“Tôi không muốn tiết lộ, nhưng chúng tôi đang làm việc với những người nắm quyền hiện tại”, Tổng thống Donald Trump nói với Reuters trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại ngày 24/4, khi được hỏi Mỹ đang đàm phán với quan chức nào của Iran.
“Họ đang đưa ra đề xuất và chúng tôi sẽ chờ xem”, ông nói, thêm rằng chưa thể biết cụ thể Iran sẽ đưa ra những đề xuất nào. Lãnh đạo Mỹ luôn duy trì quan điểm rằng mọi thỏa thuận sẽ phải có điều khoản Tehran từ bỏ uranium làm giàu và duy trì hoạt động vận chuyển dầu tự do qua eo biển Hormuz.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày thông báo đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, sẽ khởi hành đến Pakistan vào sáng 25/4 để tham gia đàm phán với đại diện Iran. “Phía Iran đã liên lạc và yêu cầu tổ chức cuộc gặp trực tiếp này”, bà Leavitt nói, bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán sẽ thúc đẩy tiến trình hướng tới thỏa thuận.
Quan chức Nhà Trắng thêm rằng Phó tổng thống JD Vance, người dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad cách đây hai tuần, sẽ không tham gia sự kiện lần này nhưng vẫn sẵn sàng bay đến Pakistan nếu cần thiết.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Các nguồn tin Pakistan trước đó cho biết đội hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho cuộc đàm phán tiềm năng.
Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đến Islamabad ngày 24/4 để thảo luận về “những nỗ lực nhằm đạt được hòa bình và ổn định khu vực” với quan chức Pakistan. Tuy nhiên, họ không đề cập đến cuộc đàm phán với ông Witkoff và Kushner.
Hai nguồn tin chính phủ cho biết khi tới Islamabad, ông Araqchi đã đi thẳng tới cuộc họp với Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar tại khách sạn Serena, nơi từng diễn ra vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ.
Ngoại trưởng Araqchi viết trên mạng xã hội rằng ông đang thăm Pakistan, Oman và Nga để “phối hợp với các đối tác về những vấn đề song phương và tham vấn tình hình khu vực”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho hay quan chức nước này không có kế hoạch gặp gỡ đại diện Mỹ, các mối quan tâm của Iran sẽ được chuyển qua Pakistan.
Mỹ và Iran từng đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Đàm phán hòa bình từng được kỳ vọng nối lại hôm 21/4 nhưng không diễn ra, do Iran tuyên bố chưa sẵn sàng đối thoại trực tiếp với Mỹ. Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Trong buổi họp báo sáng 24/4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói rằng Tehran đang có cơ hội để đạt “thỏa thuận tốt” với Washington. “Iran biết rằng họ vẫn còn cơ hội mở để đưa ra lựa chọn khôn ngoan. Tất cả những gì họ phải làm là từ bỏ vũ khí hạt nhân theo những cách có ý nghĩa và có thể kiểm chứng được”, ông nói.
Ngày 9-4, Bộ Ngoại giao Việt Nam phát thông cáo cho biết nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 đến 17-4.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc diễn ra sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước. Hôm 7-4, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh coi trọng cao độ sự phát triển của quan hệ hai nước. Ông sẵn sàng cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục duy trì trao đổi chiến lược, định hướng xây dựng "Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược" tiến lên phía trước. Qua đó không ngừng làm lớn mạnh sự nghiệp xã hội chủ nghĩa của mỗi nước, mang lại nhiều lợi ích hơn cho nhân dân hai nước, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt - Trung thời gian qua tổng thể duy trì đà phát triển tích cực và đạt nhiều kết quả quan trọng.
Năm 2025, trong bối cảnh kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Trung (18-1-1950 - 18-1-2025), trao đổi chiến lược cấp cao được tăng cường, các chuyến thăm giữa các đồng chí lãnh đạo chủ chốt với tần suất chưa từng có.
Từ đầu năm 2026 đến nay, hai bên tiếp tục trao đổi, tiếp xúc cấp cao với nhiều hình thức linh hoạt. lãnh đạo chủ chốt hai nước trao đổi điện mừng nhân dịp kỷ niệm 76 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Năm 2025, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới theo tiêu chí quốc gia.
Kim ngạch thương mại Việt - Trung đạt 256,4 tỉ USD, tăng 24,8%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch thương mại Việt - Trung 66,7 tỉ USD.
Về đầu tư, năm 2025, Trung Quốc đứng thứ 2 về tổng số vốn đăng ký với 5,96 tỉ USD, tăng 33,4%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc đứng thứ 3 về tổng vốn đăng ký với 807,46 triệu USD.
Về du lịch, năm 2025, Việt Nam đón 5,28 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 41,3%, chiếm 25% tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam, đứng đầu về tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam.
Hôm qua (21.4), Reuters đưa tin Nhật Bản cùng ngày công bố cuộc đại tu lớn nhất về các quy định xuất khẩu quốc phòng trong nhiều thập niên, loại bỏ các hạn chế đối với việc bán vũ khí ở nước ngoài và mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các vũ khí khác.
Động thái trên củng cố cơ sở bứt phá của công nghiệp quốc phòng Nhật Bản khi đánh dấu bước chuyển mới khỏi những hạn chế từng nằm trong chính sách an ninh của Tokyo sau Thế chiến 2. Bước chuyển này được tiến hành song song việc Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với các bên ở châu Á giữa bối cảnh trỗi dậy của Trung Quốc.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) phân tích: "Mặc dù các quy định đã được nới lỏng một cách đáng kể, Nhật Bản vẫn duy trì một số rào cản kiểm soát nhất định. Chẳng hạn, việc xuất khẩu loại máy bay tiêm kích thế hệ mới hiện chỉ giới hạn ở những quốc gia đã ký kết hiệp ước quốc phòng với Nhật Bản và không đang trực tiếp tham gia vào các cuộc xung đột. Tuy nhiên, cuộc cải tổ này đánh dấu sự kết thúc dứt khoát của Tokyo đối với kỷ nguyên chủ nghĩa biệt lập quốc phòng nghiêm ngặt".
Tương tự, cũng trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá: "Nhật Bản nới lỏng quy định xuất khẩu vũ khí vì các quy định vốn dĩ không thực tế. Điển hình trong thỏa thuận mới đây Nhật Bản xuất khẩu tàu chiến lớp Mogami cho Úc, vì quy định mà hai bên phải áp dụng hình thức "phát triển chung" thay vì xuất khẩu vũ khí. Nhưng về bản chất thì vẫn là xuất khẩu vũ khí".
"Trong khi đó, Nhật Bản cần xuất khẩu vũ khí để hỗ trợ việc tăng cường năng lực quân sự cho các đồng minh và đối tác trước các thách thức mới ở khu vực. Xuất khẩu vũ khí đòi hỏi quá trình đào tạo, bảo trì sửa chữa, cung cấp đạn dược để vận hành nên cần loại bỏ nhiều hạn chế để thực hiện. Ngoài ra, ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ. Thị trường nước ngoài có thể đem đến nhiều cơ hội và duy trì dây chuyền sản xuất vũ khí của Tokyo. Thời gian qua, Mỹ thúc đẩy Nhật Bản chia sẻ gánh nặng an ninh trong khu vực này, nên nhu cầu nới lỏng quy định để xuất khẩu vũ khí càng lớn hơn với Tokyo", TS Nagao phân tích thêm.
Những năm qua, Tokyo không ngừng tăng cường xuất khẩu vũ khí song song việc dần loại bỏ các hạn chế trong quy định pháp luật về vấn đề này. Năm 2023, Nhật Bản thông qua kế hoạch cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ, tên lửa và một số loại vũ khí sát thương cho 12 quốc gia bao gồm: Úc, Ấn Độ, Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý và 5 quốc gia Đông Nam Á. Đến tháng 3.2024, Nhật Bản nới lỏng các quy định nghiêm ngặt về chuyển giao thiết bị quân sự để cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ thế hệ tiếp theo đang được nước này phát triển với Anh và Ý. Cùng năm 2024, Nhật Bản thông báo sẽ bán tên lửa Patriot cho Mỹ để Lầu Năm Góc bù vào kho vũ khí đang thiếu hụt vì tài trợ cho Ukraine.
Mới đây, hợp đồng Nhật Bản cung cấp tàu hộ tống lớp Mogami cho Úc được 2 bên ký kết vào ngày 18.4. Theo đó, Nhật cung cấp 11 chiến hạm loại này cho Úc với tổng giá trị đơn hàng lên đến 6,8 tỉ USD. Có độ choán nước toàn tải hơn 5.000 tấn, tàu hộ tống lớp Mogami có khả năng tàng hình, tích hợp nhiều công nghệ hiện đại và vũ khí mạnh mẽ.
Thực tế, Nhật Bản nhiều năm qua phát triển nền công nghiệp quốc phòng hàng đầu thế giới, sản xuất nhiều loại vũ khí hiện đại. Đến nay, Nhật Bản đã tự lắp ráp chiến đấu cơ F-35, đồng thời đang tự phát triển chiến đấu cơ thế hệ 6. Trước đó, nước này tự sản xuất chiến đấu cơ Mitsubishi F-2 từ dòng F-16 của Mỹ, đồng thời phát triển máy bay săn ngầm Mitsubishi P-1 để thay thế P-3 Orion do Mỹ cung cấp.
Tokyo cũng nâng cấp các tàu khu trục chở máy bay trực thăng lớp Izumo để trở thành các tàu sân bay có thể mang theo chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35. Dòng tàu ngầm chạy bằng dầu diesel và điện của nước này cũng được đánh giá tối tân và năng lực tác chiến mạnh mẽ. Tương tự, các lớp tàu khu trục của Nhật Bản cũng sở hữu các hệ thống vũ khí hiện đại, uy lực. Hay xe tăng chiến đấu chủ lực T-10 của nước này luôn đứng cao trong các bảng xếp hạng toàn cầu.
Với nền tảng như thế, khi đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí có thể giúp Nhật Bản tăng cường hiệu quả các hoạt động ngoại giao khi nước này không ngừng thúc đẩy hợp tác quân sự với nhiều bên trong khu vực. Qua đó, Tokyo có thể càng khẳng định vai trò quan trọng về an ninh quân sự ở châu Á - Thái Bình Dương.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen và thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, đồng chủ tịch Nhóm Quan sát NATO của Thượng viện Mỹ, ngày 3/4 ra tuyên bố chung, khẳng định bất kỳ tổng thống nào tính chuyện rút khỏi NATO "đều làm tổn hại lợi ích an ninh quốc gia của chính nước Mỹ" và mang lại lợi ích cho các đối thủ như Nga, Trung Quốc.
Họ nhấn mạnh quốc hội sẽ không cho phép Mỹ rút khỏi NATO. "Quốc hội và người dân Mỹ đều hiểu rằng chúng ta mạnh hơn khi đứng cùng các đồng minh. Đó là sự thật cơ bản, phớt lờ điều đó chỉ khiến chính chúng ta phải trả giá", tuyên bố chung có đoạn.
Khi chiến sự Iran leo thang, Tổng thống Donald Trump nhiều lần tức giận dọa rút Mỹ khỏi NATO, đẩy liên minh vào tình thế mong manh nhất từ trước tới nay.
Tuy nhiên, theo luật, ông Trump không thể đơn phương rút Washington khỏi liên minh, bởi quyết định này cần 2/3 thượng nghị sĩ tại Thượng viện ủng hộ, hoặc một đạo luật được lưỡng viện quốc hội thông qua. Các thượng nghị sĩ cho rằng cả hai kịch bản này đều rất khó thành hiện thực.
Ông Trump mô tả các đồng minh châu Âu "ủng hộ hời hợt" chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Ông cũng nhiều lần kêu gọi các đồng minh hỗ trợ hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới vốn bị Iran gần như phong tỏa, nhưng NATO đến nay chưa nhận lời.
Tổng thống Mỹ sau đó cho biết đang nghiêm túc cân nhắc rút Mỹ khỏi NATO, gọi liên minh là "hổ giấy". Trong tuyên bố chung, bà Shaheen và ông Tillis cho rằng cách mô tả này là "không phù hợp với những gì NATO đã làm sau vụ khủng bố 11/9/2001".
Khoảng 3.500 binh sĩ Mỹ và đồng minh NATO đã thiệt mạng trong cuộc chiến chống khủng bố tại Afghanistan kéo dài 20 năm sau đó.
Cựu lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mitch McConnell, thành viên đảng Cộng hòa, và thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons ngày 2/4 cũng nhấn mạnh vai trò của NATO với nước Mỹ. "Lần duy nhất NATO tham chiến là để đáp trả một cuộc tấn công nhằm vào nước Mỹ. Washington không được xem nhẹ sự hy sinh này, cũng như cam kết của các đồng minh rằng họ sẵn sàng hy sinh lần nữa", McConnell và Coons viết.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 3/4 tỏ lo ngại về căng thẳng giữa ông Trump và NATO, cảnh báo những phát ngôn liên tục của lãnh đạo Mỹ có thể "làm suy yếu liên minh từ gốc rễ".
