NATO đang thảo luận khả năng hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bị phong tỏa nếu tuyến hàng hải này không được mở lại vào đầu tháng 7, một quan chức cấp cao của liên minh quân sự này nói với Bloomberg.
Theo nguồn tin, ý tưởng này nhận được sự ủng hộ từ một số thành viên của NATO nhưng hiện vẫn chưa đạt được sự đồng thuận cần thiết. Cả hai nguồn tin đều yêu cầu giấu tên. Lãnh đạo các nước NATO sẽ họp tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8/7.
“Khi có chỉ đạo chính trị trước, việc lập kế hoạch chính thức mới diễn ra sau đó. Liệu tôi có đang nghĩ đến chuyện đó không? Chắc chắn là có”, Tư lệnh tối cao NATO tại châu Âu Alexus Grynkewich nói trong cuộc họp báo ngày 19/5 khi được hỏi về khả năng này.
Nếu được triển khai, đây sẽ là sự thay đổi trong chiến lược của NATO đối với xung đột ở Trung Đông. Cho tới nay, các đồng minh khẳng định họ chỉ tham gia tại eo biển này sau khi giao tranh kết thúc và khi có thể hình thành một liên minh rộng lớn bao gồm nhiều nước ngoài NATO.
Tuy nhiên, áp lực kinh tế đang gia tăng khi eo biển Hormuz bị đình trệ lưu thông khiến giá năng lượng tăng vọt và triển vọng tăng trưởng suy giảm.
Hiện chưa rõ chính xác các nước NATO có thể bảo đảm an toàn cho tàu thương mại đi qua eo biển như thế nào. Một nỗ lực gần đây của Mỹ nhằm làm điều này đã dừng lại chỉ sau vài ngày, bất chấp năng lực quân sự đáng kể của Washington.
Iran bắt đầu siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, sau khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích nước này hồi cuối tháng 2.
Kể từ đó, tuyến hàng hải này đã trở thành nguồn căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trong NATO, khi họ từ chối đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc hỗ trợ mở lại eo biển.
Ông Trump nhiều lần công khai không hài lòng trước phản ứng này, và Washington gần đây thông báo sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức.
Quan chức NATO cấp cao nói rằng dù một số đồng minh vẫn phản đối việc cho phép NATO triển khai nhiệm vụ tại eo biển Hormuz, họ có thể sẽ ủng hộ nếu tình trạng phong tỏa kéo dài.
Nhà ngoại giao NATO cho biết một số đồng minh ủng hộ can thiệp để hỗ trợ mở lại eo biển, nhưng cảnh báo rằng nhiều nước khác vẫn không muốn bị kéo sâu vào cuộc xung đột.
Tướng Grynkewich nói rằng việc khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz là lợi ích chung của các đồng minh.
“Việc đình trệ này đang tác động rất tiêu cực tới toàn bộ nền kinh tế của chúng ta và khi kinh tế bị ảnh hưởng, năng lực công nghiệp quốc phòng của chúng ta về lâu dài cũng bị ảnh hưởng”, ông nói.
Dù các nước NATO đều muốn eo biển Hormuz được mở lại, họ có những cách tiếp cận khác nhau đối với cuộc chiến.
Một số nước như Tây Ban Nha phản đối xung đột một cách rõ ràng. Madrid thậm chí cấm Mỹ sử dụng không phận và căn cứ quân sự của mình để tấn công Iran. Tuy nhiên, phần lớn các đồng minh khác âm thầm cho phép Mỹ sử dụng căn cứ để hỗ trợ hậu cần.
Một liên minh do Pháp và Anh dẫn đầu cũng đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi giao tranh lắng xuống. Một số quốc gia thậm chí đã triển khai lực lượng tới khu vực để chuẩn bị.
Trong chương trình Breakfast with the Blues sáng 15/7, hoạt động mở màn cho Tuần lễ Trình diễn Hàng không Pensacola ỏ bang Florida của Mỹ, đội biểu diễn Blue Angels đã thực hiện nhiều bài biểu diễn trước sự chứng kiến của khán giả trên bãi biển.
Tuy nhiên, một trong các tiêm kích F/A-18E Super Hornet của Blue Angels đã lượn thấp bất thường, khiến những khán giả lâu năm cũng cảm thấy bất ngờ. "Tôi đã đến đây 10 năm và chưa bao giờ thấy bài bay như vậy. Tôi thực sự nghĩ phi cơ sắp lao trúng chúng tôi, nhưng vẫn rất ấn tượng", Ashley Korn, khán giả theo dõi chương trình, nhớ lại.
Video do người dân ghi lại cho thấy chiếc Super Hornet nghiêng cánh và lướt trên đám đông, có thời điểm chỉ cách những người bên dưới khoảng vài mét. Luồng khí xả động cơ đã làm cát, ô che nắng, ghế và lều bay khắp bãi biển, khiến nhiều người vội chạy giữ đồ đạc.
Samantha Mayne nói rằng nhiều người ban đầu tưởng máy bay đang tiếp cận là chiếc "Fat Albert", vận tải cơ C-130J Super Hercules hỗ trợ đội Blue Angels, vì kích thước có vẻ rất lớn. "Máy bay ở rất gần. Tất cả lều đều bị thổi sập, nhưng rất đáng xem. Thật tuyệt vời", cô nói.
Nhân chứng Lane Wilkerson chia sẻ cô sẽ "nhớ khoảnh khắc này suốt đời", trong khi Lillie Korn nói màn trình diễn "gây phấn khích" và khác với tưởng tượng ban đầu của cô.
Đại diện đội biểu diễn Blue Angels xác nhận một tiêm kích đã tiếp cận đám đông "ở độ cao thấp hơn quy trình tiêu chuẩn", nhấn mạnh an toàn của cộng đồng địa phương, khán giả và phi công luôn là ưu tiên hàng đầu.
Ban chỉ huy đội bay đang xem xét toàn bộ diễn biến và rà soát an toàn kỹ lưỡng, nhằm bảo đảm mọi hoạt động tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn của hải quân Mỹ và Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA).
Blue Angels thành lập năm 1946, hiện biên chế 6 máy bay F/A-18E Super Hornet để biểu diễn, cùng một chiếc F/A-18F hai chỗ ngồi dùng làm phi cơ dự phòng và phục vụ những chuyến bay trải nghiệm cho hành khách dân sự.
Số máy bay này được chỉnh sửa đặc biệt, khác hẳn phiên bản trong biên chế đơn vị chiến đấu. Chúng được tháo toàn bộ radar và hệ thống kiểm soát hỏa lực, bổ sung thùng chứa dầu để xả khói trắng khi biểu diễn, kèm bơm nhiên liệu cho phép duy trì trạng thái bay ngửa bụng lâu hơn phiên bản thông thường. Cần điều khiển của phi công cũng được gắn lò xo để tăng độ nặng, giúp điều khiển máy bay chính xác hơn.
Thông báo được trang Facebook chính thức của Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam chia sẻ hôm nay 18.6.
"Chúng tôi rất vui mừng được chào đón Đại sứ Jennifer Wicks đến Việt Nam và mong muốn tiếp tục củng cố mối quan hệ đối tác cũng như tình hữu nghị bền chặt giữa hai nước. Mong sớm được chào đón bà tại Việt Nam", bài đăng của Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam nêu rõ.
Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam cũng đã gửi lời chúc mừng tới bà Jennifer Wicks.
Trước đó hôm 19.5, trang senate.gov của Thượng viện Mỹ cập nhật thông tin về cuộc bỏ phiếu đối với ghế Đại sứ Mỹ tại Việt Nam. Tại đó, đề cử dành cho bà Jennifer Wicks đã được thông qua.
Chưa rõ thời gian cụ thể bà Jennifer Wicks sẽ đến Việt Nam nhận nhiệm vụ. Đại sứ Mỹ nhiệm kỳ gần nhất là ông Marc E. Knapper đã rời Hà Nội vào đầu năm nay.
Theo quy định của Mỹ, đại sứ sẽ đến quốc gia mà mình làm nhiệm vụ để trình quốc thư lên nguyên thủ nước sở tại, qua đó bắt đầu nhiệm kỳ của mình.
Vào thời điểm được phê chuẩn, bà Jennifer Wicks là quan chức cấp cao của chính phủ Mỹ, giữ chức Giám đốc Văn phòng bổ nhiệm của tổng thống tại Nhà Trắng. Bà đã giữ vị trí này từ năm 2012, qua 4 đời Tổng thống Mỹ liên tiếp. Bà đã có kinh nghiệm hơn 30 năm là công chức trong chính quyền liên bang Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth ngày 12/5 tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
"Hoặc chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc họ sẽ bị xóa sổ hoàn toàn. Dù bằng cách nào, chúng ta cũng sẽ giành chiến thắng", Tổng thống Trump nói với các phóng viên ở Washington khi ông chuẩn bị đến Bắc Kinh và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trong khi đó, Bộ trưởng Hegseth phát biểu tại một phiên điều trần của Quốc hội rằng: "Chúng tôi có kế hoạch leo thang nếu cần thiết. Chúng tôi có kế hoạch rút lui nếu cần thiết. Chúng tôi có kế hoạch chuyển giao các nguồn lực”.
Các yêu cầu của Iran để chấm dứt xung đột bao gồm bồi thường chiến tranh, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz và chấm dứt các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Tổng thống Trump bác bỏ lập trường của Iran, đồng thời cảnh báo thỏa thuận ngừng bắn đang “trong tình trạng nguy kịch”.
Các nhà phân tích nhận định, việc trả tiền bồi thường và công nhận quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz gần như chắc chắn sẽ không khả thi đối với chính quyền Tổng thống Trump. Trong khi đó, việc chấm dứt các lệnh trừng phạt sẽ chỉ được xem xét nếu Iran sẵn sàng nhượng bộ lớn về chương trình hạt nhân của nước này.
Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn ngày càng mong manh, cả hai bên đều đưa ra những tuyên bố cứng rắn.
Người phát ngôn của Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, ông Ebrahim Rezaei, cảnh báo Iran có thể làm giàu uranium đến độ tinh khiết 90%, mức độ được coi là cấp độ vũ khí, nếu bị tấn công một lần nữa.
Trong khi đó, Tổng thống Trump nói rằng Mỹ ủng hộ mục tiêu của ông là đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân. Ông cũng để ngỏ khả năng xung đột sẽ sớm kết thúc và eo biển Hormuz sẽ sớm mở cửa trở lại.
“Ngay khi cuộc chiến kết thúc, điều này sẽ không còn lâu nữa, các bạn sẽ thấy giá dầu giảm”, ông Trump nói với các phóng viên.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột, và một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Phản hồi mới nhất từ Iran đối với đề xuất hòa bình do Mỹ đưa ra, mà ông Trump cho là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, đã khiến một số quan chức đặt câu hỏi liệu Tehran có sẵn sàng duy trì một lập trường đàm phán nghiêm túc hay không.
Một số quan chức, bao gồm các quan chức Lầu Năm Góc, đã ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán - bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Trong khi đó, những quan chức khác vẫn thúc đẩy cơ hội đàm phán ngoại giao.
Theo một số nguồn tin, bất kỳ quyết định tái khởi động cuộc chiến nào nhằm vào Iran cuối cùng đều phụ thuộc vào Tổng thống Trump
