Sau những “kỳ tích” là khoảng trống lớn về nguồn tạng hiến.
Những ngày cuối tháng 5, đơn vị hồi sức ghép tạng khoa gan mật tụy ghép gan Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) vẫn sáng đèn suốt đêm. Ở đó, những đứa trẻ trên bụng còn vết mổ dài đang tập ăn từng muỗng cháo, tập cười trở lại sau nhiều tháng vàng da, bụng báng, đối diện ranh giới sinh tử.
Bé Nguyễn Hồng Diệp (2 tuổi, ngụ ở Lâm Đồng) nằm trên giường bệnh thi thoảng lại nhoẻn miệng cười với một cô điều dưỡng trong khoa. Bé Hồng Diệp đã trải qua ca ghép gan kéo dài khoảng 10 giờ.
Ca ghép này được các bác sĩ nhận xét là rất cảm động bởi mẹ bé đã qua đời vì bệnh lupus ban đỏ hệ thống khoảng một năm trước ngày ghép, còn người hiến gan là cha ruột của bé. Gia đình bé đặc biệt khó khăn.
Nhà nghèo đến mức khi điều dưỡng gọi video, phía sau lưng người cha chỉ là căn nhà vách dựng tạm bằng những tấm vách cũ. Ca ghép gan này đã được rất nhiều nhà hảo tâm giúp đỡ.
“Tôi gặp nhiều gia đình khó khăn. Nhưng ông bố này thương con theo kiểu khiến ai cũng xúc động” – bác sĩ Trương Thị Yến Nhi (khoa gan mật tụy và ghép gan Bệnh viện Nhi đồng 2) kể. Ngay từ lúc biết con có chỉ định ghép gan, người cha lập tức đồng ý hiến gan.
Anh bỏ thuốc lá, bỏ rượu hoàn toàn để đủ điều kiện phẫu thuật. Trong thời gian chờ ghép, có lúc bệnh viện phải ưu tiên một ca nguy kịch hơn. Người cha đã chuẩn bị mọi thứ, xét nghiệm gần hoàn tất nhưng vẫn lặng lẽ chấp nhận lùi lại.
“Khi bác sĩ giải thích có bé khác nặng hơn, nếu không ghép sẽ nguy hiểm tính mạng, anh ấy chỉ nói “Dạ, cứu bé đó trước đi bác sĩ””, bác sĩ Yến Nhi kể.
Còn bác sĩ Trần Thanh Trí (Trưởng khoa gan mật tụy và ghép gan Bệnh viện Nhi đồng 2) chia sẻ rằng ê kíp đã rất nhiều lần đắn đo trước khi quyết định lấy một phần gan của người cha để ghép cho bé Hồng Diệp. Người cha ấy là trụ cột của gia đình, ngày ngày làm nông nuôi hai cô con gái, trong đó bé út là Hồng Diệp.
Các bác sĩ đã từng hy vọng, chờ đợi từ nguồn tạng hiến của người cho chết não. Nhưng thời gian cứ lặng lẽ trôi qua, còn sức khỏe của bé Hồng Diệp thì yếu dần từng ngày, không cho phép bé chờ thêm nữa. Bé Diệp mắc teo đường mật bẩm sinh; khi nhập viện, bé đã xơ gan giai đoạn cuối, bụng báng lớn, vàng da nặng.
Cuối cùng, giữa ranh giới của hy vọng và sự sống, các bác sĩ buộc phải đưa ra quyết định ghép một phần lá gan của người cha cho con. Sau ca ghép đầy yêu thương ấy, sức khỏe bé Hồng Diệp đã dần ổn định.
Bé vừa được xuất viện, theo ông bà ngoại trở về nhà. Ở nơi ấy có người cha vừa trao cho bé một phần sự sống và còn có người chị nhỏ đang từng ngày mong ngóng em trở về để căn nhà thêm ấp áp.
Tính đến ngày 10-6-2026, Bệnh viện Nhi đồng 2 đã thực hiện 68 ca ghép gan, trong đó có đến 66 trẻ được ghép gan từ người hiến sống trong gia đình và chỉ có 2 ca được ghép nguồn tạng hiến từ người cho chết não.
Ca ghép đầu tiên từ người hiến chết não là bé gái tên Tuệ Nhi (gần 3 tuổi, quê ở Đắk Nông). Bé Nhi mắc bệnh gan mật di truyền hiếm gặp, diễn tiến thành xơ gan từ rất sớm. “Nhà bé nghèo lắm. Lần đó gia đình chạy xe máy hơn 300km đưa bé xuống bệnh viện để ghép khẩn”, bác sĩ Yến Nhi kể.
Lá gan được điều phối từ Bệnh viện Quân y 175. Ngày 7-4-2025, ca ghép được thực hiện.
Do đặc thù bệnh lý chuyển hóa, sau ghép bé gặp biến chứng gan nhiễm mỡ và phải phẫu thuật chuyển dòng mật. Ê kíp phải hội chẩn nhiều chuyên khoa để giữ lá gan hoạt động ổn định. Hiện tại bé khỏe, sinh hoạt bình thường, chức năng gan cải thiện tốt.
Với ê kíp ghép gan, đây không chỉ là ca ghép đầu tiên từ nguồn tạng chết não. Đó còn là dấu mốc cho thấy trẻ em Việt Nam hoàn toàn có thể được tiếp cận nguồn tạng cộng đồng nếu mạng lưới hiến tạng vận hành hiệu quả hơn.
“Mỗi ca ghép gan đều có thể xem là một kỳ tích của y học, bởi mỗi ca bệnh có diễn tiến khác nhau và mang những thách thức riêng”, bác sĩ Yến Nhi cho hay. Hiện nay trung bình mỗi tháng Bệnh viện Nhi đồng 2 ghép gan từ 2 – 3 ca.
Điều khiến các bác sĩ trăn trở nhất là nguồn tạng cho trẻ em vẫn quá khan hiếm. Hiện danh sách chờ ghép gan nhi tại Bệnh Nhi đồng 2 có hơn 100 bệnh nhi nhưng phần lớn vẫn phải chờ nguồn gan từ cha mẹ hoặc người thân cùng huyết thống.
“Trẻ em thì bắt buộc phải ghép. Nhưng người cho lại có rất nhiều vấn đề”, bác sĩ Yến Nhi phân tích. Khó khăn lớn nhất là gan nhiễm mỡ và lao tiềm ẩn. Nhiều phụ huynh dù quyết tâm hiến gan nhưng không đạt tiêu chuẩn vì gan nhiễm mỡ nặng. “Muốn đủ điều kiện phải giảm cân, điều trị nhiều tháng, trong khi họ vẫn phải lao động kiếm sống”, bác sĩ Yến Nhi thông tin.
Ngoài ra, Việt Nam vẫn là vùng lưu hành lao. Người hiến gan có thể phải điều trị dự phòng lao ít nhất ba tháng trước khi ghép để tránh nguy cơ lây sang trẻ nhận tạng vốn phải dùng thuốc ức chế miễn dịch. Đó là lý do rất nhiều ca dù đã chuẩn bị kỹ nhưng cuối cùng vẫn không thể tiến hành.
Bác sĩ Thanh Trí cho biết dù hoạt động hiến tạng từ người chết não vẫn được thực hiện nhưng số lượng còn hạn chế. Đáng chú ý, trong gần một năm qua, Bệnh viện Nhi đồng 2 chưa tiếp nhận được nguồn gan hay thận hiến nào từ người cho chết não.
Theo các bác sĩ, trẻ em cần được ưu tiên hơn trong điều phối gan từ người hiến chết não. Lý do đầu tiên là hiệu quả lâu dài của ghép gan nhi rất cao. Một trẻ sau ghép có thể sống khỏe hàng chục năm.
Lý do thứ hai là kỹ thuật chia gan hiện nay cho phép một lá gan người lớn cứu cùng lúc cả trẻ em lẫn người trưởng thành. Trong cả hai ca ghép từ nguồn chết não vừa qua tại Bệnh viện Nhi đồng 2, lá gan đều được chia để cứu thêm một bệnh nhân người lớn khác.
Ước mong lớn nhất của các bác sĩ là cộng đồng sẽ cởi mở hơn với việc hiến tạng để có thêm nhiều nguồn tạng cứu sống và thực hiện các ca ghép gan cho trẻ em.
Ca ghép thận được thực hiện bởi ê kíp gồm các chuyên gia đầu ngành, vận hành quy trình ghép tạng đồng bộ trong hệ thống phòng mổ vô khuẩn hiện đại - Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Đầu tư đồng bộ
Hai ca ghép cách nhau 4 ngày, đều được ghép thận từ người hiến sống, với người hiến thận là cha, mẹ ruột.
Trước khi xuất viện vào chiều 1-6, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đã gặp mặt, chúc mừng bệnh nhân, đồng thời quyết định hỗ trợ toàn bộ chi phí ghép thận, mở ra hy vọng để những người trẻ có thể trở lại học tập, làm việc và tiếp tục cuộc sống phía trước.
PGS.TS.BS.CKII Trần Văn Hinh, Trưởng khoa Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, một trong những chuyên gia đã thực hiện thành công hơn 1500 ca ghép thận, cho biết thành công này là kết quả của quá trình chuẩn bị trong nhiều tháng với sự hỗ trợ của các chuyên gia tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cùng sự đầu tư đồng bộ về nhân lực chất lượng cao, hệ thống kỹ thuật và năng lực vận hành chuyên sâu.
Bệnh nhân và người hiến nắm tay động viên nhau trước giờ ghép thận - Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Đại diện đơn vị hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật ghép thận, PGS.TS.BS Nguyễn Quang Nghĩa, Giám đốc Trung tâm ghép tạng, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) đánh giá Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là một trong số ít cơ sở y tế hội tụ các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực ghép tạng, cụ thể về ghép thận như PGS.TS.BSCKII Trần Văn Hinh, TTND.PGS.TS.BS.CKII Nguyễn Hữu Ước, PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên,...
Trước phẫu thuật, người hiến và người nhận được đánh giá chuyên sâu bằng các hệ thống máy xét nghiệm chuẩn quốc tế và thăm dò với CT Somatom Force VB30 (Đức) hiện đại hàng đầu thế giới nhằm khảo sát chi tiết hệ động mạch, tĩnh mạch và niệu quản của thận với độ phân giải cao, giúp loại trừ nguy cơ bệnh lý tiềm ẩn, qua đó xác định mức độ tương thích miễn dịch, chức năng tim mạch - hô hấp, khả năng dung nạp phẫu thuật cũng như tiên lượng sau ghép.
Kế hoạch phẫu thuật được xây dựng với sự tham gia của 4 kíp chuyên biệt. Các khu vực lấy thận, bảo quản tạng và ghép thận được bố trí liên hoàn trong cùng hệ thống phòng mổ khép kín, vô khuẩn, diện tích phòng mổ lớn cho phép các ê-kíp triển khai liên hoàn, không gián đoạn giữa 3 thì phẫu thuật: lấy thận - rửa thận và ghép thận.
Hai bệnh nhân được ghép thận với sự hỗ trợ 100% toàn bộ chi phí từ Hệ thống BVĐK Tâm Anh - Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Sự chuẩn bị kỹ càng từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khi triển khai kỹ thuật ghép tạng được thể hiện qua số liệu thực tế, thời gian thiếu máu lạnh được kiểm soát trong chỉ khoảng hơn 1 tiếng. Những tín hiệu tích cực đến ngay lập tức: nước tiểu bài tiết ngay sau tái tưới máu, chức năng thận cải thiện tích cực, thận ghép hoạt động tốt.
Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi tại hệ thống hồi sức tích cực hiện đại với hệ thống ECMO (tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể) hệ thống CRRT (lọc máu liên tục) hỗ trợ xử trí trong tình huống khẩn, tối ưu hiệu quả điều trị và nâng cao khả năng hồi phục.
Hai tuần sau ghép, hai bệnh nhân được đánh giá chức năng thận ghép ổn định, đáp ứng tốt với phác đồ điều trị sau ghép, đủ điều kiện xuất viện.
Đánh dấu sự hoàn thiện năng lực
Theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam đang có khoảng 10 triệu người mắc bệnh thận mạn tính. Giữa bối cảnh đó, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh triển khai ghép thận thành công, giúp người bệnh có thêm lựa chọn điều trị chuẩn quốc tế, giảm thời gian chờ đợi được ghép thận.
Đây cũng là mốc đánh dấu sự hoàn thiện năng lực của Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh trong điều trị bệnh thận toàn diện, chuyên sâu, từ tầm soát công nghệ cao, điều trị nội khoa, lọc máu hiện đại, ghép thận, chăm sóc sau ghép và quản lý bệnh thận lâu dài.
Hiện toàn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có khoảng 50 máy chạy thận - lọc máu, bao gồm cả hệ thống thận nhân tạo ứng dụng công nghệ HDF Online (Hemodiafiltration Online)- thế hệ lọc máu tiên tiến hiện nay, kết nối với các trung tâm lọc máu tại nhiều nước như Mỹ, Anh, Canada,... triển khai mô hình chạy thận "xuyên biên giới" dành cho Việt kiều, du khách nước ngoài có nhu cầu đến Việt Nam chạy thận ngắn ngày.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiên phong ứng dụng robot Robot Da Vinci Xi thế hệ mới và các thiết bị hỗ trợ phẫu thuật ít xâm lấn với độ chính xác cao, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh thận và nhiều bệnh lý khác.
Theo tổ chức Sleep Foundation (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 1 - 2 giờ trước khi ngủ có thể giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Cơ chế chính nằm ở sự điều hòa nhiệt độ cơ thể.
Cụ thể, khi tắm nước ấm, nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ. Sau khi ra khỏi phòng tắm, cơ thể bắt đầu hạ nhiệt nhanh chóng. Sự giảm nhiệt này đóng vai trò như một tín hiệu sinh học, “báo” cho não biết rằng đã đến thời điểm nghỉ ngơi.
Giáo sư Matthew Walker, chuyên gia khoa học giấc ngủ tại Đại học California (Mỹ), cho biết sự giảm nhiệt độ cơ thể vào buổi tối là một phần thiết yếu của nhịp sinh học. Khi quá trình này diễn ra thuận lợi, cơ thể sẽ dễ dàng chuyển sang trạng thái buồn ngủ tự nhiên hơn.
Không chỉ tác động đến nhiệt độ, tắm nước ấm còn giúp thư giãn hệ thần kinh. Nước ấm có thể làm giãn mạch máu, cải thiện tuần hoàn và giảm căng cơ. Đây là yếu tố quan trọng vì căng thẳng và lo âu là những nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ.
Các hoạt động thư giãn trước khi ngủ như tắm nước ấm giúp cơ thể thiết lập “nghi thức đi ngủ”. Khi được lặp lại đều đặn, những thói quen này sẽ trở thành tín hiệu giúp não bộ nhận biết đã đến giờ nghỉ, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ về lâu dài, theo Harvard Health Publishing, Mỹ.
Theo phân tích tổng hợp của các nhà khoa học tại Đại học Texas (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 10 phút, thực hiện trước khi ngủ 1 - 2 giờ, có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, theo Healthline.
Ngoài ra, việc kết hợp tắm nước ấm với không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ hoặc mùi hương thư giãn có thể giúp tăng hiệu quả. Những yếu tố này góp phần tạo cảm giác dễ chịu và giúp cơ thể “chuyển chế độ” sang nghỉ ngơi.
Dù là thói quen đơn giản, tắm nước ấm buổi tối có thể mang lại nhiều lợi ích nếu duy trì đều đặn. Không chỉ giúp bạn dễ ngủ hơn, thói quen này còn góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Trong một buổi phát sóng trực tiếp mới đây, diễn viên hài nổi tiếng Nhạc Vân Bằng thu hút sự chú ý khi chia sẻ về hành trình giảm cân thành công của mình, theo Sina ngày 28/4. Anh tiết lộ giảm cân thành công nhờ duy trì những thói quen kỷ luật, đặc biệt kiểm soát năng lượng vào cuối ngày.
Diễn viên cho biết: "Bí quyết là không ăn tối hoặc ăn rất ít, kết hợp chơi cầu lông. Tôi thực lòng khuyên mọi người nên trải nghiệm bộ môn này". Theo Nhạc Vân Bằng, cầu lông không chỉ giúp cơ thể đốt cháy calo và đổ mồ hôi hiệu quả mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác. "Chơi cầu lông giúp vận động linh hoạt đốt sống cổ và cải thiện thị lực. Đây là lựa chọn tuyệt vời để rèn luyện thân thể", anh nói.
Tại buổi livestream, Nhạc Vân Bằng xác nhận cân nặng của mình giảm nhờ trung kiểm soát chặt bữa tối bằng cách hạn chế tối đa lượng calo nạp vào buổi đêm nhằm tránh tích tụ mỡ thừa. Bên cạnh đó, việc chọn một môn thể thao có tính giải trí cao như cầu lông giúp việc tập luyện không còn là gánh nặng, từ đó dễ dàng duy trì thành thói quen.
Nhạc Vân Bằng vốn gắn liền với hình ảnh mập mạp, hiền lành. Vì vậy, việc anh quyết tâm thay đổi vóc dáng đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi và leo lên dẫn đầu xu hướng tìm kiếm. Nhiều khán giả bày tỏ sự khâm phục trước tinh thần kỷ luật của anh, bởi đối với một người làm nghệ thuật có lịch trình dày đặc, việc duy trì chế độ ăn và tập luyện là điều không dễ dàng. Sự thay đổi tích cực này của Nhạc Vân Bằng không chỉ giúp anh cải thiện ngoại hình mà còn trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho người hâm mộ. Nhiều người khẳng định sẽ học theo "thần tượng" để bắt đầu hành trình theo đuổi lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay.
Theo các chuyên gia, cầu lông là môn thể thao phù hợp để duy trì lâu dài nhờ tính giải trí và khả năng vận động toàn thân, dù vậy những người có thể trạng đậm người vẫn được khuyến cáo chú ý bảo hộ để tránh chấn thương.
Trước đó, hồi đầu tháng 4, Nhạc Vân Bằng từng khiến cộng đồng mạng xôn xao khi đăng bức ảnh chụp bàn cân cùng dòng trạng thái hóm hỉnh: "Tôi đã giảm được 4 kg rồi. Có bộ phim thần tượng nào muốn mời tôi không? Đang đợi phản hồi trực tuyến đây". Sự thay đổi tích cực này không chỉ là minh chứng cho nỗ lực cá nhân của nam diễn viên mà còn trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, thúc đẩy người hâm mộ cùng theo đuổi lối sống lành mạnh.
Nhạc Vân Bằng sinh năm 1985 trong một gia đình nghèo đông con tại bộc Dương, Hà Nam, Trung Quốc. Xuất thân từ hoàn cảnh khó khăn và từng làm nhiều công việc chân tay, anh bén duyên với nghệ thuật tấu hài sau khi theo học bậc thầy làng hài Quách Đức Cương vào năm 2004. Anh là nghệ sĩ hài tài năng nổi tiếng với vai trò trụ cột của đoàn nghệ thuật Đức Vân Xã.
Với phong cách biểu diễn duyên dáng, hóm hỉnh, Nhạc Vân Bằng không chỉ gặt hái thành công trên sân khấu hài kịch mà còn lấn sân sang điện ảnh với nhiều tác phẩm ăn khách, trở thành một trong những gương mặt giải trí hàng đầu được khán giả yêu mến.
