở trên tàu hãy tuân theo hướng dẫn của các cơ quan y tế trong khi chúng tôi nỗ lực đưa quý vị trở về nhà an toàn”, CDC cho biết trong một tuyên bố.

Trước đó, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom cho biết sự bùng phát vi rút Hanta không tương đồng với giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19, đồng thời khẳng định “nguy cơ đối với phần còn lại của thế giới khá thấp”.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ung thư là nỗi ám ảnh mà không ai muốn đối diện, nhưng thực tế nghiệt ngã cho thấy nó ảnh hưởng đến gần như tất cả chúng ta trong suốt cuộc đời. Tại Anh, số liệu thống kê gây sốc cho thấy cứ 2 người thì có 1 người sẽ phải đối mặt với ung thư, với trung bình 1.000 ca mắc mới được chẩn đoán mỗi ngày. Chỉ một nửa số bệnh nhân ung thư có thể duy trì sự sống từ 10 năm trở lên sau khi phát hiện bệnh. Đây là lý do việc nhận biết các dấu hiệu sớm đóng vai trò then chốt trong việc cứu sống người bệnh.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), 4 loại ung thư phổ biến nhất hiện nay là ung thư vú, phổi, tuyến tiền liệt và ruột. Không chỉ những người hút thuốc hay ăn nhiều thịt đỏ mới nằm trong nhóm nguy cơ (dù cả hai thói quen này đã được chứng minh là làm tăng khả năng mắc bệnh), mà các loại ung thư khác nhau có thể phát triển theo nhiều cách trên cả những người hoàn toàn khỏe mạnh.

Đáng chú ý, có một triệu chứng đặc biệt mà bạn chỉ có thể phát hiện vào ban đêm là đổ mồ hôi dữ dội.

Hiện các nhà khoa học vẫn chưa làm rõ hoàn toàn lý do tại sao một số loại ung thư lại gây ra tình trạng này. Giả thuyết được đưa ra là do cơ thể đang nỗ lực chiến đấu với tế bào ung thư, hoặc do sự thay đổi nồng độ hormone. Ngoài ra, khi ung thư gây sốt, cơ thể sẽ đổ mồ hôi quá mức như một cơ chế tự làm mát.

Tất nhiên, đổ mồ hôi đêm cũng có thể là hệ quả của các tác nhân khác như: tập thể dục trước khi ngủ, uống đồ uống nóng, lạm dụng rượu bia hoặc để nhiệt độ phòng quá cao. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện đột ngột và kéo dài, đó có thể là một trong những dấu hiệu "báo động đỏ" của ung thư mà tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh (Cancer Research UK) khuyến cáo cần đặc biệt lưu tâm.

Đại diện NHS nhấn mạnh rằng việc nhận biết bất kỳ triệu chứng mới hoặc gây lo lắng nào là cực kỳ quan trọng. Mặc dù khả năng cao đó không phải là ung thư, nhưng bạn vẫn cần trao đổi với bác sĩ để được kiểm tra. Phát hiện ung thư càng sớm, việc điều trị càng trở nên dễ dàng hơn.

Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh bổ sung thêm rằng có hơn 200 loại ung thư khác nhau với rất nhiều dấu hiệu khác nhau. Đôi khi triệu chứng xuất hiện ở các vùng cụ thể như bụng hoặc da, nhưng cũng có khi là các dấu hiệu toàn thân như sụt cân, mệt mỏi hoặc đau không rõ nguyên nhân.

Hãy hiểu rõ cơ thể mình để biết điều gì là bình thường đối với bản thân. Nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào hoặc một triệu chứng mãi không thuyên giảm, hãy đi khám ngay. Điều này sẽ giúp chẩn đoán ung thư ở giai đoạn sớm - thời điểm mà các liệu pháp điều trị có xác suất thành công cao nhất.

Tin Gốc: Vnexpress