“Tôi đã nhận trực tiếp một số thông điệp từ đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, tương tự trước đây”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói trong cuộc phỏng vấn với Al Jazeera ngày 31/3, sau khi người đồng cấp Mỹ Marco Rubio cho hay hai bên đã có những tiếp xúc, trao đổi thông điệp.
Tuy nhiên, ông Araghchi bác bỏ thông tin cho rằng Iran đang đàm phán với Mỹ về thỏa thuận ngừng bắn. “Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh”, Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông bác bỏ tuyên bố từ chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng Washington đang đàm phán với một số đại diện cho Tehran, nhấn mạnh Iran chưa phản hồi đề xuất 15 điểm do Mỹ gửi qua trung gian là Pakistan, và cũng chưa đưa ra bất kỳ điều kiện hay đề xuất nào của riêng mình. Bản kế hoạch này bao gồm yêu cầu Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và hạn chế kho tên lửa.
Ngoại trưởng Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
“Mức độ tin tưởng hiện tại là số 0. Chúng tôi không nhận thấy chút chân thành nào từ phía họ”, ông nói.
Đề cập eo biển Hormuz, ông Araghchi nói việc ngăn chặn tàu hàng thuộc những nước đối địch đi qua là “điều bình thường trong thời chiến”. Một khi chiến sự kết thúc, Tehran mong muốn Iran và Oman cùng quyết định cách đảm bảo an ninh tại eo biển chiến lược này, xây dựng lại một hành lang hàng hải hòa bình.
Trước khả năng Mỹ triển khai chiến dịch trên bộ, ông Araghchi cho rằng Washington sẽ “không dám” hiện thực hóa lời đe dọa, song Tehran vẫn luôn sẵn sàng đối phó. Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh quân đội nước này sở hữu các nguồn lực phòng thủ hiệu quả, đặc biệt về chiến tranh trên bộ.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng ngày nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Tổng thống Pezeshkian khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Rubio nói rằng các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra. “Đã có cơ hội để hai bên gặp trực tiếp và chúng tôi luôn cởi mở với khả năng này”, ông Rubio cho hay.
Ông cho hay Tổng thống Trump sẽ không chấp nhận các lãnh đạo Iran “lợi dụng đàm phán giả mạo như chiến thuật trì hoãn”, nhưng không nêu cụ thể quan chức Iran đang đàm phán là ai.
CNN dẫn các nguồn tin ở Mỹ và Trung Đông cho hay chính quyền Trump đang trao đổi thông điệp gián tiếp với Ngoại trưởng Iran Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Trong đó, Ghalibaf được một số quan chức Mỹ coi là “người duy nhất” có thể tác động đến tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei.
Washington thời gian qua liên tục đưa ra những tuyên bố trái chiều về tương lai chiến dịch tại Iran.
Tổng thống Trump và các quan chức Mỹ nhiều lần đe dọa hủy diệt hạ tầng năng lượng, giếng dầu của Iran hoặc cho quân đội đổ bộ kiểm soát các cứ điểm quan trọng. Mặt khác, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vẫn nhấn mạnh trọng tâm chính sách là tìm kiếm một thỏa thuận với Tehran để khép lại cuộc chiến đã kéo dài hơn một tháng qua.
Trong một sự kiện tại Nhà Trắng hôm 31/3, Tổng thống Trump nói xung đột với Iran sẽ kết thúc “rất sớm”, có thể trong 2-3 tuần nữa, bất luận Mỹ và Iran có đạt được thỏa thuận hay không.
“Khi nào chúng tôi cảm thấy rằng họ đã bị đẩy lùi về thời kỳ đồ đá đủ lâu và không thể chế tạo vũ khí hạt nhân, chúng tôi sẽ rời đi”, ông nói.
Theo Đài CNN, ngày 6-5, truyền thông Iran tuyên bố "Mỹ đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của Dự án Tự do", sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tạm dừng chiến dịch này.
Hãng thông tấn nhà nước Iran (INSA) nhấn mạnh ông Trump quyết định hủy bỏ chiến dịch "sau những lập trường cứng rắn và các cảnh báo từ phía Tehran".
Hãng tin Tasnim News Agency hoan nghênh động thái trên, mô tả sự việc bằng dòng tiêu đề ngắn gọn trên mạng xã hội X: "Ông Trump đã chùn bước".
Cùng ngày, ông Trump tuyên bố hoãn Dự án Tự do - chương trình sử dụng lực lượng quân sự Mỹ để hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Nhà lãnh đạo Mỹ viết trên nền tảng Truth Social: "Dựa trên đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác, những thành công quân sự to lớn mà chúng tôi đạt được trong chiến dịch chống lại Iran, cũng như thực tế là đã có tiến triển đáng kể hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với các đại diện của Iran, chúng tôi đã nhất trí rằng: trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ và có hiệu lực, Dự án Tự do sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không".
Chiến dịch được công bố từ ngày 4-5. Ngay sau đó, hai bên xảy ra các cuộc đụng độ và cáo buộc lẫn nhau, làm dấy lên nghi ngại về lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh.
Đến ngày 5-5, chính quyền ông Trump khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực, đồng thời dành cả ngày thúc đẩy chiến dịch hộ tống tàu qua eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Marco Rubio mô tả đây là bước đi đầu tiên hướng tới việc mở cửa trở lại hoàn toàn tuyến hàng hải huyết mạch này.
Tại buổi họp báo sáng cùng ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhấn mạnh nỗ lực này "tách biệt và khác biệt" với các hoạt động quân sự đang diễn ra trong khu vực.
"Dự án Tự do mang tính chất phòng vệ, có phạm vi giới hạn và chỉ mang tính tạm thời, với sứ mệnh duy nhất là bảo vệ hoạt động vận tải thương mại vô tội trước sự hung hăng của Iran", ông Hegseth khẳng định.
Theo tờ New York Times, tối 12-5 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chào đón ông Jesen Huang - CEO của hãng chip khổng lồ Nvidia - lên chuyên cơ Air Force One khi ông lên đường tới Bắc Kinh dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Ông Huang, người đứng đầu công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới, ban đầu không có tên trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp dự kiến tháp tùng tổng thống.
Tuy nhiên sau khi thấy thông tin về sự vắng mặt này, ông Trump đã gọi điện trực tiếp cho vị CEO vào sáng cùng ngày và đưa ra lời mời, theo một nguồn thạo tin.
Ông Huang đã bay tới Alaska (Mỹ) vào tối 12-5 và lên chuyên cơ Air Force One trong thời gian máy bay dừng để trung chuyển.
"Ông Jensen tham dự hội nghị thượng đỉnh theo lời mời của Tổng thống Trump nhằm ủng hộ nước Mỹ và các mục tiêu của chính quyền", người phát ngôn Công ty Nvidia cho biết.
Trước đó ngày 11-5, Nhà Trắng công bố danh sách 16 giám đốc điều hành tháp tùng chuyến đi của ông Trump đến Bắc Kinh, trong đó có ông Tim Cook của Apple, ông Larry Fink của BlackRock cùng lãnh đạo nhiều tập đoàn khác đang xúc tiến các thỏa thuận với Trung Quốc - nhưng không có tên ông Huang.
Sự vắng mặt này nhanh chóng thu hút sự chú ý tại Thung lũng Silicon và Washington, bởi ông Huang được biết đến là người có quan hệ chặt chẽ với ông Trump và từng đóng vai trò cầu nối giữa Washington và Bắc Kinh.
Gần một năm qua, ông liên tục vận động hành lang với các quan chức ở cả hai phía nhằm tạo điều kiện để Nvidia được phép bán chip trí tuệ nhân tạo cho Trung Quốc.
Chip của Nvidia là yếu tố then chốt thúc đẩy làn sóng AI đang định hình lại nền kinh tế toàn cầu, được các chính phủ và doanh nghiệp trên khắp thế giới săn đón.
Song việc xuất khẩu mặt hàng này sang Trung Quốc vẫn là vấn đề gây tranh cãi gay gắt ở Washington.
Mùa hè năm ngoái, ông Trump phê duyệt thương vụ bán thế hệ chip cũ hơn của Nvidia cho Trung Quốc và dự tính thu một phần lợi nhuận, nhưng đến nay phía Bắc Kinh vẫn chưa phê duyệt bất kỳ đơn hàng nào.
Một số nghị sĩ Cộng hòa đã thúc đẩy các dự luật nhằm siết chặt phạm vi giao dịch này, trong khi các quan chức trong chính quyền cũng từng can thiệp để ngăn ông Trump cấp phép xuất khẩu những dòng chip tiên tiến hơn, với lý do an ninh quốc gia.
Giới chức thành phố Garden Grove ngày 22/5 phát hiện bồn chứa khoảng 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) ở công ty sản xuất hàng không vũ trụ địa phương bị rò hơi.
Đến ngày 23/5, giới chức cập nhật không còn rò khí, nhưng cho biết bồn chứa đang trong tình trạng bất ổn định nghiêm trọng chưa thể kiểm soát, có thể vỡ hoặc phát nổ bất cứ lúc nào. MMA là hóa chất công nghiệp dễ bay hơi, dễ cháy, thường dùng để sản xuất nhựa acrylic.
"Hiện chỉ có hai khả năng. Một là vỡ bồn, làm tràn toàn bộ hóa chất độc hại ra bãi đỗ xe trong khu vực. Hai là bồn rơi vào tình trạng mất kiểm soát nhiệt và phát nổ, tác động đến các bồn xung quanh, vốn cũng chứa nhiên liệu hoặc hóa chất", Craig Covey, lãnh đạo Cơ quan Cứu hỏa Quận Cam, nói trong cập nhật ngày 23/5.
Giới chức đang triển khai sơ tán theo hai kịch bản này đối với 40.000 người dân tại khu vực. Lệnh sơ tán mở rộng trên 5 thành phố khác của quận Cam gồm Cypress, Stanton, Anaheim, Buena Park và Westminster.
Hơn 12 trường học tạm thời đóng cửa. Các trường nằm gần khu vực sơ tán hủy các hoạt động ngoài trời.
Ông Covey cho biết cơ sở này có ba bồn chứa. Bồn chứa MMA đang trong tình trạng bất ổn đã nóng lên và phình ra trong ngày 22/5. Chất trung hòa không phát huy hiệu quả, còn phương án rút hóa chất ra ngoài cũng không thể thực hiện do hệ thống van bị hỏng.
Regina Chinsio Kwong, quan chức y tế Quận Cam, cho biết nếu xảy ra nổ, hóa chất có thể phát tán dưới dạng hơi. Người hít phải hơi này có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp. Các triệu chứng khác có thể gồm đau họng, chảy nước mũi, ngứa và bỏng rát mắt, thậm chí buồn nôn và đau đầu.
Giới chức cho biết hiện chưa rõ khi nào người dân có thể trở về nhà.
"Chất này rất dễ biến động, rất độc và rất dễ cháy", ông Covey nói, kêu gọi người dân sơ tán. "Đây không phải là biện pháp phòng ngừa. Sự cố sẽ xảy ra, trừ khi một người cực kỳ xuất sắc nào đó tìm ra cách kiểm soát sự cố. Bồn này sẽ hỏng, chúng tôi chỉ không biết khi nào".
Garden Grove có khoảng 172.000 dân, trong đó có khoảng 73.000 người gốc Á. Garden Grove cùng Westminster là hai trung tâm chính của Little Saigon ở Quận Cam, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam.
