Đối với người mắc tiểu đường, kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng để phòng biến chứng tim mạch, thần kinh và thận. Tuy nhiên, trong chế độ ăn hằng ngày, trái cây, đặc biệt là chuối, thường gây tranh cãi vì chứa nhiều đường và tinh bột.
Carbohydrate là dưỡng chất tác động mạnh nhất đến đường huyết. Khi ăn, carb sẽ được chuyển hóa thành đường và đi vào máu. Một quả chuối cỡ vừa (khoảng 126 g) chứa khoảng 29 g carb và 15 g đường. Vì vậy, ăn chuối có thể làm tăng đường huyết. Tuy nhiên, mức độ tăng không giống nhau ở mỗi người và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Vai trò của chất xơ trong chuối
Dù chứa đường, chuối cũng cung cấp khoảng 3 g chất xơ mỗi quả. Đây là yếu tố giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Nhờ đó, đường huyết không tăng đột ngột mà với tốc độ từ từ, giúp duy trì năng lượng ổn định. Đây cũng là lý do đường từ trái cây nguyên quả tốt hơn các loại đường tinh luyện trong bánh kẹo vốn hoàn toàn thiếu hụt chất xơ.
Chỉ số đường huyết của chuối
Chỉ số đường huyết (GI) cho biết mức độ làm tăng đường máu của thực phẩm. GI gồm ba mức: thấp khi từ 55 trở xuống, trung bình khi dao động 56-69 và cao khi từ 70 trở lên. Chuối có GI từ thấp đến trung bình (khoảng 31-62). Vì vậy, chuối không phải là thực phẩm gây tăng đường huyết quá nhanh nhưng vẫn cần kiểm soát lượng ăn.
Sự khác nhau giữa chuối xanh và chuối chín
Độ chín của chuối ảnh hưởng lớn đến đường huyết. Chuối xanh chứa rất ít đường nhưng lại giàu tinh bột kháng – một dạng tinh bột không bị tiêu hóa ngay tại dạ dày và ruột non. Loại tinh bột này hoạt động tương tự chất xơ hòa tan, giúp làm chậm quá trình chuyển hóa thành đường, từ đó hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Ngoài ra, tinh bột kháng còn có lợi cho hệ vi sinh đường ruột, cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm, hữu ích với người bệnh tiểu đường type 2. Tinh bột từ chuối có thể giúp giảm đường huyết lúc đói và kéo dài cảm giác no.
Ngược lại, khi chuối chín, phần lớn tinh bột kháng sẽ chuyển thành đường tự nhiên như glucose và fructose. Vì vậy, chuối càng chín, lượng đường càng cao, càng dễ làm tăng đường huyết nhanh hơn so với chuối còn hơi xanh.
Cách ăn chuối an toàn cho người tiểu đường
Hầu hết các tổ chức y tế đều khuyến nghị người tiểu đường nên ăn trái cây như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Chuối cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như kali, vitamin B6 và chất chống oxy hóa, tốt cho tim mạch và hệ thần kinh. Tuy nhiên, người cần kiểm soát carb nghiêm ngặt nên cân nhắc kỹ về khẩu phần.
Để hạn chế ảnh hưởng đến đường huyết, người tiểu đường nên chọn chuối vừa chín, tránh chuối chín quá, ăn khẩu phần nhỏ thay vì một quả lớn. Kết hợp với protein hoặc chất béo như sữa chua không đường, hạt. Không ăn chuối khi đói và theo dõi đường huyết sau khi ăn để điều chỉnh phù hợp.
Khuya 4-5, lãnh đạo Bệnh viện Trường đại học Y Dược Huế cho biết vừa phẫu thuật thành công nối lại bàn chân đứt lìa cho bệnh nhân nam 69 tuổi bị tai nạn máy cắt cỏ.
Bệnh nhân là ông Trần Ngọc Tuất (trú Quảng Trị), nhập viện sau khoảng 3 giờ 30 phút kể từ khi tai nạn xảy ra.
Ngay khi tiếp nhận theo quy trình báo động đỏ, ê kíp đơn vị tạo hình thẩm mỹ khoa chấn thương chỉnh hình nhanh chóng đánh giá tổn thương và triển khai phẫu thuật khẩn cấp.
Ca mổ do ê kíp gồm TS.BS Lê Hồng Phúc và ThS.BS Nguyễn Bá Lưu phối hợp cùng kíp gây mê hồi sức của Trung tâm cấp cứu - đột quỵ thực hiện.
Sau khi làm sạch vết thương, các bác sĩ kết hợp xương bằng đinh K để cố định xương chày và xương mác.
Trong 4 giờ phẫu thuật, các cấu trúc quan trọng gồm mạch máu, thần kinh (chày trước, chày sau), tĩnh mạch hiển lớn cùng các nhóm cơ cẳng chân được khâu nối, phục hồi.
Đáng chú ý, thời gian từ lúc nhập viện đến khi phẫu thuật được rút ngắn tối đa, góp phần hạn chế tình trạng thiếu máu nóng - yếu tố then chốt quyết định khả năng sống còn của chi thể.
Sau mổ, bàn chân bệnh nhân bước đầu hồng ấm, tuần hoàn được tái lập. Hiện bệnh nhân đang được theo dõi sát trong những giờ đầu sau phẫu thuật.
Theo TS.BS Lê Hồng Phúc, kết quả tích cực ban đầu có được nhờ sự phối hợp nhanh chóng, nhịp nhàng giữa các bộ phận, đặc biệt là kíp gây mê hồi sức, giúp tận dụng hiệu quả "thời gian vàng" trong cấp cứu chấn thương nặng.
Cao huyết áp, hay còn gọi là tăng huyết áp, là một bệnh lý âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm, đang ảnh hưởng đến khoảng 1/3 số người trưởng thành tại Anh. Việc bổ sung một loại củ màu đỏ đặc biệt vào chế độ ăn uống hàng ngày có thể là chìa khóa vàng giúp kiểm soát chỉ số này một cách tự nhiên.
Khi bị cao huyết áp, tim của bạn phải hoạt động vất vả hơn đáng kể so với bình thường để bơm máu đi khắp cơ thể. Tình trạng này kéo dài sẽ tạo thêm áp lực nặng nề lên tim, mạch máu và các cơ quan nội tạng khác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cao huyết áp có thể dẫn đến các biến chứng cấp cứu nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng như đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Trong các yếu tố nguy cơ, chế độ ăn uống được xác định là tác nhân ảnh hưởng lớn nhất đến huyết áp, trong đó thói quen ăn mặn (tiêu thụ nhiều muối) là nguyên nhân hàng đầu. Muối khiến cơ thể giữ nước, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch và đẩy huyết áp lên cao. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, những gì chúng ta dung nạp cũng có thể mang lại hiệu quả đảo ngược kỳ diệu.
Trong một video chia sẻ trên nền tảng mạng xã hội TikTok, Bác sĩ Suraj Kukadia (được cộng đồng mạng biết đến với tên gọi Dr Sooj) đã phân tích những lợi ích vượt trội của củ dền đối với sức khỏe: "Củ dền là một nguồn cung cấp nitrate tự nhiên tuyệt vời cho chế độ ăn uống. Hoạt chất này đã được chứng minh là có khả năng hạ huyết áp hiệu quả ở cả hệ thống tuần hoàn trung ương lẫn ngoại vi. Không chỉ vậy, củ dền còn giúp cải thiện đáng kể hiệu suất tập luyện thể thao của bạn".
Lời khuyên của Bác sĩ Kukadia hoàn toàn được củng cố bởi các bằng chứng khoa học vững chắc nghiên cứu về tác động của nước ép củ dền đối với huyết áp.
Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa uy tín Hypertension vào năm 2015, các nhà nghiên cứu từ Đại học Queen Mary London phát hiện ra rằng: Chỉ cần uống một ly nước ép củ dền dung tích 250 ml mỗi ngày đã giúp giảm huyết áp trung bình khoảng 8/4 mmHg.
Nhờ đó, rất nhiều người tham gia thử nghiệm đã ghi nhận chỉ số huyết áp trở về ngưỡng an toàn. Các nhà nghiên cứu lưu ý kết quả này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi thực tế chỉ cần huyết áp tăng thêm mỗi 2mmHg thì nguy cơ tử vong do bệnh tim đã tăng 7% và nguy cơ tử vong do đột quỵ tăng tới 10%.
Khả năng hạ huyết áp vượt trội của củ dền được xác định là nhờ hàm lượng nitrate vô cơ đậm đặc có trong loại củ này. Ngoài củ dền, các loại thực phẩm giàu nitrate khác có thể kể đến như rau bina (cải bó xôi), đại hoàng, cần tây, xà lách và cải xoong.
Một phân tích gộp được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition vào năm 2022 đã xem xét 7 nghiên cứu hiện có và đi đến kết luận tương tự: Các nitrate tìm thấy trong nước ép củ dền giúp giảm hiệu quả huyết áp tâm thu, nhưng không có tác động đáng kể đến huyết áp tâm trương ở những bệnh nhân bị tăng huyết áp động mạch. Các dữ liệu chỉ ra rằng việc uống nước ép củ dền đều đặn hàng ngày trong vòng 60 ngày sẽ mang lại kết quả tối ưu nhất.
Để chủ động kiểm soát và duy trì huyết áp ở ngưỡng an toàn, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị người dân nên nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc lối sống sau:
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng: Tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm nguyên bản.
Tập thể dục thường xuyên: Đặt mục tiêu vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải.
Kiểm soát cân nặng: Chủ động giảm cân an toàn nếu bạn đang trong tình trạng thừa cân, béo phì.
Cắt giảm lượng muối: Hạn chế tối đa các thực phẩm mặn, đồ ăn chế biến sẵn và tránh thói quen nêm thêm muối vào các món ăn hàng ngày.
Hạn chế đồ uống có cồn: Tránh uống quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần một cách thường xuyên.
Cắt giảm chất kích thích: Hạn chế các đồ uống chứa nhiều caffeine như cà phê, trà đặc và nước ngọt có ga (cola).
Tuyệt đối không hút thuốc lá.
Huyết áp cao thường không có triệu chứng rõ rệt nhưng lại để lại hậu quả khôn lường. Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về chỉ số huyết áp của mình, hãy chủ động liên hệ với các bác sĩ gia đình hoặc chuyên gia y tế để được thăm khám, tư vấn và có phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Tiến sĩ, bác sĩ Phan Trọng Hậu, Chủ nhiệm khoa Chấn thương và chỉnh hình cột sống, Viện Chấn thương chỉnh hình (Bệnh viện T.Ư Quân đội 108), cho biết cong vẹo cột sống là bệnh lý ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc và hình dáng sinh lý của cơ thể trẻ. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp diễn tiến âm thầm trong thời gian dài nên dễ bị gia đình bỏ sót.
Không ít trẻ đến khám khi cột sống đã biến dạng rõ rệt, lồng ngực lệch, ảnh hưởng đến chức năng hô hấp và sinh hoạt hằng ngày.
Theo bác sĩ Hậu, các phụ huynh cần đặc biệt lưu ý cho trẻ đi khám khi thấy vóc dáng của con xuất hiện các biểu hiện như hai vai lệch nhau, đầu nghiêng sang một bên, một bên bả vai nhô cao, hai chân không đều, hông lệch hoặc xương sườn hai bên mất cân đối.
Nhiều trường hợp trẻ mặc quần áo không cân hoặc dáng đi bất thường do cong vẹo cột sống nhưng không được đưa đi kiểm tra sớm.
Nếu không được can thiệp kịp thời, cong vẹo cột sống có thể tiến triển nặng theo thời gian, gây biến dạng cột sống, biến dạng lồng ngực, ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi và các cơ quan nội tạng.
Ở mức độ nặng, trẻ có nguy cơ suy hô hấp, suy giảm chất lượng sống và phải trải qua những ca phẫu thuật phức tạp. Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe thể chất, bệnh còn khiến nhiều trẻ mặc cảm, tự ti trong học tập và giao tiếp xã hội do thay đổi ngoại hình.
"Việc phát hiện sớm có ý nghĩa rất quan trọng bởi nhiều trường hợp có thể kiểm soát hiệu quả nếu được theo dõi và điều trị đúng thời điểm, hạn chế nguy cơ phải phẫu thuật lớn sau này", chuyên gia về chấn thương và chỉnh hình cột sống, cho biết.