Thông tin được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nêu tại buổi đối thoại với cán bộ thành phố, chiều 28/7.
Theo ông Quang, cả nước có 705 xã, phường, đặc khu chưa đạt tiêu chí về diện tích hoặc dân số theo Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Riêng, TP HCM có 54 đơn vị, gồm đặc khu Côn Đảo và xã đảo Thạnh An chưa đạt tiêu chí dân số; 52 xã, phường còn lại chưa đáp ứng yêu cầu về diện tích.
Nghị quyết quy định xã miền núi phải có ít nhất 5.000 người, diện tích 100 km2; xã hải đảo từ 2.500 người, rộng 15 km2; các xã còn lại có ít nhất 16.000 người, diện tích 30 km2. Phường phải có tối thiểu 21.000 người và rộng 5,5 km2.
Bí thư Thành ủy cho biết Bộ Chính trị hiện không có chủ trương tiếp tục sáp nhập, thay đổi địa giới hành chính trên diện rộng. Tuy nhiên, một số địa phương đã đề xuất tiếp tục sắp xếp các đơn vị hành chính để phù hợp với thực tế vận hành.
Tại TP HCM, việc có tiếp tục sắp xếp hay không sẽ dựa trên nhu cầu của từng địa phương, sự đồng thuận của người dân và kết quả nghiên cứu độc lập.
Theo ông Quang, nếu chỉ căn cứ cứng nhắc vào diện tích và dân số, việc tổ chức lại đơn vị hành chính có thể không phù hợp thực tế. Đặc khu Côn Đảo chưa đạt tiêu chí dân số nhưng cách đất liền khoảng 165 km, bị ngăn cách bởi biển nên không thể sáp nhập với địa phương khác. Việc ghép xã đảo Thạnh An với một đơn vị trong đất liền cũng khó khả thi.
Đối với tiêu chí diện tích, ông dẫn chứng quận 3 trước đây chỉ rộng khoảng 4,7 km2, nhỏ hơn mức tối thiểu 5,5 km2 của một phường theo quy định mới. Ngay cả khi chuyển toàn bộ quận cũ thành một phường, đơn vị này vẫn phải nhận thêm diện tích từ quận 10 cũ mới đủ chuẩn.
Do đó, ngoài dân số và diện tích, quá trình xem xét tổ chức lại đơn vị hành chính cần tính đến tiềm năng phát triển, vị thế, yêu cầu quốc phòng, an ninh và điều kiện quản lý thực tế.
Theo quy trình dự kiến, ban chấp hành đảng bộ các xã, phường, đặc khu sẽ đánh giá nhu cầu, thống nhất phương án và báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy. Các địa phương phải lấy ý kiến người dân trước khi hoàn thiện đề xuất.
Ban Nghiên cứu phát triển TP HCM cũng sẽ thực hiện nghiên cứu độc lập dựa trên các tiêu chí về tiềm năng phát triển, vị thế, quốc phòng, an ninh và điều kiện thực tế, làm cơ sở để Ban Thường vụ Thành ủy xem xét.
Việc rà soát dự kiến hoàn thành trước ngày 30/8, nhằm tránh ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư hạ tầng chuyển đổi số và phân bổ vốn đầu tư công.
Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM rộng hơn 6.700 km2, dân số trên 14 triệu người, gồm 168 xã, phường, đặc khu. Thành phố đang hoàn thiện đề án chuyển 29 xã lên phường.
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 80/NQ-CP ngày 2.4.2026 sửa đổi, bổ sung, cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24.1.2022 về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị VN đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Kết luận số 224-KL/TW ngày 8.12.2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW (Chương trình).
Chương trình phấn đấu tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc đến năm 2025 đạt tối thiểu 45%, đến năm 2030 đạt trên 50%. Tỷ lệ đất xây dựng đô thị trên tổng diện tích đất tự nhiên đạt khoảng 1,5 - 1,9% vào năm 2025, đến năm 2030 đạt khoảng 1,9 - 2,3%.
Số lượng đô thị toàn quốc đến năm 2025 khoảng 950 - 1.000 đô thị, đến năm 2030 khoảng 1.000 - 1.200 đô thị. Đến năm 2025, 100% các đô thị hiện có và đô thị mới có quy hoạch tổng thể, quy hoạch phân khu, chương trình cải tạo, chỉnh trang, tái thiết và phát triển đô thị. Đến năm 2030, hình thành một số trung tâm đô thị cấp quốc gia, cấp vùng đạt các chỉ tiêu về y tế, giáo dục và đào tạo, văn hóa cấp đô thị tương đương mức bình quân của các đô thị thuộc nhóm 4 nước dẫn đầu ASEAN.
Tỷ lệ đất giao thông trên đất xây dựng đô thị đạt khoảng 11 - 16% vào năm 2025, 16 - 26% vào năm 2030. Diện tích cây xanh bình quân trên mỗi người dân tại khu vực đô thị đạt khoảng 6 - 8 mét vuông vào năm 2025, khoảng 8 - 10 mét vuông vào năm 2030. Diện tích sàn nhà ở bình quân đầu người tại khu vực đô thị đạt tối thiểu 28 mét vuông vào năm 2025, đến năm 2030 đạt tối thiểu 32 mét vuông.
Đến năm 2025, hạ tầng mạng băng rộng cáp quang phủ trên 80% hộ gia đình tại đô thị, phổ cập dịch vụ mạng di động 4G, 5G và điện thoại thông minh; tỷ lệ dân số trưởng thành tại đô thị có tài khoản thanh toán điện tử đạt trên 80%. Đến năm 2030, phổ cập dịch vụ mạng internet băng rộng cáp quang, phổ cập dịch vụ mạng di động 5G, tỷ lệ dân số trưởng thành tại đô thị có tài khoản thanh toán điện tử đạt 100%.
Kinh tế khu vực đô thị đóng góp vào GDP cả nước khoảng 75% vào năm 2025 và khoảng 85% vào năm 2030. Tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của các đô thị trực thuộc Trung ương đạt bình quân 25 - 30% vào năm 2025, 35 - 40% vào năm 2030. Xây dựng được mạng lưới đô thị thông minh trung tâm cấp quốc gia và cấp vùng kết nối quốc tế và 3 - 5 đô thị có thương hiệu được công nhận tầm khu vực và quốc tế vào năm 2030.
Tầm nhìn đến năm 2045, tỷ lệ đô thị hóa thuộc nhóm trung bình cao của khu vực ASEAN và châu Á. Xây dựng được ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, giữ vai trò là đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế.
Bộ Xây dựng vừa yêu cầu mở nút giao đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành, tổ chức thu phí để xe cộ đi vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu kể từ ngày 24-5.
Tuy nhiên Khu Quản lý đường bộ IV (Cục Đường bộ Việt Nam) chủ trì cùng các ngành vừa kiểm tra hiện trường, đánh giá chưa thể mở nút giao Long Thành để xe đi vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu như chỉ đạo của Bộ Xây dựng.
Đoàn kiểm tra cho rằng việc chuẩn bị triển khai hệ thống báo hiệu đường bộ để tổ chức giao thông cho toàn bộ các nhánh của nút giao Long Thành sẽ không kịp hoàn thành trong ngày 24-5.
Do đó đoàn vừa kiến nghị trước mắt sẽ tổ chức giao thông phục vụ khai thác "cho phương tiện kết nối từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hoặc đi từ quốc lộ 51 vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu hướng TP.HCM hoặc Long Thành đi Vũng Tàu qua nhánh phải của tuyến T2".
Trong giai đoạn kết nối giao thông tạm vào tuyến T2 chỉ cho phép ô tô con đưới 9 chỗ lưu thông vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Khu Quản lý đường bộ IV cũng đề nghị Ban Quản lý dự án 85 và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phối hợp cùng các đơn vị liên quan, gắn bổ sung biển báo giao thông cấm các phương tiện xe tải, giới hạn tốc độ… vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu để đảm bảo an toàn giao thông.
Đồng thời khẩn trương hoàn thành lắp đặt hệ thống báo hiệu đường bộ trên các nhánh còn lại của nút giao Long Thành để sớm đưa vào khai thác, kết nối cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng.
Vậy thời điểm nào mới được di chuyển vào nút giao ở tuyến T2? Một thành viên tham gia đoàn kiểm tra cho hay do mới quyết định khai thác tạm tuyến T2, còn phải gắn biển báo bổ sung nên đến thời điểm này chưa "chốt" được thời gian cho xe chuyển làn vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Trước đó UBND TP Đồng Nai đã nêu ra những bất cập chỉ sau vài ngày cho thông xe dự án thành phần 1 nhằm khai thác tạm toàn bộ gần 54km cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu. Đó là việc thiếu nút giao, tài xế di chuyển từ TP.HCM đi qua đây mất thêm thời gian và còn một số hạng mục chưa hoàn thiện.
Vì vậy lãnh đạo Bộ Xây dựng đi kiểm tra hiện trường và chỉ đạo Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) tổ chức thu phí, mở nút giao đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành để cho xe rẽ vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Ngay sau đó VEC báo cáo việc tổ chức thu phí tự động ở khu vực nút giao Long Thành có vướng mắc nhưng cơ bản đã chuẩn bị xong.
VEC dẫn chứng nhánh kết nối từ cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu lên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (do Ban Quản lý dự án 85 và ACV làm chủ đầu tư) chưa hoàn chỉnh hồ sơ đưa vào sử dụng, chưa có phương án tổ chức giao thông được duyệt.
VEC kiến nghị: "Để đảm bảo an toàn giao thông và tuân thủ quy định pháp luật, kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo hoàn chỉnh các thủ tục cần thiết trước khi mở thông kết nối với dự án cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây".
Từ kiến nghị trên cho thấy cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu từ khi khai thác hướng đầu vào nút giao Võ Nguyên Giáp (TP Biên Hòa cũ) kéo dài 16km đến nút giao Long Thành đang nảy sinh vướng mắc, chưa thể khai thác đồng bộ, nâng cao hiệu quả đầu tư.
Trong khi đó áp lực giao thông vẫn tiếp tục đè lên quốc lộ 51 khi tuyến này đang sửa chửa, dặm vá.
