Luật được Quốc hội thông qua cuối năm 2025, điều chỉnh một số nội dung về quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và việc bảo hộ các quyền này.
Giảm thời gian đăng ký sáng chế
Thay đổi rõ nhất của luật là rút ngắn thời gian xử lý đơn sở hữu công nghiệp và đơn giản hóa thủ tục xác lập, đăng ký quyền sở hữu trí tuệ. Các mốc thời gian ở từng khâu đều được điều chỉnh giảm.
Cụ thể, thời gian thẩm định nội dung đơn sáng chế giảm từ 18 xuống còn 12 tháng, đơn nhãn hiệu từ 9 còn 5 tháng, đơn kiểu dáng công nghiệp từ 7 xuống 5 tháng. Thời gian công bố đơn cũng rút từ 2 xuống còn 1 tháng. Luật đồng thời bổ sung cơ chế thẩm định nhanh với đơn sáng chế và nhãn hiệu. Trong trường hợp đáp ứng điều kiện, việc thẩm định nội dung có thể rút xuống còn 3 tháng. Đây là mức thời gian rất ít quốc gia đang áp dụng.
Để đáp ứng, luật đặt yêu cầu chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động sở hữu trí tuệ. Quy trình xử lý đơn được đơn giản hóa, tăng hậu kiểm, ứng dụng công nghệ mới và AI nhằm cải thiện hiệu quả.
Tài sản trí tuệ có thể góp vốn, thế chấp
Luật thúc đẩy khai thác thương mại quyền sở hữu trí tuệ, coi đây như một loại tài sản sinh lời. Chủ sở hữu có thể sử dụng quyền này trong các giao dịch dân sự, thương mại, đầu tư, dùng quyền sở hữu trí tuệ để góp vốn hoặc thế chấp vay vốn.
Để hỗ trợ, luật bổ sung quy định hình thành cơ sở dữ liệu về giá giao dịch quyền sở hữu trí tuệ, nhằm minh bạch thị trường. Các tổ chức trung gian như định giá, môi giới cũng được khuyến khích phát triển.
Luật cũng yêu cầu doanh nghiệp lập danh mục riêng để quản trị nội bộ đối với quyền sở hữu trí tuệ chưa đủ điều kiện ghi nhận giá trị tài sản trong sổ kế toán. Thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam chưa có thói quen quản lý quyền sở hữu trí tuệ như một tài sản quan trọng, dẫn đến tình trạng không duy trì hoặc gia hạn hiệu lực văn bằng bảo hộ.
Quy định mới là bước khởi đầu cho việc chuyển trọng tâm từ “bảo hộ quyền” sang “khai thác, sử dụng quyền như một tài sản có giá trị”, giảm tình trạng “bằng độc quyền để treo”, mở rộng nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Mở rộng bảo hộ, tăng chế tài xử lý vi phạm
Luật hiện mở rộng phạm vi bảo hộ. Việc bảo hộ kiểu dáng công nghiệp giờ áp dụng cả với phần không tách rời được của sản phẩm và các sản phẩm phi vật lý, như giao diện đồ họa người dùng (GUI), biểu tượng (icon). Quyền tác giả và quyền liên quan cũng được bảo hộ đối với tín hiệu cáp mang chương trình được mã hóa.
Song song, luật bổ sung các chế tài và biện pháp dân sự nhằm xử lý hành vi xâm phạm quyền trên môi trường số. Trách nhiệm của nền tảng số trong việc triển khai biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng được quy định rõ hơn. Mức bồi thường thiệt hại theo luật định được nâng lên, nhằm tăng tính răn đe và phù hợp với thực tiễn.
Chính sách với sáng chế tạo bởi AI
Luật lần đầu đưa ra quy định nhằm xử lý những vấn đề phát sinh do sự phát triển của công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo. Theo đó, việc khai thác dữ liệu để nghiên cứu, thử nghiệm và huấn luyện hệ thống AI được cho phép, với điều kiện không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, tác giả, đồng thời tuân thủ quy định liên quan.
Đặc biệt, luật bổ sung quy định từ chối và hủy bỏ văn bằng bảo hộ khi phát hiện chủ thể tạo ra không phải con người. Quy định này phù hợp với chính sách chỉ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm có tác giả là con người hay do con người tạo ra. Với trường hợp sử dụng AI trong quá trình tạo sản phẩm, luật giao Chính phủ quy định cụ thể về việc phát sinh và xác lập quyền sở hữu trí tuệ.
Bên cạnh đó, về vấn đề đăng ký nhãn hiệu chứa tên quốc gia Việt Nam, Luật cũng bổ sung quy định kiểm soát việc đăng ký đối với nhãn hiệu này.
Trọng Đạt
Chính sách mới về sở hữu trí tuệ có hiệu lực
Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi có hiệu lực
Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng danh mục AI rủi ro cao
Công bố 522 thủ tục hành chính thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ
Sau một thời gian bình ổn ngắn ngủi, thị trường phần cứng máy tính lại chuẩn bị bước vào một giai đoạn biến động dữ dội. Không chỉ có RAM hay SSD, ngay cả 'linh hồn' của máy tính là CPU cũng đang đứng trước những đợt điều chỉnh giá gây choáng váng cho người tiêu dùng.
Theo nguồn tin từ IT Home, hai 'gã khổng lồ' trong làng lưu trữ là Samsung và Kingston đã chính thức gửi thông báo tới các kênh phân phối về việc điều chỉnh giá bán. Cụ thể, các dòng ổ SSD sẽ tăng giá ít nhất 10% và có hiệu lực ngay lập tức. Đáng chú ý, đây không phải lần tăng giá đầu tiên; hồi đầu tháng, một số dòng SSD dung lượng cao của Western Digital đã âm thầm tăng giá, thậm chí có những mẫu đã tăng gấp đôi so với trước đó.
Các chuyên gia từ TrendForce còn đưa ra dự báo gây sốc hơn là bộ nhớ flash NAND (linh kiện chính tạo nên SSD) có thể tăng tới 75% chỉ trong một quý. Điều này đồng nghĩa với việc giá SSD bán lẻ đến tay người dùng sẽ còn biến động khó lường.
Trong khi SSD tăng giá nhẹ, thì thị trường CPU lại chứng kiến những con số đáng lo ngại. Tại Nhật Bản, dòng CPU Ryzen 9000 (Zen 5) mới nhất của AMD đã bị đẩy giá lên thêm 40 - 50%. Cá biệt, mẫu Ryzen 7 9700X đã tăng tới 57%, trong khi mẫu CPU cao cấp Ryzen 9 9900X cũng tăng 37%.
Cơn sốt giá này không tha cho cả những dòng chip đời cũ nhưng được ưa chuộng. Mẫu CPU gaming huyền thoại Ryzen 7 7800X3D cũng ghi nhận mức tăng giá thêm 41%. Dù hiện tại mức tăng này mới chỉ ghi nhận rõ rệt nhất tại thị trường Nhật Bản do các vấn đề về tỷ giá và cung ứng cục bộ, nhưng giới phân tích cảnh báo đây chính là 'phát súng' đầu tiên cho một đợt điều chỉnh giá trên quy mô toàn cầu.
Nguyên nhân của tình trạng này được cho là do sự thiếu hụt nguồn cung bộ nhớ và chi phí sản xuất chất bán dẫn tăng cao. Không chỉ SSD hay CPU, ngay cả RAM cũng được dự báo sẽ tăng giá khoảng 60% trong thời gian tới.
Với tình hình này, 2026 đang trở thành một năm đầy thách thức cho cộng đồng người dùng PC. Nếu đang giữ ý định 'chờ giá giảm thêm chút nữa mới mua', có lẽ bạn nên suy nghĩ lại vì viễn cảnh linh kiện rẻ hơn đang trở nên mịt mờ hơn bao giờ hết.
Hoạt động tiếp nhiên liệu trong không gian là một phần quan trọng trong các nhiệm vụ tương lai của Starship. Bất kỳ chuyến bay nào của Starship tới Mặt Trăng, Sao Hỏa hoặc không gian sâu khác đều cần phóng hàng chục tàu Ship để vận chuyển nhiên liệu cần thiết.
Hôm 22/5, tên lửa Starship V3 của SpaceX cất cánh từ bệ phóng mới tại cơ sở Starbase của công ty ở Nam Texas, Mỹ. Đây là lần phóng đầu tiên của Starship sau hơn 7 tháng, do V3 cần thời gian phát triển và tích hợp nhiều nâng cấp so với các phiên bản trước đó. Dù Starship V3 gặp một số trục trặc động cơ và tầng đẩy Super Heavy không tự hạ cánh nhẹ nhàng trên đại dương như dự kiến, SpaceX vẫn thông báo chuyến bay thử cận quỹ đạo thành công.
SpaceX đang nỗ lực để đưa Starship V3 vào hoạt động kịp thời cho nhiệm vụ Artemis 3. Ưu tiên hàng đầu là tìm hiểu nguyên nhân Super Heavy không hạ cánh thành công trong chuyến bay thử hôm 22/5. Theo Tech Crunch, Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) kết luận sự cố này là một tai nạn và đình chỉ tên lửa Starship cho đến khi SpaceX hoàn tất quá trình điều tra.
Sau khi Starship V3 được phép bay trở lại, phương tiện sẽ cần hoàn thành một số cột mốc quan trọng trong không gian như bay lên quỹ đạo Trái Đất và nạp đầy nhiên liệu tại đó. SpaceX chia sẻ họ sẽ phóng một tên lửa Starship từ Starbase để ở lại quỹ đạo trong thời gian dài, thu thập dữ liệu về lực đẩy và đặc tính nhiệt, bao gồm lưu trữ nhiên liệu đẩy và quá trình bay hơi. Tên lửa Starship thứ hai sẽ phóng sau đó, gặp gỡ phương tiện đầu tiên để thử nghiệm chuyển nhiên liệu trên quỹ đạo Trái Đất. SpaceX dự kiến phóng hai tàu Starship trên trong năm nay, tuy nhiên công ty chưa chia sẻ thông tin về Chuyến bay 13 (bao gồm lịch bay).
Tiếp theo, SpaceX cần tích hợp hệ thống hỗ trợ sự sống vào Starship trước nhiệm vụ Artemis 4. Công ty đã vận hành hệ thống hỗ trợ sự sống trong không gian từ năm 2020 khi phóng nhiệm vụ Crew Dragon đầu tiên chở phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế và họ đang phát triển phiên bản dành cho tên lửa Starship. Ngoài ra, phương tiện cần tích hợp nhiều thiết bị quan trọng khác bao gồm thang máy. Tàu Ship cao tới 52 m, vì vậy phi hành gia bay đến Mặt Trăng cần thang máy để di chuyển từ mũi tàu (nơi đặt cabin) xuống mặt đất.
Về lâu dài, SpaceX sẽ đẩy nhanh các bay thử nghiệm với mục tiêu ngày càng tham vọng hơn. Elon Musk, giám đốc điều hành SpaceX, từng chia sẻ mục tiêu phóng tên lửa Starship hơn 10.000 lần một năm và chở hơn 200 tấn hàng hóa lên quỹ đạo mỗi chuyến bay.
Theo Space, tên lửa V3 cao 124,4 m là phiên bản Starship lớn và mạnh mẽ nhất từ trước tới nay. Đây là phiên bản đầu tiên trang bị động cơ Raptor 3 mới gọn nhẹ và uy lực nhất do SpaceX chế tạo. Tầng đẩy Super Heavy của nó sử dụng hệ thống truyền nhiên liệu cải tiến cho phép 33 động cơ khai hỏa nhanh hơn. Tàu Ship ở tầng trên có hệ thống đẩy hiệu quả và cổng ghép nối giúp đón phương tiện tiếp nhiên liệu trên quỹ đạo Trái Đất.
Năm 2021, NASA chọn Ship làm tàu đổ bộ có người lái đầu tiên trong chương trình khám phá Mặt Trăng Artemis. SpaceX đang phát triển tàu Ship cho hai nhiệm vụ Artemis tiếp theo là Artemis 3 (thử nghiệm ghép nối với tàu Orion của NASA ở quỹ đạo thấp của Trái Đất) và Artemis 4 (đưa phi hành gia hạ cánh gần cực nam Mặt Trăng). Theo kế hoạch, Artemis 3 sẽ phóng giữa năm 2027 trong khi Artemis 4 sẽ cất cánh cuối năm 2028.
Thực tế, iPhone vẫn có thể hoạt động tốt, sạc được và pin giữ được điện. Tuy nhiên, có một số nguyên nhân tiềm ẩn dẫn đến tình trạng điện thoại chậm dần theo thời gian mà người dùng có thể tham khảo.
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy là hiệu suất iPhone chậm rõ rệt khi tình trạng pin còn dưới mức 80%. Nếu muốn kiểm tra tình trạng pin của iPhone, người dùng có thể vào Cài đặt > Pin > Tình trạng pin. Nếu dung lượng tối đa thấp dưới 80% và chế độ quản lý hiệu suất được kích hoạt, hiện tượng chậm lại không phải là do tưởng tượng. Việc thay pin là cách có thể giúp khôi phục tốc độ cho iPhone, nhưng cần lưu ý rằng thay pin kém chất lượng có thể gây ra các vấn đề mới như quá nhiệt hoặc hoạt động không ổn định.
Ngoài ra, dung lượng lưu trữ cũng ảnh hưởng đến hiệu suất của iPhone. Khi bộ nhớ gần đầy, điện thoại có thể vẫn hoạt động tốt với các tác vụ cơ bản, nhưng sẽ gặp khó khăn khi cập nhật, sử dụng camera hoặc chuyển đổi ứng dụng. Người dùng có thể kiểm tra dung lượng lưu trữ trong Cài đặt > Cài đặt Chung > Dung lượng iPhone để nhận diện vấn đề.
Ảnh và video thường bị đổ lỗi, nhưng bộ nhớ đệm ứng dụng cũng là nguyên nhân chính gây ra tình trạng chậm chạp. Hơn nữa, các bản cập nhật iOS mới thường mang đến nhiều tính năng và dịch vụ mới, nhưng trên các thiết bị cũ hơn, sự tích lũy này có thể làm chậm điện thoại. Đặc biệt, các ứng dụng mới thường yêu cầu nhiều tài nguyên hơn, và sự không tương thích này có thể là một trong những nguyên nhân khiến iPhone chậm lại.
Nhiệt độ cao cũng có thể kích hoạt các giới hạn về hiệu suất, khiến iPhone hoạt động chậm hơn sau thời gian dài sử dụng. Hiện tượng nóng máy kéo dài cũng là dấu hiệu cảnh báo cần chú ý. Nếu iPhone chạy chậm và nóng cùng lúc, hãy thử khởi động lại thiết bị để xóa các trạng thái hệ thống tạm thời.
Cuối cùng, nếu nhận thấy các triệu chứng như khởi động lại ngẫu nhiên hoặc hoạt động không ổn định, có thể do lỗi phần cứng nghiêm trọng hơn. Việc thay pin hoặc cập nhật phần mềm có thể giúp cải thiện hiệu suất, nhưng nếu vấn đề vẫn tiếp diễn, đã đến lúc người dùng cần nâng cấp thiết bị.
Tóm lại, việc iPhone chậm lại theo thời gian không phải là điều bí ẩn. Pin cũ, bộ nhớ đầy, phần mềm tích lũy và các ứng dụng đòi hỏi nhiều tài nguyên hơn đều góp phần vào tình trạng này. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp người dùng tìm ra giải pháp hiệu quả, từ việc thay pin, tối ưu hóa hiệu suất cho đến quyết định nâng cấp thiết bị.
