Thảo Nguyên sinh năm 1987 tại Cần Thơ, là nữ kỳ thủ số một Việt Nam trên FIDE, trong phần lớn thời gian 10 năm qua. Cô từng đứng thứ 50 nữ thế giới năm 2012 và đạt Elo cao nhất sự nghiệp 2.426 đầu năm 2013.
Gần đây, do quy trình tuyển chọn và đăng ký VĐV dự Olympiad cờ vua 2026 quá gấp và thiếu nhất quán, cô cùng kỳ thủ số hai Lương Phương Hạnh bị loại. Đây là giải đồng đội lớn nhất thế giới do Liên đoàn Cờ vua Thế giới FIDE tổ chức hai năm một lần, năm nay diễn ra từ ngày 15/9 đến 27/9 tại Samarkand với khoảng 200 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự.
– Hồi tuần trước, Trường Sơn xác nhận dừng thi đấu cờ tiêu chuẩn cho đội tuyển Việt Nam sau hơn 20 năm gắn bó. Một trong những lý do là ít cơ hội thi đấu quốc tế dẫn đến phong độ không tốt. Theo chị, một năm, các kỳ thủ hàng đầu Việt Nam cần thi đấu bao nhiêu giải để duy trì trình độ và Elo?
– Không có con số cố định. Tuy nhiên, các VĐV trong giai đoạn phát triển mạnh thường chơi nhiều giải, trung bình khoảng 8-10 giải mỗi năm với nam và 6-8 giải với nữ. Việc thi đấu ít hay nhiều còn phụ thuộc vào chất lượng giải tham gia. Nếu giải có chất lượng cao thì số lượng giải ít hơn cũng không phải vấn đề, bởi chất lượng đối thủ và quá trình chuẩn bị sâu có thể bù đắp.
– Khi chuẩn bị cho một giải quốc tế, kỳ thủ thường phải tự lo những phần nào? Khoản nào tạo áp lực lớn nhất?
– Đối với các giải cá nhân, VĐV thường phải tự lo toàn bộ hoặc có thể nhận thêm hỗ trợ từ địa phương. Chiếm phần lớn chi phí là vé máy bay, ăn ở tại giải và các thủ tục giấy tờ. Lệ phí với các Đại kiện tướng nam (GM), Đại kiện tướng nữ (WGM) thường được ban tổ chức miễn.
Chi phí tập luyện ít hơn, chủ yếu là máy tính, phần mềm và sách hỗ trợ. Nếu tự tập thì không phát sinh nhiều chi phí huấn luyện, nhưng khi thuê chuyên gia giỏi thì khoản này có thể tương đương chi phí thi đấu.
– Trung bình một giải quốc tế tiêu tốn bao nhiêu tiền? Nếu thi đấu đầy đủ theo nhu cầu chuyên môn, một kỳ thủ cần chi khoảng bao nhiêu mỗi năm?
– Với tôi, một giải quốc tế thường tốn khoảng 1.000-3.000 USD, tùy chất lượng giải và địa điểm tổ chức. Do có thể thi đấu ở các giải khu vực châu Á với Elo trung bình thấp hơn nên chi phí của tôi thấp hơn một số kỳ thủ khác. Nếu chỉ tính chi phí thi đấu trung bình cho khoảng sáu giải mỗi năm, tôi nghĩ cần khoảng 10.000-12.000 USD.
– Hiện nay những giải nào được nhà nước hỗ trợ kinh phí? Mức hỗ trợ giữa các giải quốc tế khác nhau ra sao?
– Theo số liệu của tôi, trong 10 năm qua chỉ có ba kỳ SEA Games và một kỳ Asiad được bộ môn chi trả toàn bộ theo quy định của Nhà nước, bao gồm chi phí đi lại, ăn ở và sinh hoạt.
Với các kỳ Olympiad trước đây, bộ môn có thể hỗ trợ tiền tiêu vặt, trong khi ăn ở được ban tổ chức đài thọ và chi phí đi lại do nhà tài trợ (HDBank) hỗ trợ. Những giải còn lại, bất kể là đồng đội hay cá nhân như vô địch châu Á, World Cup của FIDE hay vô địch cờ nhanh, cờ chớp thế giới, tôi đều phải huy động từ địa phương hoặc tự túc.
– Tức là mức hỗ trợ chỉ đủ một phần và kỳ thủ phải tự bù thêm?
– Nếu địa phương không hỗ trợ hoặc chỉ hỗ trợ một phần thì VĐV phải tự bù phần còn thiếu. Trong nhiều trường hợp, nếu muốn tham gia giải đấu, VĐV phải tự chi trả toàn bộ kinh phí.
– Việc ít thi đấu quốc tế ảnh hưởng tới chuyên môn như thế nào?
– Thi đấu ít sẽ khiến cảm giác thi đấu giảm đi, khó cập nhật các xu hướng khai cuộc và xu hướng hiện đại. Ngoài ra, áp lực ở mỗi giải sẽ lớn hơn so với khi được thi đấu thường xuyên, từ đó ảnh hưởng tới sự tự tin của VĐV.
Ngoài ra, nếu một năm không thi đấu, VĐV sẽ bị chuyển sang trạng thái không hoạt động (inactive) trên hệ thống của FIDE. Ngoài việc chuyên môn có thể giảm sút, VĐV còn có nguy cơ mất cơ hội tham dự một số giải do FIDE yêu cầu số lượng ván tối thiểu trong thời gian gần nhất. Với đội tuyển quốc gia, Elo của VĐV inactive không được tính vào Elo trung bình nên có thể làm giảm thứ bậc của quốc gia.
– Theo Thảo Nguyên, vì sao kỳ thủ châu Á, đặc biệt Đông Nam Á, khó duy trì Elo cao như các kỳ thủ châu Âu?
– Có hai nguyên nhân chính. Thứ nhất là cơ hội thi đấu ít hơn, bởi châu Âu có hệ thống giải rất phong phú từ cá nhân tới đồng đội. Thứ hai là nền Elo của châu Á và Đông Nam Á thấp hơn châu Âu khá nhiều. Điều này khiến các VĐV thi đấu ở khu vực châu Á khó tăng Elo hơn, trong khi nguy cơ bị trừ Elo lại cao hơn.
– Thảo Nguyên thấy khác biệt lớn nhất giữa môi trường thi đấu ở Việt Nam với Mỹ, Ấn Độ hay châu Âu là gì?
– Việt Nam có ít hệ thống giải tính Elo hơn. Những năm trước, các giải mở khá hạn chế, chủ yếu có HDBank Open và một số giải đóng gần đây tại Hà Nội, Quảng Ninh do Đại kiện tướng Bùi Vinh tổ chức. Khi muốn thi đấu ở những quốc gia có nền Elo cao hơn, các VĐV Việt Nam thường phải chịu chi phí lớn hơn do yếu tố địa lý.
– Có khi nào Thảo Nguyên cảm thấy bản thân bỏ lỡ cơ hội phát triển vì không được đi giải đúng thời điểm?
– Việc lỡ cơ hội thi đấu vì thiếu kinh phí hoặc vướng mắc thủ tục là chuyện xảy ra thường xuyên trong những năm qua. Tôi nghĩ điều đó chắc chắn có ảnh hưởng tới khả năng phát triển của VĐV.
– Nguồn thu chính của một kỳ thủ hàng đầu hiện nay là gì? Tiền thưởng thi đấu có đủ để sống lâu dài không?
– Với tôi, nếu chỉ tập trung thi đấu thì nguồn thu chủ yếu đến từ lương của địa phương và tiền thưởng hoặc chế độ dựa trên thành tích. Tôi nghĩ tiền thưởng không đủ để sống lâu dài, trừ khi VĐV nằm trong nhóm hàng đầu thế giới, khoảng top 30-40 nam hoặc top 20-30 nữ.
Một kỳ thủ mạnh ở Việt Nam hiện nay cũng không thể toàn tâm sống bằng cờ. Chế độ dành cho VĐV hiện nay chỉ ở mức tạm đủ, khó có khoản dư để tái đầu tư cho việc phát triển chuyên môn. Vì vậy, nhiều VĐV phải tìm thêm công việc khác như giảng dạy hoặc nghề tay trái để tăng thu nhập.
Khi lập gia đình và lớn tuổi hơn thì chi phí sẽ tăng lên, đồng thời phát sinh thêm nhiều vấn đề tài chính so với thời còn trẻ và độc thân.
– Thảo Nguyên có từng nghĩ tới việc từ bỏ cờ chuyên nghiệp?
– Tôi chưa từng nghĩ tới chuyện bỏ thi đấu. Tuy nhiên, tôi chấp nhận rằng sẽ có thời điểm tuổi tác khiến việc duy trì phong độ trở nên khó khăn và điều kiện thực tế không còn cho phép tiếp tục thi đấu như hiện nay.
Đang có nhiều kỳ thủ hàng đầu Việt Nam dạy cờ vua để kiếm thêm thu nhập. Có thể trong những năm tới, khi thi đấu ít hơn, tôi cũng sẽ làm như vậy.
– Theo Thảo Nguyên, các cường quốc cờ vua châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ hay Uzbekistan vận hành đội tuyển khác Việt Nam ở điểm nào?
– Theo tôi, các nước này có hệ thống đào tạo VĐV tốt hơn, đội ngũ HLV có trình độ chuyên môn cao, gồm cả các VĐV kỳ cựu hoặc chuyên gia nước ngoài. Họ cũng có chế độ hỗ trợ thi đấu cho các VĐV hàng đầu và các tài năng trẻ.
Nhờ vậy chất lượng đội tuyển được nâng lên. Một ví dụ khá cụ thể là Ấn Độ trong hai năm gần đây đã áp dụng hệ thống hỗ trợ kinh phí cho top 10 VĐV nam và top 10 VĐV nữ dựa trên Elo.
CLB Becamex TP.HCM tiền thân là CLB Becamex Bình Dương, từng được ví là "Chelsea VN", bởi họ luôn chiêu mộ rất nhiều anh tài và thường có thành tích ấn tượng tại đấu trường V-League lẫn giải đấu quốc tế mà họ từng tham gia. Thời hoàng kim, CLB Becamex Bình Dương là đội bóng đầu tiên của bóng đá VN vào đến bán kết giải quốc tế cấp CLB. Đó là lúc họ thắng Chonburi (Thái Lan) 4-2 sau 2 lượt trận để vào bán kết AFC Cup năm 2009. Họ cũng từng vô địch Mekong Club Championship năm 2014.
Ở đấu trường quốc nội, thành tích của đội bóng miền Đông Nam bộ cũng rất hoành tráng với chiến tích vô địch V-League năm 2007, 2008, 2014, 2015. Trong 4 năm kể trên, đội bóng này cũng vô địch Siêu cúp quốc gia. Họ còn đoạt Cúp quốc gia vào các năm 2015, 2018.
Với lối chơi hào hoa, đội hình luôn được chuẩn bị tốt, CLB Becamex Bình Dương luôn ở nửa trên bảng xếp hạng V-League. Việc phải đua trụ hạng chưa bao giờ là nỗi lo của họ. Thế nhưng ở mùa bóng năm nay, Becamex TP.HCM lại đang ở thế "chỉ mành treo chuông" sau trận thua 0-1 trước CLB SLNA ở vòng 24 diễn ra ngày 24.5. Ở trận đấu này, chỉ cần một chiến thắng trên sân nhà là Becamex TP.HCM có cửa trụ hạng rất lớn, vậy mà đội quân của HLV Hứa Hiền Vinh đã không làm được. Lực lượng của Becamex TP.HCM mùa này cũng không hẳn yếu khi họ vẫn còn Hồ Tấn Tài, Ngô Tùng Quốc, Võ Hoàng Minh Khoa, Bùi Vĩ Hào, Đoàn Tuấn Cảnh…, cùng các ngoại binh như Zlatkovic Milos, Ogochukwu Oduenyi.
Hiện CLB Becamex TP.HCM đã ở bên bờ vực rớt hạng khi đứng vị trí 12 với 21 điểm, chỉ còn hơn CLB Đà Nẵng 1 điểm và CLB PVF-CAND 3 điểm.
Khó khăn cho đội quân của HLV Hứa Hiền Vinh bởi vòng 25 họ phải gặp đội tân vô địch CLB Công an Hà Nội (CAHN). Dù đội CAHN đã sớm đăng quang, nhưng các cầu thủ của họ vẫn thi đấu hết mình chứ không buông xuôi, nhất là họ thi đấu trên sân nhà để phục vụ người hâm mộ. Đây là "ngọn núi lớn" mà Võ Hoàng Minh Khoa và đồng đội rất khó vượt qua. Nếu không cải thiện được lối chơi, đặc biệt là khả năng dứt điểm của các tiền đạo, thì Becamex TP.HCM khó giành điểm ở trận này.
Ở vòng đấu cuối cùng, Becamex TP.HCM lại gặp một ngọn núi khác là CLB HAGL. Hiện CLB HAGL vẫn chưa an toàn khi mới có 23 điểm và đứng trên Becamex TP.HCM một bậc. Nếu vòng 25 HAGL không có điểm trước CLB Hà Nội, thì cuộc đụng độ của hai đội vòng cuối sẽ lại là trận chung kết ngược. Ở tình thế phải "tử chiến", bất cứ sai sót nào cũng phải trả giá đắt, và nếu HLV Hứa Hiền Vinh không tìm ra giải pháp gia tăng sức mạnh cho các học trò của mình, thì họ có thể phải đá play-off hoặc rớt hạng.
Trong tình thế khó khăn, khi không thể kiếm được điểm thì "Chelsea VN" ngày nào chỉ còn mong 2 đội xếp sau họ là CLB Đà Nẵng và CLB PVF-CAND cũng không giành được điểm ở 2 vòng cuối. Thế nhưng điều này rất khó xảy ra, vì thế Becamex TP.HCM phải tự cứu mình.
FIFA đã đồng ý tăng tiền thưởng World Cup 2026, trong đó cũng sẽ tăng nguồn tài trợ phát triển dành cho tất cả 211 thành viên, bao gồm cả VN, với mỗi liên đoàn dự kiến sẽ nhận được khoản thanh toán đảm bảo là 5 triệu USD, theo The Guardian.
"Trước thềm cuộc họp Hội đồng FIFA tại Vancouver, Canada ngày 28.4, FIFA xác nhận đang thảo luận với các liên đoàn bóng đá trên toàn thế giới để tăng nguồn thu. Điều này bao gồm đề xuất tăng đóng góp tài chính cho tất cả các đội tuyển đủ điều kiện tham dự World Cup 2026 và tăng quỹ phát triển cho tất cả 211 liên đoàn thành viên", người phát ngôn của FIFA cho biết ngày 27.4.
"Qua đó, cho thấy nguồn tài trợ phát triển dành cho tất cả 211 thành viên của FIFA cũng sẽ được tăng từ mức dự kiến 2,7 tỉ USD mà họ đã lên kế hoạch phân bổ trong chu kỳ bốn năm tiếp theo. Mỗi liên đoàn quốc gia dự kiến sẽ nhận được khoản thanh toán đảm bảo là 5 triệu USD; trong khi với 6 liên đoàn khu vực, mỗi liên đoàn nhận được 60 triệu USD để giúp phát triển bóng đá trong khu vực của họ, và các khoản thanh toán này sẽ tiếp tục tăng lên", The Guardian giải thích.
Với bóng đá VN, khoản hỗ trợ từ FIFA như trên sẽ giúp đầu tư phát triển nền bóng đá, trong đó đặc biệt là công tác đào tạo cầu thủ trẻ, hướng đến tạo nguồn lực cho các đội tuyển bóng đá VN cả nam và nữ, cũng như futsal, hướng đến tranh vé dự World Cup. Với đội tuyển VN, việc thực hiện dự án cho vòng loại World Cup 2030, tranh vé trở lại vòng loại thứ ba khu vực châu Á để tìm suất vào VCK, đang là mục tiêu Liên đoàn Bóng đá VN (VFF) đặt ra.
Trong khi đó, ngay trước VCK World Cup 2026 khởi tranh, FIFA đã đồng ý tăng tiền thưởng và chi phí hỗ trợ 48 đội tuyển tham dự, sau khi đã có nhiều bày tỏ lo ngại về chi phí gia tăng tại giải đấu của các liên đoàn bóng đá thành viên tham dự, chủ yếu từ châu Âu (UEFA). Lý do, nhiều liên đoàn quốc gia cho rằng chi phí đi lại, hoạt động và thuế, phí cao ở Mỹ nói riêng vào mùa hè này sẽ khiến họ thua lỗ, ngay cả khi đội tuyển của họ có một giải đấu thành công và lọt tiếp vào các vòng sau, theo The Guardian.
FIFA đã công bố quỹ tiền thưởng kỷ lục cho World Cup 2026 lên tới 727 triệu USD (khoảng 19.162 tỉ đồng) vào tháng 12.2025. Trong đó, mỗi đội tham dự (48 đội) nhận được tối thiểu 10,5 triệu USD và đội vô địch nhận được 50 triệu USD; nhưng sau các cuộc thảo luận với một số liên đoàn bóng đá quốc gia trong những tuần gần đây, con số này sẽ được tăng thêm, The Guardian xác nhận.
Thông báo của FIFA mới nhất cũng khẳng định: "World Cup 2026 sẽ là một bước đột phá về đóng góp tài chính cho cộng đồng bóng đá toàn cầu, và FIFA tự hào đang ở vị thế tài chính vững mạnh nhất từ trước đến nay để hỗ trợ sự phát triển của bóng đá toàn cầu thông qua chương trình FIFA Forward. Tùy thuộc vào các cuộc thảo luận, thông tin chi tiết hơn sẽ được cung cấp trong thời gian tới".
FIFA dự kiến doanh thu đạt 13 tỉ USD trong chu kỳ 4 năm kết thúc bằng World Cup vào mùa hè này, trong đó 9 tỉ USD sẽ đến từ riêng giải đấu. Chính vị thế tài chính vững mạnh của FIFA đã cho phép họ tăng tiền thưởng và phí tham gia, cũng như tăng nguồn tài trợ phát triển dành cho tất cả 211 thành viên của mình, theo The Guardian.
Được biết HLV Lee Jung-soo đã hết hợp đồng với VFF từ ngày 31.3.2026. Việc 2 bên không tiến hành tái ký sẽ đồng nghĩa HLV Kim Sang-sik chia trợ trợ lý người Hàn Quốc này trong những chiến dịch sắp tới của đội tuyển Việt Nam và U.23 Việt Nam.
Thông tin từ VFF cho biết, quyết định này được đưa ra trên cơ sở kế hoạch cá nhân của ông Lee Jung-soo trong giai đoạn tiếp theo.
HLV Lee Jung-soo sinh ngày 8.1.1980, gia nhập BHL đội tuyển Việt Nam và U.23 Việt Nam từ tháng 3.2025. Ông đã đồng hành cùng HLV Kim trong quá trình chuẩn bị và tham dự nhiều giải đấu quan trọng như SEA Games 33, VCK U.23 châu Á 2026 và vòng loại Asian Cup 2027.
VFF cho biết: "Trong vai trò trợ lý cho ông Kim, HLV Lee Jung-soo luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự chuyên nghiệp và đóng góp tích cực vào công tác chuyên môn của các đội tuyển quốc gia, góp phần trong những chiến tích của bóng đá Việt Nam trong 2 năm qua.
Trước khi sang Việt Nam làm việc, trợ lý Lee Jung-soo được biết đến là cựu tuyển thủ đội tuyển Hàn Quốc. Ông được đánh giá có nền tảng chuyên môn vững chắc từ sự nghiệp thi đấu đỉnh cao.
Sau khi giải nghệ, ông Lee Jung-soo chuyển sang công tác huấn luyện và tích lũy kinh nghiệm qua nhiều môi trường khác nhau, từng đảm nhiệm vai trò trợ lý tại CLB TP.HCM, Suwon FC và Đại học Dongguk. VFF ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp của trợ lý Lee Jung-soo trong thời gian qua, đồng thời gửi lời cảm ơn và chúc ông thành công với các kế hoạch sắp tới".
