Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến xây dựng dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, trong đó bổ sung các chính sách mới liên quan đến người có công.
Tại dự thảo lần này, Bộ Nội vụ đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo cơ quan soạn thảo, việc phân loại đối tượng hưởng chế độ điều dưỡng hằng năm được thực hiện từ năm 2005, tính đến thời điểm này đã 21 năm. Đối với đối tượng điều dưỡng luân phiên (2 năm một lần) cũng được giữ nguyên từ 1.1.2013 (theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2012).
Đến nay, số đối tượng người có công giảm dần qua từng năm. Đặc biệt là số đối tượng điều dưỡng hằng năm giảm nhanh vì đều là những người cao tuổi (cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa, Bà mẹ Việt Nam anh hùng…) hoặc số đối tượng có thương tật, bệnh tật nặng (81% trở lên).
Theo số liệu dự toán năm 2026, số đối tượng điều dưỡng hằng năm chỉ còn 19.101 người (chỉ chiếm khoảng 2,2 %), trong khi số đối tượng điều dưỡng 2 năm một lần là 811.055 người, chiếm gần 98% tổng số đối tượng điều dưỡng).
Mặt khác, trong những năm qua được nhà nước quan tâm, đầu tư cả về số lượng và chất lượng các trung tâm điều dưỡng, dẫn đến tình trạng hiện nay đa phần các trung tâm hoạt động dưới công suất thiết kế.
“Việc bổ sung đối tượng điều dưỡng hằng năm cũng nhằm thể hiện sự quan tâm tri ân sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với người có công với cách mạng trong kỷ nguyên mới, phù hợp với quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta trong việc thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng”, Bộ Nội vụ nêu rõ.
Do đó, Bộ Nội vụ đề xuất chuyển 1 phần đối tượng hiện đang được điều dưỡng 2 năm một lần sang điều dưỡng hằng năm, cụ thể gồm: thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 80%
Thực hiện theo phương án này, sẽ có 151.222 đối tượng được chuyển từ điều dưỡng luân phiên 2 năm/lần sang điều dưỡng hằng năm.
Ngoài nội dung sửa đổi trên, Bộ Nội vụ cũng đề nghị bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 1.1.1945 (cán bộ lão thành cách mạng) và người hoạt động cách mạng từ ngày 1.1.1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (cán bộ tiền khởi nghĩa).
Theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công hiện hành, chế độ trợ cấp người phục vụ mới chỉ áp dụng với những nhóm có sức khỏe đặc biệt nặng hoặc suy giảm khả năng tự phục vụ trong sinh hoạt hằng ngày như: Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh…
Trên thực tế đa số cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa đều cao tuổi (từ 90 – 105 tuổi), sức khỏe suy giảm, cần người chăm sóc thường xuyên. Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung trợ cấp nhằm thể hiện sự quan tâm, chăm lo của Đảng và Nhà nước, đồng thời bảo đảm sự tương đồng về chính sách giữa các nhóm người có công.
Giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận kinh tế xã hội chiều 20.4, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc phát triển đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông, là nền tảng quan trọng để thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn tới.
Theo ông, trong lĩnh vực đường bộ, quy hoạch đến năm 2050 cả nước có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km; trong đó, 6.539 km được đầu tư trước năm 2030; số còn lại được đầu tư giai đoạn 2030 - 2050.
Tính đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật khoảng 3.345 km, 458 km nút giao. Về quy mô đầu tư, có 548 km cao tốc 2 làn xe (chiếm 16%); 1.559 km cao tốc 4 làn xe hạn chế (chiếm 47%) và 1/238 km cao tốc 4 - 6 làn xe hoàn chỉnh (chiếm 3,7%).
Hiện đang triển khai chuyển tiếp 1.252 km, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Tính đến hết năm 2025, mật độ cao tốc trên cả nước đạt khoảng 2,23 km/100 km². Tuy nhiên, còn chênh lệch lớn giữa các vùng, trong khi đồng bằng sông Cửu Long đạt 4,43 km/100 km², thì 14 tỉnh cũ biên giới phía bắc chỉ đạt 0,58 km/100 km².
Giai đoạn 2026 - 2030, dự kiến sẽ tập trung nguồn lực đầu tư, nâng cấp khoảng 1.721 km cao tốc, trong đó có nâng cấp cao tốc 2 làn xe, 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe theo đúng quy hoạch, với nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỉ đồng.
Đối với hệ thống quốc lộ, Bộ trưởng cho biết, hiện cả nước có 24.376 km. Thực hiện chủ trương phân cấp, từ 1.7.2025, Bộ Xây dựng đã chuyển giao phân cấp 17.520 km cho địa phương quản lý. Bộ hiện còn quản lý 4.875 km, chủ yếu là các tuyến BOT và một số dự án liên quan đến quốc phòng, an ninh.
Trong lĩnh vực đường sắt, theo quy hoạch, mạng lưới gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km; trong đó 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km và 18 tuyến xây dựng mới với chiều dài 4.148 km.
Theo Bộ trưởng, hệ thống đường sắt quốc gia hiện nay chủ yếu khổ 1.000 mm, được xây dựng từ lâu; riêng tuyến Hà Nội - Lạng Sơn sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435 mm. Thời gian tới, sẽ tập trung phát triển các tuyến đường sắt quốc gia như: Hà Nội - TP.HCM; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Hà Nội - Lạng Sơn; Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái; TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau...
Đối với đường sắt đô thị, đến nay cả nước đã hoàn thành 3 tuyến với tổng chiều dài khoảng 41 km (trong đó Hà Nội có 2 tuyến, TP.HCM có 1 tuyến). Giai đoạn tới, Hà Nội dự kiến phát triển 18 tuyến với 1.052 km, TP.HCM đầu tư xây dựng 12 tuyến với hơn 1.700 km. Tổng chiều dài khoảng 2.224 km/30 tuyến, nhu cầu vốn cần khoảng 743.907 tỉ đồng.
Đối với lĩnh vực hàng không, Bộ trưởng Xây dựng cho biết, theo quy hoạch đến năm 2030 cả nước có 31 cảng hàng không (gồm 15 cảng quốc tế, 16 cảng nội địa), công suất khoảng 294 triệu hành khách/năm; định hướng đến năm 2050 có 34 cảng, công suất khai thác 533 triệu hành khách/năm.
Đến nay, cả nước có 22 cảng hàng không với tổng công suất khoảng 155 triệu hành khách/năm, tăng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước. Về định hướng phát triển, trong số 31 cảng hàng không theo quy hoạch sẽ có 6 cảng cấp 4F, 1 cảng cấp 4C, các cảng còn lại cấp 4E.
Sáng 1/4, tại trụ sở Trung ương Đảng, hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam.
Theo quyết định do Phó ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Hoàng Trung Dũng công bố, 5 cơ quan này là đơn vị sự nghiệp công lập của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chịu sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Trong đó, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nghiên cứu cơ bản về khoa học xã hội và nhân văn; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nghiên cứu khoa học tự nhiên, phát triển và tiếp nhận công nghệ.
Đài Truyền hình Việt Nam là đài truyền hình quốc gia; Đài Tiếng nói Việt Nam là đài phát thanh quốc gia; Thông tấn xã Việt Nam là cơ quan thông tấn quốc gia. Đây là các cơ quan báo chí chủ lực, đa phương tiện, đa ngôn ngữ của Đảng, Nhà nước, giữ vai trò nòng cốt trong công tác tư tưởng, văn hóa, định hướng dư luận xã hội.
Các đơn vị này là đơn vị dự toán cấp 1 của ngân sách Trung ương, lãnh đạo gồm cấp trưởng và không quá 4 cấp phó. Bộ Chính trị bổ nhiệm ông Lê Văn Lợi giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam kiêm Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương; ông Trần Hồng Thái làm Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam kiêm Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Nguyễn Thanh Lâm giữ chức Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam kiêm Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Đỗ Tiến Sỹ làm Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam kiêm Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; bà Vũ Việt Trang làm Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam kiêm Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh việc chuyển 5 cơ quan từ trực thuộc Chính phủ sang đơn vị sự nghiệp của Trung ương Đảng thể hiện yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan báo chí chủ lực và cơ quan nghiên cứu khoa học trọng yếu.
Ông đề nghị ba cơ quan báo chí làm chủ công nghệ mới, nâng cao chất lượng nội dung, mở rộng độ phủ, tiếp cận hiệu quả các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ; xây dựng hệ sinh thái truyền thông quốc gia có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế.
Hai viện hàn lâm được yêu cầu tập trung nghiên cứu các vấn đề lớn, chiến lược, dài hạn, phục vụ hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Trước đó ngày 31/3, Chính phủ ban hành nghị quyết bãi bỏ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của 5 cơ quan này khi còn trực thuộc Chính phủ. Hội nghị Trung ương 2 khóa 14 cuối tháng 3 đã thống nhất chủ trương chuyển các đơn vị nêu trên về Trung ương Đảng.
Sáng 4.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội thuộc đơn vị bầu cử số 1 (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.Hà Nội) đã tiếp xúc với cử tri 10 phường, gồm: Ô Chợ Dừa, Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Kim Liên, Láng, Cửa Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, để thông tin về kết quả kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Trao đổi tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết đã có một vài lần gợi ý với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về việc xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trên địa bàn.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, khi đặt mục tiêu đến năm 2045 là đất nước phát triển, người dân có thu nhập cao, tức là khi đó "kết thúc thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội".
"Khi nào đạt được mục tiêu đó, chúng ta sẽ bước vào xây dựng một xã hội mới, đã hình thành được cơ sở của chủ nghĩa xã hội", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
Vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở việc xây dựng thử một phường, một xã xã hội chủ nghĩa để rút kinh nghiệm về mô hình này. Theo đó, Hà Nội có thể cải tạo, xây dựng, phát triển một phường nào đó đang "có sẵn". Với mô hình này, cần tính toán các phương diện liên quan đến chăm lo cuộc sống, chăm sóc sức khỏe cho người dân; việc học tập, đi lại của học sinh; môi trường sống…
Còn nếu không chọn phường, xã có sẵn, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Hà Nội cần chọn một địa điểm xây dựng một phường mới từ hạ tầng ngầm cho đến đô thị, với quy mô dân số khoảng 500.000 - 1 triệu người.
Cạnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng gợi mở Hà Nội cần xây dựng một xã nông thôn xã hội chủ nghĩa, trong đó nghiên cứu các lĩnh vực liên quan sản xuất, tự động hóa và đời sống người dân…
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc thí điểm xã, phường xã hội chủ nghĩa sẽ giúp người dân cảm nhận được sự mẫu mực, để từ đó các địa phương nhìn thấy rồi phấn đấu vươn lên. Với tốc độ phát triển như hiện nay thì không khó để Hà Nội thí điểm và làm được mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.
"Nếu Hà Nội làm được điều đó, thủ đô không chỉ phát triển nhanh hơn, hiện đại hơn mà còn trở thành một đô thị đáng sống hơn, nhân văn hơn, văn minh hơn, xứng đáng với vai trò trái tim của cả nước, nơi hội tụ những niềm tin, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn mới", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
