Người phụ nữ ở Đà Nẵng bị bắt vì trốn thuế hơn 8,6 tỷ đồng

Bộ Luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng dự án sửa đổi, với chính sách mở rộng nhiều tội danh được áp dụng phạt tiền thay án tù, thường là tội nhẹ, án kinh tế, thương mại, chứng khoán, ngân hàng.

Hiện, xu hướng phi hình sự hóa đã được nhiều nước áp dụng, giảm dần sự lệ thuộc vào hình phạt tước tự do đối với các tội phạm ít nguy hiểm, tội phạm kinh tế hoặc do lỗi vô ý mà hậu quả có thể bồi thường được.

Càng giàu phạt càng nhiều tiền

Ở Đức, những tội có mức hình phạt tối thiểu không quá một năm tù thường được xếp vào nhóm ít nghiêm trọng, và tòa án có thể áp dụng phạt tiền thay vì giam giữ.

Tiền phạt được tính theo hệ thống "ngày thu nhập" (day-fine). Thẩm phán xác định số ngày phạt dựa vào mức độ tội phạm, rồi nhân với thu nhập mỗi ngày của người đó. Nếu người phạm tội không nộp tiền, số ngày phạt sẽ tự động chuyển thành số ngày tù tương ứng.

Đức, Pháp, Áo và các nước Bắc Âu đều áp dụng hình phạt dựa trên mức tình hình tài chính của người vi phạm. Ở Phần Lan, các tội có khung hình phạt tù dưới 6 tháng có thể được xử lý hoàn toàn bằng tiền phạt.

Hệ thống "day-fine" của nước này cũng dựa trên thu nhập, khiến người giàu và người nghèo chịu tác động tương đương. Điều này đồng nghĩa, bạn càng giàu, tiền phạt bạn phải nộp càng nhiều. Còn người nghèo có thể phải ngồi tù một đêm thay vì bị phạt tiền.

Điều đó tạo ra những bản án gây chú ý. Chẳng hạn, triệu phú Anders Wiklöf từng bị phạt 121.000 euro (hơn 3 tỷ đồng) vào năm 2023 khi lái xe với tốc độ 59 km/h trong khu vực giới hạn 30 km/h. Cùng mùa hè, ông tiếp tục vượt đèn đỏ và bị phạt số tiền tương tự.

Hoặc Thụy Sĩ, với triết lý làm luật tương tự, đang là quốc gia giữ kỷ lục về mức phạt tốc độ cao nhất lịch sử lên tới gần 1 triệu euro (28 tỷ đồng) với người lái chiếc Mercedes-Benz SLS AMG đi tốc độ tới 290 km/h.

Về mặt pháp lý, hành vi này vẫn là tội hình sự, nhưng không dẫn đến tù giam vì luật coi đây là vi phạm không bạo lực, không gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong khi đó, các tội bạo lực nghiêm trọng như cướp, hiếp dâm hoặc tội phạm ma túy sẽ chủ yếu bị áp dụng tù giam. Ranh giới vì thế không nằm ở việc hành vi có phải tội hình sự hay không mà nằm ở mức độ nguy hiểm.

Nộp tiền không đúng hạn, tự động chuyển thành án tù

Ở Nhật Bản, tương tự Bộ luật Hình sự Việt Nam, luật ghi hai lựa chọn: phạt tiền hoặc tù, tùy tòa án xác định mức độ cụ thể.

Các hành vi như xúc phạm danh dự, phỉ báng, gây thương tích nhẹ, trộm vặt hoặc vi phạm bản quyền thường được xử lý bằng tiền. Nhưng nếu hậu quả nghiêm trọng hoặc người phạm tội có tiền án, tòa có thể chuyển sang phạt tù.

Khi tuyên án phạt tiền, tòa đồng thời xác định luôn mức quy đổi giữa tiền và số ngày giam. Ví dụ, với người bị phạt 300.000 yên, tòa có thể quy đổi theo mức 5.000 yên mỗi ngày. Nếu không nộp, họ sẽ phải chấp hành 60 ngày giam giữ thay thế. Việc quy đổi được ấn định ngay trong bản án, nên khi quá hạn nộp tiền, cơ quan thi hành án chỉ cần áp dụng thời gian giam tương ứng.

Điều này khiến phạt tiền thực chất trở thành tù án treo bằng tiền: Nộp tiền thì không phải đi tù, không nộp thì bị giam giữ.

Điểm đặc biệt của hệ thống này là tạo ra một ranh giới rõ ràng: Tòa ưu tiên phạt tiền cho tội nhẹ, nhưng vẫn giữ "cửa tù" để đảm bảo hiệu lực. Vì vậy, phạt tiền trong luật Nhật không phải chỉ là nghĩa vụ tài chính mà luôn gắn với nguy cơ mất tự do nếu không thi hành.

Tại Singapore, chính sách luật thường là phạt tiền cực nặng ở lỗi nhỏ để tránh phải sử dụng tù giam nhưng đủ khiến người vi phạm "đau ví" thực sự.

Chẳng hạn, hành vi xả rác nơi công cộng có thể bị phạt tới 2.000 SGD (41,5 triệu đồng) cho lần đầu, và tăng lên 4.000-10.000 SGD (83- 207 triệu đồng) nếu tái phạm. Ai say rượu gây mất trật tự có thể bị phạt đến 5.000 SGD (103 triệu đồng). Nếu hành vi mang tính cố ý rõ rệt hoặc tái phạm, người vi phạm còn có thể đối mặt với hình phạt bổ sung như đánh roi hoặc tù giam.

Người vi phạm còn có thể bị yêu cầu tham gia "Corrective Work Order" - lao động công ích dọn vệ sinh nơi công cộng trong trang phục dễ nhận diện. Một số người vừa phải nộp phạt vừa lao động dọn rác trên phố đã trở thành ví dụ mang tính răn đe xã hội rất mạnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Một nhân viên tại Sydney, Australia, kể trước đây sếp hôm nào cũng nhắn tin gọi điện giao việc lúc nửa đêm. Không ai bắt cô phải trả lời, nhưng nếu không, hôm sau sẽ là một ngày "giông bão".

Câu chuyện ấy không xa lạ với hàng triệu lao động hiện đại. Điện thoại thông minh, email và các ứng dụng như Messenger, Zalo hay WhatsApp khiến công việc không còn kết thúc khi rời văn phòng. Sau giờ làm, cuối tuần, kỳ nghỉ, người lao động vẫn có thể bị kéo trở lại guồng quay công việc chỉ bằng một tiếng chuông điện thoại.

Từ thực tế đó, nhiều quốc gia bắt đầu công nhận "right to disconnect" - quyền từ chối trả lời liên lạc công việc ngoài giờ trong những trường hợp không hợp lý. Cùng với sự ủng hộ chính sách này cũng gây tranh cãi gay gắt trong cộng đồng doanh nghiệp, đôi khi chính cả người lao động.

Nhân viên: Trả lời thì phiền, không trả lời thì ngại

Pháp là một trong những quốc gia đầu tiên luật hóa quyền ngắt kết nối vào năm 2017. Còn tại Australia, luật tương tự có hiệu lực từ năm 2024 đối với đa số doanh nghiệp lớn. Canada, Ireland, Bỉ và một số nước châu Âu khác cũng đang xây dựng hoặc áp dụng các quy định tương tự.

Lý do thúc đẩy các chính sách này khá rõ ràng: Ngày càng nhiều người cảm thấy công việc đang lấn át đời sống cá nhân.

Trong một bài viết của Time về luật tại Pháp, nhiều nhân viên mô tả cảm giác "không bao giờ thực sự tan làm". Một quản lý truyền thông nói rằng ngay cả khi đi nghỉ, cô vẫn liên tục kiểm tra email vì sợ bỏ lỡ thông tin quan trọng. Một số người cho biết họ bắt đầu cảm thấy tội lỗi nếu không phản hồi tin nhắn từ sếp vào buổi tối.

Nhiều nghiên cứu về lao động sau đại dịch Covid-19 cũng cho thấy làm việc từ xa khiến ranh giới giữa công việc và cuộc sống riêng bị xóa mờ. Nhân viên ở nhà nhưng luôn trong trạng thái "có thể bị gọi bất cứ lúc nào".

Với nhiều người, quyền ngắt kết nối không đơn thuần là chuyện trả lời email, mà là vấn đề sức khỏe tinh thần.

Các công đoàn tại Australia khi vận động cho luật này đã viện dẫn tình trạng kiệt sức, căng thẳng kéo dài và số giờ làm thêm không lương tăng mạnh. Theo họ, nhiều lao động hiện đại đang phải "tặng miễn phí" cho công ty hàng giờ làm việc mỗi tuần chỉ vì văn hóa luôn online.

Một nhân viên IT được News.com.au dẫn lời cho biết anh từng xem việc phản hồi ngoài giờ là "tinh thần trách nhiệm", cho đến khi nhận ra bản thân gần như không còn thời gian nghỉ thật sự. "Điện thoại rung là tôi căng thẳng ngay lập tức", anh nói.

Nhưng không phải người lao động nào cũng ủng hộ hoàn toàn quyền ngắt kết nối. Một số nhân viên trẻ trong ngành công nghệ hoặc truyền thông cho rằng họ thích mô hình làm việc linh hoạt hơn là tách bạch cứng nhắc. Có người chấp nhận trả lời tin nhắn buổi tối để đổi lại việc được chủ động nghỉ giữa ngày, làm việc từ xa hoặc tự sắp xếp lịch cá nhân.

Trong các cuộc tranh luận ở Australia, một số lao động nói họ không muốn nhà nước "quản lý cách họ giao tiếp với sếp". Theo họ, vấn đề nằm ở văn hóa công ty hoặc sếp trực tiếp, chứ không nhất thiết cần một đạo luật cấm sếp liên lạc công việc với nhân viên sau giờ quy định.

Một nhân viên startup tại Melbourne nói trên truyền thông Australia rằng: "Nếu tôi đang làm dự án với đội ở Mỹ thì việc nhắn tin buổi tối là bình thường. Tôi không cảm thấy mình bị bóc lột".

Điều này cho thấy ngay trong chính giới lao động cũng tồn tại hai cách nhìn: Một bên muốn có ranh giới rõ ràng để bảo vệ đời sống cá nhân, bên còn lại ưu tiên tính linh hoạt và quyền tự thỏa thuận.

Doanh nghiệp: Lao động toàn cầu, áp giờ kiểu gì?

Phản đối từ giới doanh nghiệp khá mạnh, đặc biệt ở các ngành công nghệ, tài chính, logistics và dịch vụ toàn cầu. Hiệp hội doanh nghiệp Australia cho rằng luật có nguy cơ tạo thêm rào cản pháp lý mà không giải quyết được gốc rễ vấn đề.

Lập luận là thị trường lao động hiện đại vận hành theo múi giờ toàn cầu. Một công ty ở Sydney có thể phải làm việc với khách hàng Mỹ hoặc châu Âu, khiến liên lạc ngoài giờ gần như không thể tránh khỏi.

Các doanh nghiệp lo ngại nhân viên sẽ dùng quyền ngắt kết nối như một "lá chắn pháp lý", khiến việc xử lý tình huống khẩn cấp khó khăn hơn.

The Australian dẫn ý kiến của một số nhóm sử dụng lao động cho rằng quan hệ giữa sếp và nhân viên nên được điều chỉnh bằng thỏa thuận và văn hóa doanh nghiệp thay vì luật hóa cứng nhắc.

Một chủ doanh nghiệp nhỏ nói rằng ông không đủ nguồn lực để xây dựng quy trình pháp lý phức tạp về "liên lạc hợp lý" hay "không hợp lý". Theo ông, các công ty lớn có thể thích nghi, nhưng doanh nghiệp nhỏ sẽ chịu gánh nặng lớn hơn.

Một số người còn cho rằng chính sách này có thể tạo tâm lý "đúng giờ là ngắt não", làm giảm tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp.

Giới startup là nhóm phản ứng tiêu biểu nhất. Nhiều nhà sáng lập công nghệ cho rằng các công ty khởi nghiệp thường phải vận hành với tốc độ rất cao, nguồn lực hạn chế và môi trường cạnh tranh khốc liệt. Họ lo nếu mọi tương tác ngoài giờ đều bị đặt dưới góc nhìn pháp lý, startup sẽ mất tính linh hoạt vốn là lợi thế sống còn.

Một doanh nhân Australia bình luận: "Khách hàng không quan tâm luật lao động của bạn. Họ chỉ quan tâm sự cố có được xử lý ngay hay không".

Điều thú vị là không phải doanh nghiệp nào cũng phản đối quyền ngắt kết nối. Một số tập đoàn lớn ở châu Âu thậm chí áp dụng chính sách này trước cả khi luật ra đời.

Theo Time, nhiều công ty tại Pháp từng chủ động cài đặt hệ thống chặn email ngoài giờ hoặc khuyến khích nhân viên không gửi thư công việc vào ban đêm. Một số nơi quy định rõ: Email gửi sau giờ hành chính chỉ được xem là "không cần phản hồi ngay".

Lập luận của nhóm doanh nghiệp này khá thực dụng: Nhân viên kiệt sức cuối cùng cũng khiến công ty thiệt hại.

Nhiều nhà quản lý cho rằng văn hóa "always on" tạo cảm giác năng suất cao nhưng thực tế lại làm giảm hiệu quả dài hạn. Người lao động mệt mỏi hơn, khó tập trung hơn và nghỉ việc nhiều hơn.

Một số chuyên gia nhân sự ở Australia nhận định quyền ngắt kết nối buộc sếp phải lập kế hoạch tốt hơn thay vì "dựng" nhân viên giữa giấc. Nếu công việc liên tục cần xử lý ngoài giờ, đó có thể là dấu hiệu doanh nghiệp đang vận hành thiếu hiệu quả.

Nhiều công ty cũng nhìn thấy lợi ích, trong bối cảnh lao động trẻ ngày càng coi trọng work-life balance - cân đối công việc và cuộc sống, việc cam kết tôn trọng thời gian cá nhân trở thành lợi thế tuyển dụng. Một số doanh nghiệp tại châu Âu quảng bá quyền ngắt kết nối như một phần của "phúc lợi mềm", thu hút người tài.

Hiệp hội Luật sư Quốc tế (IBA) trong một phân tích về Canada và Australia cho biết ngày càng nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng việc bảo vệ sức khỏe tinh thần của nhân viên không còn chỉ là vấn đề đạo đức mà còn liên quan trực tiếp đến hiệu suất và khả năng giữ người.

"Ngắt kết nối" không phải cắt đứt hoàn toàn

Thực ra, phần lớn các đạo luật ngắt kết nối của các nước hiện nay không cấm tuyệt đối việc liên lạc ngoài giờ.

Luật Australia chẳng hạn không quy định sếp không được gọi điện sau giờ làm. Thay vào đó, người lao động có quyền từ chối những liên lạc "không hợp lý".

Cơ quan Fair Work Ombudsman của Australia cho biết khi xem xét một liên lạc có hợp lý hay không, cơ quan chức năng sẽ cân nhắc nhiều yếu tố: tính chất công việc, mức độ khẩn cấp, trách nhiệm của nhân viên, việc có được trả phụ cấp trực ca hay không...

Nói cách khác, quyền ngắt kết nối không nhằm xóa bỏ hoàn toàn liên lạc ngoài giờ, mà chủ yếu đặt ra giới hạn cho văn hóa "luôn luôn phải phản hồi".

Thực tế, tranh luận lớn nhất không nằm ở việc có nên liên lạc ngoài giờ hay không, mà ở câu hỏi: Đâu là giới hạn hợp lý giữa công việc và đời sống cá nhân trong thời đại số?

Điều khiến quyền này trở thành đề tài gây tranh cãi là bởi nó phản ánh xung đột lớn hơn của lao động hiện đại.

Người lao động muốn được bảo vệ khỏi áp lực vô hình của công nghệ và văn hóa luôn online. Nhưng doanh nghiệp cũng muốn duy trì sự linh hoạt trong một nền kinh tế toàn cầu hóa và cạnh tranh tốc độ cao.

Ngay cả trong từng nhóm cũng không tồn tại sự đồng thuận tuyệt đối. Có nhân viên xem quyền ngắt kết nối là "cứu cánh" cho sức khỏe tinh thần, nhưng cũng có người coi đó là sự can thiệp không cần thiết. Có doanh nghiệp tin rằng nghỉ ngơi giúp năng suất bền vững hơn, nhưng cũng có nơi lo ngại luật sẽ bóp nghẹt tính linh hoạt.

Do vậy nhiều quốc gia hiện nay đang chọn cách tiếp cận mềm hơn: không cấm đoán tuyệt đối, không buộc mọi công ty vận hành giống nhau, mà tạo ra nguyên tắc để người lao động có quyền nói "không" trong những tình huống bị làm phiền quá mức.

Tin Gốc: Vnexpress

Tối 22-4, hội đồng xét xử phiên sơ thẩm Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh đã tuyên phạt mức án tù chung thân về cùng tội vận chuyển trái phép chất ma túy cho cả ba bị cáo Huỳnh Bá Hiển (33 tuổi, ngụ phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM), Võ Chí Bảo (26 tuổi) và Huỳnh Thiện Đức (30 tuổi, cùng ngụ xã Đông Thành, Tây Ninh).

Riêng Đức còn chịu thêm tội danh tàng trữ trái phép chất ma túy.

Cả ba đều là con nghiện, riêng Hiển từ năm 2013 đến nay đã bị đưa đi cai nghiện bắt buộc nhiều lần. Còn Bảo, năm 2018 từng bị phạt hành chính vì sử dụng trái phép chất ma túy, năm 2019 bị phạt 3 năm tù về tội mua bán trái phép chất ma túy. Đức cũng từng bị phạt hành chính vì sử dụng trái phép chất ma túy từ năm 2016, bên cạnh đó còn nhiều lần bị tù về tội trộm cắp tài sản.

Theo cáo trạng, vào ngày 22-11-2024, Bảo nghe tin Hiển bị gãy chân, đang thuê nhà ở xã Mỹ Hạnh, Tây Ninh thì đến thăm. Biết nhà Bảo ở gần biên giới Campuchia nên Hiển nói Bảo tìm người vận chuyển ma túy cho Hiển từ Campuchia về với tiền công 20 triệu đồng/kg.

Hôm sau, Bảo đi cà phê thì gặp Đức là người ở gần nhà nên hỏi thăm, kết bạn Zalo. Sau đó Bảo rủ Đức đi vận chuyển ma túy thì Đức cũng đồng ý.

Dưới sự hướng dẫn của Hiển, rạng sáng 30-11-2024, Đức đi sang Campuchia, đến một casino và được một người chỉ cho nơi nhận ma túy. Đức thuê xe ôm đi một đoạn về phía biên giới, rồi tiếp tục đi bộ về phía Việt Nam.

Lúc này, Bảo thuê xe ô tô lên bãi xe ở gần biên giới chờ đón Đức. Tuy nhiên khoảng 5h15 cùng ngày, khi Đức vừa đi bộ đến gần cột mốc 186, xã Mỹ Quý, Tây Ninh thì bị lực lượng Đồn biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây phát hiện, bắt giữ.

Tiếp đó, lực lượng biên phòng đã nhanh chóng mời Bảo làm việc và khám xét chỗ ở của Hiển tại xã Mỹ Hạnh. Tuy nhiên Hiển đã bỏ trốn. Sau đó Hiển lại bị Công an TP.HCM bắt và khởi tố trong vụ án khác về hai tội mua bán trái phép chất ma túy và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Số ma túy mà Đức đang vận chuyển khi bị bắt là gần 9kg loại methamphetamine, gần 1kg loại ketamine.

Trong vụ việc này, Hiển là người nhận vận chuyển trái phép chất ma túy từ Campuchia rồi trực tiếp thuê, chỉ dẫn và cung cấp phương tiện cho Bảo và Đức đi vận chuyển. Bảo là người giới thiệu và truyền đạt hướng dẫn từ Hiển đến Đức và ngược lại, cung cấp phương tiện cho Đức.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ