Vùng đất Cần Thơ với hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt và sở hữu nguồn lục bình dồi dào. Nhận thấy tiềm năng từ nguồn nguyên liệu sẵn có và nắm bắt xu hướng tiêu dùng xanh trên toàn cầu, anh Hà Anh Trường (38 tuổi, ở xã Vĩnh Thuận Đông, Tp. Cần Thơ) đã mạnh dạn khởi nghiệp với cây lục bình.
Được biết, anh Trường từng tốt nghiệp ngành Khoa học máy tính ở nước ngoài và khởi nghiệp bằng việc bán hàng thương mại điện tử trên nền tảng Amazon. Trong quá trình làm xuất khẩu, anh nhận ra hàng hóa Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh ở những thị trường khó tính nếu biết khai thác đúng lợi thế.
“Sau một thời gian làm thương mại điện tử, tôi tự hỏi vì sao mình không xuất khẩu những sản phẩm Việt Nam có thế mạnh. Hàng thủ công mỹ nghệ của Việt Nam thực chất có rất nhiều lợi thế cạnh tranh”, anh Trường chia sẻ với Vietnamnet.
Năm 2018, khi khảo sát các làng nghề trên cả nước để tìm kiếm mặt hàng xuất khẩu phù hợp, anh nhận thấy các sản phẩm máy móc khó cạnh tranh với Trung Quốc. Trái lại, các sản phẩm thủ công từ nguyên liệu tự nhiên lại có dư địa phát triển rất lớn tại thị trường Âu – Mỹ. Vì vậy anh quyết định chọn cây lục bình làm hướng đi riêng.
Theo anh Trường, khí hậu khô ráo tại châu Âu và Bắc Mỹ rất phù hợp với các sản phẩm làm từ lục bình. Trong khi đó xu hướng tiêu dùng xanh, ưu tiên sản phẩm thủ công và có khả năng phân hủy sinh học ngày càng phát triển mạnh.
Ban đầu, anh chỉ thu mua sản phẩm từ các cơ sở sản xuất để thăm dò thị trường. Sau khoảng 1 năm, khi lượng đơn hàng ổn định, anh quyết định mở xưởng ngay giữa vùng nguyên liệu ở miền Tây.
Đến năm 2022, anh chính thức thành lập công ty chuyên sản xuất và thương mại các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ lục bình, cói, tre, mây. Danh mục sản phẩm đa dạng, từ đồ trang trí nhà cửa, phụ kiện bàn ăn đến các sản phẩm thời trang tinh tế như nón, túi xách.
Chia sẻ với Lao Động về triết lý kinh doanh, anh Trường cho biết: “Để chinh phục các thị trường khó tính như châu Âu, châu Mỹ hay Canada, chúng ta không thể chỉ dựa vào tay nghề truyền thống. Cần phải có sự đầu tư bài bản về mẫu mã, chất lượng và đặc biệt là tính thân thiện môi trường”.
Chính nhờ tư duy nhạy bén này, từ một cơ sở nhỏ, đến nay, doanh nghiệp của anh đã phát triển hệ thống nhà xưởng rộng hơn 7.000m² với trên 300 mẫu thiết kế. Các sản phẩm tập trung vào nhóm đồ gia dụng thân thiện môi trường như sọt giặt, rổ đựng đồ thay thế nhựa, lót ly, lót đĩa, nhà cho thú cưng, túi xách thời trang… Giá trị sản phẩm trải rộng từ những chiếc lót ly giá chưa đến 1 USD cho đến các mẫu nhà thú cưng, đồ nội thất hoặc túi xách thủ công tinh xảo có giá từ 120-200 USD.
Anh Trường cho biết, mỗi tháng có hàng nghìn sản phẩm từ lục bình được xuất khẩu sang 9 quốc gia, như Mỹ, Anh, Canada…, mang về doanh thu khoảng 1,2 triệu USD (hơn 31 tỷ đồng) mỗi năm.
Một trong những yếu tố cốt lõi làm nên thành công của công ty anh Trường là việc xây dựng hệ thống sản xuất theo chuỗi liên kết khép kín hiệu quả. Hiện tại, công ty đang hợp tác với hơn 10 làng nghề và hợp tác xã (HTX) trên cả nước, trong đó có 12 HTX đang hoạt động hiệu quả.
Mô hình này không chỉ giúp công ty chủ động về nguồn cung mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Đa số lao động là nông dân có thể tranh thủ thời gian nông nhàn để đan lục bình, mỗi tháng kiếm thêm từ 4 – 6 triệu đồng, góp phần cải thiện đời sống gia đình ở nông thôn.
Đáng chú ý, không dừng lại ở việc sản xuất hàng thủ công truyền thống, công ty của anh Trường luôn chủ động cá nhân hóa sản phẩm theo yêu cầu đối tác. Đặc biệt là việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, chất lượng, môi trường và khả năng phân hủy sinh học. Đây là những “chìa khóa” để từng bước chinh phục các thị trường khó tính trên thế giới.
Dù doanh nghiệp vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng, anh Trường khẳng định không theo đuổi chiến lược phát triển “nóng”. “Thị trường cần đến đâu, mình làm đến đó. Quan điểm của tôi là phát triển sinh kế bền vững cho bà con. Nếu cứ ôm đơn hàng ồ ạt rồi rớt đơn, người dân mất việc làm thì hoàn toàn đi ngược lại định hướng ban đầu”, anh khẳng định.
Trong tương lai, anh Trường đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới HTX, đầu tư thiết kế sáng tạo và phát triển thương hiệu mạnh mẽ trên các sàn thương mại điện tử quốc tế, tiếp tục nâng tầm giá trị thủ công Việt.
Như Dân trí đã thông tin, sáng 22/6 tại khu vực quán hải sản P.T. (phường Xuân Hoà, Phú Thọ), do tranh chấp chỗ ngồi bán hàng, bà Nguyễn Thị Q. (SN 1963, bán rau) và mẹ con chị Nguyễn Thị Th. (chủ quầy hải sản) xảy ra xô xát.
Chị Th. và mẹ dùng vòi cao áp xịt nước khiến bà Q. bị thương tích ở 2 mắt, tay phải.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh L. - con trai bà Q. - cho biết, mẹ anh đang được bác sĩ thăm khám, theo dõi sức khoẻ tại một bệnh viện ở Hà Nội.
"Đêm qua, mẹ tôi hoảng loạn, sốc, ngủ chập chờn. Nước trong mắt vẫn chảy ra, đau nhức và sưng tấy. Sáng 23/6, các bác sĩ sẽ thăm khám thêm", anh bày tỏ.
Thời điểm xảy ra sự việc, anh L. đang làm công nhân xây dựng gần nhà. Nghe tin báo, người đàn ông vội vã chạy về. Tại hiện trường, anh nhìn thấy máu liên tục chảy ra từ hai mắt của mẹ.
"Không biết diễn biến trước đó như thế nào, tôi lập tức đưa mẹ đi bệnh viện càng sớm càng tốt", anh nói.
Sau khi sự việc xảy ra, người thân của chị Th. đã đến bệnh viện thăm hỏi.
L. mong muốn cơ quan chức năng điều tra, làm rõ sự việc. Trước mắt, gia đình đang tập trung lo cho sức khoẻ của bà Q.
Được biết, bà Q. có 3 người con. Bà thường thu hoạch rau tại vườn, ngồi bán ở khu vực đối diện cửa hàng hải sản P.T. kiếm thêm thu nhập.
Trước đó, chị D. (nhân chứng, trú tại phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ) cho biết, người phụ nữ bị xịt nước là tiểu thương thường mang rau từ nơi khác đến bán tại khu vực chợ.
Sáng 22/6, bà chọn vị trí ngồi ở phía đối diện cửa hàng hải sản. Khu vực này từ trước đến nay vẫn có người họp chợ, bán rau bình thường vào buổi sáng.
Giữa người bán rau và chủ cửa hàng hải sản xảy ra mâu thuẫn. Chủ cửa hàng lấy chiếc máy xịt nước dùng để rửa hải sản, xịt thẳng vào mặt nạn nhân.
"Dù xuất phát từ bất kỳ mâu thuẫn nào, việc sử dụng vòi xịt áp lực cao xịt thẳng vào mặt người khác là hành động quá nguy hiểm. Nhìn người ta bị thương như thế ai cũng sợ. Cùng cảnh buôn bán mà hành động như vậy là không nên", chị D. chia sẻ.
Những cô cậu tuổi chưa thành niên vướng vòng lao lý đôi khi chỉ vì một câu khích bác của bạn bè, vì muốn khẳng định bản thân, vì không muốn bị xem là hèn nhát…
Tóa án khu vực 5 tỉnh Quảng Trị đang giải quyết nhiều vụ án hình sự do người chưa thành niên gây ra. Có vụ vài bị cáo, có vụ đến vài chục em, phần lớn là học sinh.
Những vụ án đôi khi bắt đầu từ câu chuyện rất nhỏ nhặt: một bình luận trên mạng xã hội, cái nhìn "không vừa mắt", vài câu nói khi tranh giành "địa bàn" ở sân trường hay góc quán… Chỉ cần một câu thách thức: "Tụi mày dám không? Tối ra đây gặp"… và cuộc hỗn chiến xảy ra.
Đến khi bình tĩnh lại thì mọi chuyện không còn cứu vãn được.
Trong nhiều năm xét xử các vụ án có bị cáo là người chưa thành niên, điều khiến người viết bài này day dứt nhất không phải là bản án tuyên ra, mà là khoảnh khắc các em đứng trước phiên tòa.
Không còn vẻ "anh hùng" như khi "ra đây gặp" mà là những đôi mắt đỏ hoe trên khuôn mặt non nớt, ngây thơ; những bàn tay run rẩy, những câu nói lắp bắp: "Con không nghĩ là sẽ nặng đến vậy", "con không biết", "con xin lỗi"…
Nhiều em khóc, không phải vì sợ hình phạt, mà vì lần đầu tiên các em thực sự nhìn thấy hậu quả từ hành động của mình: người bị hại nằm trên xe lăn; cha mẹ phía dưới khán phòng cúi đầu không dám nhìn ai; giấc mơ vào đại học, ước mơ đi làm tan vỡ bởi một phút bốc đồng.
Có em nói với tòa: "Hôm đó nếu có ai kéo con ra, con đã không đi. Con sợ bị tụi bạn coi thường".
Một câu nói ngắn, nhưng chứa đựng bi kịch của cả một thế hệ đang lớn lên trong áp lực vô hình của đám đông, của mạng xã hội, của cái gọi là "thể diện".
Sự ân hận là thật, nhưng nước mắt không thể xóa đi vết thương của người bị hại, không trả lại những tháng ngày tuổi trẻ đã mất sau song sắt. Và càng không thể xóa đi dòng chữ "có án tích" trong lý lịch tư pháp, dòng chữ có thể sẽ theo các em rất lâu.
Trẻ ở độ tuổi chưa thành niên, tâm lý còn non nớt, vùng kiểm soát cảm xúc và đánh giá hậu quả trong não chưa phát triển hoàn thiện. Các em dễ hành động theo bản năng, cảm xúc nhất thời và theo áp lực vô hình từ những người xung quanh.
Đánh nhau không phải vì các em thích bạo lực mà vì các em sợ bị coi là hèn nhát trước mặt bạn bè.
Nhưng lỗi đâu chỉ ở những đứa trẻ. Tại nhiều phiên tòa, người ngồi ghế xét xử luôn đặt câu hỏi "người lớn đã làm đủ chưa?".
Cha mẹ nên biết con mình đang kết bạn với ai, tham gia hội nhóm nào, đi đâu vào buổi tối. Một cuộc trò chuyện thẳng thắn giữa cha mẹ và con, không phán xét, không la mắng, đôi khi đủ để ngăn một thảm kịch. Sự quan tâm đúng lúc của gia đình là tấm lá chắn hiệu quả nhất mà không có hệ thống pháp luật nào thay thế được.
Với nhà trường, kiến thức pháp luật không nên chỉ nằm trong sách giáo khoa. Một buổi ngoại khóa với điều tra viên, kiểm sát viên hoặc thẩm phán, một phiên tòa giả định ngay tại trường; một buổi tham quan trại giam… đôi khi thay đổi được nhận thức của cả một lớp học.
Phòng ngừa bao giờ cũng ít tốn kém hơn xử lý hậu quả.
Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật tại trường học, đặc biệt ở những địa bàn có tình trạng tội phạm thanh thiếu niên diễn biến phức tạp. Mô hình phiên tòa lưu động xét xử tại trường học đang được tòa án nhân dân các cấp triển khai là một hướng đi thiết thực cần tiếp tục nhân rộng.
Ở nhiều vùng nông thôn miền Bắc, cây dâm bụt từ lâu đã quen thuộc với hình ảnh hàng rào xanh mướt, nở hoa rực rỡ quanh năm. Thế nhưng ít ai biết rằng, bên cạnh giá trị làm cảnh, phần lá của loài cây này còn có thể trở thành nguyên liệu cho những món ăn dân dã trong đời sống hằng ngày.
Tại một số nơi người dân từ lâu đã sử dụng lá dâm bụt như một loại rau quen thuộc trong bữa cơm gia đình. Lá thường được chọn ở độ bánh tẻ không quá non cũng không quá già để giữ được độ mềm vừa phải và hạn chế độ nhớt khi chế biến. Khi nấu đúng cách, lá có vị ngọt nhẹ, dễ ăn và khá lạ miệng.
Theo kinh nghiệm dân gian, lá dâm bụt còn được xem là thực phẩm có tính mát, rất phù hợp để sử dụng trong những ngày hè oi bức. Vì vậy, loại rau dân dã này thường xuất hiện trong bữa ăn như một cách giúp cân bằng vị giác và làm dịu cái nóng của thời tiết.
Hoa dâm bụt có nhiều loại, phổ biến nhất là dâm bụt đỏ và trắng, nở quanh năm với cánh hoa mềm, vị chua nhẹ và thanh mát. Chính hương vị đặc trưng này giúp loài hoa dân dã trở thành nguyên liệu thú vị trong nhiều món ăn truyền thống.
Ở các vùng quê, người dân từ lâu đã tận dụng hoa dâm bụt để chế biến món ăn như gỏi, canh hay trà. Mỗi cách chế biến lại mang đến một trải nghiệm vị giác riêng, vừa lạ miệng vừa dễ ăn, đặc biệt phù hợp trong những ngày nắng nóng.
Một trong những món phổ biến nhất là gỏi hoa dâm bụt. Cánh hoa sau khi làm sạch được trộn cùng rau thơm, lạc rang, hành phi và nước mắm chua ngọt, tạo nên món ăn giòn nhẹ, thanh mát.
Ngoài ra, hoa dâm bụt còn được nấu canh với tôm hoặc thịt băm. Khi chín, cánh hoa mềm nhưng không nát, nước canh có vị chua dịu tự nhiên, giúp giải nhiệt rất tốt.
Không dừng lại ở đó, hoa còn được dùng để pha trà. Cánh hoa phơi khô, hãm với nước sôi cho ra thức uống màu đỏ đẹp mắt, vị chua nhẹ, có thể dùng nóng hoặc lạnh tùy thích.
Ngày nay, hoa dâm bụt còn được chế biến thành siro, mứt hoặc thạch. Siro có vị chua ngọt hài hòa, thường dùng để pha nước giải khát; còn mứt hoa dâm bụt dẻo thơm, lạ miệng và bắt mắt.
Tuy nhiên, khi sử dụng làm thực phẩm, cần chọn hoa sạch, không thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên hoa trồng tại vườn nhà và sơ chế kỹ trước khi chế biến.
Hoa dâm bụt chứa nhiều dưỡng chất như vitamin C, beta-caroten, riboflavin, thiamin cùng các hợp chất flavonoid, alcaloid và sterol. Nhờ đó, loài hoa này được nhiều nghiên cứu ghi nhận có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe.
Trà hoa dâm bụt được cho là có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ điều hòa huyết áp, bảo vệ tim mạch, hỗ trợ chức năng gan, cải thiện tâm trạng và giúp kiểm soát cân nặng.
Ngoài ra, một số nghiên cứu còn cho thấy chiết xuất từ hoa dâm bụt có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, góp phần hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh lý nhiễm khuẩn khi sử dụng hợp lý.
Từ một loài hoa mọc ven hàng rào, hoa dâm bụt nay đã "lên đời" thành nguyên liệu ẩm thực và thức uống được nhiều người quan tâm, vừa dân dã vừa giàu giá trị dinh dưỡng.
TS. Rashmi Aderao, chuyên gia da liễu tại phòng khám Ruby Hall (Ấn Độ), cho biết hoa dâm bụt chứa nhiều axit amin có khả năng hỗ trợ quá trình sản sinh keratin thành phần quan trọng giúp tóc chắc khỏe, bóng mượt và cải thiện cấu trúc sợi tóc tự nhiên.
Theo chuyên gia, loài hoa này còn giúp tăng cường lưu thông máu ở da đầu, từ đó nuôi dưỡng nang tóc tốt hơn và kích thích quá trình mọc tóc. Bên cạnh đó, các flavonoid trong dâm bụt hoạt động như một lớp "lá chắn" tự nhiên, giúp bảo vệ tóc và da đầu trước tác hại của tia UV, đồng thời mang lại cảm giác mát dịu, giảm kích ứng da đầu.
Ngoài ra, nhờ chứa lượng chất nhầy tự nhiên, hoa và lá dâm bụt có kết cấu hơi sệt, giúp cấp ẩm hiệu quả cho da đầu khô. Hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào cũng góp phần hỗ trợ giảm rụng tóc và cải thiện sức khỏe tổng thể của mái tóc.
