Sáng 26.5, tại hội nghị trước kỳ thi vào lớp 10 do Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức, ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, đặc biệt lưu ý về những điểm mới và những quy định trong quy chế thi ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và trách nhiệm của thí sinh.
Về các vật dụng thí sinh được mang vào phòng thi: bút viết, thước kẻ, bút chì, tẩy, êke, thước vẽ đồ thị, dụng cụ vẽ hình, máy tính cầm tay không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ. Cũng như năm ngoái, thí sinh không còn được mang Atlat địa lý, bảng tuần hoàn, bảng tính tan dùng trong môn hóa học.
Những vật dụng bị cấm gồm: bút xóa; giấy than; đồ uống có cồn; vũ khí và chất gây cháy, nổ; tài liệu, thiết bị truyền tin (thu, phát sóng thông tin, ghi âm, ghi hình). Với những thí sinh cần mang thiết bị hỗ trợ sức khỏe, ông Bình cho biết, lực lượng công an sẽ kiểm tra, nếu không phát hiện bất thường sẽ dán tem đảm bảo để các em mang vào phòng thi.
Theo ông Bình, tinh thần là “linh hoạt, không cứng nhắc” với các thiết bị khác, như đồng hồ cơ, trang sức, túi clear trong suốt… Giám thị không cấm thí sinh mang vào phòng thi, song cần nhấn mạnh các em không lợi dụng các đồ vật này để gian lận.
Đặc biệt, với máy tính cầm tay, thí sinh được mang vào phòng thi những máy không có thẻ nhớ, không có chức năng thu phát, soạn thảo văn bản; không quy định cụ thể về nhãn hiệu, chủng loại.
Sở GD-ĐT cũng yêu cầu giám thị nhắc nhở kỹ thí sinh về những vật dụng được phép và không được phép mang vào phòng thi ngay từ buổi phổ biến quy chế (sáng 29.5) và trước mỗi buổi thi. Khi thí sinh cố tình vi phạm thì phải xử lý nghiêm.
Về đề thi, ông Nghiêm Văn Bình lưu ý: “Khi nhận đề, thí sinh phải kiểm tra số trang, mã đề, chất lượng in ấn. Chậm nhất 5 phút từ khi tính giờ làm bài, các em phải báo cáo những bất thường trong đề (thiếu trang, rách, hỏng, nhòe, mờ) cho giám thị. Quá thời gian này, thí sinh tự chịu trách nhiệm với đề mình đã nhận”.
Quy định này được nhấn mạnh bởi trong kỳ thi trước đây đã có trường hợp đề thi in mờ, nhòe nhưng thí sinh không phản ánh và hiểu sai nội dung yêu cầu đề thi dẫn tới kết quả bài làm sai so với đề thi và đáp án chính thức.
Đối với phiếu trả lời trắc nghiệm, Sở GD-ĐT lưu ý thí sinh phải tô đúng, tô đủ thông tin số báo danh, mã đề bằng bút chì theo đúng hướng dẫn. Những trường hợp đánh dấu sai quy cách, tô quá mờ hoặc gạch chéo có thể khiến máy chấm không nhận diện được bài làm.
Đại diện Sở GD-ĐT cũng lưu ý giám thị không được làm ảnh hưởng đến quá trình làm bài của thí sinh. “Ví dụ, nếu giám thị vô tình ký nhầm vào phần phách và giấy thi của thí sinh, thầy cô không được yêu cầu các em đổi giấy mới, vì sẽ làm ảnh hưởng đến tâm lý, thời gian và kết quả làm bài”, ông Nghiêm Văn Bình nói và đề nghị trong trường hợp này giám thị lập biên bản bất thường, báo cáo trưởng điểm thi và có thể tổ chức chấm chung bài thi đó sau này, đảm bảo quyền lợi của thí sinh.
Khâu thu bài cũng được quán triệt thực hiện chặt chẽ. Với môn tự luận, thí sinh chỉ được ra khỏi phòng sau khi hết 2/3 thời gian làm bài và phải nộp lại đầy đủ giấy thi, giấy nháp, đề thi. Với môn trắc nghiệm, thí sinh chỉ được rời phòng khi hết giờ làm bài.
“Giám thị phải kiểm đủ số bài, số tờ giấy thi, số chữ ký rồi mới cho thí sinh ra khỏi phòng. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chưa thu đủ bài đã cho thí sinh rời phòng thi”, ông Bình yêu cầu.
Sở GD-ĐT cũng lưu ý thêm, sau khi có hiệu lệnh hết giờ làm bài, toàn bộ thí sinh phải dừng bút ngay. Không để xảy ra tình trạng có thí sinh đã nộp bài nhưng thí sinh khác vẫn tiếp tục viết vì dễ phát sinh khiếu nại, phản ánh sau kỳ thi.
Ông Bình cho biết, một số năm trước từng xuất hiện tình trạng biên bản xử lý vi phạm ghi không đầy đủ hình thức kỷ luật, gây khó khăn cho công tác tổng hợp và xử lý sau kỳ thi. Vì vậy, năm nay sở yêu cầu các điểm thi đặc biệt lưu ý khâu này.
Theo quy chế, thí sinh bị đình chỉ sẽ bị hủy toàn bộ kết quả thi của kỳ thi năm nay và không được sử dụng kết quả để xét tuyển vào các trường công lập. Đây là mức xử lý rất nghiêm khắc nhằm bảo đảm tính công bằng của kỳ thi.
Thêm môn làm trực tiếp vào đề thi
Với môn chuyên, ông Nghiêm Văn Bình nêu điểm mới của năm nay là có thêm môn lịch sử và địa lý cho thí sinh làm trực tiếp vào đề, tương tự môn ngoại ngữ và khoa học tự nhiên (đã áp dụng năm ngoái).
Thí sinh thi nhiều môn chuyên có thể dự thi ở những điểm khác nhau và khác với nơi thi 3 môn chung. Vì vậy, ông Bình lưu ý các thí sinh và gia đình kiểm tra kỹ phòng thi, điểm thi trên giấy báo, không chủ quan để buổi thi sau đến lại điểm thi hôm trước.
Năm nay, Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó gần 125.000 em đăng ký thi lớp 10 công lập. Chỉ tiêu lớp 10 khoảng 82.660, tỷ lệ đỗ là 56%.
Học sinh thi 3 môn gồm toán, văn và ngoại ngữ trong 2 ngày 30 – 31.5, thí sinh thi môn chuyên sẽ thi thêm ngày 1.6. Điểm thi, điểm chuẩn lớp 10 công lập ở Hà Nội dự kiến được công bố từ ngày 19 – 22.6.
Kể từ khi Bộ Nội vụ Úc bắt đầu công bố dữ liệu này cách đây 21 năm, con số nêu trên cũng là mức cao nhất từng được ghi nhận, tăng 8,4% so với tháng 2.2026. Hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối cấp visa, cao hơn "đỉnh" thứ ba là tháng 9.2023 (31,9%) - thời điểm số hồ sơ xin visa du học tăng đột biến khi Úc mở lại biên giới hậu Covid-19.
Theo thống kê, ứng viên từ hai nguồn cung sinh viên quốc tế lớn thứ hai, thứ ba của Úc là Ấn Độ, Nepal bị từ chối được cấp visa du học nhiều hơn vào tháng 3, với tỷ lệ trượt là 51% và 73,3%. Một số nước Nam Á khác cũng chung tình cảnh, đơn cử như Bangladesh (52,6%), Sri Lanka (55,8%), Pakistan (42%). Tất cả đều thuộc top 10 thị trường tuyển sinh lớn nhất của Úc ở thời điểm hiện tại.
Những con số trên phản ánh tình trạng bị đánh trượt visa vốn phổ biến ở các khóa học tiếng Anh (ELICOS) và đào tạo nghề nay lan sang cả các trường ĐH, nhất là những trường tuyển nhiều người học từ Nam Á. Ngược lại, Trung Quốc duy trì tỷ lệ trượt ở mức rất thấp chỉ 2,7%, trong khi một số thị trường Đông Nam Á thuộc top 10 cũng ở mức thấp như Indonesia (5,5%), Việt Nam (9%).
Riêng Philippines có tỷ lệ từ chối đáng kể ở mức 26,2%, tăng mạnh so với mốc chỉ 1% vào cùng kỳ năm trước.
Thực tế trên khiến lãnh đạo các trường ĐH, CĐ của Úc hoang mang không biết vì sao ngày càng nhiều sinh viên tiềm năng bị từ chối nhập cảnh và nguyên nhân tỷ lệ cấp visa sụt giảm nhanh chóng, nhất là khi chính sách visa của Úc không có thay đổi lớn. Trước đó vào tháng 11 năm ngoái, Úc công bố áp dụng Chỉ thị 115 mới, vốn ưu tiên xử lý visa du học theo mức độ đạt hạn ngạch của từng cơ sở giáo dục.
Ông Phil Honeywood, Giám đốc điều hành Hiệp hội Giáo dục quốc tế Úc (IEAA), cho biết chính phủ Úc cần làm rõ liệu có đang "siết van visa" trên diện rộng hay không. Ông thông tin với tờ Times Higher Education rằng theo Chỉ thị 106 được áp dụng từ 2 năm qua, đương đơn chỉ cần chứng minh có đủ tài chính để trang trải chi phí trong năm đầu ở Úc là đủ điều kiện được cấp visa du học Úc.
Trước đó, Bộ Nội vụ Úc hồi tháng 1 đã thông báo với các cơ sở giáo dục rằng khả năng tài chính là một trong những nguyên nhân chính khiến cơ quan này từ chối cấp visa cho đương đơn từ Nam Á. Theo Bộ này, một trong những khía cạnh ưu tiên xét duyệt là ứng viên thực sự có quyền tiếp cận với nguồn tiền hay không, nhất là trong các trường hợp vay khoản lớn nhưng khả năng trả nợ hạn chế.
Bình luận về động thái này, ông Jon Chew, Giám đốc phân tích thông tin của Navitas, nhận định trước đây việc kiểm tra giấy tờ tài chính xem có dấu hiệu gian lận hay không là chuyện bình thường. Tuy nhiên, đó sẽ là một câu chuyện mới khi cán bộ xét duyệt visa giờ đây còn "xem xét lại" cả quyết định cho vay của ngân hàng nước ngoài.
Đồng tình, bà Sonya Singh, sáng lập và điều hành SIEC Education, cho rằng trọng tâm xét duyệt visa đã chuyển từ khả năng chi trả khóa học tại Úc sang khả năng hoàn trả khoản vay du học sau tốt nghiệp. "Điều này làm thay đổi hoàn toàn cách đánh giá, từ việc chứng minh đủ tài chính sang dự đoán kết quả đầu ra và khả năng trả nợ của gia đình", bà Singh nói với tờ The PIE News.
Đó là lý do đơn vị của bà đã thay đổi cách tư vấn cho người học, bắt đầu từ tư vấn tài chính trước rồi mới đến chọn ngành và điểm đến du học.
Lưu ý thêm về vấn đề này, ông Neil Fitzroy, Giám đốc điều hành Australasia (thuộc Oxford International Education Group), cho rằng cán bộ xét visa đang đặt nhiều trọng tâm hơn vào độ tin cậy mà họ cảm nhận được từ hồ sơ ứng tuyển thay vì chỉ dựa vào việc đương đơn có đáp ứng các yêu cầu đã công bố hay không.
"Việc thẩm định cũng đi sâu hơn vào tổng chi phí học tập, nguồn gốc và tính bền vững của tài chính, song song đó là triển vọng sau tốt nghiệp", ông Fitzroy nói.
Ông Chew cho biết thêm, trước đây mỗi khi số lượng hồ sơ xin visa bị từ chối tăng vọt, cơ quan chức năng thường giải thích rõ lý do trong thư từ chối, nhờ đó đương đơn có thể điều chỉnh sao cho phù hợp. Nhưng lần này, vấn đề là không ai thực sự hiểu vì sao hồ sơ bị đánh trượt, ông chia sẻ.
Hệ quả của tỷ lệ từ chối tăng cao, theo chuyên gia, là sinh viên giỏi có thể đi nước khác vì không muốn mạo hiểm bị Úc đánh trượt - do điều này còn ảnh hưởng đến việc xin visa các nước khác như Anh hoặc Canada. Ngược lại, những đối tượng muốn lạm dụng visa du học để đi làm vẫn sẵn sàng "đánh cược". Điều này có thể dẫn tới tình huống ngược đời là người học chân chính thì nản lòng còn những ai không phù hợp lại chẳng bị cản bước.
Thời gian qua, Úc cũng công bố nhiều điều chỉnh để quản lý tốt hơn ngành giáo dục quốc tế, như tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí trong quá trình xin visa du học; giảm thời gian hiệu lực và tăng yêu cầu cũng như phí xin visa làm việc sau tốt nghiệp. Đây là một số nguyên nhân góp phần khiến số lượng người Việt lần đầu tới Úc du học tính đến tháng 9.2025 giảm 42% so với cùng kỳ năm 2024.
Theo thống kê từ Bộ Giáo dục Úc, tính tới tháng 1.2026, có 551.717 sinh viên quốc tế theo học các khóa tại nước này. Trong đó, Việt Nam có 24.789 người, xếp thứ 4 sau Trung Quốc, Ấn Độ và Nepal.
Kỳ thi của trường chuyên Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP HCM) mở màn cho mùa tuyển sinh lớp 10 trong cả nước.
Tất cả thí sinh thi môn đầu tiên là Ngữ văn chung trong 100-120 phút, theo hình thức tự luận. Tiếp đó các em làm bài Toán, Tiếng Anh chung, trước khi thi môn chuyên.
Năm nay, hầu hết trường chuyên nhận hồ sơ tăng vọt so với năm ngoái, khiến tỷ lệ chọi nhìn chung cao hơn. Ở trường Khoa học Tự nhiên, lớp chuyên Toán cạnh tranh nhất, trung bình 10 em thi mới có một em đỗ. "Hot" nhất ở trường chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn là lớp Sử với 1/15.
Ở phía Nam, trường Phổ thông Năng khiếu không công bố chi tiết số đăng ký từng môn, tỷ lệ chọi trung bình là 1/8, cao nhất trong vòng 8 năm qua.
Đều thuộc khối đại học, nên cả 3 được tổ chức tuyển sinh riêng, độc lập với kỳ thi của Sở Giáo dục và Đào tạo.
Trong đó, THPT chuyên Khoa học Tự nhiên và Phổ thông Năng khiếu là hai trường lâu đời và giàu thành tích nhất cả nước. Năm ngoái, lớp 10 chuyên Toán đều dẫn đầu điểm chuẩn ở hai trường, lần lượt là 19,5/30 và 33,75/40 điểm.
THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn mới được thành lập năm 2019, là trường chuyên đầu tiên và duy nhất về Khoa học Xã hội hiện nay. Lớp chuyên Văn dẫn đầu, với điểm chuẩn 22,75/30 vào mùa thi trước.
Nội dung trên nằm trong công văn ngày 30/3 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
Sở đề nghị các trường và địa phương xử lý nghiêm nếu phát hiện các trường hợp gian lận như phản ánh của báo chí. Đồng thời, các trường không được dùng kết quả từ cuộc thi này để xét danh hiệu thi đua, khen thưởng với tập thể, học sinh hay giáo viên.
Hai tuần trước, ban tổ chức VioEdu cho biết phát hiện nhiều hành vi gian lận tại vòng thi cấp xã, phường ở Hà Nội.
Cụ thể, giám thị ra vào khu vực thi, nhắc và hỗ trợ thí sinh làm bài; chụp, sao chép và phát tán trái phép đề, mã ca thi; cố tình đặt camera sai vị trí để tạo lỗ hổng quan sát, can thiệp bài thi. Toàn bộ kết quả của các ca, phòng thi vi phạm bị hủy, song con số cụ thể chưa được công bố.
Đấu trường VioEdu (trước đây là Đấu trường Toán học VioEdu) là cuộc thi kiến thức online thông qua các trò chơi, miễn phí dành cho học sinh từ lớp 1 đến 9. Thí sinh có thể đăng ký tài khoản tự do, hoặc sử dụng tài khoản do nhà trường cấp để thi đấu.
Theo ước tính của ban tổ chức, cuộc thi mỗi năm thu hút 10 triệu học sinh - đông nhất cả nước. Nhiều năm qua, dù ngành giáo dục không chỉ đạo, hầu hết trường tiểu học khuyến khích học sinh dự thi, tuyên dương, khen thưởng các em đạt điểm cao. Không ít địa phương tổ chức khen thưởng giáo viên, trường học có thành tích cao trong cuộc thi này.
