Anh T.H.T (26 tuổi, ở TP.HCM, nhân viên văn phòng) cho biết trước đây anh luôn cố ngồi thẳng lưng, mở vai và ngực khi làm việc để tránh gù, đau lưng. Tuy nhiên, chỉ sau 15 – 20 phút, anh vẫn bị đau lưng và phải đổi tư thế khác.
Cô N.T.B.N (46 tuổi, ở TP.HCM, nội trợ, có bệnh nền thoát vị đĩa đệm) chia sẻ: “Tôi hay ngồi coi điện thoại, lâu lâu cũng hay được con cái nhắc là nên ngồi thẳng hoặc mang đai nịt lưng để giảm áp lưng lên cột sống. Nhưng áp dụng rồi vẫn thấy không cải thiện mấy nên tôi hay đứng lên đi lại, làm vài việc vặt cho giãn lưng rồi mới ngồi tiếp”.
Theo bác sĩ Nguyễn Trường Vĩ, Khoa Ngoại Thần kinh Cột sống, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), ngồi đúng tư thế giúp giảm áp lực lên cột sống, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định việc có đau lưng hay không. Đau lưng còn liên quan đến nhiều nguyên nhân như ngồi quá lâu, ít vận động khiến cơ lưng – bụng suy yếu, căng thẳng kéo dài hoặc các bệnh lý sẵn có như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm.
Bác sĩ Trường Vĩ cho hay, thừa cân, ăn uống dư thừa năng lượng cũng làm tăng tải lên đĩa đệm và khớp cột sống. Một số thói quen xấu như hút thuốc lá có thể thúc đẩy thoái hóa cột sống sớm ở người trẻ. Khi hệ cơ nâng đỡ cột sống không đủ khỏe, cột sống vẫn phải chịu áp lực lớn dù ngồi đúng tư thế.
Ngoài ra, nhiều người nghĩ mình ngồi đúng nhưng vẫn có các sai lệch nhỏ như cúi đầu về phía màn hình, rướn cổ, với tay liên tục, cúi người bấm điện thoại hoặc dùng bàn ghế không phù hợp chiều cao cơ thể. Những thói quen này lâu dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống cổ, lưng và các nhóm cơ nâng đỡ cột sống.
“Giữ nguyên một tư thế đúng quá lâu cũng có thể gây hại cho cột sống. Khi cơ thể bất động nhiều giờ, áp lực lên đĩa đệm, khớp và cơ quanh cột sống tăng dần; các cơ vùng cổ, vai, lưng phải hoạt động liên tục nên dễ co cứng, giảm tuần hoàn máu và gây đau mỏi. Đồng thời, bất động kéo dài còn làm giảm sự linh hoạt tự nhiên của cột sống. Vì vậy, quan trọng không phải là cố giữ một tư thế chuẩn suốt nhiều giờ mà là duy trì tư thế phù hợp, kết hợp thay đổi tư thế và đứng dậy vận động thường xuyên”, bác sĩ Vĩ nói.
Theo bác sĩ Vĩ, có khá nhiều thói quen tưởng chừng nhỏ nhưng lại khiến cột sống phải chịu tải lệch và áp lực tích tụ theo thời gian, như:
Điều nguy hiểm là các thói quen trên thường không gây đau ngay lập tức mà âm thầm tạo áp lực tích lũy lên cột sống theo thời gian.
Nếu đau lưng kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc ngày càng nặng, người bệnh không nên chủ quan. Cần đặc biệt lưu ý khi cơn đau kèm các dấu hiệu như:
Theo bác sĩ Trường Vĩ, đây có thể là dấu hiệu của thoát vị đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh hoặc thoái hóa cột sống. Nếu đã nghỉ ngơi, thay đổi tư thế hay tập luyện nhưng cơn đau không cải thiện, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân. Phát hiện sớm các vấn đề cột sống sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn và hạn chế nguy cơ tiến triển mạn tính.
Vùng da quanh mắt rất mỏng và nhạy cảm, nên thường dễ bị ảnh hưởng bởi những thay đổi trong cơ thể. Bọng mắt có thể do thiếu ngủ (đặc biệt vào buổi sáng), dị ứng hoặc ăn mặn, song thường cải thiện sau khi nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, không ít trường hợp vùng dưới mắt vẫn sưng dù đã ngủ đủ giấc. Theo các chuyên gia, khi tình trạng này kéo dài, nguyên nhân có thể không phải ở thói quen sinh hoạt mà liên quan đến sự mất cân bằng bên trong cơ thể.
Mối liên hệ giữa bọng mắt và chức năng thận
Bọng mắt xuất hiện vào buổi sáng có thể do nhiều nguyên nhân nhưng nếu tình trạng này không cải thiện dù đã nghỉ ngơi đầy đủ, có thể do thận đang gặp vấn đề.
Thận có vai trò lọc và loại bỏ dịch dư thừa, đồng thời góp phần duy trì cân bằng protein trong cơ thể. Khi chức năng này suy giảm, cơ thể có thể giữ nước.
Mất protein qua nước tiểu (protein niệu) còn làm giảm khả năng giữ dịch trong lòng mạch, khiến dịch thoát ra mô kẽ và gây phù. Vùng dưới mắt là nơi dễ quan sát hiện tượng này, gọi là phù quanh mắt. Đây có thể là một dấu hiệu gợi ý vấn đề về thận.
Những dấu hiệu đi kèm cần lưu ý
Không phải mọi trường hợp bọng mắt đều nguy hiểm, nhưng nếu tình trạng này kéo dài và đi kèm các biểu hiện bất thường khác, bạn nên lưu ý. Bọng mắt thường rõ hơn vào buổi sáng và không giảm sau nhiều ngày có thể là dấu hiệu đầu tiên. Một số người nhận thấy nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt bất thường, phản ánh khả năng mất protein qua nước tiểu.
Lượng nước tiểu có thể giảm dần theo thời gian, trong khi cơ thể lại xuất hiện tình trạng phù ở bàn chân, mắt cá chân hoặc cẳng chân. Cảm giác mệt mỏi kéo dài, không rõ nguyên nhân, cũng thường gặp. Ở một số trường hợp, huyết áp cao đi kèm với các triệu chứng trên càng làm tăng nghi ngờ về vấn đề ở thận.
Khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc, người bệnh nên đi khám. Bỏ qua các biểu hiện này có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm và khó kiểm soát hơn.
Bệnh thận có thể diễn tiến âm thầm
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh thận mạn tính tiến triển từ từ và thường không thể đảo ngược, với mức độ từ rối loạn chức năng nhẹ đến suy thận. Người bị suy thận thường cần lọc máu hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Không ít trường hợp ở giai đoạn sớm không có triệu chứng rõ ràng, chỉ biểu hiện bằng những dấu hiệu nhẹ như phù hoặc thay đổi nước tiểu.
Rò rỉ protein qua nước tiểu và giữ nước trong cơ thể là hai dấu hiệu quan trọng giúp phát hiện sớm. Việc chẩn đoán kịp thời có thể làm chậm tiến triển và cải thiện tiên lượng bệnh.
Làm gì khi bọng mắt kéo dài?
Nếu bọng mắt không cải thiện sau một thời gian, bạn nên đi khám để kiểm tra. Trường hợp nghi ngờ liên quan đến thận, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu (protein niệu), xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận và theo dõi huyết áp. Phát hiện sớm giúp kiểm soát và làm chậm tiến triển bệnh thận.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết ngủ đủ về lượng (khoảng 8 tiếng) nhưng vẫn mệt mỏi thường là dấu hiệu cho thấy chất lượng giấc ngủ hoặc trạng thái chuyển hóa của cơ thể đang có vấn đề. Bạn nên xem xét các yếu tố sau đây:
Một giấc ngủ tiêu chuẩn gồm nhiều chu kỳ, mỗi chu kỳ khoảng 90 phút. Nếu bạn thức dậy đúng vào giai đoạn ngủ sâu (Deep Sleep), cơ thể sẽ rơi vào trạng thái "quán tính giấc ngủ", gây cảm giác lờ đờ, mệt mỏi kéo dài.
Vậy nguyên nhân của mệt mỏi có thể do bạn đang thiếu giai đoạn ngủ sâu hoặc ngủ mơ (REM) - 2 giai đoạn quan trọng nhất để phục hồi não bộ và cơ bắp.
Đây là khía cạnh liên quan mật thiết đến dinh dưỡng. Nếu bữa tối có chỉ số đường huyết (GI) quá cao, nồng độ insulin tăng vọt rồi hạ thấp đột ngột trong đêm.
Hạ đường huyết về đêm khiến cơ thể tiết ra các hormone căng thẳng (như cortisol) để nâng đường huyết lên, làm giấc ngủ bị chập chờn dù bạn không hề tỉnh giấc. Do đó nên kiểm soát kỹ các thực phẩm GI (chỉ số đường) cao vào buổi tối để giữ mức năng lượng ổn định suốt đêm.
Ngưng thở khi ngủ thường bị bỏ qua. Lúc này đường thở bị hẹp khiến nồng độ oxy trong máu giảm xuống, buộc não bộ phải "giật mình" tỉnh giấc để thở (dù bạn không nhớ gì vào sáng hôm sau). Sáng dậy thường kèm theo đau đầu, khô miệng hoặc đau họng. Về lâu dài, điều này gây áp lực rất lớn lên hệ tim mạch
Nếu hệ thống tĩnh mạch và tuần hoàn làm việc không hiệu quả, các sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa (axit lactic, các gốc tự do) không được đào thải tốt khỏi cơ bắp trong đêm.
Cảnh báo: Cảm giác nặng nề ở chân hoặc mỏi cơ ngay khi vừa ngủ dậy. Điều này đôi khi liên quan đến việc lưu thông máu ở các chi dưới bị cản trở
Đôi khi cơ thể không mệt, nhưng tâm trí bị quá tải bởi những lo âu chưa được giải quyết. Theo quan điểm của triết học thực hành, việc để tâm trí "lang thang" quá nhiều vào những điều không thể kiểm soát sẽ tiêu tốn năng lượng nhiều hơn cả việc vận động thể chất. Điều này cảnh báo bạn đang trải qua tình trạng kiệt sức về thần kinh (burnout).
"Nếu tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi kéo dài hơn 2 tuần dù đã điều chỉnh chế độ ăn (GI thấp, đủ protein), thì bạn nên cân nhắc thực hiện một vài xét nghiệm cơ bản về máu và tầm soát tim mạch để xác định chính xác nguyên nhân", bác sĩ khuyến cáo.
Sữa chua được làm từ sữa nên chứa nhiều dưỡng chất quan trọng cho quá trình phát triển thể chất của trẻ, đặc biệt là canxi, protein, phốt pho và vitamin B12, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Canxi và phốt pho cần thiết cho quá trình hình thành xương và răng, trong khi protein rất quan trọng với cơ bắp và các mô trong cơ thể. Vitamin B12 tham gia vào hoạt động của hệ thần kinh và quá trình tạo máu.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết trẻ từ 1 tuổi trở lên có thể uống sữa bò và ăn các sản phẩm từ sữa như phô mai và sữa chua. NHS cũng khuyến nghị trẻ dưới 2 tuổi nên ưu tiên các món làm từ sữa nguyên kem, bao gồm sữa chua, thay vì loại sữa ít béo. Điều này là vì chất béo cung cấp năng lượng cần thiết cho sự phát triển não bộ và tăng trưởng thể chất trong những năm đầu đời.
Một vấn đề dễ bị bỏ qua là trẻ có thể nạp quá nhiều đường từ sữa chua. Nhiều loại sữa chua vị trái cây, sữa chua uống có thể chứa khá nhiều đường để tăng hương vị. Nếu trẻ ăn những sản phẩm này thường xuyên, lượng đường tích lũy mỗi ngày có thể khá cao.
Trẻ em ăn quá nhiều đường sẽ làm tăng nguy cơ sâu răng và hình thành thói quen thích đồ ngọt từ sớm. Vì vậy, nếu muốn cho trẻ ăn sữa chua hằng ngày, phụ huynh nên ưu tiên các sản phẩm không đường hoặc ít đường thay vì các loại có hương vị ngọt đậm.
Không có quy định bắt buộc trẻ phải ăn sữa chua mỗi ngày mới tốt cho sức khỏe. Nếu trẻ thích ăn và không gặp vấn đề tiêu hóa, một khẩu phần nhỏ mỗi ngày hoặc vài lần mỗi tuần thường sẽ đủ.
Quan trọng hơn là sữa chua chỉ nên đóng vai trò bổ sung trong chế độ ăn tổng thể. Nếu trẻ ăn nhiều sữa chua nhưng lại ít rau xanh, trái cây hoặc các nguồn protein khác, chế độ dinh dưỡng vẫn sẽ mất cân bằng.
Khi mua sữa chua cho trẻ, phụ huynh nên đọc kỹ bảng thành phần. Loại phù hợp thường có danh sách nguyên liệu đơn giản, ít đường bổ sung và không chứa quá nhiều hương liệu nhân tạo.
Cha mẹ có thể cho trẻ ăn sữa chua nguyên vị kết hợp cùng trái cây tươi như chuối, dâu hoặc xoài để tăng vị ngọt tự nhiên. Cách này giúp trẻ không nạp quá nhiều đường tinh luyện. Đây thường là lựa chọn hợp lý hơn so với các loại sữa chua chế biến sẵn có hương vị quá ngọt, theo Healthline.
