Gần một tuần nay, trong căn nhà nhỏ ở phường Bắc An Phụ (Hải Phòng), anh Tiền thường lặng lẽ nhìn hai con thơ ngơ ngác trước bàn thờ mẹ. Chị Nguyễn Thị Mai, vợ anh, qua đời ở tuổi 32 sau hơn hai năm kiên cường chống chọi với hai căn bệnh ung thư.
Anh chị là mối tình đầu của nhau. Gần 20 năm gắn bó, từ những ngày bôn ba mưu sinh tại Nga đến khi trở về quê nhà lập nghiệp, tài sản quý giá nhất của họ là mái ấm nhỏ cùng hai con, bé trai 11 tuổi và bé gái 6 tuổi.
Tháng 5/2024, chị Mai phát hiện mắc ung thư hạch. Cú sốc bệnh tật khiến cuộc sống gia đình đảo lộn hoàn toàn. Bệnh viện trở thành ngôi nhà thứ hai của chị. Anh Tiền gác lại công việc, chuyển sang bán hàng trực tuyến để toàn tâm chăm sóc vợ. Khi đó, bác sĩ đánh giá chị đáp ứng điều trị tốt, tiên lượng khá tích cực.
Thế nhưng một năm sau, biến cố tiếp tục ập đến khi chị được chẩn đoán mắc thêm ung thư máu. “Bác sĩ nói thời gian không còn nhiều”, anh Tiền nghẹn giọng nhớ lại.
Sức khỏe chị Mai nhanh chóng suy kiệt, cơ thể gầy gò xơ xác. Khi mọi hy vọng dần khép lại, gia đình đành đưa chị về nhà hôm 13/6. Những ngày cuối đời, chị phải duy trì sự sống bằng bình oxy. Khi vợ vẫn còn chút tỉnh táo, anh Tiền run run nắm chặt tay chị, cúi xuống ôm vợ và trao nụ hôn cuối cùng.
Đó vốn là cử chỉ anh vẫn làm mỗi ngày để tiếp thêm động lực cho vợ chống chọi với những cơn đau. “Nhưng lần này, tôi cảm nhận sự chia xa đã rất gần. Tôi bất lực, không biết phải nói gì”, anh chia sẻ.
Trước lúc nhắm mắt, chị Mai dặn chồng đừng khóc, phải tiếp tục sống để chăm sóc, bảo vệ hai con. Còn anh ghé sát tai vợ, thì thầm những lời yêu thương đã gom góp suốt 20 năm. Ngày 14/6, chị rơi vào hôn mê sâu rồi trút hơi thở cuối cùng.
Anh Tiền cho biết cả gia đình và chị Mai đều đã chuẩn bị tinh thần cho sự ra đi này. Dẫu vậy, mất mát quá lớn vẫn là điều hai đứa trẻ khó lòng chấp nhận. Những ngày đầu, các con cứ nghĩ mẹ đang ngủ. “Tối nào trước khi đi ngủ, hai con cũng chỉ vào khoảng trống trên giường và nói đây là chỗ của mẹ”, anh kể.
Hiện cuộc sống của ba bố con vẫn còn nhiều xáo trộn sau biến cố. Dẫu vậy, mỗi lần nhìn di ảnh vợ, anh lại tự nhủ phải mạnh mẽ để thay chị đi tiếp chặng đường còn lại, chăm sóc và nuôi hai con khôn lớn.
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca mắc mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Tỷ suất mắc và tử vong lần lượt ở mức 150,8 và 99 trên 100.000 dân, cho thấy gánh nặng bệnh tật ngày càng lớn đối với hệ thống y tế cũng như toàn xã hội.
Theo dự báo về gánh nặng ung thư toàn cầu đăng trên tạp chí The Lancet, số ca ung thư tại Việt Nam có thể tăng 60-70% trong 25 năm tới. Các loại ung thư phổ biến gồm vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày. Một số bệnh như ung thư vú và đại trực tràng đang có xu hướng trẻ hóa, đặt ra thách thức lớn trong tầm soát, chẩn đoán sớm và điều trị.
Tỷ lệ tử vong do ung thư tại Việt Nam vẫn ở mức cao, chủ yếu do phần lớn bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm cơ hội điều trị hiệu quả. Bên cạnh đó, nhiều loại ung thư phổ biến ở người Việt như gan và phổi vốn có tiên lượng xấu, càng làm gia tăng nguy cơ tử vong.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết đi bộ là thói quen tốt cho tim mạch và xương khớp. Tuy nhiên, để “đánh bay” mỡ thừa, chỉ đi bộ thôi đôi khi chưa đủ. Nếu bạn vận động đều đặn nhưng cân nặng vẫn chưa cải thiện, rất có thể đang vướng phải 4 “nút thắt” phổ biến sau đây:
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Đi bộ trong 1 giờ thường chỉ tiêu hao khoảng 200 - 300 calo, tương đương một bát cơm hoặc một chiếc bánh ngọt nhỏ. Tuy vậy, nhiều người lại có tâm lý “đã tập rồi nên được phép ăn bù”, khiến nỗ lực giảm cân bị triệt tiêu.
Vì thế, hãy chú ý đến chỉ số đường huyết của thực phẩm. Ưu tiên các loại tinh bột hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh sẽ giúp giữ mức insulin ổn định, hạn chế tích mỡ và thúc đẩy cơ thể đốt cháy mỡ thừa thay vì đường.
Đi bộ thong thả như dạo mát rất tốt cho tinh thần, nhưng để giảm cân, cơ thể cần đạt đến “vùng nhịp tim đốt mỡ”. Việc duy trì một tốc độ đều đặn ngày này qua ngày khác dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thích nghi”, từ đó tiêu hao ít năng lượng hơn.
Giải pháp là tăng cường độ bằng cách đi bộ nhanh hoặc áp dụng kiểu đi bộ ngắt quãng (3 phút nhanh – 2 phút chậm). Khi bạn thấy hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện (không thể hát), đó là lúc cơ thể đang ở trong vùng đốt mỡ hiệu quả.
Càng lớn tuổi, khối lượng cơ bắp có xu hướng suy giảm tự nhiên, kéo theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) cũng chậm lại. Trong khi đó, đi bộ đơn thuần không giúp xây dựng cơ bắp đáng kể. Nhiều người mắc sai lầm khi chỉ tập cardio, bao gồm đi bộ, mà bỏ qua các bài tập tăng sức mạnh.
Vì vậy, bạn nên kết hợp thêm các bài tập kháng lực nhẹ hoặc tập trung vào nhóm cơ lõi và đôi chân. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn, ngay cả khi đang nghỉ ngơi.
Cân nặng không đơn thuần là phép tính “calo nạp vào - calo tiêu hao”, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ nội tiết tố. Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol, khiến cơ thể dễ tích mỡ, đặc biệt ở vùng bụng, đồng thời giữ nước. Để đốt mỡ hiệu quả, mỗi buổi đi bộ nên kéo dài ít nhất 30 - 45 phút, bởi trong 15 - 20 phút đầu, cơ thể chủ yếu sử dụng nguồn đường dự trữ trước khi chuyển sang đốt mỡ.
Bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo không nên quá phụ thuộc vào con số trên cân. Thay vào đó, hãy theo dõi số đo vòng bụng, vì có những trường hợp mỡ giảm nhưng cơ tăng, khiến cân nặng không thay đổi nhưng cơ thể vẫn săn chắc hơn. Đồng thời, cần lắng nghe cơ thể; nếu gặp vấn đề về tuần hoàn chi dưới, nên chọn giày êm và tránh đứng yên quá lâu ngay sau khi đi bộ.
Quả lựu rất tốt cho sức khỏe, giàu chất xơ, kali, canxi, vitamin C, giúp đẹp da, giữ dáng. Trong lựu có nhiều vitamin và acid citric, acid malie giúp tăng ham muốn, tăng cường sinh lý phái mạnh. Do đó, lựu không gây vô sinh như lời đồn, thậm chí tốt cho nam giới. Nữ giới có thể ăn lựu để tăng đề kháng, giải nhiệt.
Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng, do lựu chứa nhiều đường. Hạn chế tối đa các loại nước ép đóng hộp sẵn vì chúng thường bị pha trộn nhiều đường hóa học và chất bảo quản.
Ngoài lựu, nam giới có thể bổ sung thêm thực phẩm khác như hàu, tôm, cua, cá trích, cá hồi. Các loại rau như dưa vàng, cải xanh, dưa hấu, rau chân vịt, giá đỗ, nước ép trái cây, hạt hạnh nhân, óc chó, đỗ đen, ngũ cốc...
Nguyên nhân vô sinh nam giới có thể do di truyền, tiếp xúc hóa chất, làm việc trong môi trường nhiệt độ cao, thói quen sinh hoạt không lành mạnh, mắc bệnh nam khoa. Hiện chưa có nghiên cứu nào chỉ ra ăn thực phẩm, hoa quả gây vô sinh hay yếu sinh lý hoàn toàn.
Tuy nhiên, nam giới cần duy trì thói quen sinh hoạt khoa học, kiêng rượu bia, không hút thuốc lá, không sử dụng chất kích thích. Không thức khuya, ngủ đủ 7-8 tiếng/ngày. Nên giải tỏa áp lực, căng thẳng, stress (nếu có). Tập thể dục đều đặn, tốt nhất khoảng 4 buổi/tuần, mỗi buổi khoảng 30 phút.
Các cặp đôi nên dành thời gian để lắng nghe, chia sẻ với nhau để mối quan hệ gắn kết, tình cảm hơn. Khi có vấn đề sức khỏe tình dục hoặc nghi ngờ có vấn đề sức khỏe, nam giới cần đi khám để được tư vấn và điều trị sớm.
Làn da có thể phản ánh tình trạng bên trong cơ thể, bao gồm sức khỏe của gan. Nếu da thay đổi bất thường mà không rõ nguyên nhân, đó có thể là dấu hiệu liên quan đến gan, đặc biệt khi tình trạng này xuất hiện nhanh hoặc kéo dài.
Gan đóng vai trò quan trọng trong việc thải độc, chuyển hóa dinh dưỡng và duy trì cân bằng nội môi. Khi chức năng của cơ quan này suy giảm, nhiều thay đổi có thể xuất hiện trên da. Những biểu hiện này không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh gan nghiêm trọng, nhưng nếu kéo dài hoặc nặng lên, người bệnh nên đi khám. Phát hiện sớm, kết hợp chế độ ăn lành mạnh, tập luyện đều đặn và hạn chế rượu bia có thể giúp bảo vệ gan hiệu quả. Dưới đây là 5 thay đổi trên da mà mọi người cần đặc biệt lưu ý.
Một trong những dấu hiệu điển hình là vàng da, xảy ra khi da và mắt chuyển sang màu vàng. Khi gan không thể xử lý hiệu quả, bilirubin tích tụ trong máu và lắng đọng ở các mô, ban đầu là da rồi đến mắt. Tình trạng này không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ rệt. Dưới ánh sáng tự nhiên, nhiều người bệnh chỉ nhận thấy da có ánh vàng nhạt thay vì màu vàng đậm. Tuy nhiên, dù mức độ da vàng nhẹ cũng cần được kiểm tra sớm.
Ngứa kéo dài không kèm phát ban
Người mắc bệnh gan có thể cảm thấy châm chích, như có gì đó bò dưới da. Thuốc kháng histamine thường không hiệu quả, kem dưỡng ẩm cũng ít cải thiện trong trường hợp này và không có phát ban rõ ràng. Nguyên nhân là do dòng chảy mật bị chậm, khiến muối mật tích tụ dưới da gây ngứa. Triệu chứng ngứa da có xu hướng nặng hơn vào ban đêm và có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Các mạch máu đỏ giống hình mạng nhện
Một dấu hiệu khác là sự xuất hiện của các mạch máu nhỏ hình mạng nhện, thường thấy ở cổ, mặt hoặc ngực, đặc biệt ở những người mắc bệnh gan mạn tính.
Mặc dù một vài tổn thương có thể không đáng lo, nhưng nếu xuất hiện nhiều, đặc biệt ở người trưởng thành, bác sĩ thường sẽ kiểm tra chức năng gan vì rối loạn nội tiết do bệnh gan có thể ảnh hưởng đến hoạt động của mạch máu.
Da sẫm màu ở các nếp gấp
Nhiều người cho rằng vùng da sẫm màu dần ở cổ, bẹn hoặc nách là do cháy nắng hoặc ma sát. Tuy nhiên, nếu sắc tố xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển nhanh, nên khám da liễu để kiểm tra kỹ hơn.
Các rối loạn chuyển hóa và bệnh lý liên quan đến gan có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành sắc tố, dẫn đến sạm da kéo dài, thường không đáp ứng với các loại kem thông thường.
Vết thương lâu lành, dễ bầm tím
Việc gan giảm sản xuất các protein đông máu có thể khiến những vết cắt nhỏ chảy máu lâu hơn hoặc va chạm nhẹ cũng để lại vết bầm lớn.
Nhiều người mắc bệnh gan xuất hiện các mảng bầm tím mà không rõ nguyên nhân. Theo bác sĩ, đây thường là dấu hiệu rối loạn đông máu chứ không chỉ là vấn đề ngoài da. Dù đôi khi các biểu hiện này có thể do nắng hoặc da khô, nhưng cũng có thể là tín hiệu cảnh báo từ gan, vì vậy nên kiểm tra sớm để đảm bảo an toàn.
