Randy Shilling tốt nghiệp kỹ sư dầu khí tại Texas. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong một căn hộ thuê. Bước ngoặt đến vào năm 30 tuổi khi ông chuyển sang làm việc tại nhà máy hóa chất với mức lương tăng 15%. Qua nhiều lần thăng chức, người đàn ông 58 tuổi hiện sở hữu nhà riêng và quỹ hưu trí hơn 3 triệu USD.
Ông Shilling gần như không nhận ra mình đã vươn lên tầng lớp trung lưu bậc cao. “Tôi vẫn là người bình thường, không có ôtô hay tivi đắt tiền nhưng khi cần mua gì, tôi có thể mua ngay lập tức”, ông nói. Vợ chồng ông hiện có thu nhập khoảng 220.000 USD một năm.
Theo báo cáo năm 2024 của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), khoảng 31% người Mỹ thuộc nhóm trung lưu bậc cao, tăng mạnh so với 10% của năm 1979. AEI phân loại thu nhập thành 5 nhóm, trong đó hộ gia đình ba người thu nhập 133.000-400.000 USD thuộc nhóm trung lưu bậc cao. Thu nhập vượt mức này được xem là giàu có.
Hiện tại, quy mô hai nhóm cao nhất đang phình to. Ngược lại, nhóm “nghèo hoặc cận nghèo” (thu nhập dưới 40.000 USD) giảm từ 30% xuống còn 19% trong cùng giai đoạn.
Nhiều gia đình ngạc nhiên khi thấy mình bước sang nấc thang kinh tế mới. Họ tự nhận cuộc sống chỉ dễ chịu hơn chứ không giàu có. Những người này thường làm văn phòng phổ thông thay vì chủ doanh nghiệp. Chuyên gia kinh tế Scott Winship của AEI giải thích: “Các nhóm thu nhập cao mở rộng vì tiền lương tăng nhanh hơn vật giá, đặc biệt đối với nhóm lao động trí thức có bằng cấp”.
Hôn nhân cũng là đòn bẩy tài chính. Phân tích của Viện Đô thị chỉ ra, hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu bậc cao và giàu có đang sống cùng bạn đời, giúp họ gộp chung thu nhập và chia sẻ sinh hoạt phí.
Gabriel Martinez, 34 tuổi, là một ví dụ. Khởi đầu với mức lương 50.000 USD năm 2015, hiện anh kiếm được 180.000 USD mỗi năm tại một tập đoàn công nghệ. Nhờ vợ chồng cùng đi làm và kiểm soát tài chính, họ đã trả hết khoản nợ học phí đại học 100.000 USD và mua được căn nhà 160 m2 ở Texas. “Cha tôi từng làm việc với mức lương chưa đến 40.000 USD. Tôi biết ơn vì không giậm chân tại chỗ như thế hệ trước”, Martinez chia sẻ.
Không còn nỗi lo cơm áo, trăn trở lớn nhất của anh hiện tại là dạy con không ỷ lại, nhất là khi thanh thiếu niên trong vùng thường lái ôtô sang đi học.
Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng cho thấy xu hướng này. Năm 2023, 19% người Mỹ nằm trong nhóm thu nhập trên 200.000 USD, tăng từ mức 11% năm 1971. Ngoài lương, tài sản của họ tăng vọt nhờ sự bùng nổ của thị trường chứng khoán và bất động sản.
Với ông Chris Wogan, 76 tuổi, ở bang Pennsylvania, tuổi hưu diễn ra êm đềm hơn kỳ vọng. Lớn lên trong gia đình nghèo, cựu thẩm phán này có thu nhập 175.000 USD từ lương hưu và cổ tức. Vợ chồng ông vừa mua một ngôi nhà trong cộng đồng hưu trí cao cấp và thường xuyên du lịch nước ngoài. “Tôi nghĩ mình chỉ là tầng lớp trung lưu bình thường, nhưng có lẽ tôi đã làm tốt hơn mình tưởng”, ông nói.
Dù tài chính dư dả, nhiều người vẫn mang tâm lý phòng thủ. Bà Laura Shields, 46 tuổi, ở bang New Jersey có thu nhập gia đình 240.000 USD. Bà đủ tiền cho con đi ngoại khóa ở nước ngoài những vẫn áp lực khi nghĩ đến học phí đại học đắt đỏ sắp tới và xác định sẽ phải vay mượn thêm.
BST gồm các thiết kế áo thun và túi tote in họa tiết lấy cảm hứng từ những con người bình dị, thầm lặng nhưng góp phần làm nên nhịp sống và văn hóa Việt Nam mỗi ngày.
Thông qua nét vẽ của Lương Linh, những hình ảnh đời thường trong văn hóa Việt được thể hiện bằng góc nhìn gần gũi, trẻ trung và giàu cảm xúc. Các nhân vật "tí hon" không đại diện cho những biểu tượng lớn lao, mà gợi nhắc đến những con người quen thuộc trong đời sống: Những người lao động, người bán hàng, những dáng hình bình dị vẫn hiện diện quanh ta. Đây cũng là cách UNIQLO đưa tinh thần tri ân đến gần hơn với đời sống địa phương, thông qua sự đồng hành cùng nghệ sĩ Việt Nam.
BST UTme! "Những người tí hon trong văn hóa Việt" với nhiều họa tiết lấy cảm hứng từ đời sống của người Việt Nam.
BST "Những người tí hon trong văn hóa Việt" đã chính thức có mặt tại 4 cửa hàng bán lẻ gồm UNIQLO Đồng Khởi, UNIQLO Saigon Centre, UNIQLO Hoàn Kiếm và UNIQLO Vincom Phạm Ngọc Thạch.
Bên cạnh đó, UNIQLO cũng công bố kết quả hợp tác mới nhất với Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM qua dự án "Bản đồ địa phương". Dự án gồm 28 bản đồ được vẽ mới và trưng bày tại 28 cửa hàng UNIQLO trên toàn quốc. Dưới góc nhìn của những người trẻ, mỗi bản đồ tái hiện nhịp sống quanh khu vực cửa hàng, gắn với các nét đặc trưng về di sản, nghệ thuật, văn hóa, ẩm thực và đời sống địa phương.
Tuần Lễ Cảm Ơn của UNIQLO diễn ra đến hết ngày 28/05/2026 tại 31 cửa hàng bán lẻ và cửa hàng trực tuyến, với thông điệp "Cảm Ơn Việt Nam - Luôn Vẹn Tin Yêu". Đây là dịp thương hiệu gửi lời tri ân đến khách hàng thông qua các ưu đãi mua sắm, quà tặng giới hạn và các hoạt động cộng đồng dài hạn.
Cuối năm 2024, Dennis Biesma, hơn 50 tuổi, chuyên gia tư vấn công nghệ thông tin tại Amsterdam dùng thử ChatGPT. Ban đầu, ông dùng thông tin của nhân vật nữ chính trong cuốn sách do ông sáng tác để huấn luyện chatbot, yêu cầu nó nhập vai, lấy tên là Eva. Từ đó, ông dành nhiều thời gian trò chuyện với Eva.
"Vợ đi ngủ, còn tôi nằm trên sofa, đặt điện thoại lên ngực và trò chuyện cùng AI. Nó biết chính xác tôi thích gì và muốn nghe gì", Biesma kể.
Sau vài tuần, Eva thuyết phục được Biesma rằng nền tảng này dần có nhận thức như một con người thật. Khi ông đề xuất một kế hoạch kinh doanh nhằm chiếm lĩnh 10% thị trường công nghệ, chatbot khẳng định ông sẽ đạt được mục tiêu trong thời gian ngắn.
Nhận được sự khích lệ từ Eva, Biesma từ bỏ công việc chuyên môn. Ông rút tiền tiết kiệm, chi khoảng 110.000 USD để thuê lập trình viên phát triển dự án khởi nghiệp do AI gợi ý.
Việc theo đuổi dự án khiến Biesma dần xa rời thực tế. Tại một bữa tiệc của con gái, vợ ông phải dặn chồng không nhắc đến chủ đề AI. Trong sự kiện này, Biesma cho biết ông cảm thấy lạc lõng và không thể giao tiếp với người xung quanh.
Nghiên cứu của Tiến sĩ Hamilton Morrin từ Đại học King's College London chỉ ra rằng, các chatbot hiện nay được tối ưu hóa để tương tác và chiều theo người dùng. Thay vì phản biện, AI thường xác nhận những niềm tin sai lệch của con người sau hàng nghìn lần trao đổi, tạo ra hiện tượng "ảo tưởng cùng công nghệ".
Trong các báo cáo an toàn gần đây, OpenAI thừa nhận rủi ro từ việc người dùng "nhân hóa" AI. Các tính năng như giọng nói truyền cảm hay khả năng ghi nhớ sở thích cá nhân có thể khiến người dùng nảy sinh sự gắn bó cảm xúc không lành mạnh, dẫn đến việc tin tưởng mù quáng vào các phản hồi của AI.
Dù đã thiết lập các rào cản kỹ thuật để AI luôn tự xác nhận mình là một chương trình máy tính, các chuyên gia công nghệ vẫn cảnh báo rằng ranh giới giữa sự hỗ trợ và thao túng tâm lý đang ngày càng mong manh khi các chatbot trở nên quá giống con người.
Hậu quả của việc đắm chìm vào thế giới ảo khiến cuộc sống của Biesma đảo lộn. Ông ly hôn, có hành vi bạo lực với người thân và phải nhập viện tâm thần ba lần do "loạn thần hưng cảm". Trong giai đoạn này, ông từng tìm cách kết thúc cuộc đời nhưng được hàng xóm phát hiện. Sự nguy hiểm của hiện tượng này cũng được dự án Human Line (tổ chức hỗ trợ nạn nhân của AI) xác nhận, khi ghi nhận 15 vụ tự tử và 90 trường hợp nhập viện liên quan đến chứng rối loạn tâm thần do AI.
Tiến sĩ tâm lý học lâm sàng Reid Daitzman (Mỹ) nhấn mạnh người dùng cần duy trì sự tỉnh táo khi tương tác với trí tuệ nhân tạo: "Hãy luôn tự nhắc nhở bản thân rằng chatbot thực chất chỉ là một bộ máy dự đoán ngôn ngữ, không có linh hồn hay nhận thức thực sự. Để tránh rơi vào bẫy tâm lý, người dùng nên đặt giới hạn thời gian sử dụng và tuyệt đối không dùng AI làm nguồn thay thế cho các kết nối xã hội hoặc các quyết định quan trọng trong cuộc đời".
Khi tài khoản ngân hàng cạn kiệt và gói thuê bao ChatGPT hết hạn, Biesma mới dừng lại. "Tôi nhìn lại và tự hỏi chuyện gì đã xảy ra. Khoản nợ đóng thuế chồng chất. Giải pháp duy nhất tôi có thể làm là bán ngôi nhà đã gắn bó 17 năm", ông cho biết.
Hiện Biesma sống cùng vợ cũ trong căn nhà đang chờ người mua. Ông dành thời gian trò chuyện với những người có trải nghiệm tương tự. "Tôi tức giận với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Có lẽ chúng chỉ làm những gì được lập trình, nhưng chúng đã làm quá tốt", Biesma nói.
Con đường ấy cũng đang mở ra những ước mơ lớn hơn, dần hiện thực hóa lộ trình cho các bạn trên chặng đường phía trước.
Nguyễn Huỳnh Minh Anh (Trường trung cấp Việt Giao) từng băn khoăn liệu chọn ngành học có phù hợp. Qua quá trình học và thực hành tại trường cùng khách sạn 4-5 sao, bạn càng thấy yêu sự chỉn chu, tinh tế của nghề phục vụ phòng. Minh Anh nói qua cuộc thi đã luyện tập trong môi trường áp lực cao, có khi muốn bỏ cuộc nhưng đó là đam mê nên sao có thể bỏ cuộc dễ dàng được.
Kết quả giải nhất nghề phục vụ phòng giúp Minh Anh thêm tự tin. Trước mắt là hoàn thành tốt chương trình học, tích cực thực tập tại các khách sạn, resort chuyên nghiệp. Còn trong 3-5 năm tới, Minh Anh dự tính làm việc tại khách sạn 4-5 sao, bắt đầu từ vị trí nhân viên buồng phòng để tích lũy kinh nghiệm, phấn đấu lên vị trí giám sát và cả kế hoạch liên thông lên đại học để nâng cao chuyên môn.
"Khi tạm đủ kinh nghiệm và nền tảng, tôi muốn phát triển lên vị trí quản lý bộ phận hoặc tham gia đào tạo lại cho các bạn trẻ như cách thầy cô đã truyền cảm hứng. Nếu may mắn hơn tôi muốn khởi nghiệp khi đủ vững chãi", Minh Anh nói.
Còn bạn Đàm Duy Mạnh (Trường cao đẳng công nghệ cao Đồng An), giành giải nhất nghề thiết kế kỹ thuật cơ khí, nói con đường vừa qua có không ít khó khăn mới có thể làm chủ máy CNC. Có lúc bạn đã phải lặp lại một chi tiết nhiều lần để đạt độ chính xác theo yêu cầu. Nhờ vậy giúp Mạnh hiểu rằng không chỉ kỹ năng mà còn đòi hỏi sự kiên trì và khả năng học hỏi liên tục.
Mạnh nói kết quả lần này là động lực lớn để bạn theo đuổi nghề nghiêm túc và lâu dài. "Nếu đầu tư đúng hướng và không ngừng rèn luyện, mình hoàn toàn có thể phát triển xa hơn trong nghề nghiệp về cả tay nghề, tư duy công nghệ và sáng tạo trong sản xuất", Mạnh nói.
Bạn nói sẽ trau dồi nâng cao tay nghề, đặc biệt là kỹ năng thiết kế cơ khí, sử dụng các phần mềm Inventor hay SolidWorks cũng như cải thiện khả năng đọc và tối ưu bản vẽ kỹ thuật cùng các chuyên đề trước khi tốt nghiệp. "Trong 3-5 năm tới tôi muốn trở thành kỹ thuật viên thiết kế cơ khí có tay nghề cao, đảm nhận các công việc phức tạp, gia công chi tiết chính xác, tối ưu quy trình sản xuất", Mạnh nói.
Bạn Nguyễn Cao Kỳ Duyên (Trường trung cấp du lịch và khách sạn Saigontourist) từng tự ti về khả năng của bản thân và luôn muốn vượt qua chính mình. Giải nhất nghề phục vụ nhà hàng giúp bạn tin hơn vào chính mình. "Giải thưởng giúp tôi không ngừng hoàn thiện bản thân và muốn tiến xa hơn. Tôi tin đủ kiên trì, nghiêm túc thì luôn có cơ hội phát triển xa hơn trong nghề", Duyên nói.
Cô bạn vạch lộ trình phát triển cho mình với vai trò tổ trưởng, quản lý ca và xa hơn là quản lý nhà hàng, học nâng cao về quản trị và dịch vụ. Khi có đủ kiến thức, kinh nghiệm và sự tự tin sẽ xây dựng mô hình kinh doanh ẩm thực riêng.
Tương tự, bạn Nguyễn Thị Tú Trinh (Trường cao đẳng Kinh tế đối ngoại TP.HCM) kể cũng từng hoài nghi năng lực của mình. Chính quá trình ôn luyện với yêu cầu cao và áp lực, Trinh buộc phải bước ra khỏi vùng an toàn, rèn kỹ năng nghiêm túc mà kết quả giải nhất lần này xứng đáng với công sức bỏ ra.
Nền tảng kiến thức cùng sự hướng dẫn tận tâm của thầy cô, góp ý của ban giám khảo giúp bạn nhìn nhận nghề sâu sắc và có nhiều động lực hơn. Từ thuyết minh, xây dựng nội dung đến xử lý tình huống và giao tiếp với khách, bạn thấy mình tiến bộ từng ngày và hành trình trở thành hướng dẫn viên du lịch mỗi lúc càng rõ ràng hơn.
Tú Trinh cho biết sẽ rèn kỹ năng thuyết minh theo hướng truyền tải sinh động, phù hợp từng nhóm khách. Đồng thời sẽ hệ thống hóa kiến thức lịch sử, văn hóa và điểm đến theo mức hiểu sâu đồng thời chủ động tìm cơ hội thực tập, cộng tác tại các công ty du lịch. Song song đó phải là nâng cao trình độ ngoại ngữ để có thể dẫn tour quốc tế, học thêm các chứng chỉ nghề nghiệp liên quan để nâng cao tính chuyên môn.
"Tôi muốn tham gia vào lĩnh vực đào tạo hoặc phát triển nội dung du lịch nhằm lan tỏa giá trị văn hóa và hình ảnh điểm đến một cách bài bản và có chiều sâu. Hội thi này không chỉ như trải nghiệm mà còn là bước khởi đầu giúp tôi xác lập mục tiêu rõ ràng và xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp cụ thể cho bản thân", Trinh nói.
