Trước vòng 38 cuối tuần qua, Ngoại hạng Anh đứng trước viễn cảnh có 6 đại diện giành vé dự Champions League 2026-2027. Bấy giờ, đã có bốn đội chắc suất là Arsenal, Man City, Man Utd và Aston Villa, nhờ vào vị trí được đảm bảo trong top 5.
Theo truyền thống, top 4 mới là nhóm được dự Champions League. Tuy nhiên, Ngoại hạng Anh được trao thêm suất thứ 5 – có thể gọi là “suất phụ trội” – nhờ vào việc nền bóng đá nước này đã chiếm được một trong hai vị trí dẫn đầu của bảng hệ số UEFA (bên cạnh Tây Ban Nha), dựa trên thành tích tổng thể ấn tượng của các CLB ở các cúp châu Âu. Hai vị trí này giúp Ngoại hạng Anh và La Liga có tới 5 đại diện ở Champions League 2026-2027.
Aston Villa đã vô địch Europa League mùa này để được thưởng vé dự Champions League mùa sau, nên “chỉ cần” họ rơi xuống vị trí thứ 5 chung cuộc ở Ngoại hạng Anh sau vòng 38, đội xếp thứ sáu sẽ được hưởng “suất phụ trội”. Muốn như vậy, thầy trò Unai Emery phải thua Man City, còn Liverpool phải thắng Brentford. Nói cách khác, họ phải “nhường” vị trí thứ tư cho Liverpool.
Bournemouth và Brighton đã kỳ vọng nhiều nhất vào kịch bản này. Bởi nếu thành hiện thực, một trong hai đội này sẽ cùng Liverpool tạo nên đại diện thứ sáu của nước Anh tại đấu trường danh giá nhất châu Âu. Dĩ nhiên, bản thân hai đội cũng cần phải hoàn thành nhiệm vụ của họ: Bournemouth cần ít nhất một điểm trước Nottingham Forest để chắc chắn trong top 6, Brighton phải đánh bại Man Utd và đồng thời mong Bournemouth ngã ngựa để chiếm vị trí thứ sáu.
Nhưng sau các hồi còi mãn cuộc tại Etihad và Anfield, Aston Villa “lại” ngược dòng đánh bại Man City 2-1, trong khi Liverpool bị Brentford cầm hòa 1-1. Hệ quả, Villa và Liverpool vẫn lần lượt giữ các vị trí thứ tư và năm chung cuộc. Thời điểm ấy, Bournemouth có quyền thấy tiếc hơn, vì họ đúng là đã giành một điểm trước Forest, còn Brighton thất bại với nhiệm vụ đề ra khi thua Man Utd 0-3.
Aston Villa “làm phước” cho ba đội nước ngoài
Nếu nói chính bản chất cạnh tranh khắc nghiệt bậc nhất châu Âu của Ngoại hạng Anh đã khiến giải đấu này chỉ có 5, thay vì 6 đội dự Champions League mùa tới, thì điều ấy lại vô tình mang đến niềm vui cho các CLB ở những nền bóng đá khác. Chính xác thì bằng việc đánh bại Man City, Villa đã mang đến “phước lành” cho Sporting Lisbon (Bồ Đào Nha), Bodo/Glimt (Na Uy) và Olympiacos (Hy Lạp).
Một trong những nguyên tắc cốt lõi của thể thức thi đấu mới áp dụng cho các cúp châu Âu sau năm 2024 là việc đề cao vai trò của điểm hệ số CLB (club coefficient), cụ thể là thành tích thi đấu của đội bóng đó tại đấu trường châu lục trong chu kỳ 5 năm gần nhất.
Xuất phát từ lý do này, theo thể thức thi đấu giai đoạn 2024–2027, nếu nhà vô địch Europa League còn sở hữu tấm vé vào thẳng vòng bảng phân hạng Champions League mùa sau thông qua thứ hạng ở giải quốc nội, suất thi đấu dôi ra đó sẽ được nhường lại cho đội bóng có điểm hệ số tích lũy cao nhất trong số tất cả các đội phải đá vòng loại Champions League (tính cả nhánh Champions Path lẫn nhánh League Path).
Mùa trước, cơ chế nhường suất đã không cần phải kích hoạt do nhà vô địch Europa League 2024-2025 là Tottenham không thể giành vé dự cúp châu Âu thông qua thứ hạng ở Ngoại hạng Anh (chỉ xếp 17). Tuy nhiên, mùa trước đó nữa lại hoàn toàn khác.
Mùa 2023-2024, Atalanta vừa vô địch Europa League, vừa giành suất dự Champions League 2024-2025 bằng vị trí thứ tư ở Serie A. Bấy giờ, chính Benfica (Bồ Đào Nha) đã được hưởng “món quà từ trên trời rơi xuống” là tấm vé vào thẳng vòng bảng Champions League.
Trở lại mùa giải này, trong số 10 CLB có điểm hệ số tích lũy cao nhất và thuộc nhóm phải đá vòng loại Champions League 2026-2027, Sporting – đội á quân giải quốc nội – với 84.000 điểm đang dẫn đầu.
Với việc chỉ giành vị trí á quân tại giải VĐQG Bồ Đào Nha – nơi nhà vô địch mới được vào thẳng vòng bảng phân hạng Champions League, Sporting ban đầu được xếp lịch phải cày ải hai lượt trận vòng loại thứ ba từ ngày 5 hoặc 6/8.
Tuy nhiên, nhờ điểm hệ số tích lũy vượt trội và nhất là Villa đã vô địch Europa League lẫn xếp thứ tư ở Ngoại hạng Anh, Sporting chính thức trở thành đội tiếp quản suất vào thẳng vòng bảng Champions League dôi ra từ thầy trò Emery. Điều này không chỉ giúp đội chủ sân Jose Alvalade có thêm thời gian chuẩn bị cho mùa giải mới, mà còn đảm bảo khoản tiền thưởng 21,7 triệu USD chỉ riêng cho việc góp mặt.
Sporting được đôn thẳng lên vòng bảng Champions League mùa tới cũng mang lại tin vui cho Bodo/Glimt và Olympiacos. Do bớt đi một đội, hai CLB này sẽ được vào thẳng vòng loại thứ ba, thay vì phải đá từ vòng sơ loại thứ hai như kế hoạch ban đầu.
Trước thềm vòng 16 đội World Cup 2026, các hãng thống kê đưa ra số liệu gây sốc: Lionel Messi và Kylian Mbappe là những cầu thủ có quãng đường đi bộ nhiều nhất World Cup, với trên dưới một nửa thời lượng các cầu thủ này có mặt trên sân. Giữa thời đại bóng đá nơi pressing và chuyển đổi trạng thái lên ngôi, nơi các cầu thủ phải chạy liên tục (quãng đường trung bình mỗi trận tầm 11-13 km), lại có những cầu thủ lững thững đi bộ định hình cuộc chơi. Messi thậm chí là cầu thủ chạy ít nhất vòng bảng, đứng thứ 618/618, thấp nhất trong các cầu thủ (không tính thủ môn).
Vậy nhưng Messi và Mbappe đều đang dẫn đầu danh sách vua phá lưới World Cup 2026 (cùng có 7 bàn thắng, tính đến trước khi Argentina đá với Ai Cập vào khuya 7.7).
Chạy ít, ghi bàn nhiều, đó không phải mệnh đề mâu thuẫn, mà nói lên tầm ảnh hưởng của những "số 10" thực thụ. Messi ít bứt tốc, không pressing, cầm bóng ở mức độ vừa phải. Thế nhưng từng bước xử lý của tiền vệ 39 tuổi đều có giá trị rất cao. Khi Messi cầm bóng, cả đội Argentina lập tức di chuyển kéo người, tìm kiếm không gian để thủ quân của mình thỏa sức sáng tạo. HLV Lionel Scaloni đã thành công trong việc xây dựng một tập thể tương thích tuyệt đối với tài năng của Messi. Anh được dồn năng lượng cho những khoảnh khắc quyết định. Sức lực của anh là tài nguyên quý giá được Argentina bảo tồn và khai thác cẩn thận.
Giá trị thực thụ của Messi nằm ở tư chất thủ lĩnh, thứ đã đưa anh bước khỏi "tổ kén" nhút nhát để trở thành đầu tàu Argentina. Messi là nhà vua không ngai của Argentina, với uy quyền thầm lặng đến từ sự kính nể dành cho tài năng, đạo đức cùng sự cống hiến bền bỉ suốt 20 năm. Nhưng, Messi càng xuất sắc và áp đặt tầm ảnh hưởng trong lối chơi (từ ghi bàn, kiến tạo đến triển khai bóng) thì càng đáng lo cho Argentina. Bởi nếu Messi bị khóa chặt, ai thay "số 10" huyền thoại đảm nhiệm khâu cuối, khi một mình anh ghi 7/11 bàn Argentina đã có ở World Cup 2026?
Cùng có tầm ảnh hưởng như Messi, nhưng Mbappe và Pháp sẽ không đối diện nỗi lo này. Mbappe cũng vươn mình trở thành thủ lĩnh đội tuyển Pháp, là mũi nhọn ghi bàn kiêm sáng tạo (Mbappe thường xuyên lùi về sắm vai cầu nối tấn công). Anh có tầm ảnh hưởng vô song, có tiếng nói quyết định và được đồng đội phục vụ để tiết kiệm năng lượng cho "đầu ra" bàn thắng. Nhưng, ngoài Mbappe, Pháp còn nhiều ngôi sao tấn công như Ousmane Dembele, Desire Doue hay Michael Olise. Với hệ thống tấn công ưu việt, Mbappe chỉ cần chưa tới 3 VCK World Cup để sắp đuổi kịp thành tích của Messi.
Không được chơi cho đội tuyển mạnh, cũng không có đặc quyền chạy ít, được cả đội xoay quanh như Messi hay Mbappe, nhưng những "số 10" hào hoa như Martin Odegaard hay James Rodriguez vẫn là ngôi sao thực thụ.
Ở bên kia sườn dốc, Rodriguez đang gánh trên vai giấc mộng Colombia, hệt như 10 năm trước. Anh không còn là "số 10" cổ điển, hào hoa, giữ vai trò sáng tạo đơn thuần như tại World Cup 2014. Bây giờ Rodriguez chạy nhiều hơn, pressing quyết liệt, tham gia tranh chấp và kéo bóng như một đấu sĩ, để lối đá tấn công của HLV Nestor Lorenzo đảm bảo cả tốc độ lẫn cường độ. Cũng như Messi, Rodriguez là thủ lĩnh thực thụ của Colombia.
Odegaard cũng đang đóng vai chính trên hành trình kỳ diệu của chiến thuyền Viking Na Uy. Giống như tại CLB Arsenal, Odegaard là cầu nối sáng tạo và phát triển lối chơi, có thể nhô cao tạo đột biến, xâm nhập ghi bàn. Là người tiếp đạn để "hoa tiêu" Haaland vươn lên đua danh hiệu vua phá lưới, Odegaard cũng là minh chứng cho nhận định với những "số 10" đẳng cấp, mọi đội bóng đều có thể áp đặt thế trận và vươn lên đẳng cấp mới.
Vị trí số 10 từng bị xem như nốt nhạc lạc lõng giữa lối chơi ngày càng toan tính, khốc liệt và đòi hỏi cường độ lớn hơn. Song, Messi, Mbappe cùng những "số 10" tài hoa tại World Cup 2026 đã chứng minh rằng giữa dòng chảy ấy, vẫn có chỗ cho khoảnh khắc sáng tạo và mộng mơ được tạo ra trên đôi chân thiên tài.
Tối 25/5, Keane đăng lên tài khoản cá nhân hình ảnh một con lừa đang gào lên, phía sau là hai con sư tử. Dòng chú thích đi kèm viết: "Quá nhiều sự chú ý khiến một con lừa nghĩ rằng nó là sư tử".
Cựu thủ quân Man Utd không nhắc trực tiếp Fernandes, nhưng truyền thông Anh cho rằng đây là lời đáp trả nhằm vào đội trưởng hiện tại của Man Utd. Trước đó ít giờ, Fernandes gọi Keane là "kẻ nói dối" sau khi bị cựu danh thủ Ireland chỉ trích trên truyền hình.
Mâu thuẫn giữa hai người bùng phát từ phát biểu của Fernandes về số kiến tạo tại Ngoại hạng Anh mùa này. Trong chương trình The Overlap, Keane cho rằng tiền vệ người Bồ Đào Nha quá quan tâm tới cột mốc cá nhân, thay vì lợi ích của tập thể. Keane tin rằng Fernandes đã thừa nhận bản thân ưu tiên chuyền bóng để tăng số kiến tạo. Tuy nhiên, phát biểu gốc của đội trưởng Man Utd lại mang ý nghĩa khác.
Sau trận gặp Nottingham Forest hôm 17/5, Fernandes tự phê bình vì đôi lúc sút bóng trong những tình huống nên chuyền cho đồng đội. Nhưng Keane hiểu theo hướng ngược lại và cho rằng tiền vệ 31 tuổi ám ảnh với việc lập kỷ lục kiến tạo.
Trong podcast The Diary of a CEO, Fernandes phản ứng với nhận xét này. "Tôi luôn chấp nhận chỉ trích và hiếm khi đáp trả", anh nói. "Nhưng tôi không thích khi người khác nói sai sự thật. Những gì Roy Keane nói về tôi là dối trá".
Fernandes cho biết anh thậm chí đã xin số điện thoại của cựu HLV Ole Gunnar Solskjaer để nhắn tin cho Keane. Tiền vệ Bồ Đào Nha muốn nói rõ rằng anh không phiền nếu bị chê không đủ giỏi, không phải thủ quân tốt hay không phù hợp với Man Utd. Điều khiến anh bức xúc là việc phát biểu bị bóp méo. "Tôi thích Roy Keane khen mình đôi lần", tiền vệ 31 tuổi nói thêm. "Vì tôi đã làm được những điều không nhiều cầu thủ đạt tới".
Từ nhiều năm qua, Keane thường xuyên công kích Fernandes. Cựu tiền vệ Ireland nhiều lần chê đội trưởng Man Utd về ngôn ngữ cơ thể, thái độ trên sân và năng lực lãnh đạo. Ông từng đặt câu hỏi về việc Fernandes có xứng đáng đeo băng thủ quân hay không.
Dù gây tranh cãi, Fernandes vẫn là cầu thủ hay nhất của Man Utd mùa này. Trong trận gặp Brighton cuối tuần qua, anh kiến tạo cho Patrick Dorgu ghi bàn, nâng tổng số kiến tạo tại Ngoại hạng Anh lên 21. Thành tích này giúp Fernandes vượt qua kỷ lục cũ của Thierry Henry và Kevin De Bruyne, những người từng đạt 20 kiến tạo trong một mùa giải.
Theo thống kê của Squawka, Fernandes tạo ra 136 cơ hội suốt mùa giải. Người đứng thứ hai là Dominik Szoboszlai với 78 cơ hội.
Tương lai của Fernandes vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Truyền thông Anh cho biết Man Utd đã bắt đầu đàm phán giữ chân thủ quân, giữa lúc nhiều CLB châu Âu và Saudi Arabia quan tâm tiền vệ người Bồ Đào Nha.
Fernandes hiện còn hợp đồng đến năm 2027, kèm điều khoản giải phóng khoảng 57 triệu bảng (77 triệu USD). Man Utd cũng có quyền gia hạn thêm một năm và được cho là quyết tâm giữ cầu thủ quan trọng nhất của họ ở lại Old Trafford.
Trước mắt là vậy, bóng đá châu Á vẫn cứ ăn mừng. Đây được xem là thành tích chưa từng có của các đại diện AFC tại World Cup từ xưa đến nay. Sau khi trải qua lượt trận đầu tiên sau 5 ngày thi đấu ở World Cup 2026, với 6/9 đại diện đều bất bại.
Các đội châu Á còn lại sắp thi đấu có Iraq gặp Na Uy (bảng I lúc 5 giờ ngày 17.6), Jordan lần đầu ra mắt World Cup gặp Áo (bảng J lúc 11 giờ ngày 17.6), và tương tự là Uzbekistan gặp Colombia (bảng K lúc 9 giờ ngày 18.6).
Trước đó, các đại diện châu Á như Hàn Quốc ra quân thắng CH Czech tỷ số 2-1 ở bảng A, Qatar hòa Thụy Sĩ 1-1 (bảng B), Úc thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 (bảng D), Nhật Bản hòa Hà Lan 2-2 (bảng F), Ả Rập Xê Út hòa Uruguay 1-1 (bảng H) và Iran có trận hòa kịch tính trước New Zealand tỷ số 2-2 (bảng G).
Sự tiến bộ của phần lớn đại diện bóng đá châu Á ở World Cup 2026 đã được nhìn nhận, khi các đội đều có được sự đầu tư và chuẩn bị tốt nhất. Qua đó, trình độ đã tiến gần hơn so với các đối thủ từ châu Âu hay Nam Mỹ.
Đặc biệt, hai lá cờ đầu của bóng đá châu Á là Nhật Bản và Hàn Quốc đã chứng minh đẳng cấp của họ đã ở tầm thế giới, sẵn sàng đối đầu ngang ngửa với những đội mạnh nhất mà không hề còn rụt rè như nhiều năm trước đây nữa. Minh chứng rõ nét là trận đấu Nhật Bản so kè với Hà Lan ngày 15.6, với dư âm của nó đã được các chuyên gia bóng đá hàng đầu thế giới đánh giá rất cao.
Trong khi đó, 10 đại diện của bóng đá châu Âu ra quân, ngay cả đội tuyển Tây Ban Nha có giá trị đội hình vượt mốc 1 tỉ USD, nhưng chỉ có trận hòa nhạt nhòa trước tân binh World Cup, Cabo Verde với tỷ số 0-0 ngày 16.6.
Bào chữa cho trận hòa như thua này, HLV Luis de la Fuente của Tây Ban Nha nói như "chữa ngượng": "Khi quả bóng không chịu vào lưới, thì điều này có thể xảy ra. Nhưng World Cup rất dài. Hãy nhớ, giải đấu này rất rất dài".
Cùng cảnh như Tây Ban Nha, đội tuyển Bỉ ra quân cũng chỉ hòa trước Ai Cập tỷ số 1-1 ngày 16.6. Các đội còn lại của châu Âu ra quân cũng có tỷ số hòa, còn có Bosnia, Thụy Sĩ và Hà Lan. Trong khi CH Czech và Thổ Nhĩ Kỳ đều thua trận, chỉ có Scotland thắng Haiti 1-0, Đức thắng Curacao 7-1 và Thụy Điển thắng Tunisia 5-1.
Với các đại diện của Nam Mỹ còn xuống dốc hơn, 4/6 đội ra quân chưa có đội nào giành chiến thắng.
Paraguay thua đậm đội đồng chủ nhà Mỹ tỷ số choáng váng 1-4, Ecuador thua Bờ Biển Ngà tỷ số 0-1. Trong khi hai "ông lớn" gồm Brazil hòa mướt mồ hôi trước Ma Rốc tỷ số 1-1, và Uruguay cũng vô cùng vất vả mới gỡ hòa trước Ả Rập Xê Út tỷ số 1-1 nhờ bàn thắng của Araujo ghi phút 80.
Bóng đá Nam Mỹ sẽ hy vọng vào đội đương kim vô địch Argentina ra quân gặp Algeria (lúc 8 giờ ngày 17.6), và Colombia gặp Uzbekistan lúc 9 giờ ngày 18.6, để cứu vãn danh dự cho màn ra quân ở World Cup 2026 tính đến nay (16.6) vẫn chưa biết mùi chiến thắng là gì.
