Mối đe dọa an ninh mạng lớn nhất hiện nay không chỉ bắt đầu từ các cuộc tấn công kỹ thuật từ bên ngoài, mà xuất phát ngay từ tiến trình ứng dụng AI chưa kiểm soát trong nội bộ tổ chức. Dữ liệu được các chuyên gia, doanh nghiệp chia sẻ tại sự kiện Vietnam Security Summit 2026 mới đây ở Hà Nội cho thấy làn sóng chuyển dịch mạnh mẽ khi có tới 45% nhân viên dùng AI thường xuyên trên các thiết bị thuộc sở hữu của cơ quan và 67% tự ý truy cập các công cụ này bằng tài khoản cá nhân. Trong khi đó, có đến 63% doanh nghiệp hoàn toàn chưa ban hành chính sách quản trị AI.
Sự mâu thuẫn giữa nhu cầu sử dụng thực tế và hành lang quản lý lỏng lẻo đã tạo nên lỗ hổng lớn, thường được gọi là “Shadow AI”. Ông Nguyễn Xuân Việt, Giám đốc Khối Dịch vụ Công nghệ mới (FPT IS) cho biết AI đang biến dữ liệu thành “trung tâm quyền lực” của mọi hệ thống số. Khi dữ liệu được AI khai thác liên tục, việc nhân viên vô tình đưa các thông tin nhạy cảm của tổ chức hoặc khách hàng lên nền tảng AI công cộng sẽ xóa nhòa ranh giới giữa giá trị và rủi ro.
Hậu quả của sự mất kiểm soát này không còn là cảnh báo trên lý thuyết. Theo ông Việt, tội phạm mạng hiện nay đã bắt đầu lợi dụng chính AI để tự động hóa các cuộc tấn công, khai thác sâu các thông tin rò rỉ nhằm tổ chức các chiến dịch lừa đảo (phishing), phát tán mã độc với tốc độ vượt xa khả năng phản ứng của con người. Con số hơn 552.000 cuộc tấn công mạng tại Việt Nam với 52,3% tổ chức chịu thiệt hại trong năm qua là minh chứng cho thấy hệ thống phòng thủ truyền thống đang bị xuyên thủng từ chính các điểm mù nội bộ.
Khi lỗ hổng từ thói quen của người dùng kết hợp với các dòng ransomware có sự trợ giúp của AI, mục tiêu của tin tặc không dừng lại ở việc đánh cắp dữ liệu, chuyển thành khóa chặt toàn bộ hạ tầng thông tin để đòi tiền chuộc. Khảo sát từ Synology chỉ ra một thực tế diện rộng: hơn 55% doanh nghiệp tại khu vực Đông Nam Á từng trải qua sự cố liên quan đến mã độc tống tiền hoặc đối mặt với nỗ lực tấn công tương tự trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, mối nguy lớn nhất không nằm ở việc bị tấn công, mà ở việc doanh nghiệp “bất lực” trong việc tự cứu mình. Ông Henry Nguyễn, Quản lý Kinh doanh Synology Việt Nam nhận định phần lớn doanh nghiệp cho rằng chỉ cần sao lưu dữ liệu định kỳ là đã hoàn thành nghĩa vụ an toàn. Trên thực tế, việc sao lưu đơn thuần không thể đảm bảo được tính liên tục cho hoạt động vận hành nếu tổ chức vướng phải các điểm mù về năng lực khôi phục.
Theo đại diện Synology, nhiều doanh nghiệp sở hữu các kho dữ liệu dự phòng nhưng chưa từng được kiểm tra thử nghiệm, lưu trữ tập trung thiếu cơ chế cách ly an toàn khỏi môi trường mạng (air-gapped), hoặc không có chính sách lưu trữ nhiều phiên bản. Khi ransomware tấn công và mã hóa toàn bộ hệ thống gốc, các bản sao lưu này cũng dễ dàng bị lây nhiễm hoặc không thể sử dụng. Việc mất quá nhiều thời gian tìm cách khôi phục hệ thống sẽ khiến hoạt động kinh doanh bị tê liệt, kéo theo tổn thất tài chính và làm xói mòn niềm tin của đối tác.
Một trong những giải pháp được khuyến nghị là ActiveProtect, nền tảng bảo vệ dữ liệu được thiết kế để doanh nghiệp xây dựng năng lực phục hồi an ninh mạng theo hướng tập trung, đơn giản và dễ triển khai hơn, củng cố khả năng sao lưu và khôi phục dữ liệu, tăng độ an toàn cho bản sao lưu với các cơ chế như sao lưu bất biến và cách ly mạng…
Synology cũng nhấn mạnh cách tiếp cận bảo vệ dữ liệu nhiều lớp. Theo đó, ngoài bản sao dữ liệu, doanh nghiệp bảo đảm các bản sao đó có thể phục hồi, được cách ly phù hợp và duy trì tính toàn vẹn khi sự cố xảy ra. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp giảm thiểu gián đoạn, bảo vệ hoạt động kinh doanh và duy trì niềm tin của khách hàng trong môi trường rủi ro ngày càng khó lường.
Theo NBC, iPhone 5c đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, chủ yếu nhờ thiết kế đầy màu sắc, chất lượng camera "hoài cổ" và vẻ đẹp cổ điển của nó. Sự phổ biến đột ngột này không chỉ dựa vào tính năng mà còn liên quan đến cảm xúc mà sản phẩm mang lại. Sau sự thành công của iPod, iPhone 5c có thể là sản phẩm tiếp theo được yêu thích trở lại.
Sức hấp dẫn của iPhone 5c nằm ở sự khác biệt so với các smartphone hiện đại. Trong khi hầu hết điện thoại ngày nay có thiết kế kim loại và kính bóng bẩy, iPhone 5c lại nổi bật với màu sắc tươi sáng và chất liệu nhựa, mang đến một vẻ ngoài vui tươi, tạo nên nét duyên dáng thay vì cảm giác rẻ tiền.
NBC cũng chỉ ra những bức ảnh hơi nhiễu hạt được chụp bởi camera trên iPhone 5c đang trở thành xu hướng được yêu thích trong cộng đồng mạng, nơi tính thẩm mỹ kỹ thuật số không hoàn hảo đang lên ngôi.
Nỗi nhớ cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự trở lại này. Khi ra mắt vào năm 2013, iPhone 5c không đạt được kỳ vọng doanh số do giá cả cao và thiếu tính năng Touch ID. Chất liệu nhựa của nó từng bị coi là "rẻ tiền". Tuy nhiên, theo nhà tâm lý học hiện sinh người Mỹ Clay Routledge, sự hấp dẫn của công nghệ hoài cổ không chỉ đơn thuần là về một mẫu iPhone cũ. Nó phản ánh xu hướng của người dùng trẻ tuổi, những người đang tìm kiếm những thiết bị ít được tối ưu hóa, đơn giản hơn và không bị gò bó trong nền văn hóa kỹ thuật số hiện đại.
Sự trở lại của iPhone 5c không chỉ là một hiện tượng nhất thời mà còn là một dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong sở thích và giá trị của thế hệ trẻ ngày nay.
Tuần trước, CEO Apple Tim Cook nói với WSJ về áp lực chi phí linh kiện như chip nhớ và ổ cứng tăng cao, khiến công ty không còn khả năng tự bù đắp nên việc tăng giá "không thể tránh khỏi". Ông ví tình trạng khan hiếm bộ nhớ như trận đại hồng thủy trăm năm mới có một". "Trong hơn 40 năm làm việc, tôi chưa từng chứng kiến điều gì tương tự ở bất kỳ lĩnh vực nào", ông nói.
Chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg nhận định, Tim Cook lựa chọn thời gian này để "rào trước" cho thấy động thái tăng giá thực ra đã cận kề. Đợt điều chỉnh có khả năng sẽ được tiến hành trùng với chương trình khuyến mãi Back to School thường niên của Apple dành cho học sinh, sinh viên và giáo viên cuối tháng 6.
Đồng quan điểm, "chuyên gia tin đồn" nổi tiếng Ice Universe cũng cho rằng việc tăng giá "không phải câu chuyện của mùa thu". Có nghĩa, người dùng có thể phải mua các mẫu iPhone 17 với giá cao hơn trong những tuần tới, thay vì đợi đến khi iPhone 18 trình làng giữa tháng 9.
Bên cạnh iPhone, các dòng sản phẩm khác như iPad và máy tính Mac cũng được dự báo sớm bước vào một đợt điều chỉnh mới.
Trước Apple, hàng loạt ông lớn công nghệ như Samsung, Microsoft, Sony, Dell đều đồng loạt nâng giá sản phẩm. Đợt điều chỉnh bắt nguồn từ tình trạng khan hiếm nguồn cung chip nhớ DRAM và bộ nhớ flash NAND trên toàn cầu - loại linh kiện có mặt trong hầu hết thiết bị di động.
Theo Tom's Hardware, nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng kéo dài là nhu cầu khổng lồ từ trung tâm dữ liệu AI. Các hệ thống hiện đại đòi hỏi lượng lớn bộ nhớ băng thông cao (HBM) để cung cấp dữ liệu liên tục cho GPU. HBM có biên lợi nhuận rất cao, nên các nhà sản xuất đang dồn lực sản xuất, đầu tư và kỹ thuật cho mảng này. Đồng nghĩa, họ giảm chú trọng vào bộ nhớ DRAM thông thường, dẫn đến nguồn cung cho máy tính, máy chủ và thiết bị di động bị thiếu hụt.
Trong báo cáo tài chính quý I/2026 ngày 30/4, ông Kim Jaejune, lãnh đạo mảng chip nhớ của Samsung, cho biết khủng hoảng bộ nhớ sẽ không thể kết thúc trong năm 2027. Thậm chí, khoảng cách giữa cung và cầu năm tới có thể còn nới rộng hơn cả năm 2026. Tương tự, ông Chey Tae Won, Chủ tịch SK Hynix, nhận định áp lực về nhu cầu bộ nhớ liên quan đến AI sẽ kéo dài đến năm 2030.
Sau khi phát hành bản cập nhật Patch Tuesday tháng 6 (mã hiệu KB5094126), Microsoft đã chính thức lên tiếng xác nhận một sự cố bất thường liên quan đến công cụ 'thùng rác' (Recycle Bin). Lỗi này xuất hiện ngay sau một loạt phản ánh từ người dùng về các thảm họa nghiêm trọng khác như mất truy cập OneDrive, Dropbox, khóa khôi phục BitLocker hay lỗi màn hình xanh (BSOD).
Về mặt biểu hiện, khi người dùng cố gắng thực hiện thao tác xóa vĩnh viễn một mục bất kỳ ra khỏi Thùng rác, hộp thoại xác nhận sẽ hiển thị mã tên tệp nội bộ của hệ thống thay vì tên thực tế. Ví dụ, một tệp tin thông thường có tên abc.png khi nhấn xóa sẽ bị đổi thông báo thành dạng ký tự lạ $Rxxxxx.png. Tuy nhiên phạm vi ảnh hưởng chỉ dừng lại ở mặt hiển thị trong hộp thoại, tên tệp gốc vẫn chuẩn xác trong danh sách tổng và khi nhấn khôi phục, tệp tin vẫn quay về thư mục ban đầu với tên gọi chính xác.
Sự cố hiển thị sai lệch này càn quét trên quy mô rộng lớn, ảnh hưởng đến tất cả các phiên bản Windows được hỗ trợ hiện nay bao gồm cả dòng máy cá nhân lẫn máy chủ. Ở phân khúc cá nhân (Client), lỗi xuất hiện từ Windows 10 phiên bản 22H2, các bản Enterprise LTSC đến các thế hệ Windows 11 như 23H2, 24H2, 25H2 và 26H1. Ở phân khúc máy chủ (Server), toàn bộ các nền tảng từ Windows Server 2012, 2016, 2019, 2022 cho đến phiên bản mới nhất là Windows Server 2025 đều ghi nhận tình trạng bất thường tương tự.
Hiện tại, Microsoft đang nỗ lực phát triển một giải pháp xử lý triệt để và cam kết sẽ tung ra trong bản cập nhật Windows tương lai, dù chưa rõ hãng sẽ đợi đợt Patch Tuesday tiếp theo hay phát hành bản vá khẩn cấp. Riêng các khách hàng thương mại và doanh nghiệp có thể triển khai một biện pháp khắc phục tạm thời ngay lập tức để ổn định hệ thống. Tuy nhiên, các tổ chức này được khuyến cáo cần chủ động liên hệ trực tiếp với bộ phận hỗ trợ doanh nghiệp của Microsoft để nhận thêm các hướng dẫn chi tiết.
