Hãng AP ngày 5.6 dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi đàm phán trực tiếp, trong một bức thư công khai gửi đến Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Bức thư là thông điệp công khai đầu tiên mà ông Zelensky viết trực tiếp cho ông Putin kể từ khi xung đột nổ ra vào năm 2022.
Ông Zelensky thừa nhận sự thay đổi trong ưu tiên của Mỹ, nói rằng sẽ là sai lầm nếu chỉ chờ đợi chính quyền Tổng thống Donald Trump quay lại tập trung vào việc chấm dứt chiến sự Ukraine, trong khi vẫn đang dồn toàn lực vào cuộc chiến với Iran.
“Tôi đề xuất một cuộc gặp”, ông Zelensky viết và đề xuất gặp nhau tại một nước thứ ba như Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc các nước Ả Rập.
“Chính các nhà lãnh đạo là người giải quyết các vấn đề then chốt. Điều đó luôn đúng và sẽ luôn đúng. Tôi đề xuất ấn định một ngày cụ thể cho cuộc họp như vậy”, theo bức thư.
Ông Zelensky nói rằng tình báo Ukraine nhận định Nga đang cân nhắc kế hoạch kéo dài chiến sự đến năm 2027 hoặc 2028, đồng thời ngày càng dựa vào các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo để đạt được những gì mà chiến dịch trên bộ của họ đã không thể thực hiện được.
Ngoài ra, ông Zelensky cáo buộc Nga tìm cách lôi kéo Belarus sâu hơn vào cuộc xung đột và cố gắng gây bất ổn tình hình xung quanh Transnistria, khu vực ly khai của Moldova được Nga hậu thuẫn.
Nhà lãnh đạo Ukraine lập luận rằng Nga ngày càng phải gánh chịu những tổn thất của cuộc chiến, chỉ ra các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) sâu bên trong lãnh thổ Nga, căng thẳng kinh tế, thiếu nhiên liệu, giá cả tăng cao và sự cần thiết phải huy động quân sự nhiều hơn nữa.
Ông cho biết Ukraine sẵn sàng thực hiện lệnh ngừng bắn toàn diện trong suốt thời gian đàm phán và đề xuất trao đổi tù binh toàn diện như một bước đầu tiên hướng tới chấm dứt xung đột.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Putin vẫn chưa xem bức thư và nhắc lại tuyên bố của mình rằng ông Zelensky có thể đến Moscow nếu muốn đàm phán.
Về phía Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng “sẽ thật tuyệt” nếu ông Putin và ông Zelensky gặp nhau. “Họ nên hoàn thành việc đó”, ông Trump phát biểu.
Theo Reuters dẫn thông báo từ Bộ Quốc phòng Israel ngày 3.5, quyết định được Ủy ban mua sắm cấp bộ thông qua, là bước đi đầu tiên trong kế hoạch hiện đại hóa quân đội trị giá khoảng 350 tỉ shekel (119 tỉ USD), nhằm củng cố năng lực quốc phòng và "tăng cường khả năng sẵn sàng trước một thập niên đầy thách thức về an ninh".
Theo thỏa thuận, Israel sẽ mua phi đội F-35 thứ tư và phi đội F-15IA thứ hai. Trước đó, Boeing đã giành hợp đồng trị giá 8,6 tỉ USD hồi tháng 12.2025, bao gồm 25 máy bay F-15IA và thêm 25 chiếc tùy chọn khác.
Giới chức Israel cho biết các phi đội mới sẽ đóng vai trò nền tảng cho phát triển lực lượng dài hạn, giúp đối phó các mối đe dọa trong khu vực và duy trì ưu thế trên không chiến lược.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhấn mạnh phần lớn ngân sách quốc phòng mở rộng sẽ được dành cho sản xuất vũ khí trong nước, đồng thời cho biết Tel Aviv đang hướng tới phát triển các dòng máy bay "mang tính đột phá". "Israel phải luôn mạnh hơn nhiều so với kẻ thù của mình, và những máy bay này sẽ củng cố ưu thế vượt trội trên không", ông nói.
Quan chức quốc phòng cấp cao Israel Amir Baram cho rằng ngoài các nhu cầu cấp thiết trong thời chiến, Israel cần hành động ngay để bảo đảm ưu thế quân sự của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong thập niên tới. Ông cũng nhấn mạnh cuộc xung đột gần đây với Iran đã cho thấy vai trò then chốt của không quân và tầm quan trọng của quan hệ chiến lược Mỹ - Israel.
Ông Baram cho biết bước tiếp theo sẽ là tiến hành hoàn tất các thỏa thuận với chính phủ Mỹ và các đối tác quân sự.
Ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cũng cho rằng các chiến dịch quân sự thời gian qua đã khẳng định vai trò quyết định của không quân trong bảo vệ an ninh quốc gia. "Những bài học từ chiến dịch buộc chúng ta phải tiếp tục tăng cường năng lực để duy trì ưu thế trên không trong nhiều thập kỷ tới", ông nói.
Theo ông Katz, các máy bay mới sẽ mang lại bước tiến công nghệ đáng kể, bao gồm tích hợp khả năng bay tự hành và các hệ thống phòng thủ thế hệ mới, qua đó củng cố ưu thế quân sự của Israel.
Israel gần đây đã tiến hành các chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu liên quan đến Iran, cũng như lực lượng Hamas ở Gaza và Hezbollah tại Liban.
"Tôi không cho rằng tất cả đều sai, vẫn có những điều đã diễn ra đúng", Phó tổng thống JD Vance trả lời phỏng vấn Fox News ngày 13/4, đề cập cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan, cuối tuần trước. "Chúng tôi đạt được nhiều tiến triển, làm rõ thêm nhiều vấn đề".
Theo ông Vance, phía Mỹ nêu rõ những điều khoản nào là bắt buộc để Tổng thống Donald Trump cảm thấy đây là một thỏa thuận tốt, như Mỹ kiểm soát lượng uranium đã làm giàu của Iran và thiết lập cơ chế để xác thực Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Washington cũng liệt kê các điều khoản có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
"Chúng tôi có những cuộc trao đổi khá tích cực. Tôi nghĩ đây có thể là lần đầu tiên trong lịch sử mà Mỹ và Iran gặp nhau ở cấp độ cao như vậy", ông Vance tiếp tục, thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận.
"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".
Ông Vance nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.
Mỹ và Iran ngày 11/4 có cuộc đàm phán tại Islamabad kéo dài khoảng 21 giờ. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.
Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết cuộc đàm phán Mỹ - Iran ở Pakistan không có đột phá, nhưng nỗ lực đối thoại vẫn được duy trì.
Tổng thống Trump ngày 13/4 cho biết phía Iran "đã gọi điện sáng nay" cho ông và "bày tỏ mong muốn đạt một thỏa thuận". Tehran chưa bình luận về thông tin này.
Vào khoảng 7h50 sáng 28-5 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: "Truyền thông Mỹ dẫn thông tin từ các quan chức giấu tên cho biết quân đội Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái được phóng từ Iran và tấn công một trung tâm điều khiển tại thành phố cảng Bandar Abbas".
Theo Đài CNN và báo New York Times, cuộc tấn công tại Bandar Abbas đã ngăn chặn việc Iran phóng chiếc drone thứ năm.
"Lực lượng Mỹ đã tấn công một trạm điều khiển mặt đất của Iran tại thành phố cảng Bandar Abbas, nơi được cho là đang chuẩn bị phóng chiếc drone thứ năm. Các quan chức Mỹ nói những hành động này có chừng mực, hoàn toàn nhằm mục đích phòng vệ và vẫn duy trì lệnh ngừng bắn" - CNN tường thuật.
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin 3 tiếng nổ đã vang lên ở phía đông thành phố cảng Bandar Abbas của nước này vào khoảng 1h30 sáng 28-5 theo giờ địa phương.
Họ tường thuật các hệ thống phòng không đã được kích hoạt trong vài phút và giới chức đang xác minh nguồn gốc của các tiếng nổ đó.
Động thái mới nhất diễn ra sau các cuộc tấn công mà quân đội Mỹ mô tả là hành động "tự vệ", nhằm vào các địa điểm đặt tên lửa và tàu rải thủy lôi của Iran trong đêm từ 25 tới 26-5.
Ngày 28-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông vẫn chưa hài lòng với các đề xuất của Iran nhằm đạt được thỏa thuận, sau khi truyền hình nhà nước Iran công bố những chi tiết mà họ khẳng định là dự thảo thỏa thuận giữa hai bên, theo Hãng tin AFP.
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng ông không vội vàng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, dù cuối tuần qua ông từng nói rằng sắp đạt thỏa thuận.
"Iran rất quyết tâm, họ muốn đạt được thỏa thuận. Cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng, nhưng rồi sẽ hài lòng thôi" - ông Trump nói.
"Hoặc là như vậy, hoặc chúng tôi sẽ phải hoàn tất công việc" - ông chủ Nhà Trắng nói thêm, ám chỉ khả năng nối lại các hoạt động quân sự mà Mỹ và Israel phát động ngày 28-2 và tạm dừng hồi tháng 4.
Ông Trump nhận định thêm phía Iran đang "đàm phán trong tình thế gần như cạn kiệt mọi lựa chọn".
Trước đó cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran cho biết dự thảo bản ghi nhớ (MOU) với Washington bao gồm cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, khôi phục hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz và rút lực lượng Mỹ khỏi vùng Vịnh.
Tuy nhiên Nhà Trắng gọi thông tin trên là "hoàn toàn bịa đặt".
