Trả lời truyền thông Ukraine, ông Zelensky thừa nhận các quan chức nước này đã nhiều lần cố gắng giải quyết tranh cãi và giải thích lập trường của Kiev với phía Ba Lan.
Ông Zelensky cho biết ngay sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tuyên bố ý định tước huân chương Đại bàng Trắng, nhóm của ông đã lập tức tiến hành các cuộc tiếp xúc để giải thích quan điểm của Ukraine, nhưng điều đó không làm thay đổi lập trường của ông Nawrocki.
“Tôi có Chánh Văn phòng Tổng thống, Phó Chánh Văn phòng thứ nhất, Budanov và Kyslytsya nói rằng họ muốn sang Ba Lan giải quyết vấn đề với phía Ba Lan. Tôi nói với họ rằng, theo tôi, các anh sẽ không giải quyết được đâu, bởi tôi cho rằng đây hoàn toàn là một quá trình liên quan tới cuộc bầu cử (ở Ba Lan)”, ông Zelensky kể lại, ám chỉ động thái của ông Nawrocki có mục tiêu chính trị.
Ông Zelensky cho biết các cộng sự vẫn sang Ba Lan, gặp gỡ tất cả các bên, từ Văn phòng Tổng thống, nhóm của Thủ tướng cho tới nhóm của Chủ tịch Quốc hội và “đã cố gắng làm mọi thứ có thể”, nhưng cuối cùng trở về với nhận định rằng phía Ba Lan vẫn sẽ tước huân chương.
“Tôi đã đề nghị Tổng thống Ba Lan gặp mặt. Tôi nói rằng hãy tổ chức một cuộc họp báo chung. Sau đó Tổng thống Ba Lan lại tiến thêm một bước nữa, nói rằng Ukraine không có chỗ trong châu Âu vì điều đó gây bất lợi cho nông dân Ba Lan. Ông ấy nói như vậy để sau đó gây áp lực lên ông Tusk nhằm ngăn chặn việc mở cụm đàm phán gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine. Những việc này đều có liên hệ với nhau”, ông Zelensky nêu nghi ngờ, đề cập tới Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk.
Hai ông Tusk và Nawrocki là đối thủ chính trị của nhau. Ông Tusk là lãnh đạo liên minh cầm quyền trung dung, thân Liên minh châu Âu. Ông Nawrocki được đảng đối lập bảo thủ Luật pháp và Công lý (PiS) ủng hộ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2025. Hai ông có khác biệt trong quan điểm về nhiều vấn đề, từ quan hệ với Liên minh châu Âu, cải cách tư pháp cho đến chính sách đối với Ukraine trong bối cảnh cuộc bầu cử ở Ba Lan dự kiến diễn ra vào năm tới.
Ông Zelensky nhắc lại rằng dưới thời cựu Tổng thống Andrzej Duda, quan hệ hợp tác giữa Ukraine và Ba Lan rất tốt đẹp. Hai nhà lãnh đạo khi đó có “mối quan hệ đặc biệt” khi Ba Lan dành sự hỗ trợ rất lớn cho Ukraine. “Nhưng chúng tôi sống từ cuộc tấn công này đến cuộc tấn công khác. Chúng tôi không sống từ lời cảm ơn này đến lời cảm ơn khác”, ông nói, ám chỉ những chỉ trích cho rằng Ukraine không bày tỏ đủ sự biết ơn đối với sự hỗ trợ của Ba Lan.
Tối 19/6, ông Nawrocki quyết định thu lại Huân chương Đại bàng Trắng cao quý nhất của Ba Lan từ ông Zelensky, sau khi Ukraine đặt tên một đơn vị quân đội theo những người được gọi là “Anh hùng của Quân đội khởi nghĩa Ukraine” (UPA).
UPA là đơn vị gây tranh cãi trong lịch sử 2 nước vì bị cáo buộc đứng sau cuộc diệt chủng vào thời kỳ Thế chiến II khiến 100.000 người Ba Lan thiệt mạng. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa sau đó. Ba Lan đã nhiều lần cảnh báo Kiev thu hồi lại quyết định này, trong khi Ukraine coi UPA là lực lượng đã chiến đấu vì nền độc lập của nước này. Ukraine cũng khẳng định không có ý xúc phạm phía Ba Lan.
Sau động thái của Warsaw, một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Ukraine tuyên bố sẽ trả lại các huân chương của Ba Lan mà họ từng được trao. Ngày 20/6, ông Zelensky cho biết ông đã gửi trả huân chương cho Tổng thống Nawrocki qua đường bưu điện, động thái khiến căng thẳng giữa Ukraine và đồng minh thân thiết tiếp tục nóng lên.
Theo Hãng tin AFP, Liên minh châu Âu (EU) thông báo sẽ giải ngân 3,2 tỉ euro (khoảng 3,7 tỉ USD) hỗ trợ ngân sách cho Ukraine vào giữa tháng 6 tới. Đây là khoản tiền đầu tiên nằm trong gói vay khổng lồ trị giá 90 tỉ euro đã được thông qua trước đó.
Thông tin này được Ủy viên kinh tế EU Valdis Dombrovskis công bố ngày 20-5 sau khi Brussels và Kiev đạt thỏa thuận về các điều kiện cho phần hỗ trợ tài chính vĩ mô (MFA) thuộc gói vay nói trên.
"Chúng tôi sẽ tiến hành đợt giải ngân MFA đầu tiên vào khoảng giữa tháng 6 với 3,2 tỉ euro", ông Dombrovskis nói, đồng thời cho biết điều kiện là Ukraine cần nhanh chóng phê chuẩn thỏa thuận liên quan để nhận tiền.
Theo EU, khoản vay 90 tỉ euro được thiết kế để bù đắp thâm hụt ngân sách của Ukraine sau nhiều tháng tranh cãi với Hungary - nước từng phủ quyết kế hoạch này.
Trong tổng gói vay, khoảng 60 tỉ euro sẽ được Ukraine sử dụng để mua vũ khí phục vụ cuộc chiến với Nga.
Phần còn lại dành cho tái thiết đất nước và hỗ trợ chính phủ Ukraine vận hành trong bối cảnh khủng hoảng cán cân thanh toán do chiến sự gây ra.
Ông Dombrovskis cho biết các khoản hỗ trợ tài chính sẽ đi kèm điều kiện Ukraine phải thực hiện một số cải cách như nâng cao hiệu quả chi tiêu công và điều chỉnh quy định chống trốn thuế theo tiêu chuẩn EU.
Brussels và Kiev hiện vẫn tiếp tục đàm phán về một số điều kiện kỹ thuật liên quan đến phần còn lại của khoản vay. Tuy nhiên, EU cho biết đợt giải ngân đầu tiên cho chi tiêu quân sự của Ukraine có thể sớm được thực hiện.
EU kỳ vọng gói vay này sẽ đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm nay và năm tới. Theo thỏa thuận, Kiev chỉ phải hoàn trả khoản tiền vay sau khi Điện Kremlin bồi thường cho các thiệt hại do chiến sự gây ra.
Từ lúc Karoline Leavitt, phát ngôn viên Nhà Trắng, nghỉ thai sản hôm 1/5, hai thành viên cấp cao trong nội các của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio luân phiên thay cô chủ trì họp báo tại Nhà Trắng.
Cựu thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spicer, người từng làm việc trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho rằng đây là thông điệp rất đáng chú ý, vì ông Vance và ông Rubio đều là ứng viên tiềm năng cho chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ năm 2028.
Theo Spicer, việc để ông Rubio và ông Vance thúc đẩy truyền thông quan tâm đến chương trình nghị sự của ông Trump là nước đi thông minh, bởi các cuộc họp báo sẽ là sân khấu để họ thể hiện năng lực bản thân.
"Ai cũng sẵn lòng tham gia thử sức, mà Tổng thống rõ ràng rất quan tâm đến màn thể hiện của từng người, cũng như việc giữ cho mọi thứ luôn thú vị", Spicer nói. "Hai người họ có cách tiếp cận và phong cách khác nhau, nhưng đều hài hước, thoải mái và nắm rất chắc các vấn đề".
Cựu thư ký báo chí cũng mô tả Phó tổng thống Vance là người có thái độ "gay gắt" với một số phóng viên khi chủ trì họp báo.
"Ông ấy như thể đang bẻ gãy tiền đề của câu hỏi", Spicer nói, đồng thời chỉ ra khả năng đi thẳng vào trọng tâm vấn đề một cách nhanh chóng của ông Vance.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Rubio thường thể hiện phong thái thư thả và có những đoạn độc thoại bày tỏ hy vọng của ông với tương lai nước Mỹ. Phát biểu của ông thỉnh thoảng đan xen những câu trích dẫn từ lời nhạc hip-hop từ thập niên 90.
Chủ đề câu hỏi dành cho hai quan chức cấp cao này trong các cuộc họp báo cũng khác nhau. Trong khi phóng viên xoáy sâu vào những tranh cãi liên quan đến "Quỹ Chống Vũ khí hóa" trị giá 1,8 tỷ USD của chính quyền Trump, ông Rubio lại dành phần lớn thời gian giải quyết các câu hỏi liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra với Iran.
Cựu phát ngôn viên Nhà Trắng cho rằng giới truyền thông Mỹ tỏ ra quyết liệt hơn với Phó tổng thống Mỹ, khi cử những nhà báo kỳ cựu nhất về chính trị đến tham dự những cuộc họp báo do ông Vance chủ trì.
Đài ABC News đã phân công Mary Bruce, trưởng đại diện tại Nhà Trắng, tới tham gia cuộc họp báo do Ngoại trưởng Rubio chủ trì. Đến cuộc họp báo do ông Vance chủ trì, đài này đã phái Jon Karl, trưởng đại diện tại thủ đô Washington đồng thời là một phóng viên kỳ cựu và sắc sảo, tới đặt câu hỏi cho Phó tổng thống.
Tương tự, CNN đã cử trưởng đại diện tại Nhà Trắng Kaitlan Collins đến đặt câu hỏi cho ông Vance, nhưng chỉ cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là Alayna Treene tới phiên họp của ông Rubio.
Spicer cho rằng Kaitlan Collins thường chỉ xuất hiện tại những cuộc họp báo quan trọng, nơi cô có thể "tạo điểm nhấn" thông qua những câu hỏi sắc bén với người chủ trì.
Spicer cho rằng dù có phong cách khác nhau, Phó tổng thống Mỹ và Ngoại trưởng Mỹ đều "xứng đáng nhận điểm A" với những gì họ đã thể hiện trong các cuộc họp báo thay thế vai trò của Leavitt.
Nhà Trắng hôm 20.4 thông báo Bộ trưởng Lao động Mỹ Lori Chavez-DeRemer sẽ rời nhiệm sở, sau thời gian vướng nhiều cáo buộc bê bối bao gồm cả những lời phàn nàn về cách bà đối xử với các nữ nhân viên trẻ tuổi, theo AFP.
Luật sư Nick Oberheiden của bà Chavez-DeRemer nói với NBC News rằng việc bà từ chức "không phải là kết quả của những hành vi sai trái về mặt pháp lý, mà là một quyết định cá nhân".
Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung xác nhận việc bà Chavez-DeRemer từ chức. "Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer sẽ rời chính quyền để nhận một vị trí trong khu vực tư nhân", ông Cheung cho biết trong một bài đăng trên X, đồng thời nói thêm rằng Thứ trưởng Keith Sonderling sẽ giữ chức quyền Bộ trưởng Lao động.
Viết trên X, bà Chavez-DeRemer cảm ơn ông Trump. "Dù nhiệm kỳ sắp kết thúc, điều đó không có nghĩa là tôi sẽ ngừng đấu tranh cho người lao động Mỹ. Tôi mong chờ những điều tốt đẹp mà tương lai mang đến khi tôi chuyển sang khu vực tư nhân", bà viết.
Nhiệm kỳ của bà Chavez-DeRemer trên cương vị Bộ trưởng Lao động đã bị ảnh hưởng bởi nhiều cáo buộc về hành vi sai trái, bao gồm cả cuộc điều tra về nghi vấn bà có theo đuổi mối quan hệ tình cảm với cấp dưới hay không và chồng bà bị vướng các cáo buộc tấn công tình dục.
Đầu tháng 3, hai trợ lý cấp cao của bà đã từ chức sau cuộc điều tra nghi vấn vi phạm về "gian lận đi lại", bằng cách sắp xếp các sự kiện chính thức cho bà Chavez-DeRemer như một cái cớ cho các chuyến đi cá nhân.
Vị Bộ trưởng Lao động cũng phải đối mặt với một khiếu nại nội bộ chính thức cáo buộc bà theo đuổi mối quan hệ không phù hợp với một cấp dưới, một thành viên trong đội bảo vệ của bà, người đã bị cho nghỉ phép vào tháng 1.
