Chiều 29.5, UBND TP.Hà Nội phối hợp với Liên đoàn Lao động TP.Hà Nội tổ chức hội nghị gặp gỡ, đối thoại giữa Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng và công nhân lao động năm 2026.
Tại hội nghị, chị Nguyễn Thu Thủy (nhân viên Công ty cổ phần môi trường đô thị Gia Lâm) cho biết, hiện nay, hệ thống trường THPT công lập trên địa bàn xã Gia Lâm tuyển sinh rất ít.
Trong khi đó, nhu cầu học sinh được học trường công lập trong bối cảnh dân số trên địa bàn rất đông đúc đang tạo nên áp lực rất lớn với phụ huynh và học sinh đến độ tuổi thi chuyển cấp vào trường THPT.
Do đó, chị Thủy đề nghị UBND thành phố có kế hoạch tăng số lượng trường, lớp để con em của công nhân lao động được tham gia học trường công lập đông đảo hơn, đảm bảo chất lượng và vẫn đáp ứng được chi phí cho cuộc sống.
Bởi lẽ, nếu con em học trường dân lập, trường tư thục thì chi phí sẽ rất tốn kém, không phù hợp với thu nhập của người lao động.
Trả lời kiến nghị của chị Thủy, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, xã Gia Lâm đang có 28 trường học, gồm các khối mầm non, tiểu học, THSC, THPT, trong đó khối THPT công lập có 2 trường là Dương Xá và Cao Bá Quát.
Cạnh đó, xã Gia Lâm có quy mô dân số khoảng 9 vạn dân. Theo quy chuẩn quốc gia hiện nay, quy mô dân số từ 3 – 5 vạn dân thì bố trí 1 trường THPT công lập. Như vậy, xã đã đáp ứng đúng tiêu chuẩn về tỷ lệ trường.
Ông Nguyễn Văn Hiền cho biết, trong năm nay, xã Gia Lâm sẽ có 1.485 học sinh hoàn thành chương trình THCS. Sở GD-ĐT Hà Nội đã giao chỉ tiêu cho 2 trường THPT công lập là 1.485 chỗ/1.498 học sinh. Con số này thể hiện có 99% học sinh có thể vào học tại 2 trường THPT công lập ở xã Gia Lâm. Bên cạnh đó, còn có trung tâm giáo dục thường xuyên ở xã Gia Lâm cũng có thể tuyển học sinh.
Trước băn khoăn của công nhân lao động, lãnh đạo Sở GD-ĐT Hà Nội cho biết sẽ luôn phối hợp với UBND xã Gia Lâm tìm quỹ đất để có thể bố trí, phát triển thêm các trường công lập, đáp ứng việc dân số sẽ tăng lên trong thời gian tới.
Chia sẻ thêm tại hội nghị, tư lệnh ngành GD-ĐT Hà Nội cho hay, theo quy định, học sinh sau khi hoàn thành THCS thì có thể phân luồng học THPT nếu có đủ năng lực tiếp học các môn học chuyên sâu, hoặc học trung tâm giáo dục thường xuyên, học nghề.
Vì vậy, ông Nguyễn Văn Hiền mong người lao động với tư cách là các bậc phụ huynh thấu hiểu rằng, môi trường học tập tốt nhất của con mình là môi trường phù hợp với năng lực.
“Cháu được vào học trường học phù hợp với năng lực thì sẽ trở nên tự tin hơn rất nhiều, còn trong môi trường áp lực thì các cháu sẽ trở thành tự ti”, ông Hiền phân tích.
Trước lo lắng của công nhân lao động về việc trường công lập tuyển sinh ít, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng đã giao Sở GD-ĐT Hà Nội và chính quyền địa phương nhanh chóng tìm ra phương án để tạo thêm số lượng lớp ở trường công lập, từ đó đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trên địa bàn.
Chủ tịch UBND TP.Hà Nội gợi ý có thể sử dụng ngay “quỹ đất dư thừa, trụ sở dư thừa” của xã Gia Lâm để hình thành cơ sở 2 của trường THPT công lập. Sau đó, các cơ quan liên quan chỉ cần tuyển dụng thêm giáo viên và bổ sung lớp học tại các cơ sở này.
Ngày 3-6, ông Nguyễn Xuân Đá - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk - cho biết đơn vị đã hoàn tất báo cáo thẩm định, xác định số tiền dạy thêm giờ của giáo viên đủ điều kiện chi trả là hơn 14,4 tỉ đồng, và đã có văn bản gửi Sở Tài chính để tham mưu UBND tỉnh phê duyệt.
Theo ông Đá, sau khi Tuổi Trẻ Online thông tin, Sở Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các địa phương, cơ sở giáo dục rà soát lại tình hình nợ tiền dạy thêm giờ của giáo viên. Qua tổng hợp ban đầu từ các đơn vị, số nợ từng được thống kê khoảng 38 tỉ đồng.
Tuy nhiên sau khi rà soát, đối chiếu và thẩm định lại hồ sơ, nhiều địa phương đã chủ động cân đối ngân sách để chi trả cho giáo viên; một số trường hợp chưa bảo đảm hồ sơ theo quy định nên không đủ điều kiện thanh toán.
Cụ thể, theo ông Đá, sở đã tiếp nhận báo cáo và hồ sơ của 33/102 xã, phường có phát sinh nợ tiền dạy thêm giờ của giáo viên.
Trong đó, 23/33 xã, phường đã chủ động cân đối ngân sách địa phương để chi trả dứt điểm, không còn nhu cầu đề nghị ngân sách tỉnh hỗ trợ; còn 9/33 xã, phường chưa cân đối đủ nguồn kinh phí nên tiếp tục đề nghị ngân sách cấp tỉnh hỗ trợ chi trả.
"Đơn vị đã có văn bản gửi Sở Tài chính đề nghị tiếp tục thẩm định, tham mưu UBND tỉnh xem xét bố trí kinh phí chi trả, nhằm bảo đảm quyền lợi cho giáo viên và giải quyết dứt điểm tình trạng nợ kéo dài nhiều năm", ông Đá nói.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Hà Nội có hơn 122.000 thí sinh đăng ký dự thi, số thí sinh của TP.HCM là hơn 97.000, cũng là những địa phương có số thí sinh nhiều nhất cả nước.
Vì số lượng thí sinh của hai thành phố khác nhau nên chúng tôi tính ra tỉ lệ phần trăm của từng môn thi để làm cơ sở so sánh.
Ngoài hai môn toán, văn bắt buộc, Tuổi Trẻ Online thống kê các môn tự chọn (thí sinh chọn tối đa 2 môn) để nhìn rõ xu hướng chọn môn thi của thí sinh. Tổng tỉ lệ phần trăm vượt quá 100% do học sinh tự chọn 2 môn nên các tỉ lệ này phản ánh mức độ phổ biến tương đối của từng môn.
Từ số liệu có thể thấy sự khác biệt đáng kể trong xu hướng chọn môn thi của hai thành phố. Hà Nội nghiêng về các môn xã hội, trong khi học sinh TP.HCM chọn các môn khoa học tự nhiên nhiều hơn.
Điểm chung nhất của học sinh hai thành phố là việc lựa chọn thi môn ngoại ngữ áp đảo các môn còn lại và có tỉ lệ tương đồng nhau. Hơn 50% học sinh tại TP.HCM chọn thi môn ngoại ngữ, Hà Nội 51% và đều cao hơn mức trung bình chung của cả nước.
Một điểm chung khác là các môn công nghệ, tin học có số lượng thí sinh chọn thi không đáng kể.
Đáng chú ý là sự khác biệt trong lựa chọn môn thi của học sinh hai địa phương. Tỉ lệ học sinh Hà Nội chọn các môn lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật khá nhiều, tương đồng với tỉ lệ trung bình của cả nước.
Ở chiều ngược lại, tỉ lệ học sinh chọn các môn vật lý, hóa học, sinh học lại thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của cả nước, nhất là môn hóa học và sinh học.
Trong khi đó, ở các môn xã hội như địa lý, lịch sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tỉ lệ chọn thi của học sinh TP.HCM đều thấp hơn rất nhiều so với trung bình cả nước nói chung và Hà Nội nói riêng, nhất là môn lịch sử.
Với các môn tự nhiên, tỉ lệ chọn thi của học sinh TP.HCM đều cao hơn các môn xã hội của chính thành phố này cũng như tỉ lệ cả nước.
So với Hà Nội, tỉ lệ học sinh TP.HCM chọn thi môn hóa học nhiều gấp đôi, môn sinh học nhiều gần gấp 3 lần, môn vật lý nhiều hơn 16%.
Tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2024, cả nước có 37% thí sinh chọn bài thi khoa học tự nhiên (vật lý, hóa học, sinh học), 63% chọn bài thi khoa học xã hội (lịch sử, địa lý, giáo dục công dân). Trong khi tại TP.HCM, tỉ lệ học sinh chọn tổ hợp khoa học tự nhiên chiếm 60,85%, chỉ 39,15% thí sinh chọn tổ hợp khoa học xã hội.
Thống kê sơ bộ từ nhiều trường THPT tại TP.HCM cho thấy các môn vật lý, tiếng Anh, hóa học chiếm tỉ lệ áp đảo trong lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026. Trong khi các môn xã hội tiếp tục có ít thí sinh chọn thi hơn.
Nội dung trên nằm trong dự thảo thông tư về Quy chế đào tạo trình độ đại học được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến từ nay đến 11/6.
Cụ thể, theo khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân, thời gian chương trình đào tạo trình độ đại học là khoảng 3-5 năm học tập trung. Trong dự thảo, Bộ đề xuất thời gian đào tạo tối thiểu để người học hoàn thành chương trình không ít hơn hai phần ba và tối đa không vượt 2,5 lần mức trên.
Điều này đồng nghĩa sinh viên có thể tốt nghiệp đại học sớm nhất trong vòng 2-3,3 năm, tùy thời gian đào tạo chuẩn mà trường quy định, hoặc có thể kéo dài tới 7,5 đến 12,5 năm.
Đây là điểm mới so với hiện nay. Theo thông tư của Bộ từ năm 2021, sinh viên hoàn thành chương trình trong tối đa 2 lần thời gian chuẩn. Bộ không quy định mức tối thiểu.
Đặc biệt, dự thảo mới của Bộ cho phép sinh viên các chương trình đào tạo tài năng ở bậc đại học hoặc đạt điểm trung bình tích lũy (GPA) loại giỏi được rút ngắn thời gian đào tạo, miễn không tốt nghiệp sớm hơn một phần hai thời gian chuẩn.
Như vậy, nhóm này có thể đẩy nhanh tiến độ và tốt nghiệp sau ít nhất 1,5 năm với chương trình kéo dài 3 năm và 2,5 năm với chương trình 5 năm.
Theo quy định của Bộ, một năm học ở bậc đại học có 2-3 học kỳ chính, tối thiểu 30 tuần học trên lớp. Ngoài ra, các trường có thể tổ chức thêm học kỳ phụ. Số giờ giảng đối với một học phần bất kỳ khi học tập trung không vượt quá 15 giờ/tuần.
Bộ dự kiến với các trường hợp đặc thù (học phần chuyên gia, workshop, studio, thực hành chuyên sâu hoặc có sự tham gia của giảng viên/chuyên gia quốc tế), các trường được bố trí lịch học tập trung vượt mức trên nếu bảo đảm khối lượng học tập, thời gian nghỉ, khả năng tiếp thu của sinh viên.
Ngoài ra, dự thảo có một số điểm đáng chú ý khác như cho phép những học sinh THPT diện miễn thi tốt nghiệp (lọt vào vòng chọn đội tuyển thi quốc tế trở lên) được đăng ký học tích lũy tín chỉ tại các trường đại học. Nhờ vậy, sau này các em có thể rút ngắn thời gian lấy bằng.
Bộ cũng lần đầu dự kiến quy định về ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo với nguyên tắc, trách nhiệm của giảng viên và sinh viên,... ở bậc đại học.
