Sáng 30.5, Sở Y tế tỉnh Cà Mau tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe, khám sàng lọc đợt 3 cho người dân, nhằm hướng đến mục tiêu thay đổi nhận thức của cộng đồng, chuyển tư duy từ “chờ có bệnh mới chữa” sang chủ động “phòng bệnh” và tầm soát bệnh sớm.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau, cho biết đợt ra quân lần này tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao ý thức cho người dân trong việc chủ động khám sức khỏe định kỳ, từ đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Ngay sau buổi lễ, đội ngũ y bác sĩ đã tiến hành khám và sàng lọc sức khỏe miễn phí cho 100 người dân trên địa bàn phường Bạc Liêu.
Cùng thời điểm, tại Trạm y tế xã Đầm Dơi cũng diễn ra chương trình khám sàng lọc sức khỏe cho khoảng 1.000 người dân. Chương trình có sự phối hợp, hỗ trợ chuyên môn từ Trường đại học Dược Cần Thơ và Hệ thống y tế MEDIC Thanh Vũ.
Theo kế hoạch, chương trình khám sức khỏe toàn dân đợt này được triển khai rộng rãi toàn tỉnh. Trong đó, ngành y tế ưu tiên đặc biệt cho các đối tượng yếu thế như: người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ, trẻ em, người có yếu tố nguy cơ cao, hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách.
Sáng cùng ngày, tại Bệnh viện đa khoa Đầm Dơi, Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) đã phối hợp tổ chức chương trình phẫu thuật mắt miễn phí cho 150 người dân có hoàn cảnh khó khăn. Đây là những bệnh nhân được phát hiện mắc các bệnh lý về mắt thông qua kết quả khám sàng lọc từ đợt 1 và đợt 2.
Đến động viên các y bác sĩ và người dân, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể thầy thuốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh. Ông Luân chia sẻ, đây là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, chung tay cùng địa phương bảo đảm an sinh xã hội.
Hiện số lượng người dân Cà Mau, đặc biệt là người cao tuổi, mắc các bệnh về mắt còn rất lớn, phổ biến nhất là đục thủy tinh thể. Dù hằng năm Bệnh viện Mắt Cà Mau đã nỗ lực phẫu thuật cho hơn 6.000 trường hợp, nhưng nhu cầu điều trị của người nghèo tại các vùng sâu, vùng xa vẫn rất cao. Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau kỳ vọng thời gian tới, Bệnh viện Lê Văn Thịnh tiếp tục đồng hành, mang chương trình ý nghĩa này đến với nhiều địa phương khác trong tỉnh.
Đại diện lãnh đạo Bệnh viện Lê Văn Thịnh khẳng định, chương trình không chỉ đơn thuần mang lại ánh sáng cho người bệnh, mà còn là hành động thiết thực của đơn vị nhằm chung tay cùng ngành y tế Cà Mau thực hiện hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục phối hợp triển khai thêm nhiều hoạt động thiện nguyện hướng về những người yếu thế trong xã hội.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho biết cơ thể vẫn cần tinh bột để duy trì năng lượng và kiểm soát cảm giác đói. Điều quan trọng nằm ở việc chọn đúng loại tinh bột, theo trang sức khỏe Health.
Nhóm thực phẩm hỗ trợ giảm cân tốt nhất là các loại đậu như đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu nành non. Đây là nhóm carb chứa nhiều chất xơ và protein, giúp cơ thể no lâu và hạn chế ăn quá nhiều trong ngày.
Chất xơ và protein làm chậm quá trình tiêu hóa, đồng thời kích thích cơ thể tiết ra các hormone tạo cảm giác no như PYY và GLP 1. Nhờ đó, lượng calo nạp vào giảm tự nhiên và hỗ trợ giảm mỡ hiệu quả hơn.
Một nghiên cứu tổng hợp trên Food Science & Nutrition vào năm 2026 cho thấy nhóm sử dụng các loại đậu thường xuyên giảm rõ rệt cân nặng, giảm mỡ cơ thể và vòng eo.
Một nghiên cứu khác công bố trên Journal of Nutrition and Metabolism năm 2020 trên 246 phụ nữ cũng ghi nhận nhóm ăn nhiều đậu có lượng mỡ bụng thấp hơn nhóm ăn ít.
Trong khi đó, nghiên cứu trên The Journal of Nutrition năm 2019 trên 345 người tiếp tục khẳng định chất xơ là yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến hiệu quả giảm cân, bất kể lượng calo hay tỷ lệ tinh bột, đạm, chất béo trong khẩu phần ăn.
Ngoài hỗ trợ giảm mỡ, protein trong các loại đậu còn giúp duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân. Đây là yếu tố quan trọng giúp cơ thể săn chắc hơn sau khi giảm ký.
Một số loại đậu chứa lượng chất xơ và protein cao hơn hẳn các loại khác, nhờ đó hỗ trợ kiểm soát cơn đói và giảm cân hiệu quả hơn.
Khoảng 100 gram đậu lăng nấu chín cung cấp gần 8 gram chất xơ và gần 18 gram protein. Đậu nành Nhật chứa khoảng 15,6 gram chất xơ và 18,5 gram protein trong mỗi 155 gram.
Đậu trắng cung cấp khoảng 19 gram chất xơ và 15 gram protein trong mỗi 180 gram nấu chín. Trong khi đó, 100 gram đậu đen chứa khoảng 15 gram chất xơ và hơn 15 gram protein.
Đậu đỏ cũng giàu dinh dưỡng với khoảng 13 gram chất xơ và hơn 15 gram protein trong mỗi 175 gram đã nấu chín.
Ngoài các loại đậu, khoai lang, quả mâm xôi và ngũ cốc cũng hỗ trợ giảm cân nhờ giàu chất xơ.
Khoai lang cung cấp vitamin A, vitamin B6 và giúp no lâu hơn. Quả mâm xôi chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết carb không phải nguyên nhân trực tiếp gây tăng cân. Tinh bột tinh chế như bánh mì trắng, bánh ngọt hay nước ngọt mới dễ làm tăng mỡ cơ thể nếu ăn thường xuyên.
Thực tế, tiêu thụ đồ chiên bằng phương pháp nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ thừa năng lượng, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Nhiều người dùng nồi chiên thường cài đặt nhiệt độ quá cao hoặc thời gian quá lâu làm đồ ăn cháy xém, không tốt cho sức khỏe.
Nguy cơ khác như dầu mỡ và vụn thức ăn tích tụ lâu ngày, bám vào nồi. Dưới tác động của quá trình nung nóng lặp đi lặp lại sẽ sinh ra các gốc tự do cùng chất oxy hóa, có thể gây bệnh cho cơ thể.
Cách an toàn nhất là hạn chế dùng mức nhiệt trên 200 độ C trong thời gian dài. Chuyên gia gợi ý mức nhiệt an toàn cho rau củ và khoai tây là 160-175 độ C trong 10-20 phút; cá cùng hải sản khoảng 170-180 độ C trong 10-15 phút; thịt gia cầm cần 180 độ C trong 15-25 phút tùy kích thước. Quá trình nấu đòi hỏi người nội trợ đảo đều thực phẩm và tránh xếp chồng lên nhau để luồng khí nóng lưu thông tốt nhất.
Không nên lạm dụng thức ăn chế biến sẵn, rửa sạch khay ngay sau khi dùng, đồng thời thay mới dụng cụ ngay khi nhận thấy lớp chống dính bong tróc.
Lưu ý, nồi chiên chỉ "giảm dầu" so với cách chiên truyền thống chứ không thể biến thức ăn chế biến sẵn thành món ăn lành mạnh. Mọi người nên ưu tiên nguồn nguyên liệu tươi sống, kiểm soát khẩu phần ăn, hạn chế đồ chế biến sẵn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối để đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình.
Ngày 2/4 hàng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Thế giới Nhận thức về Rối loạn phổ tự kỷ, nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng để trẻ được phát hiện và can thiệp sớm, dễ hòa nhập. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, cứ 100 trẻ có một trẻ mắc tự kỷ - một rối loạn phát triển thần kinh ảnh hưởng đến giao tiếp, ngôn ngữ và quan hệ xã hội.
TS.BS Đinh Thạc, Trưởng khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, giải thích tự kỷ là một rối loạn, không phải bệnh và không lây lan. Hiểu đúng về tự kỷ sẽ giúp gia đình phát hiện và can thiệp sớm, giữ được "thời gian vàng" cho trẻ là trước 3 tuổi, chậm nhất là 5 tuổi. Qua mốc 5 tuổi, quá trình can thiệp sẽ mất nhiều thời gian hơn và khó đạt hiệu quả cao.
Bác sĩ Thạc lưu ý phụ huynh cần đặc biệt chú ý nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường thuộc ba nhóm chính:
Ngôn ngữ: Chậm nói hoặc thoái lui ngôn ngữ (đã biết nói nhưng sau đó không nói nữa).
Tương tác xã hội: Kém tương tác, tiếp xúc mắt kém, gọi tên không quay lại, chỉ thích lủi thủi chơi một mình.
Hành vi: Lặp đi lặp lại một hành động (rập khuôn) như đi nhón chân, cử động tay chân như múa, xoay bánh xe, xé giấy. Trẻ cũng có thể có những sở thích thu hẹp bất thường như mải mê nhìn quạt đang xoay.
BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng - Phục hồi chức năng - Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2, lưu ý phụ huynh cần đặc biệt chú ý các mốc phát triển ngôn ngữ - giao tiếp theo độ tuổi, vì đây là dấu hiệu sớm giúp nhận diện nguy cơ tự kỷ. Theo bác sĩ, nếu trẻ chậm hoặc lệch các mốc này, cần được đánh giá chuyên môn càng sớm càng tốt.
Cụ thể, phụ huynh nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu có một hoặc nhiều biểu hiện như 12 tháng chưa bập bẹ hoặc không giao tiếp bằng cử chỉ, 16 tháng chưa nói được từ đơn, 24 tháng chưa nói được cụm từ có ý nghĩa, trẻ có kỹ năng nhưng sau đó bị thoái lui, ít tương tác với người khác hoặc có hành vi lặp lại, sở thích hạn chế.
Hiện nay, nhiều rào cản trong quá trình điều trị xuất phát từ những hiểu lầm của cộng đồng. Bác sĩ Thạc chỉ ra một số quan niệm sai lầm phổ biến như cho rằng trẻ tự kỷ không có cảm xúc, không muốn kết bạn, không có khả năng học hỏi hay giao tiếp. Thậm chí, nhiều người lầm tưởng tự kỷ do tiêm vaccine hoặc cho rằng trẻ không nên học tập trong môi trường bình thường vì sợ ảnh hưởng đến xung quanh.
Những định kiến này không chỉ làm tăng sự kỳ thị mà còn gây áp lực tâm lý, khiến cha mẹ tự trách bản thân. Quan trọng hơn, sự e ngại này làm chậm trễ quá trình đánh giá và can thiệp sớm, vô tình tạo rào cản khiến trẻ ngày càng khó phát triển.
Tại khoa Tâm lý, Bệnh viện Nhi đồng 1, thống kê cho thấy cứ 100 bé đến khám thì có 3-4 bé được chẩn đoán mắc rối loạn phổ tự kỷ. Điều này cho thấy bên cạnh việc nâng cao nhận thức cộng đồng, khâu hỗ trợ tâm lý cho chính gia đình các bé cũng đóng vai trò then chốt. Chính cha mẹ là nhà trị liệu đầu tiên và quan trọng nhất của trẻ tự kỷ.
Bác sĩ Sang khuyến cáo không có yếu tố đơn lẻ nào quyết định sự tiến bộ của trẻ tự kỷ, mà cần phối hợp can thiệp y khoa, hỗ trợ tâm lý, giáo dục đặc biệt và đặc biệt là sự đồng hành của gia đình. Trong đó, gia đình giữ vai trò then chốt vì là người gắn bó lâu dài, tạo môi trường yêu thương, kiên nhẫn và nhất quán cho trẻ.
