Tại các chợ truyền thống, nhiều loại cá quen thuộc chỉ có giá vài chục nghìn đồng mỗi kilogam nhưng giá trị dinh dưỡng không hề thấp. Trong đó, cá mòi, cá nục và cá trích là những lựa chọn dễ mua, dễ chế biến, phù hợp với bữa cơm của nhiều gia đình.
Cá mòi – “cá hồi của người nghèo”
Cá mòi là loại cá nhỏ nhưng được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng.
Theo Health, so với nhiều loại cá biển khác, cá mòi có giá khá bình dân nhưng lại cung cấp nhiều axit béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA.
Loại cá này còn chứa protein chất lượng cao, vitamin D, vitamin B12 cùng nhiều khoáng chất như canxi, selen và phốt pho. Nhờ hàm lượng dinh dưỡng đáng chú ý trong khi giá thành dễ tiếp cận, cá mòi thường được ví là “cá hồi của người nghèo”.
Nếu được chế biến để ăn cả phần xương mềm, cá mòi còn cung cấp thêm lượng canxi đáng kể, có lợi cho việc duy trì sức khỏe xương và răng.
Omega-3 trong cá có vai trò hỗ trợ hoạt động của tim mạch, não bộ và tham gia vào quá trình điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể.
Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng của món ăn còn phụ thuộc vào cách chế biến. Cá mòi đóng hộp hoặc cá được kho quá mặn có thể chứa nhiều natri, vì vậy người bị tăng huyết áp, bệnh tim hoặc bệnh thận cần chú ý khẩu phần.
Cá nục giàu đạm, giá dễ tiếp cận
Cá nục là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Tùy mùa vụ và địa phương, loại cá này thường có giá thấp hơn đáng kể so với nhiều loại hải sản khác.
Theo Nutrients, bên cạnh lượng protein tương đối cao, cá nục còn cung cấp omega-3, vitamin B12, selen, iốt và nhiều vi chất cần thiết.
Những dưỡng chất này tham gia vào hoạt động của hệ thần kinh, hệ miễn dịch, tuyến giáp và quá trình chuyển hóa năng lượng trong cơ thể.
Cá nục thuộc nhóm cá có kích thước nhỏ đến trung bình. Nhìn chung, các loại cá nhỏ thường có xu hướng tích lũy ít thủy ngân hơn những loài cá săn mồi lớn và sống lâu năm.
Để hạn chế lượng chất béo không cần thiết, có thể chế biến cá nục bằng cách hấp, kho, nấu canh hoặc nướng thay vì chiên ngập dầu. Khi kho cá, người nội trợ cũng nên kiểm soát lượng muối, nước mắm và đường.
Cá trích – nguồn omega-3 đáng chú ý
Khi nhắc đến thực phẩm giàu omega-3, nhiều người nghĩ ngay đến cá hồi. Tuy nhiên, cá trích cũng là nguồn cung cấp loại axit béo này đáng chú ý trong khi giá thành dễ tiếp cận hơn.
Ngoài omega-3, cá trích còn chứa protein, vitamin D, vitamin B12, selen cùng nhiều khoáng chất cần thiết. Các dưỡng chất này góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, thị lực và hệ miễn dịch.
Do nằm ở vị trí tương đối thấp trong chuỗi thức ăn, cá trích thường có nguy cơ tích lũy thủy ngân thấp hơn các loài cá săn mồi lớn như cá kiếm hoặc một số loại cá ngừ.
Dù vậy, người tiêu dùng cần thận trọng với cá trích muối, cá hun khói hoặc các sản phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể chứa nhiều muối.
Chọn cá tươi như thế nào?
Khi mua cá, nên chọn những con có mắt trong, mang màu đỏ hoặc hồng tươi, thân săn chắc, vảy bám chặt và không xuất hiện mùi bất thường.
Sau khi mua, cá nên được chế biến sớm hoặc bảo quản lạnh đúng cách để hạn chế nguy cơ hư hỏng và giữ được chất lượng.
Cá mòi, cá nục và cá trích đều là những lựa chọn kinh tế, giàu protein cùng nhiều vi chất. Tuy nhiên, không có một loại thực phẩm nào đáp ứng toàn bộ nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.
Do đó, người dân nên duy trì chế độ ăn uống đa dạng, kết hợp rau xanh, ngũ cốc, đậu, thịt, trứng và các nguồn thực phẩm khác, thay vì phụ thuộc vào một vài món ăn được cho là “bổ”.
Đúng 17h ngày 14/7, trái tim của anh N.D.D., 47 tuổi, người hiến chết não tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã đập trở lại trong lồng ngực một bệnh nhi nam 15 tuổi tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM.
Đây không chỉ là thành công của một ca ghép tim xuyên Việt, mà còn là hành trình đầy xúc động của một trái tim được hàng trăm con người cùng chung tay gìn giữ, để sự sống được tiếp nối từ Hà Nội đến TPHCM.
Trước đó, như Dân trí đã đưa tin, đầu tháng 6, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến anh D. bị chấn thương sọ não rất nặng.
Anh vốn là một lao động tự do, được hàng xóm láng giềng yêu mến bởi lối sống hiền lành, lành mạnh. Vợ mất sớm, anh D. một mình nuôi con đang tuổi ăn học và chăm sóc bố mẹ già yếu.
Mặc dù được các y bác sĩ tận tình cứu chữa, anh D. đã bị chết não. Qua sự động viên và chia sẻ về ý nghĩa cao đẹp của hành động hiến tạng từ Tổ vận động hiến tạng Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, gia đình anh D. đồng ý trao tặng lại món quà sự sống của người thân để viết tiếp nhiều mảnh đời.
Sau khi hoàn tất ca lấy đa tạng tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn vào trưa 14/7, trái tim được nhanh chóng bảo quản theo quy trình nghiêm ngặt và lập tức lên đường đến sân bay Nội Bài.
Ngay sau khi nhận được thông tin, lực lượng Công an thành phố Hà Nội đã khẩn trương triển khai phương án hỗ trợ, mở đường cho xe chuyên dụng vận chuyển tạng.
Đây là quãng thời gian chạy đua từng phút. Mỗi sự chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng tạng ghép và cơ hội sống của người bệnh đang chờ ở đầu cầu phía Nam.
Khoảng 12h30, đoàn xe xuất phát từ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn. Với sự hỗ trợ của lực lượng Cảnh sát giao thông, quãng đường từ bệnh viện đến sân bay Nội Bài chỉ mất hơn 20 phút, rút ngắn đáng kể so với thời gian di chuyển thông thường.
Anh Phạm Ngọc Anh, Đội Tuần tra dẫn đoàn, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Hà Nội là một trong những cán bộ trực tiếp tham gia dẫn đoàn vận chuyển tim hiến từ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đến sân bay Nội Bài.
Anh chia sẻ: “Đối với chúng tôi, đây không đơn thuần là nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, mà còn là một hành trình bảo vệ sự sống.
Mỗi phút được rút ngắn trên đường đều có thể mang lại thêm cơ hội để ca ghép tim thành công. Khi biết trên xe là trái tim của một người hiến tạng đang được đưa đi cứu sống một bệnh nhi, anh em trong tổ công tác đều xác định phải nỗ lực hết sức để hoàn thành nhiệm vụ nhanh nhất, an toàn nhất”.
Đúng 13h30, chuyến bay mang theo trái tim của anh D. cất cánh rời Hà Nội.
Trong khi đó, tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, ê-kíp ghép tim đã sẵn sàng từ trước. Ngay khi trái tim được đưa đến phòng mổ, các bác sĩ lập tức tiến hành ca ghép cho bệnh nhi 15 tuổi đang trong tình trạng suy tim giai đoạn cuối.
Sau nhiều giờ phẫu thuật căng thẳng, điều kỳ diệu đã đến.
Đúng 17h cùng ngày, trái tim từ người hiến chết não tại Hà Nội đã đập trở lại trong lồng ngực bệnh nhi. Những thông số huyết động sau ghép ổn định, người bệnh được chuyển về Khoa Hồi sức để tiếp tục theo dõi và chăm sóc sau phẫu thuật.
Bên cạnh bệnh nhi này, gan của anh D. đã được chia 2 để ghép cho 1 bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương; phần còn lại ghép cho 1 nữ bệnh nhân tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
2 quả thận được ghép ngay tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho 2 bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Giác mạc của anh giúp cho 2 bệnh nhân nữa tìm lại ánh sáng.
Đó là câu nói của Hoa khôi Nét đẹp Thầy thuốc trẻ - Miss HYPA 2026 - bác sĩ Thái Minh Ngọc, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân 115.
Tiếng bánh xe băng ca dội trên nền gạch, gấp gáp và nặng nề; tiếng bước chân gần như chạy của bác sĩ, y tá; tiếng máy móc vang lên lạnh lẽo, dứt khoát. Người bệnh được đưa vào với chẩn đoán nhồi máu cơ tim nặng. Người nhà bối rối, gần như chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra. Trước mắt họ là 2 lựa chọn: điều trị bảo tồn bằng thuốc hoặc can thiệp đặt stent. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử ấy, họ không thể tự đưa ra quyết định, mà phải đặt trọn niềm tin vào bác sĩ - người đưa ra “câu trả lời thay”.
“Trong cấp cứu, chúng tôi chỉ có vài phút để giành giật sự sống. Vai trò của bác sĩ là tư vấn chính xác, dựa trên chuyên môn và bằng chứng mới nhất, giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ lợi ích - nguy cơ; còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về họ”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Giữa áp lực thời gian và sự hoang mang của người nhà, bác sĩ Minh Ngọc vẫn giữ được sự bình tĩnh, kiên trì giải thích từng phương án điều trị. Cuối cùng, gia đình lựa chọn can thiệp; ca bệnh sau đó được ê kíp tim mạch của bệnh viện xử trí thành công.
“Mỗi người bệnh có mỗi hoàn cảnh và khả năng tuân thủ điều trị khác nhau. Chỉ khi đủ bình tĩnh, bác sĩ mới nhận ra những khác biệt đó để điều chỉnh cách tư vấn cho phù hợp”, bác sĩ Ngọc nói.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Quang, Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân 115, nhận xét: “Bác sĩ Minh Ngọc rất nhiệt huyết, luôn tận tâm với người bệnh. Việc gì cần nhanh thì xử lý dứt khoát, nhưng khi cần tỉ mỉ, Ngọc cũng làm rất kỹ. Đặc biệt, cách giao tiếp rất ‘đời’. Phần lớn bệnh nhân ở Khoa Cấp cứu là người lao động, nên điều này giúp Ngọc trao đổi hiệu quả hơn. Tôi đánh giá Ngọc đã và đang đảm đương rất tốt vai trò của mình”.
Làm việc tại Khoa Cấp cứu - nơi được ví như “đầu sóng ngọn gió” của bệnh viện - hơn 2 năm, bác sĩ trẻ Thái Minh Ngọc cho biết những ngày đầu từng “stress đến mức về nhà chỉ muốn ngủ, chưa kịp thích nghi với nhịp làm việc khốc liệt”. Thế nhưng, chính môi trường áp lực ấy lại trở thành động lực để Ngọc dấn thân vào thử thách mới, khi quyết định tham gia cuộc thi Miss HYPA 2026 do Hội Thầy thuốc trẻ TP.HCM tổ chức.
“Trước khi là hoa khôi, tôi là một bác sĩ. Danh hiệu Miss HYPA 2026 với tôi không chỉ là vinh dự, mà còn giúp tôi bền bỉ và kiên cường hơn. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh việc việc khám bệnh, kê toa, thì truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng cũng là một phần vận dụng chuyên môn cực kỳ quan trọng. Tôi muốn làm cầu nối, giúp người dân hiểu đúng về y tế giữa ‘ma trận’ thông tin trên mạng xã hội”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7.4, bác sĩ Thái Minh Ngọc chia sẻ về định hướng “sức khỏe ứng dụng” mà cô đang ấp ủ: Thông tin y tế hiện nay không thiếu, nhưng điều quan trọng là nhiều người dân chưa biết cách sử dụng đúng.
Vì vậy, các dự án của Miss HYPA 2026 tập trung vào việc “đơn giản hóa” kiến thức y khoa, giúp người dân dễ hiểu và có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày. Mục tiêu không chỉ dừng ở điều trị mà còn nâng cao nhận thức, hướng đến phòng bệnh từ sớm.
Tham gia "Chương trình bình ổn thị trường các mặt hàng thuốc thiết yếu" năm thứ ba liên tiếp, ông Deepanshu Madan - Tổng giám đốc Pharmacity, chia sẻ doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận các tổn thất về lợi nhuận để bảo vệ liệu trình điều trị của người dân.
Trong bối cảnh chi phí vận hành và logistics biến động không ngừng, việc giữ vững mặt bằng giá thuốc thiết yếu không đơn thuần là một giải pháp kinh doanh, mà là một cam kết về an sinh xã hội. Đáng chú ý, đây đã là năm thứ ba liên tiếp Pharmacity đồng hành cùng chương trình bình ổn thị trường các mặt hàng thuốc thiết yếu do UBND TP.HCM phát động.
Tuy nhiên, thay vì chỉ giới hạn nỗ lực này trong phạm vi hẹp tại một địa phương, hệ thống đã chủ động áp dụng chính sách bình ổn giá đồng bộ trên toàn bộ mạng lưới hơn 1.000 nhà thuốc toàn quốc. Việc mở rộng quy mô của "chiến dịch bình ổn giá" này nhằm đảm bảo mọi người dân, từ các đô thị lớn đến các vùng xa, đều có cơ hội tiếp cận nguồn thuốc chất lượng với mức giá thống nhất, không bị tác động bởi cước phí vận tải hay "bão giá" xăng dầu đang leo thang.
Nói về tính chủ động của doanh nghiệp, ông Deepanshu Madan chia sẻ: "Chúng tôi đã nhiều năm tham gia chương trình bình ổn giá thuốc. Năm nay chúng tôi đã chủ động nhập dự trữ các mặt hàng thiết yếu để đảm bảo ngay cả khi thị trường tăng giá thì Pharmacity vẫn không tăng giá. Mặc dù trong kinh doanh, điều này sẽ ảnh hưởng phần nào đến lợi nhuận, nhưng Pharmacity luôn đặt sức khỏe của khách hàng lên hàng đầu nên việc đảm bảo giữ ổn định giá bán, đảm bảo nguồn cung sẽ giúp người bệnh duy trì ổn định liệu trình điều trị, không bị khan hiếm thuốc ảnh hưởng đến chất lượng điều trị".
Tại TP.HCM những ngày qua, thời điểm giao mùa khiến một số bệnh lây nhiễm gia tăng. Theo thống kê của Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn thành phố đang gia tăng nhanh và diễn biến phức tạp. Tại TP.HCM cũng ghi nhận ca nhiễm viêm não mô cầu đầu tiên tiếp ngay sau ca nhiễm được ghi nhận tại Phú Quốc. Giữa bối cảnh đó, nhu cầu về các loại thuốc hạ sốt, kháng sinh và vật tư y tế gia tăng.
Việc kiên định giữ mức giá thấp hơn thị trường trên toàn hệ thống giữa tâm "bão" chi phí vận hành là một thử thách lớn, buộc doanh nghiệp phải chấp nhận bù lỗ để giữ vững cam kết đồng hành cùng người dân.
Về vấn đề này, ông Deepanshu Madan chia sẻ: "Có những thời điểm chúng tôi chấp nhận lỗ một số mặt hàng để đảm bảo nguồn cung cho thị trường và giúp bệnh nhân không bị gián đoạn trong quá trình điều trị bệnh vì thiếu thuốc". Thậm chí, Pharmacity vẫn chọn cách thắt chặt đàm phán và chấp nhận khó khăn về việc nhập hàng nhưng vẫn đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kiểm soát chất lượng và giá cả. Điều này giúp người dân tránh được việc phải đối mặt với nguy cơ mua thuốc không rõ nguồn gốc hoặc bị "thổi giá" khi nhu cầu thị trường tăng đột biến.
Ông Deepanshu Madan cho rằng việc giữ giá tại quầy mới chỉ là giải pháp ở phần ngọn. Để chương trình bình ổn thực sự mang lại hiệu quả bền vững, cần có những thay đổi mang tính hệ thống trong chính sách quản lý và cơ cấu nguồn cung dược phẩm tại Việt Nam.
Hai từ "chìa khóa" chiến lược được vị CEO này nhấn mạnh là việc minh bạch hóa thông qua đơn thuốc điện tử và thúc đẩy nội địa hóa nguồn cung. Ông nhận định: "Khi luật kê đơn điện tử được bắt buộc, rất nhiều cửa hàng không tuân thủ sẽ phải dừng hoạt động. Giá thuốc khi đó sẽ được minh bạch và nằm ở mức phù hợp với thu nhập của người dân hơn". Đây là quan điểm cho thấy sự đồng hành của doanh nghiệp đối với các nỗ lực chính quy hóa thị trường của cơ quan quản lý, giúp người dân tiếp cận thuốc đúng bệnh, đúng giá, tránh lãng phí chi phí y tế.
Bên cạnh đó, việc giảm phụ thuộc vào nguồn thuốc nhập khẩu bằng cách đẩy mạnh sản xuất trong nước là con đường tất yếu để hạ giá thành sản phẩm lâu dài. "Chúng ta nên chủ động nguồn cung bằng việc đẩy mạnh sản xuất trong nước để hạ giá thành thay vì phải nhập khẩu như hiện nay", ông Deepanshu Madan nhấn mạnh. Việc ưu tiên các mặt hàng nội địa đạt chuẩn GMP không chỉ giúp ổn định giá mà còn củng cố nền y tế tự cường, đáp ứng nhanh chóng các tình huống khẩn cấp.
Sự đồng hành của các doanh nghiệp lớn trong đó có Pharmacity trong việc thực thi Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282/NQ-CP của Chính phủ đã khẳng định tầm quan trọng của việc kết nối giữa mục tiêu kinh tế và an sinh xã hội. Khi doanh nghiệp chủ động cùng Chính phủ "gánh" những khó khăn về chi phí, người dân sẽ có thêm niềm tin và sự an tâm trên hành trình chăm sóc sức khỏe.
Cuộc chiến chống lại "bão giá" và dịch bệnh vẫn còn nhiều thách thức, nhưng sự chấp nhận hy sinh lợi nhuận vì cộng đồng chính là lời giải thực chất nhất cho bài toán bảo vệ sức khỏe nhân dân trong kỷ nguyên mới.