Một buổi sáng cuối tuần, khi dòng người bắt đầu đông dần trước khu chuồng voi ở Thảo Cầm Viên, ông Đỗ Thanh Hải (60 tuổi) vẫn đứng đó, tựa nhẹ vào lan can, mái tóc hoa râm cùng chòm râu bạc dài nổi bật giữa nắng sớm, ánh mắt dõi theo những đứa trẻ đang reo lên thích thú khi thấy voi đưa vòi nhận thức ăn.
Ít ai để ý người đàn ông ấy đã đứng ở vị trí gần như quen thuộc đó suốt hàng chục năm, từ khi còn là chàng trai mười tám lần đầu bước chân vào Thảo Cầm Viên, mang theo sự bỡ ngỡ nhiều hơn hiểu biết.
Những ngày đầu, ông chỉ làm những việc đơn giản như dọn chuồng, cho ăn, quan sát từng con vật, rồi lặng lẽ học cách hiểu chúng qua từng biểu hiện nhỏ, từ dáng đứng đến ánh mắt. Thời gian trôi qua chậm rãi nhưng đều đặn, từ khu nuôi dê, nai, bò, lạc đà đến khu thú dữ, rồi cuối cùng dừng lại lâu nhất ở chuồng voi, nơi ông gắn bó hơn 30 năm và cũng là nơi giữ ông lại đến tận bây giờ.
Trong khu chuồng giờ chỉ còn vài con voi, mỗi con một tính cách, một câu chuyện riêng mà nếu không gắn bó lâu năm, rất khó để nhận ra. Ông Hải nhớ từng con không phải bằng tên gọi đơn thuần, mà bằng dáng đi, màu da, cả những thói quen rất nhỏ mà người ngoài gần như không để ý.
Ông kể về con voi đực tên Bô, gần 40 tuổi, từng biểu diễn trong đoàn xiếc, nay trở nên khó gần, buộc người chăm phải giữ khoảng cách để đảm bảo an toàn. Hay con voi Chuông đã hơn 60 tuổi, chậm chạp hơn nhưng vẫn giữ được sự điềm tĩnh, và Tôm – con voi từng khiến ông phải chạy theo đến khi nó mệt mới chịu dừng, một ký ức mà ông nhắc lại bằng nụ cười pha chút mệt mỏi.
“Con nào mình chăm cũng có tình cảm, nhưng voi thì khác, mình phải đứng sát, làm việc với nó mỗi ngày”, ông nói, giọng trầm và chậm, như thể những câu chuyện này đã được kể đi kể lại quá nhiều lần, đến mức trở thành một phần tự nhiên của ký ức.
Mỗi sáng, ông bắt đầu công việc từ 6 giờ 30, đi một vòng kiểm tra từng chuồng, nhìn cách voi đứng, cách chúng phản ứng khi thấy người quen, rồi dọn dẹp, chuẩn bị thức ăn – mỗi con ăn hơn 100 kg cỏ mỗi ngày, chia thành nhiều bữa. Những công việc lặp lại tưởng như đơn giản, nhưng với ông, chỉ cần một thay đổi nhỏ như ăn ít hơn hay đứng lâu hơn bình thường cũng đủ để nhận ra điều gì đó không ổn.
“Chỉ cần kêu tên là nó biết, nói nhỏ nó cũng nghe”, ông nói, rồi giải thích thêm rằng khi vào chuồng, người chăm phải lên tiếng trước để voi không giật mình. Những chi tiết tưởng như nhỏ nhặt ấy, theo thời gian, trở thành một thứ “ngôn ngữ” riêng giữa người và thú – không cần lời nhưng vẫn hiểu.
Làm việc với voi chưa bao giờ là an toàn tuyệt đối, và ông Hải hiểu điều đó rõ hơn ai hết sau nhiều lần bị hất ngã, bị đạp, thậm chí bị tấn công mà không có dấu hiệu báo trước. Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong tích tắc, khi con vật phản ứng theo bản năng, còn con người không kịp trở tay.
“Có khi đang làm bình thường, nó hất mình ra, mình cũng không biết trước được”, ông kể, giọng vẫn đều, không nhấn nhá, như thể đó chỉ là một phần tất yếu của công việc. Điều đáng nói là sau mỗi lần như vậy, ông vẫn quay lại, vẫn tiếp tục công việc vào ngày hôm sau, không phải vì không sợ, mà vì đã quen với việc chấp nhận những rủi ro đi kèm.
Những con voi, với ông, không còn là những con vật trong chuồng, mà là những cá thể có thói quen, có cảm xúc, có cách phản ứng riêng mà ông phải học cách thích nghi. Ông hiểu khi nào chúng “xin ăn” chỉ vì thói quen, khi nào chúng lắc đầu vì khó chịu, hay khi nào cần được chú ý nhiều hơn.
Buổi chiều, khi khách đã thưa dần, khu chuồng voi trở nên yên tĩnh hơn, chỉ còn tiếng nhai cỏ đều đều và những bước chân nặng nề trên nền đất. Ông Hải vẫn chưa rời đi ngay, đứng lại thêm một lúc và đưa nốt phần thức ăn còn lại vào khu chuồng để voi có thể ăn đêm và không quậy.
Ông cho biết, voi rất ít ngủ, đêm đến, voi có thể chỉ nằm 2 – 3 tiếng rồi lại thức và đi lại trong khu chuồng. Đó cũng là lý do nhân viên treo cỏ lên các cành cây để voi duy trì vận động. “Voi hiếm khi đứng yên mà thích di chuyển. Lúc đi lùi, lúc đi thẳng, lúc thì voi đứng yên lắc lư chân, vòi như đang nhún nhảy khiến du khách rất thích thú. Khi thấy người lạ hay tiếng ồn lớn, voi sẽ bung 2 tai to như 2 cái quạt, còn khi đang thoải mái thì đôi tai phe phẩy”, ông Hải giải thích.
Sau hơn 40 năm, có lẽ điều giữ ông ở lại không còn là công việc nữa, mà là những điều rất nhỏ đã lặp lại quá lâu – bước vào chuồng phải lên tiếng, cho ăn phải gọi tên, và chỉ cần một tiếng gọi, có một con voi quay đầu lại, như một cách nhận ra người quen.
Hơn 40 năm gắn bó với Thảo Cầm Viên, trong đó có hơn 30 năm chăm sóc voi, với ông Hải, nơi đây là cả một quãng đời đáng nhớ
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Minh chứng cho lời kể của mình, ông Hải bước vào chuồng, gọi: “Tôm, lại đây”. Chú voi đực lập tức đi tới đứng sát bên. Ông nói: “Gật đầu chào cái đi”, voi Tôm nhanh chóng ngẩng rồi cúi đầu. Mỗi lần vào chuồng, ông không quên mang theo một ít cà rốt, cà chua hoặc bánh mì xem như “quà bánh” cho những người bạn của mình.
Giữa không gian rộng và tưởng chừng xa cách ấy, đôi khi chỉ cần một khoảnh khắc như vậy thôi, cũng đủ để hiểu vì sao có những người đã chọn ở lại cả một đời.
Buổi chiều, khi khách đã thưa dần, khu chuồng voi trở nên yên tĩnh hơn, chỉ còn tiếng nhai cỏ đều đều và những bước chân nặng nề trên nền đất. Vài vị khách nán lại thêm ít phút, giơ điện thoại chụp vội rồi rời đi, để lại phía sau khoảng không gian dần lắng xuống.
Sau hơn 40 năm, có lẽ điều giữ ông ở lại không còn là công việc nữa, mà là những điều rất nhỏ đã lặp lại quá lâu – bước vào chuồng phải lên tiếng, cho ăn phải gọi tên và chỉ cần một tiếng gọi, có một con voi quay đầu lại, như một cách nhận ra người quen.
Giữa những chuồng thú tưởng như ồn ào ấy, có những công việc lặp lại mỗi ngày, những chi tiết nhỏ đến mức dễ bị bỏ qua. Nhưng chính từ những điều đó, một mối gắn bó được hình thành – lặng lẽ, không lời và đủ để người ta ở lại suốt cả một quãng đời.
Đại lý vé số Tùng ở phường Xuân Hương – Đà Lạt (Lâm Đồng) cho biết đã đổi thưởng cho khách có 16 tờ trúng độc đắc. Cụ thể, 16 tờ có dãy số 672774 thuộc đài Bình Thuận mở thưởng xổ số miền Nam ngày 16 tháng 4, trúng 32 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
"Chủ nhân của 16 tờ vé số trúng thưởng là 7 người, cùng sinh sống tại Lâm Đồng. Trong đó, 1 người trúng 5 tờ, 1 người trúng 4 tờ, 2 người khác mỗi người trúng 2 tờ, 3 người còn lại mỗi người trúng 1 tờ. Phần lớn người mua chọn số ngẫu nhiên từ người bán dạo, lãnh thưởng qua hình thức chuyển khoản. Đáng chú ý, trong số đó có một trường hợp vừa mất vợ cách đây một năm, các trường hợp còn lại đều giữ kín thông tin cá nhân", đại lý vé số Tùng chia sẻ.
Hình ảnh những tờ vé số trúng độc đắc sau khi đăng tải lên mạng xã hội thu hút sự quan tâm của mọi người. Ai nấy đều gửi lời chúc mừng đến chủ nhân, không quên "xin vía" để bản thân sớm trúng số.
Gần đây, anh Ích Tuyên, chủ đại lý vé số Ngọc Quang ở Cà Mau (Bạc Liêu cũ) xác nhận vừa đổi thưởng 21 tờ vé trúng an ủi xổ số miền Nam, tổng trị giá hơn 1 tỉ đồng cho khách.
Cụ thể, những tờ vé có dãy số cuối 99223, trúng xổ số Đồng Tháp ngày 13 tháng 4. Trong khi đó, giải độc đắc của đài này mở thưởng cùng ngày thuộc về dãy số may mắn 699223.
Trang Space.com khuyến cáo người yêu thiên văn hãy hướng mắt về phía bầu trời phía tây sau khi mặt trời lặn vào chiều tối nay 17.6 để chiêm ngưỡng vầng trăng lưỡi liềm mảnh mai tỏa sáng bên cạnh các ngôi sao của cụm sao Tổ Ong (Beehive), dẫn đầu một cuộc diễu hành hành tinh rực rỡ.
Ánh sáng ổn định của sao Thủy sẽ chiếu thấp trên đường chân trời phía tây trong ánh hào quang của mặt trời lặn, trong khi sao Mộc lấp lánh gần phía trên bên trái của nó, cùng với sao Kim và mặt trăng thẳng hàng phía xa tạo nên một màn trình diễn hành tinh ngoạn mục.
"Bạn có thể nhận thấy ánh sáng dịu nhẹ của phản chiếu từ trái đất chiếu rọi vào mặt tối của mặt trăng vào tối 17.6, khi ánh sáng phản chiếu từ hành tinh của chúng ta chiếu sáng vầng trăng khuyết trong lúc nó lặng lẽ lướt qua cụm sao Beehive gồm 1.000 ngôi sao", chuyên gia thông tin.
Các nhà nghiên cứu cho biết sao Thủy sẽ là thành viên đầu tiên trong đoàn diễu hành khuất khỏi tầm nhìn, chưa đầy 2 giờ sau khi mặt trời lặn, trong khi mặt trăng sẽ vẫn hiển thị thêm một giờ nữa sau đó trước khi nó lặn xuống phía chân trời phía tây.
Đêm hôm sau, mặt trăng đang tròn dần rời khỏi sao Kim và cụm sao Beehive, tiến về phía ánh sáng xanh trắng của Regulus, một hệ sao đa tầng lấp lánh ở trung tâm chòm sao Leo.
Trong khi đó, sao Thủy sẽ lặn dần xuống đường chân trời mỗi đêm trong những tuần tiếp theo, khi sao Kim mọc lên khỏi sao Mộc để di chuyển qua chòm sao Cự Giải, trước khi đi qua vị trí chỉ cách sao Regulus 1 độ vào ngày 9.7.
Trước đó, vào tối nay 15.6, sao Thủy đã đạt ly giác phía đông lớn nhất, lên đến 24,5 độ so với mặt trời. Đây là thời điểm hiếm hoi để người Việt có thể quan sát hành tinh này trên bầu trời tối, khi nó ở vị trí cao nhất gần đường chân trời phía tây.
Sao Thủy là hành tinh gần mặt trời nhất nên rất khó quan sát. Tuy nhiên, vào những thời điểm đặc biệt trong năm khi đạt ly giác cực đại, hành tinh này có thể trở nên nổi bật nếu bạn biết đúng thời gian và hướng để quan sát. Hành tinh này nằm trong quỹ đạo bên trong trái đất, điều đó có nghĩa là nó luôn xuất hiện gần mặt trời, thường là ngay trước khi mặt trời mọc hoặc ngay sau khi mặt trời lặn.
Mới đây, mạng xã hội xôn xao trước bài đăng của một tài xế xe công nghệ từ Đà Nẵng về trải nghiệm tại một quán cơm Huế trên đường Võ Thị Sáu (phường Thuận Hóa, thành phố Huế). Theo nội dung phản ánh, người này đã phải trả 100.000 đồng cho một dĩa cơm tại quán mà ông gọi là "vỉa hè".
Tài xế này bức xúc cho rằng mức giá này quá cao so với mặt bằng chung, khi một suất cơm tương tự tại Đà Nẵng chỉ khoảng 30.000 - 40.000 đồng.
Sau khi tiếp nhận thông tin, UBND phường Thuận Hóa đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành gồm Phòng Văn hóa - Xã hội, Phòng Kinh tế, Công an phường và các đơn vị liên quan để làm rõ vụ việc tại quán cơm C.B.C (đóng trên đường Võ Thị Sáu).
Tại buổi làm việc, đại diện cơ sở này xác nhận có phục vụ khách hàng trên vào chiều 1.5 với hóa đơn 100.000 đồng. Tuy nhiên, phía quán khẳng định khách đã tự lựa chọn món và được nhân viên báo giá trực tiếp trước khi phục vụ. Theo bản tường trình của chủ quán, khách hàng đã đồng ý với mức giá này và không có phản hồi gì về giá cả hay thái độ phục vụ cho đến khi rời đi.
Căn cứ vào kết quả kiểm tra, cơ quan chức năng đã hướng dẫn và yêu cầu quán C.B.C phải rà soát, thực hiện nghiêm túc việc niêm yết giá công khai. Mục tiêu nhằm đảm bảo thông tin dịch vụ đến với khách hàng một cách minh bạch, tránh gây hiểu lầm hoặc bức xúc không đáng có.
Đoàn kiểm tra cũng nhấn mạnh yêu cầu cơ sở phải nâng cao chất lượng phục vụ và có thái độ ứng xử văn minh với du khách. Phía chủ quán đã tiếp thu toàn bộ ý kiến và ký cam kết chấn chỉnh, không để xảy ra tình trạng tương tự làm ảnh hưởng đến môi trường du lịch địa phương.
Không chỉ dừng lại ở vụ việc của tài xế Đà Nẵng, quán cơm Huế này trước đó cũng từng bị một nữ du khách từ Hà Nội phản ánh trên trang cá nhân. Du khách này bày tỏ quan điểm bức xúc khi quán thu 30.000 đồng cho một dĩa cơm trắng trong tổng hóa đơn 715.000 đồng của gia đình.
Cô cho rằng dù chi phí mặt bằng ở trung tâm cao, nhưng mức giá cho một đĩa cơm khô, rời rạc tại một quán bình dân như vậy là không tương xứng và đắt hơn nhiều so với thủ đô. Giải trình về việc này, chủ quán cho biết đoàn khách gồm 3 người lớn, 2 trẻ em đã được thông báo giá cụ thể từng món trước khi ăn vào chiều 30.4.
Trên các diễn đàn mạng xã hội, dư luận đang chia làm 2 luồng ý kiến. Nhóm phản đối thì cho rằng dù là dịp lễ, mức giá 30.000 đồng cho một dĩa cơm trắng vẫn là quá cao.
Nhiều ý kiến nhấn mạn, Huế vốn nổi tiếng với ẩm thực ngon, rẻ và sự hiếu khách. Những sự việc như thế này, dù có báo giá trước hay không, vẫn tạo cảm giác "chặt chém", làm xấu đi hình ảnh du lịch cố đô trong mắt bạn bè quốc tế và tỉnh, thành khác bạn.
Một số ý kiến khác lại nhận định việc quán nằm ngay trung tâm phố Tây, lại phục vụ trong kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 nên mức giá có phần nhỉnh hơn là điều dễ hiểu. "Nếu thuận mua vừa bán, đã báo giá trước mà khách đồng ý thì khó trách chủ quán", một tài khoản chia sẻ.
UBND phường Thuận Hóa khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời chấn chỉnh các hành vi gây ảnh hưởng đến môi trường du lịch. Địa phương cũng gửi lời cảm ơn đến sự quan tâm, góp ý của người dân và du khách để cùng giữ gìn hình ảnh du lịch Huế văn minh – thân thiện – an toàn.
