Ngày 12.5, tập đoàn Qualcomm Technologies Inc chính thức đưa vào hoạt động Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) tại Hà Nội, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược mở rộng mạng lưới nghiên cứu công nghệ cao của hãng, đồng thời củng cố vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Theo lộ trình của tập đoàn, cơ sở tại Hà Nội sẽ mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các mảng công nghệ ô tô, internet vạn vật (IoT) và nhiều công nghệ tiên tiến khác trong tương lai.
Đại diện Qualcomm cho biết, đội ngũ kỹ sư người Việt sẽ trực tiếp tham gia vào các khâu thiết kế, phát triển công nghệ lõi và phối hợp chặt chẽ cùng các mạng lưới kỹ thuật toàn cầu của tập đoàn. Những giải pháp công nghệ được nghiên cứu tại đây không chỉ phục vụ nhu cầu nội địa mà còn hướng đến việc xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Phát biểu tại lễ khánh thành, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) Bùi Hoàng Phương nhận định sự kiện khai trương trung tâm R&D là một “cột mốc mang ý nghĩa chiến lược”. Ông đánh giá cao chiến lược đầu tư bài bản của Qualcomm khi không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ mà còn chú trọng phát triển hoạt động nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là yếu tố then chốt hỗ trợ Việt Nam trong bối cảnh đang nỗ lực thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn.
Lãnh đạo Bộ KH-CN cũng nhấn mạnh những lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn công nghệ cao, bao gồm môi trường chính trị – xã hội ổn định, mạng lưới 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) cùng lực lượng lao động trẻ có chuyên môn về STEM. Cơ quan quản lý đề nghị Qualcomm tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang lĩnh vực thiết kế chip AI, mạng 6G, đồng thời thắt chặt hợp tác với các trường đại học, doanh nghiệp nội địa để xây dựng hạ tầng AI và chuỗi cung ứng bán dẫn tại chỗ.
Về phía tập đoàn, tiến sĩ Baaziz Achour, Phó chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc công nghệ toàn cầu Qualcomm khẳng định trung tâm mới là minh chứng cho cam kết đầu tư dài hạn tại Việt Nam. Định hướng hoạt động của trung tâm hiện bám sát danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược vừa được Chính phủ Việt Nam ban hành, nổi bật là AI, bán dẫn, mạng di động thế hệ mới và công nghệ số. Trung tâm cũng sẽ đóng vai trò là nền tảng thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn và kỹ thuật phần mềm, góp phần đào tạo đội ngũ R&D sở hữu năng lực đạt chuẩn toàn cầu tại Việt Nam.
Trong một cuộc phỏng vấn với Chrome Unboxed, Phó chủ tịch Google John Maletis cho biết một số mẫu Chromebook sẽ có khả năng chuyển đổi sang GoogleBook thông qua bản cập nhật firmware. Điều đó cho thấy Google đang định hướng máy tính xách tay của mình sang nền tảng Android, với sự tích hợp sâu hơn của Gemini vào trải nghiệm người dùng và các ứng dụng Android.
Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa người dùng Chromebook hiện tại có thể hứng khởi. Google chưa công bố danh sách các mẫu Chromebook đủ điều kiện nâng cấp, thời gian triển khai cụ thể, cũng như không rõ liệu các mẫu Chromebook được nâng cấp có tương đương về hiệu năng với phần cứng GoogleBook mới hay không.
Vấn đề mấu chốt là khả năng tương thích. Mặc dù Google đã xác nhận lộ trình cập nhật firmware cho một số Chromebook, danh sách thiết bị cụ thể vẫn chưa được công bố, khiến người dùng phải chờ đợi thêm thông tin.
Các thiết bị GoogleBook đầu tiên sẽ là những mẫu máy cao cấp, với sự hợp tác của các nhà sản xuất như Lenovo, Acer, ASUS, HP và Dell để xây dựng các yêu cầu về bộ xử lý, bộ nhớ, dung lượng lưu trữ và bố cục bàn phím. Do đó, việc đáp ứng các tiêu chuẩn này không phải là điều hiển nhiên cho toàn bộ dòng Chromebook.
Về tương lai của ChromeOS, Google khẳng định hệ điều hành này sẽ không biến mất ngay lập tức. Các Chromebook hiện tại vẫn được hỗ trợ theo thời gian đã hứa, bao gồm cam kết cập nhật trong 10 năm, có thể kéo dài đến năm 2034 cho một số thiết bị. Đây là thông tin rất quan trọng đối với người dùng tại nhà, trường học hoặc nơi làm việc.
Google tiếp tục phát triển các thiết bị Chromebook và Chromebook Plus, những người dùng không tham gia vào quá trình chuyển đổi sang GoogleBook sẽ không bị mất các bản cập nhật. Các tính năng quen thuộc của ChromeOS, như bàn làm việc ảo, chèn nhanh và trình ghi màn hình, cũng sẽ được giữ lại.
Mặc dù Google chưa công bố lịch trình triển khai cụ thể, nhưng sẽ không bất ngờ nếu quá trình chuyển đổi từ Chromebook sang GoogleBook sẽ không diễn ra đồng đều ở mọi thị trường. Theo nguồn tin, các thiết bị dành cho người tiêu dùng sẽ được chuyển đổi trước, trong khi lĩnh vực giáo dục và doanh nghiệp sẽ áp dụng phương thức thận trọng hơn để bảo vệ tính ổn định và các công cụ quản lý.
Mỗi năm, các hãng công nghệ lại giới thiệu những bộ xử lý mạnh hơn, nhanh hơn, có khả năng xử lý đồ họa tiệm cận máy tính cá nhân và vận hành các tựa game nặng với tốc độ khung hình ngày càng cao.
Tuy nhiên, phía sau những con số benchmark ấn tượng đó là một vấn đề đang âm thầm trở thành thách thức lớn với toàn ngành: nhiệt độ và mức tiêu thụ điện năng.
Các bài kiểm tra gần đây cho thấy smartphone hiện đại đang tiến gần tới giới hạn mà các hệ thống tản nhiệt truyền thống không còn đủ khả năng kiểm soát. Hiệu năng càng cao, lượng nhiệt sinh ra càng lớn, nhưng không gian bên trong thân máy gần như không thể mở rộng thêm.
Một trong những trường hợp gây chú ý là chip Exynos 2600 của Samsung, bộ xử lý này được sản xuất trên tiến trình 2nm và được ghi nhận có thể tiêu thụ tới 30W điện năng khi chạy tác vụ nặng. Đây là mức điện năng vốn thường thấy trên các mẫu laptop nhỏ gọn, thay vì một thiết bị có thể bỏ gọn trong túi quần.
Trên thực tế, nhiều chip smartphone hiện nay có thể hoạt động ở mức công suất trên 15W trong thời gian ngắn để xử lý các tác vụ nặng. Tuy nhiên, giới hạn vật lý của thân máy khiến điện thoại chỉ có thể tản khoảng 6W nhiệt trước khi nhiệt độ trở nên quá nóng để cầm nắm thoải mái.
Trong khi Apple hay Samsung vẫn theo đuổi thiết kế mỏng nhẹ truyền thống, một số hãng điện thoại gaming Trung Quốc lại lựa chọn hướng đi hoàn toàn khác.
Ví dụ như các mẫu điện thoại gaming của REDMAGIC hiện nay thường được tích hợp quạt tản nhiệt chủ động cùng hệ thống làm mát bằng chất lỏng ngay bên trong thân máy. Đây là giải pháp hiếm thấy trên smartphone phổ thông vì nó đi ngược triết lý thiết kế mà nhiều hãng lớn đang theo đuổi.
Theo đó, một câu hỏi đang được đặt ra là liệu smartphone có nên dày hơn để cải thiện khả năng tản nhiệt hay không. Về lý thuyết, việc tăng độ dày đồng nghĩa có thêm không gian cho buồng hơi lớn hơn, vật liệu dẫn nhiệt tốt hơn hoặc thậm chí quạt tản nhiệt mạnh hơn.
Tuy nhiên, điều đó cũng kéo theo việc thiết bị trở nên nặng hơn và kém thoải mái hơn khi sử dụng hằng ngày.
Bởi vậy, bài toán lớn nhất của ngành smartphone hiện nay không còn đơn thuần là tăng hiệu năng, mà là làm sao duy trì hiệu năng đó trong thời gian dài mà không khiến thiết bị quá nóng. Điều đó đồng nghĩa với việc tạo ra những bộ xử lý mạnh hơn nhưng tiêu thụ ít điện hơn và sinh nhiệt thấp hơn.
Trong cuộc đua này, Apple hiện được xem là bên đi đúng hướng. Trong khi đó, phần còn lại của thị trường vẫn đang phải tìm lời giải cho giới hạn vật lý ngày càng hiện rõ bên trong những chiếc smartphone cao cấp hiện đại.
Theo BusinessInsider, Anthropic - công ty tạo ra Claude AI, cho rằng Mỹ có thể tạo ra khoảng cách từ 12 đến 24 tháng trước Trung Quốc trong năng lực AI tuyến đầu, nhưng điều này chỉ xảy ra nếu Mỹ và các đồng minh hành động nhanh. Nhận định này được công ty đưa ra trong một bài viết dài, phác thảo hai kịch bản cho cục diện AI vào năm 2028 khi Mỹ hạn chế hiệu quả khả năng tiếp cận năng lực tính toán AI của Trung Quốc, hoặc không làm được điều đó.
Theo Anthropic, lợi thế hiện tại của Mỹ nằm ở năng lực tính toán, đặc biệt là khả năng tiếp cận chip AI tiên tiến. Công ty cho rằng nhiệm vụ trước mắt của Mỹ không chỉ là mở rộng lợi thế, mà còn phải tránh để lợi thế sẵn có bị lãng phí vì các lỗ hổng chính sách.
Anthropic cảnh báo "cửa sổ cơ hội" để giữ khoảng cách này sẽ không kéo dài. Nếu Trung Quốc tiếp tục thu hẹp chênh lệch, cuộc đua giữa các phòng thí nghiệm AI của hai nước có thể trở nên sát nút hơn. Khi đó, các công ty có thể chịu áp lực tung mô hình mới nhanh hơn, trong khi thời gian kiểm tra an toàn và quản trị rủi ro bị rút ngắn.
Công ty cho rằng một cuộc đua quá cân bằng giữa các phòng thí nghiệm AI Mỹ và Trung Quốc sẽ khiến nỗ lực quản trị AI của cả ngành công nghiệp lẫn chính phủ trở nên khó khăn hơn. Đây là lý do Anthropic đặt vấn đề cạnh tranh công nghệ song song với an toàn AI, thay vì chỉ xem đây là câu chuyện về tốc độ phát triển mô hình.
Hai vấn đề được Anthropic nhấn mạnh là kiểm soát xuất khẩu chip và hành vi trích xuất năng lực từ mô hình AI. Theo công ty, Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ thông qua các kẽ hở trong kiểm soát chip, cũng như việc dùng một mô hình AI đã phát triển để huấn luyện mô hình nhỏ hơn.
Về chip, Anthropic kêu gọi Mỹ củng cố kiểm soát xuất khẩu, tăng ngân sách thực thi và đóng các lỗ hổng cho phép chip AI tiếp tục chảy vào Trung Quốc. Mỹ đã áp đặt kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc từ năm 2022, sau đó tiếp tục bổ sung các quy định liên quan đến Nvidia và AMD.
Tuy nhiên, các nỗ lực né kiểm soát vẫn tồn tại. Giới chức Mỹ từng cáo buộc một số bên tìm cách buôn lậu chip Nvidia tiên tiến bằng cách dán nhãn lại dưới tên khác. Điều này cho thấy chính sách hạn chế xuất khẩu chỉ có hiệu quả nếu đi kèm năng lực giám sát và thực thi.
Ở vấn đề thứ hai, Anthropic cho rằng Mỹ cần ngăn các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc rút trích năng lực từ những mô hình AI hàng đầu. Hồi tháng 2, công ty từng cáo buộc ba doanh nghiệp AI lớn của Trung Quốc gồm DeepSeek, MiniMax và Moonshot AI sử dụng Claude một cách "bất hợp pháp" để hỗ trợ phát triển mô hình riêng.
Dù vậy, không phải mọi ý kiến đều đồng thuận với nhận định Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách. Zhang Chi, cựu kỹ sư ByteDance và hiện là nhà nghiên cứu tại Đại học Bắc Kinh, cho rằng AI Trung Quốc thực tế đang tụt xa hơn vì thiếu dữ liệu chất lượng cao và hạn chế tiếp cận chip tiên tiến.
