Một số người khi tập thể dục quá mức có thể âm thầm phát triển tình trạng “tim vận động viên” – tim bị biến đổi cấu trúc do tập luyện kéo dài và cường độ cao.
Tiến sĩ Ruchit Shah, bác sĩ tim mạch tại Bệnh viện Saifee (Ấn Độ), giải thích lý do tại sao và điều gì xảy ra cho tim khi tập luyện quá mức.
Ông Ruchit Shah cho biết tình trạng này xảy ra ở các vận động viên thi đấu, thuộc top 1 – 2% hàng đầu. Cũng như cơ xương to ra thông qua tập luyện và tập gym thường xuyên, cơ tim cũng có thể thích nghi với sự gắng sức kéo dài, dẫn đến những thay đổi cấu trúc trong tim, theo tờ Hindustan Times.
Tiến sĩ Shah giải thích: Chủ yếu do cường độ, thời gian và tính nhất quán của việc luyện tập. Tập thể dục quá mức trong hơn 60 phút mỗi ngày, hầu hết các ngày trong tuần trong một thời gian dài, sẽ làm tăng đáng kể nhu cầu oxy và cung cấp máu của cơ thể, nhất là ở vận động viên thi đấu chuyên nghiệp theo lịch trình luyện tập nghiêm ngặt.
Bác sĩ Shah giải thích: Để đáp ứng nhu cầu tăng cao này, cơ tim trải qua quá trình thích nghi và trở nên dày hơn theo thời gian. Khi cơ tim dày lên, đặc biệt là cơ tâm thất trái, kích thước khoang tâm thất trái giảm nhẹ. Từ đó, lượng máu đổ đầy tâm thất trái cũng giảm nhẹ.
Những thay đổi cấu trúc trong tim ban đầu nghe có vẻ đáng lo ngại. Tuy nhiên, hội chứng này nói chung được coi là sự thích nghi sinh lý hơn là tình trạng nguy hiểm. Nó không gây ra vấn đề nghiêm trọng ở người khỏe mạnh. Vì vậy, không phải tất cả những thay đổi đều nhất thiết gây ra bệnh tim.
Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là nhịp tim khi nghỉ ngơi thấp, thường được gọi là “nhịp tim thích nghi”. Bác sĩ Shah giải thích: Điều này xảy ra vì tim trở nên hiệu quả hơn do luyện tập liên tục. Trong hầu hết các trường hợp, những người có “tim vận động viên” không gặp phải các triệu chứng hoặc dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Và khi ngừng luyện tập cường độ cao, tim sẽ từ từ trở lại kích thước và chức năng bình thường trong vòng 3 – 6 tháng. Tuy nhiên, trong khoảng 20% trường hợp, những thay đổi này có thể không biến mất hoàn toàn.
Đặc biệt, đôi khi có thể gây ra bệnh tim – bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn. Vì vậy, những vận động viên có biến đổi ở tim khi đo điện tâm đồ hoặc chụp chiếu cần được đánh giá kỹ xem có bất kỳ tình trạng nguy hiểm tiềm ẩn nào hay không, theo Hindustan Times.
Bác sĩ Shoichiro Nakao, hiện công tác tại thành phố Kirishima, tỉnh Kagoshima, vừa xuất bản cuốn sách hướng dẫn mang tên "Khuyến nghị thực hiện 'Không muối - Không đường' vào cuối tuần".
Cuốn sách không chỉ là một tài liệu y khoa mà còn là lời gợi ý về một thói quen ăn uống mới: "Thưởng thức vị ngon nguyên bản của thực phẩm" thay vì phụ thuộc vào sự kết hợp của các loại gia vị.
Từ sự cố khi sống một mình đến lối sống "thuận tự nhiên"
Bác sĩ Nakao là một chuyên gia về nội khoa tim mạch. Cơ duyên dẫn ông đến với lối sống này bắt đầu từ 25 năm trước, trong thời gian đi biệt phái sống một mình. Một lần tình cờ làm món rau xào mà không dùng đến gia vị, ông nhận ra hương vị tự nhiên của thực phẩm vốn dĩ đã rất hấp dẫn. Kể từ đó, ông bắt đầu hành trình cắt giảm hoàn toàn muối và đường trong chế độ ăn hàng ngày.
Dựa trên những nghiên cứu chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế của bản thân, bác sĩ Nakao giải thích trong cuốn sách rằng việc thực hiện chế độ "không muối, không đường" giúp:
Theo chuyên gia, chế độ ăn loại bỏ hoàn toàn muối và đường bổ sung là một phương pháp can thiệp dinh dưỡng mang lại lợi ích cho hệ tim mạch cũng như quá trình chuyển hóa của cơ thể. Việc cắt giảm tối đa lượng muối nạp vào giúp làm giảm thể tích tuần hoàn và giảm áp lực thẩm thấu lên thành mạch, từ đó ngăn ngừa và kiểm soát hiệu quả căn bệnh cao huyết áp.
Đồng thời, khi từ bỏ đường tinh luyện, tuyến tụy sẽ không bị quá tải, giúp cơ thể tránh được tình trạng kháng insulin, ổn định đường huyết và đẩy lùi nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Thói quen ăn uống này cũng trực tiếp làm giảm gánh nặng lọc máu cho thận, đồng thời bảo vệ lớp nội mạc mạch máu khỏi các tổn thương viêm do dư thừa natri hay glucose.
Về lâu dài, việc thưởng thức thực phẩm nguyên bản không chỉ phục hồi độ nhạy của vị giác mà còn giúp cơ thể duy trì một môi trường nội môi cân bằng, khỏe mạnh một cách tự nhiên.
Giải pháp thay thế gia vị thông minh
Để người đọc dễ dàng tiếp cận, vị bác sĩ 78 tuổi cũng chia sẻ những giải pháp thay thế tinh tế. Thay vì dùng đường tinh luyện, ông sử dụng mật ong hoặc rượu gia vị Mirin (loại truyền thống) để tạo độ ngọt.
Để tăng hương vị cho món ăn mà không cần muối, ông sử dụng các loại gia vị tự nhiên có tính kích thích vị giác như tỏi, gừng và các loại thảo mộc.
Trước khi ra mắt cuốn sách đầu tay này, bác sĩ Nakao đã miệt mài chia sẻ kiến thức qua blog cá nhân, các buổi diễn thuyết và các tập san dành riêng cho bệnh nhân.
"Cuốn sách là cơ hội để tôi nhìn lại hành trình 25 năm qua của mình. Tôi hy vọng những người muốn duy trì sức khỏe lâu dài, đặc biệt là thế hệ trẻ, sẽ đón nhận và thử trải nghiệm lối sống này", bác sĩ Nakao chia sẻ.
Chiều 20/5, tại Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, Sở Y tế Hà Nội phối hợp với Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tổ chức Lễ phát động phong trào hiến mô, bộ phận cơ thể người.
Tại sự kiện cũng đã ra mắt Chi hội vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam tại thành phố Hà Nội.
Phát biểu khai mạc tại buổi lễ, TS.BS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội khẳng định, ghép mô và tạng là một trong những thành tựu y học vĩ đại nhất của nhân loại.
Tại Hà Nội, nơi quy tụ các bệnh viện tuyến Trung ương và các cơ sở y tế hàng đầu của thành phố, đội ngũ thầy thuốc đã làm chủ được các kỹ thuật chuyên sâu vô cùng phức tạp. Dẫu vậy, rào cản lớn nhất đối với ngành ghép tạng hiện nay vẫn là sự khan hiếm nghiêm trọng nguồn tạng hiến tặng.
Tuy nhiên, bức tranh y học đã có những gam màu tươi sáng và ấm áp hơn nhờ sự đồng lòng của xã hội.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội chia sẻ số liệu đầy ấn tượng: Nếu như năm 2024 cả nước mới có khoảng 86.000 người đăng ký hiến tạng, thì đến nay con số này đã tăng lên gần 178.000 người.
Chỉ sau hai năm, số lượng người sẵn sàng trao đi cơ hội sống đã tăng gấp đôi, đồng thời số ca hiến tạng từ người chết não liên tục ghi nhận mức tăng kỷ lục mới.
“Đây không chỉ đơn thuần là con số chuyên môn của ngành y tế, mà là minh chứng sinh động cho sự lan tỏa sâu rộng của lòng nhân ái, vượt qua những định kiến trong cộng đồng”, TS Nguyễn Trọng Diện nhấn mạnh.
Chia sẻ sâu hơn về thực trạng ngành ghép tạng, TS.BS Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, từ ca ghép thận đầu tiên thành công năm 1992 tại Học viện Quân y, đến nay cả nước đã hình thành gần 30 trung tâm ghép tạng hiện đại trải dài từ Bắc vào Nam.
Sự tiến bộ này mở ra cánh cửa hồi sinh cho nhiều người bệnh suy thận mạn, suy gan, suy tim, hỏng giác mạc...
Dù vậy, khó khăn cốt lõi là nguồn mô, tạng từ người hiến sau chết não tại nước ta vẫn còn vô cùng ít ỏi. Trong khi đó, về mặt khoa học, một người chết não nếu hiến tạng có thể cứu sống hơn 10 người khác.
Cũng trong khuôn khổ buổi lễ, Sở Y tế Hà Nội đã chính thức phát động phong trào đăng ký hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người trên toàn địa bàn Thủ đô.
Ngay tại chương trình, lãnh đạo ngành y tế, lãnh đạo các bệnh viện… đã thực hiện đăng ký hiến tặng mô, bộ phận cơ thể người, nhận tấm thẻ đăng ký hiến tạng.
Ngày 10.4, tin từ Trung tâm y tế khu vực Dương Minh Châu (Tây Ninh) cho biết, đơn vị đã tiếp nhận thông tin từ Trạm y tế xã Lộc Ninh về ca tử vong nghi do bệnh dại. Nạn nhân là ông P.V.D (66 tuổi, ngụ ấp Lộc Trung, xã Lộc Ninh), làm nghề buôn bán tại chợ.
Theo xác minh và điều tra dịch tễ ban đầu, khoảng 1 năm trước, ông D. bị chó nhà nuôi cắn vào bàn tay trái (cùng thời điểm, con chó này cũng cắn em ruột ông D.). Vết thương có chảy máu, nhưng ông D. không đến cơ sở y tế điều trị mà tự xử lý tại nhà bằng cách đắp các loại thuốc dân gian như tỏi, củ ngải chó.
Đáng chú ý, con chó gây ra vết cắn sau đó đã bỏ đi, không rõ tình trạng, chưa được tiêm phòng dại. Hiện, sức khỏe em ruột ông D. vẫn bình thường.
Không dừng lại ở đó, khoảng 6 tháng trước khi phát bệnh, ông D. có nuôi thêm 3 con chó nhỏ và không may bị những con chó này cào trầy xước vùng vai. Chỉ 2 ngày sau, 3 con chó đều chết bất thường nhưng gia đình cho rằng do bệnh đường ruột nên không báo cơ quan chức năng.
Đến ngày 5.4, ông D. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại như mệt mỏi, sốt, đau đầu, sợ nước, sợ gió, co giật, kích động. Tình trạng nhanh chóng chuyển nặng, bệnh nhân nhập viện ngày 7.4 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM trong tình trạng nguy kịch và tử vong cùng ngày khi được đưa về nhà.
Theo ngành y tế, đây là trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm rất cao nhưng hoàn toàn không được xử trí đúng cách và chưa từng tiêm vắc xin phòng dại. Hiện, chưa ghi nhận ổ dịch dại trên động vật tại địa phương từ đầu năm 2026.
Sau vụ việc, cơ quan chức năng đã triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường truyền thông, khuyến cáo người dân khi bị chó cắn, mèo cắn cần đến ngay cơ sở y tế để được xử lý và tiêm phòng bệnh dại kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
