13 giờ 30, nắng trưa vẫn còn hắt xuống gắt gỏng qua những tán cây già của Thảo Cầm Viên Sài Gòn, phủ lên lớp kính dày một lớp ánh sáng nhạt. Phía sau đó, cặp hổ Mi và Xám bước qua bước lại, thân mình lượn theo một nhịp quen thuộc, không vội vàng nhưng cũng không hề dừng lại. Không có tiếng gầm, không có sự dữ dội, chỉ là những vòng đi lặp lại, như một thói quen đã ăn sâu vào từng bước chân.
Bên ngoài, anh Huỳnh Thế Hùng (47 tuổi) đứng chờ, không cần gọi lớn, chỉ khẽ lên tiếng. Hai con hổ lập tức dừng lại, ngẩng đầu nhìn, rồi quay vào chuồng ép phía sau – nơi mỗi ngày chúng vào để chờ bữa ăn. Với anh, đó không phải là phản xạ bản năng, mà là kết quả của một quá trình dài, đủ lâu để một con thú dữ nhận ra giọng nói của một con người.
“Có khi mình chưa tới gần, nó đã quay lại nhìn rồi”, anh nói, giọng đều đều, như kể về một chuyện đã quá quen. Ở đây, một bữa ăn không bắt đầu bằng thịt, mà bắt đầu từ sự tin tưởng, thứ phải tích lũy qua từng ngày, từng lần gọi, từng bước tiến rồi lùi giữa người và thú.
Mỗi buổi sáng, công việc của anh không phải là cho ăn ngay, mà là đi một vòng quan sát. Anh nhìn cách con hổ bước đi, xem bước chân có đều không, có chệch nhịp hay không, rồi nhìn ánh mắt, xem còn linh hoạt hay đã lờ đờ hơn hôm qua.
Sau đó, anh cúi xuống nền chuồng, nơi để lại những dấu hiệu mà người ngoài dễ bỏ qua. “Có khi phải nhìn cả phân, coi màu sắc, hình dạng là biết sức khỏe ra sao”, anh nói, như thể đó là điều hiển nhiên. Làm riết thành quen, chỉ cần một cái nhìn thoáng qua, anh cũng có thể nhận ra điều gì đó không ổn, ngay cả khi con hổ vẫn đứng đó, không biểu hiện rõ ràng.
Ở đây, con hổ không nói được, nên mọi thứ đều phải “đọc” bằng mắt. Chỉ cần ăn ít đi, phản ứng chậm lại, hay đứng lâu hơn một chỗ, những thay đổi nhỏ đó đủ để người chăm phải để ý, bởi đôi khi đó là dấu hiệu đầu tiên của một vấn đề lớn hơn.
Mỗi con hổ ăn khoảng 5 – 6 kg thịt mỗi ngày, chia làm hai bữa, con số nghe qua tưởng chừng đơn giản nhưng phía sau là cả một quy trình tính toán. Thịt được cân sẵn, chuyển từ khu chế biến sang, không dư cũng không thiếu, để giữ cho con vật một thể trạng gần với tự nhiên nhất có thể.
“Không thể cho ước chừng được, mỗi con đều có định mức rõ ràng”, anh Hùng nói. Nếu cho ăn nhiều hơn, con hổ sẽ dễ béo, mà béo thì không tốt trong môi trường nuôi nhốt, nơi mọi vận động đều đã bị giới hạn.
Buổi sáng, chúng còn được “tập thể dục”, không phải bằng những bài tập rõ ràng, mà bằng cách người chăm đi qua lại, gọi, ra hiệu để chúng chạy theo. Buổi chiều, thức ăn không đặt dưới đất mà treo lên cao, buộc con hổ phải vươn người, phải trèo, phải vận động để lấy được phần ăn của mình, như một cách giữ lại phần nào bản năng săn mồi vốn có.
Những người chăm hổ đều nói, mỗi con là một tính cách, không con nào giống con nào, và cũng không có cách chăm nào giống nhau hoàn toàn. Khi nhắc đến Ngộ Không, giọng anh Hùng chậm lại, như thể câu chuyện đó chưa bao giờ thực sự khép lại.
“Nó phá lắm, nghịch lắm nhưng nghe lời”, anh nói, ánh mắt thoáng chút cười. Ngộ Không từng là một con hổ hoạt bát, thích vận động, thường đứng chồm lên hai chân sau để lấy thức ăn treo cao, để lại dấu móng khắp những thân cây trong chuồng.
Để cuộc sống của nó không nhàm chán, người chăm tạo ra những thử thách nhỏ, buộc nó phải leo, phải kéo, phải vận động liên tục. Những người từng đến vào giờ ăn có thể đã nhìn thấy một con hổ mạnh mẽ, linh hoạt, nhưng ít ai biết phía sau đó là sự theo dõi tỉ mỉ từng ngày.
Rồi một ngày, Ngộ Không bắt đầu bỏ ăn.
Ban đầu chỉ là ăn ít lại, rồi dần dần từ chối tất cả. Tiêu hóa khó khăn hơn, nhưng mỗi ngày, nó vẫn ra sân, vẫn đi lại như bình thường, như thể không có gì xảy ra, như một cách trấn an những người đang nhìn nó.
Những ngày đó, người chăm và bác sĩ theo sát từng bước đi, từng hơi thở, từng phản ứng nhỏ. Có lúc tưởng như đã ổn hơn, rồi một đêm, tình trạng trở nặng rất nhanh, không kịp để ai chuẩn bị. “Sáng hôm đó tôi vào sớm hơn bình thường, có cảm giác gì đó không ổn”, anh Hùng kể. Khi anh gọi, Ngộ Không bình tâm lại, hơi thở nhẹ hơn, rồi lặng đi vào sáng sớm hôm đó, khi vừa tròn 10 tuổi.
“Lúc nó mất, tôi thấy giống như mất một người thân”, anh nói, giọng trầm xuống, không cần thêm một lời giải thích nào khác.
Ở khu chuồng bên cạnh, ông Nguyễn Văn Hùng (62 tuổi), người đã gắn bó gần 40 năm với việc chăm thú dữ đứng quan sát từ xa. Ông không cần lại gần, chỉ cần nhìn cách con hổ di chuyển cũng có thể nhận ra điều bất thường.
“Làm lâu rồi, nhìn là biết liền”, ông nói, như thể đó là một kỹ năng tự nhiên hình thành sau nhiều năm. Với ông, việc cho ăn chỉ là một phần, điều quan trọng hơn là quy trình an toàn, thứ không được phép sai dù chỉ một lần.
Chuồng luôn có hai lớp, mỗi lần vào đều phải kiểm tra kỹ từng cửa, từng khóa. Dù quen đến đâu, cũng không có chuyện tiếp xúc trực tiếp, bởi chỉ cần một sai sót nhỏ, cái giá phải trả có thể rất lớn.
“Làm nghề này không được sai, sai một bước là nguy hiểm có thể đánh đổi bằng cả tính mạng”, ông nói, giọng không cao, nhưng đủ để người nghe hiểu mức độ nghiêm trọng của công việc tưởng như rất quen thuộc này.
Ở một góc khác, một con hổ Bengal đã 16 tuổi bước chậm hơn những con còn lại. Không còn những cú vồ mạnh, không còn bước chạy nhanh, mọi thứ trở nên chậm rãi, dè dặt hơn theo thời gian.
Nhưng khẩu phần ăn vẫn giữ đều mỗi ngày, không thay đổi. Người ngoài có thể nghĩ nó yếu đi, nhưng với người chăm, đó chỉ là một giai đoạn khác trong vòng đời, nơi mọi thứ dần chậm lại, nhưng vẫn tiếp tục theo cách riêng của nó.
Sau tất cả những quy trình, những con số, những lần quan sát và theo dõi, điều người chăm chờ không phải là một kết quả cụ thể nào đó. Không phải xét nghiệm, không phải con số, mà là một khoảnh khắc rất nhỏ, đến mức nếu không để ý sẽ dễ dàng bỏ qua. Đó là khi con hổ quay lại ăn.
Khi những con hổ cúi đầu xuống phần thịt quen thuộc, mọi lo lắng dường như lặng đi, không cần thêm bất kỳ dấu hiệu nào khác. Với những người đứng phía sau lớp kính, đó là cách đơn giản nhất để biết rằng một ngày nữa đã trôi qua, bình yên, theo đúng nhịp quen thuộc của nơi này.
Chiều 28.5, tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM đã thông tin về hiệu quả bước đầu của mô hình làn đường đảo chiều linh hoạt trên đường Cộng Hòa - một trong những điểm nóng ùn tắc khu vực cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất.
Ông Nguyễn Kiên Giang, Phó trưởng phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình giao thông (Sở Xây dựng TP.HCM), cho biết thành phố đang tập trung kéo giảm ùn tắc bằng những giải pháp mới, thậm chí "không có trong sách vở".
Theo ông Giang, sau quá trình nghiên cứu thực tế, Sở Xây dựng phối hợp cùng Công an TP.HCM triển khai mô hình làn đường đảo chiều linh hoạt để phù hợp với lưu lượng xe thay đổi theo từng khung giờ.
"Người dân hay gọi là đường 3 chiều, nhưng thực chất là 2 làn linh hoạt để phục vụ điều tiết giao thông theo hướng phương tiện đông hơn vào từng thời điểm", ông Giang nói.
Những ngày đầu triển khai, nhiều người dân còn lúng túng vì chưa quen cách tổ chức giao thông mới. Trên các băng rôn tuyên truyền, cơ quan chức năng cũng không ghi cụ thể thời gian đảo chiều vì việc điều tiết còn phụ thuộc tình hình thực tế.
Sau thời gian theo dõi, các đơn vị bắt đầu rút kinh nghiệm để xác định thời điểm nào vận hành linh hoạt, thời điểm nào cố định nhằm giúp người dân dễ theo dõi hơn.
Theo ông Nguyễn Kiên Giang, chiều 27.5, Sở Xây dựng và Phòng CSGT Công an TP.HCM đã họp đánh giá sơ bộ hiệu quả của phương án tổ chức giao thông mới trên đường Cộng Hòa.
"Các bên nhận thấy giải pháp bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, đồng thời giúp nâng ý thức người dân khi tham gia giao thông. Người đi đường cũng dần thay đổi thói quen bằng cách quan sát biển báo theo từng thời điểm trong ngày", ông Giang đánh giá.
Sau khi triển khai luồng xanh cho xe đi thẳng liên tục vào giờ cao điểm trên đường Cộng Hòa, Sở Xây dựng TP.HCM cũng bổ sung thêm 3 vạch dành cho người đi bộ khi đóng rào chắn.
Tuy nhiên, thực tế ghi nhận người đi bộ vẫn gặp khó khăn khi băng qua đường do xe đông và lưu thông nhanh. Vì vậy, ngành giao thông đã bổ sung thêm gờ giảm tốc, đồng thời chuẩn bị lắp đèn chớp vàng để cảnh báo phương tiện giảm tốc độ khi đến khu vực có vạch sang đường.
Ngoài ra, TP.HCM cũng đang lắp thêm các giá long môn lớn ngang đường để bố trí thêm biển cảnh báo, tăng khả năng quan sát cho người tham gia giao thông.
Song song đó, các lực lượng chức năng tiếp tục điều chỉnh giao thông cục bộ tại nhiều vị trí như giao lộ Cộng Hòa - 18E; hẻm 27, hẻm 43 Cộng Hòa; cải tạo kích thước hình học một số đoạn đường, cơ giới hóa rào chắn di động, bổ sung dải phân cách di động ở đầu cầu thép Hoàng Hoa Thám và bảng quang báo điện tử.
Theo đại diện Sở Xây dựng TP.HCM, nếu mô hình đảo chiều linh hoạt trên đường Cộng Hòa tiếp tục cho kết quả tốt, thành phố sẽ nghiên cứu nhân rộng ở các tuyến đường có tính chất tương tự, đặc biệt là các trục cửa ngõ có lưu lượng xe lệch chiều rõ rệt giữa buổi sáng và chiều.
Ngoài đường Cộng Hòa, TP.HCM cũng đang nghiên cứu hàng loạt giải pháp mới để giảm ùn tắc tại các điểm nóng giao thông khác.
Trong đó, trên đường Trường Chinh (đoạn từ đường Cộng Hòa đến đường Phan Văn Hớn), ngành giao thông dự kiến đóng bớt các giao lộ giao cắt, mở giao lộ trung gian và bổ sung đường quay đầu ở dạ cầu Tham Lương nhằm tăng khả năng thông hành.
Riêng tuyến Phạm Văn Đồng, Sở Xây dựng TP.HCM đang tính toán phương án lấy bớt 1 làn ô tô để mở rộng làn hỗn hợp, đáp ứng nhu cầu quá lớn của xe 2 bánh hiện nay.
Ghi nhận của Thanh Niên từ 6 giờ sáng nay 2.7, tiết trời TP.HCM mát mẻ, dễ chịu. Sáng sớm đường phố TP.HCM khu vực trung tâm thông thoáng, nhiều tuyến đường rực rỡ cờ đỏ sao vàng, người dân ra đường hòa vào nhịp sống thường nhật trong không khí hân hoan của ngày kỷ niệm 50 năm thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Sáng 16.4, Công an phường Gò Vấp (TP.HCM) ra quân xử lý tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng lề đường tại khu vực trước trường trên đường Lê Đức Thọ.
Ghi nhận thực tế trong ngày 16.4, khi lực lượng chức năng Công an phường Gò Vấp ra quân lập lại trật tự, nhiều hộ kinh doanh, người buôn bán lấn chiếm lòng lề đường tại đoạn trước Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công TP.HCM (số 181 Lê Đức Thọ, phường Gò Vấp) đã nhanh chóng thu dọn hàng hóa, phương tiện để né tránh.
Tổ công tác đã trực tiếp nhắc nhở, yêu cầu các chủ hàng rong, xe đẩy không tái phạm. Theo lực lượng chức năng, khu vực này thường xuyên tập trung đông đúc sinh viên và phương tiện qua lại, việc bày biện bàn ghế, dù bạt sát mép đường không chỉ gây mất mỹ quan mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông khi các phương tiện ô tô, xe tải đi ngang dễ vướng phải.
Tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng lề đường tại đây từ lâu đã trở thành nỗi ám ảnh của người dân địa phương. Theo phản ánh, việc hàng chục quán hàng rong "bủa vây" cổng trường không chỉ gây cản trở lối đi bộ mà còn dẫn đến những vụ việc xô xát, tranh giành chỗ ngồi giữa những người bán hàng.
Ông V.H, một người dân thường xuyên di chuyển qua cung đường này chia sẻ: "Vỉa hè bị chiếm dụng hết, sinh viên phải đi xuống lòng đường rất nguy hiểm. Đáng nói là các hộ buôn bán thường xuyên xảy ra cự cãi, thậm chí đe dọa lẫn nhau để giành chỗ đẹp, gây mất an ninh trật tự".
Đồng quan điểm, bà N.T.L (ở phường Gò Vấp) bức xúc: "Có những hôm họ bày dù bạt ra sát đường, xe cộ qua lại rất khó khăn. Chúng tôi mong muốn chính quyền xử lý dứt điểm để trả lại không gian an toàn cho người đi bộ và các em sinh viên".
Cùng theo một hộ dân tại đây, vài ngày trước chứng kiến cảnh người bán hàng rong tranh giành chỗ bán dẫn đến xô xát khiến một người ngã té, chảy máu chân. Vụ việc gây náo loạn cả đoạn đường.
Trao đổi về vấn đề quản lý, đại diện lực lượng chức năng cho biết cái khó hiện nay là một số người bán hàng tận dụng phần đất vỉa hè vốn được nhà trường lát nền, chỉnh trang để buôn bán với lý do "được tạo điều kiện". Tuy nhiên, về mặt quản lý hành chính, mọi hành vi kinh doanh gây cản trở giao thông trên vỉa hè, lòng đường đều phải bị xử lý.
Để ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm, Công an phường Gò Vấp khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, chốt chặn thường xuyên tại các "điểm nóng".
Ngay trong ngày, địa phương cho hay sẽ làm việc chính thức với phía nhà trường để làm rõ trách nhiệm trong việc quản lý khuôn viên trước cổng, không để tình trạng kinh doanh tự phát gây mất trật tự kéo dài.
Lãnh đạo địa phương cũng khuyến cáo người dân và các hộ kinh doanh cần tuân thủ pháp luật, buôn bán hài hòa, tránh các hành vi gây rối trật tự công cộng dẫn đến những hệ lụy pháp lý đáng tiếc.
