Ngôi chùa cổ bên bờ Thạch Hãn: Mối thâm tình ít người biết với chùa Thiên Mụ

Ngôi chùa cổ bên bờ Thạch Hãn: Mối thâm tình ít người biết với chùa Thiên Mụ

Mùa Phật Đản đến, những lá cờ 5 màu mang biểu tượng của giác ngộ, hòa bình và tinh thần đoàn kết lại phấp phới bên bờ Thạch Hãn, nơi tọa lạc của chùa Long An (xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Ngôi chùa cổ này luôn đứng vững sau nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử.

Theo đại đức Thích Nguyên Hải, chùa Long An được xây dựng trên nền của một ngôi chùa làng cũ có tên là Đông An. Chưa xác định được chùa Đông An có từ khi nào, nhưng từ các thông tin của người dân địa phương, chùa được thành lập trong giai đoạn chúa Nguyễn.

“Theo văn hóa của người Việt thì dân tới đâu lập chùa tới đó, ngôi chùa Đông An được lập bởi dân làng Nhan Biều. Theo sử sách, làng Nhan Biều được thành lập cũng vào khoảng giai đoạn chúa Nguyễn chọn Quảng Trị làm nơi lập trấn”, đại đức Thích Nguyên Hải nói.

Cũng theo đại đức Thích Nguyên Hải, đến nay vẫn chưa có một tài liệu cụ thể nào về lịch sử và sự phát triển của chùa Đông An sau đó như thế nào, nhưng vào cuối thế kỷ 19, một lương y họ Diệp có tiếng tại làng Long Hưng (nay là xã Hải Lăng) đã mua lại khu đất của chùa Đông An và lập ra chùa Long An. Những vết tích của chùa Đông An hiện đã bị xóa sạch bởi chiến tranh và thời gian.

“Vị thầy thuốc này tên là Diệp Văn Kỷ, sau khi lập chùa, người lấy tên của 2 địa danh là làng Long Hưng và chùa Đông An để đặt thành tên Long An cho chùa. Thầy thuốc Diệp Văn Kỷ chính là thân phụ của trưởng lão hòa thượng Thích Đôn Hậu, nguyên trụ trì chùa Thiên Mụ ở Huế. Cũng từ lý do đó mà chùa Long An ngày nay được xây dựng với kiến trúc, phong thủy tương đồng với chùa Thiên Mụ với cổng tam quan hướng ra sông”, đại đức Thích Nguyên Hải nói.

Giai đoạn 1966 – 1967, chùa do cố ni trưởng Thích Nữ Diệu Lý trụ trì nên người dân trong vùng thường gọi là chùa Sư Nữ. Thời điểm ấy, chiến sự diễn ra ác liệt quanh khu vực chùa. Để đảm bảo an toàn cho tăng ni, phật tử và người dân nương náu tại đây, ni trưởng Thích Nữ Diệu Lý đã đưa mọi người vào Đà Nẵng, lập nên chùa Quang Minh ngày nay.

Đến năm 1985, hòa thượng Thích Hải Tạng theo lời chỉ dạy của hòa thượng Thích Đôn Hậu đã từ Huế ra Quảng Trị trông coi, xây dựng chùa Long An và làm trụ trì chùa cho đến ngày nay.

  TP.HCM sắp đổi cách chạy xe ở vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm: Đi sao cho đúng?

“Theo như lời trụ trì kể lại, ngày đến nhận chùa, trong khu vực này là một bãi đất loang lổ hố bom, chùa chỉ còn sót lại vài mảnh tôn cùng một bức tượng Phật được đúc từ ngày thành lập chùa Long An. Bức tượng Phật lúc đó cũng hư hại bởi bom đạn, sau đó được đem đi sửa lại, mạ vàng và nay đang đặt ở chánh điện của chùa”, đại đức Thích Nguyên Hải chia sẻ.

Năm 2007, chùa Long An được trùng tu toàn diện, xây dựng nhà khách, chánh điện. Năm 2025 cổng tam quan của chùa được tu sửa lại, vì nằm ở sát sông nên chùa đã nhiều lần được nâng nền tránh nước lũ.

Trải qua nhiều biến cố của lịch sử chùa Đông An cũng như Long An hôm nay không chỉ là chốn tâm linh bình yên bên dòng Thạch Hãn mà còn là chứng nhân lặng lẽ của lịch sử và là minh chứng sức sống bền bỉ của Phật giáo tại “đất lửa” Quảng Trị.

Tin Gốc: Thanh Niên