Pon Doikam phát hiện những cục máu dính trên khăn giấy khi xì mũi sau nhiều giờ bán dừa trong bầu không khí bị ô nhiễm ở Chiang Mai. “Cảm giác như mắc kẹt trong khói”, người bán dừa 36 tuổi nói.
Tình trạng đốt nương rẫy theo mùa, cháy rừng và các kiểu thời tiết đặc thù tạo nên “mùa ô nhiễm” hàng năm. Một số khu vực ở miền bắc Thái Lan xuất hiện hiện tượng sương mù dày đặc – điều người dân địa phương cho rằng “chưa từng có”. “Tôi sống ở Chiang Mai từ khi còn nhỏ, và đây là tình trạng tồi tệ nhất từ trước đến nay,” Pon nói. “Nhưng tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải ra đường kiếm sống hàng ngày”.
Trong tuần đầu tiên của tháng 4, Chiang Mai, thành phố lớn thứ hai của Thái Lan, thường xuyên đứng đầu danh sách những thành phố lớn ô nhiễm nhất thế giới trên chuyên trang IQAir.
Tại thị trấn Pai, nơi nổi tiếng với thiên nhiên xanh, nồng độ bụi mịn PM2.5 có thời điểm vượt 900 microgram/m3, gấp 60 lần mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Địa hình đồi núi cũng khiến khói bụi khó thoát ra ngoài và gây khó khăn cho việc tiếp cận các điểm cháy rừng.
AFP ghi nhận nhiều đám cháy rừng bùng phát trên sườn đồi và dọc các con đường giữa Pai và Chiang Mai. Các lính cứu hỏa tình nguyện như anh Maitree Nuanja đang nỗ lực làm việc với nguồn lực hạn chế, chủ yếu dựa vào đồ quyên góp như nước uống và khẩu trang.
Theo lời Maitree Nuanja, trung tâm kiểm soát cháy rừng chỉ cung cấp 20 lít nhiên liệu và cho mượn máy thổi lá. Khi mùa cháy rừng kết thúc họ phải trả lại. “Trời tối và mờ mịt đến mức không ai có thể nhìn thấy gì, tình trạng này đã kéo dài quá lâu”, Maitree nói. Anh cũng lo sợ ngôi nhà cạnh rừng của mình bị cháy lan và các vấn đề về sức khỏe của bản thân.
Hôm 1/4, một lính cứu hỏa tình nguyện đã tử vong. Giới chức địa phương cho biết nạn nhân nghi bị kiệt sức do nắng nóng và các bệnh lý nền.
Để bảo vệ nhóm người dễ tổn thương như có bệnh nền, người già và trẻ em, chính quyền Chiang Mai lắp đặt hàng trăm “phòng không bụi”, trang bị máy lọc không khí và hệ thống áp suất dương để ngăn không khí ô nhiễm.
Bà Watwilai Chaiwan, 82 tuổi, một y tá nghỉ hưu trong viện dưỡng lão ở Chiang Mai, cho biết ô nhiễm khiến bà sợ ra ngoài vì hay bị chóng mặt và đau nửa đầu. “Đây là vấn đề với người già. Bạn phải đeo khẩu trang toàn thời gian khi hít thở bầu không khí này”, bà nói.
Một số quận ở Chiang Mai đã ban bố tình trạng thảm họa để đẩy nhanh hỗ trợ tài chính.
Ô nhiễm cũng khiến khách du lịch rời bỏ Chiang Mai. Anh Chakkrawat Wichitchaisilp, một tài xế xe tuk-tuk, cho biết đường phố vắng lặng lạ thường so với sự nhộn nhịp của tháng 3 và tháng 4 hàng năm.
Từ một điểm quan sát nhìn ra Chiang Mai, thành phố gần như bị che khuất hoàn toàn, chỉ còn những đường nét mờ ảo của các ngọn đồi hiện ra qua lớp sương mù và mặt trời màu cam nhạt treo lơ lửng trên bầu trời. Martin Astill, 57 tuổi, một du khách Anh, nói: “Tôi đã chụp ảnh từ chính vị trí này và bầu trời khi đó xanh trong vắt thật tuyệt đẹp”.
Như Dân trí đã thông tin, sáng 22/6 tại khu vực quán hải sản P.T. (phường Xuân Hoà, Phú Thọ), do tranh chấp chỗ ngồi bán hàng, bà Nguyễn Thị Q. (SN 1963, bán rau) và mẹ con chị Nguyễn Thị Th. (chủ quầy hải sản) xảy ra xô xát.
Chị Th. và mẹ dùng vòi cao áp xịt nước khiến bà Q. bị thương tích ở 2 mắt, tay phải.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, anh L. - con trai bà Q. - cho biết, mẹ anh đang được bác sĩ thăm khám, theo dõi sức khoẻ tại một bệnh viện ở Hà Nội.
"Đêm qua, mẹ tôi hoảng loạn, sốc, ngủ chập chờn. Nước trong mắt vẫn chảy ra, đau nhức và sưng tấy. Sáng 23/6, các bác sĩ sẽ thăm khám thêm", anh bày tỏ.
Thời điểm xảy ra sự việc, anh L. đang làm công nhân xây dựng gần nhà. Nghe tin báo, người đàn ông vội vã chạy về. Tại hiện trường, anh nhìn thấy máu liên tục chảy ra từ hai mắt của mẹ.
"Không biết diễn biến trước đó như thế nào, tôi lập tức đưa mẹ đi bệnh viện càng sớm càng tốt", anh nói.
Sau khi sự việc xảy ra, người thân của chị Th. đã đến bệnh viện thăm hỏi.
L. mong muốn cơ quan chức năng điều tra, làm rõ sự việc. Trước mắt, gia đình đang tập trung lo cho sức khoẻ của bà Q.
Được biết, bà Q. có 3 người con. Bà thường thu hoạch rau tại vườn, ngồi bán ở khu vực đối diện cửa hàng hải sản P.T. kiếm thêm thu nhập.
Trước đó, chị D. (nhân chứng, trú tại phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ) cho biết, người phụ nữ bị xịt nước là tiểu thương thường mang rau từ nơi khác đến bán tại khu vực chợ.
Sáng 22/6, bà chọn vị trí ngồi ở phía đối diện cửa hàng hải sản. Khu vực này từ trước đến nay vẫn có người họp chợ, bán rau bình thường vào buổi sáng.
Giữa người bán rau và chủ cửa hàng hải sản xảy ra mâu thuẫn. Chủ cửa hàng lấy chiếc máy xịt nước dùng để rửa hải sản, xịt thẳng vào mặt nạn nhân.
"Dù xuất phát từ bất kỳ mâu thuẫn nào, việc sử dụng vòi xịt áp lực cao xịt thẳng vào mặt người khác là hành động quá nguy hiểm. Nhìn người ta bị thương như thế ai cũng sợ. Cùng cảnh buôn bán mà hành động như vậy là không nên", chị D. chia sẻ.
2Hạt bạch đậu khấu là một loại gia vị thơm nồng từ họ gừng, có vị ấm, cay, ngọt nhẹ, dùng làm gia vị cho món mặn, ngọt, trà, cà phê và có nhiều công dụng y học như hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, làm ấm dạ dày, cải thiện hơi thở, chống viêm nhiễm, và lợi tiểu, giúp hạ huyết áp. Có 2 loại phổ biến: bạch đậu khấu xanh (thơm hơn, dùng cho món ngọt) và bạch đậu khấu đen (hương mạnh hơn, dùng cho món mặn).
Cây bạch đậu khấu (hay còn được gọi là bạch khấu xác, xác khấu, đới xác khấu) có tên khoa học là Amomum Repens Sonner – thuộc họ Zingiberaceae. Là loài thảo dược mọc hoang trong tự nhiên, bạch đậu khấu trồng nhiều ở một số nước như Việt Nam, Thái Lan, Lào,...
Quả bạch đậu khấu có hình cầu và vỏ nhăn, còn được gọi là khấu mễ (khấu nhân), chứa từ 20-30 hạt, mùi thơm vị cay.
Ở Việt Nam, cây mọc ở vùng núi cao, khí hậu mát mẻ như Lào Cai, Cao Bằng,... Loài cây này cao khoảng 2-3m, sống lâu năm. Rễ mọc bò, lá mọc thành 2 dãy. Cụm hoa mọc thành bông, hoa màu trắng.
Đây là loại cây là nhiều bộ phận như hoa và quả bạch đậu khấu đều được sử dụng làm dược liệu. Trong đó, quả được thu hái ở những cây có tuổi đời ít nhất 3 năm tuổi trở lên ở giai đoạn chuyển từ màu xanh sang màu vàng, thời điểm thu hái thích hợp là mùa thu. Sau khi thu hái đem phơi khô trong bóng râm và bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.
Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu là một trong những loại gia vị lâu đời nhất thế giới và là loại gia vị đắt thứ 3 sau nghệ tây và vani. Một kg gia vị có thể bán lẻ với giá 90 USD (khoảng hơn 2 triệu đồng).
Loại gia vị này đắt như vậy là vì nó cần được thu hoạch bằng tay. Đó là một quá trình rất tốn công sức. Mỗi quả bạch đậu khấu xanh phải được hái khi chín khoảng 70%, vì vậy cần có thời gian và sự chăm sóc tỉ mỉ để thu hoạch được loại gia vị này.
Cây bạch đậu khấu không chỉ được sử dụng trong lĩnh vực ẩm thực, hạt bạch đậu khấu còn có nhiều lợi ích sức khỏe như:
Giảm đau họng
Muốn giảm đau họng bằng loại hạt này bạn chỉ cần đun nước sôi với hạt bạch đậu khấu và uống nước này vào mỗi buổi sáng. Đây chính là bí quyết điều trị đau họng an toàn và hiệu quả mà bạn nên áp dụng.
Điều trị táo bón
Hạt bạch đậu khấu thường được dân gian sử dụng để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau. Loại hạt này rất giàu chất xơ và tốt cho điều trị một số bệnh về dạ dày như táo bón.
Giảm nấc cụt
Cách khắc phục rất đơn giản, chỉ cần pha hạt bạch đậu khấu với một cốc nước ấm và cho trẻ uống. Đây là một phương pháp dân gian vô cùng hiệu quả mà mọi người có thể áp dụng.
Giúp điều trị một số bệnh nhiễm trùng dạ dày
Hạt bạch đậu khấu có chứa một số chất kháng khuẩn và chống vi trùng được cho là có hiệu quả trong việc điều trị nhiễm trùng dạ dày.
Hạt bạch đậu khấu có chứa một số đặc tính giúp làm dịu dạ dày và giảm cảm giác buồn nôn không mong muốn.
Chống lại hơi thở có mùi hôi
Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao hạt bạch đậu khấu lại được sử dụng rộng rãi làm nguyên liệu của kẹo cao su? Đó là bởi vì loại hạt này có mùi thơm ngát giúp đánh bay hơi thở có mùi hôi một cách hiệu quả. Chỉ cần nhai hạt bạch đậu khấu trong miệng thì hơi thở của bạn sẽ trở nên thơm tho một cách tự nhiên.
Bức ảnh được chụp năm 2007 trong một buổi chụp hình từ thiện của câu lạc bộ FC Barcelona. Nhiếp ảnh gia Joan Monfort cho biết đây là hoạt động thường niên do UNICEF và nhật báo thể thao Diario Sport tổ chức. Các gia đình có con nhỏ tham gia bốc thăm để được chụp ảnh cùng cầu thủ Barcelona tại sân Camp Nou.
Gia đình Yamal, sống tại khu Rocafonda, thành phố Mataró, là một trong những hộ may mắn trúng giải. Khi đó, Messi là một cầu thủ trẻ triển vọng, chưa phải ngôi sao lớn như Ronaldinho, Deco hay Samuel Eto'o.
Nhiếp ảnh gia cho biết ông không ngờ em bé trong ảnh là Yamal cho đến khi một đồng nghiệp báo tin hồi năm 2024. Khi đó, cha của Yamal là Mounir Nasraoui đã đăng lại bức ảnh lên mạng xã hội. "Các phóng viên tại phòng Thể thao của Diario Sport cũng bất ngờ trước thông tin này", ông Monfort kể.
Khi World Cup 2026 diễn ra, bức ảnh một lần nữa được chia sẻ rộng rãi. Nhiều người dùng mạng xã hội nhận định đây là một sự trùng hợp thú vị khi hai người trong ảnh có thể đối đầu nhau trên sân cỏ.
Có người ví von Messi đã "truyền lại tài năng" cho Yamal ngay từ khi cậu còn nằm trong chậu tắm. Diễn viên hài Trevor Noah cũng nhắc đến khoảnh khắc này trong một buổi bình luận World Cup. "Không thể tin đây là sự thật. Hãy tưởng tượng khoảnh khắc này. Hai người cùng thi đấu tại một kỳ World Cup và cậu bé năm nào giờ là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất giải", Noah nói.
Hiện tại, Tây Ban Nha đã giành quyền vào chung kết sau chiến thắng 2-0 trước Pháp. Argentina cũng góp mặt ở bán kết và chuẩn bị đối đầu tuyển Anh. Nếu Argentina chiến thắng, Messi sẽ có cơ hội đối đầu Yamal trong trận đấu giành cúp vàng.
Yamal được xem là chân sút kế thừa Messi tại Barcelona. Tiền đạo 19 tuổi trưởng thành từ lò đào tạo La Masia. Anh chơi cùng vị trí tiền đạo cánh và liên tục được so sánh với cầu thủ người Argentina nhờ khả năng rê bóng. Tiền vệ Gavi nhận xét: "Sau Lionel Messi, cậu ấy là cầu thủ xuất sắc nhất của chúng tôi".
