Sinh viên Indonesia đi Mùa hè xanh cùng sinh viên TP.HCM

Cuối tháng 6, giáo sư kiêm nhà báo Thomas Chatterton Williams từ Mỹ trở lại Pháp đúng lúc nước này bước vào đợt nắng nóng cực đoan (canicule). Một số nơi nhiệt độ gần chạm 44 độ C, kéo theo hàng loạt ca nhập viện do sốc nhiệt, đuối nước khi giải nhiệt tại sông hồ và tử vong do bị bỏ quên trong ôtô.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi năm châu Âu có hơn 175.000 người tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến nắng nóng tại châu Âu.

Trên mạng xã hội X, cây bút kinh tế người Mỹ Noah Smith giục người châu Âu "lắp ngay điều hòa để cứu mạng người thân", trong khi Patrick Collison, CEO của tập đoàn dịch vụ phần mềm và tài chính Stripe, cho rằng châu Âu đang ngụy biện.

Theo tác giả Thomas, sự bất đồng này nằm ở giới hạn chịu đựng. Từng sống ở Mỹ và châu Âu, ông nhận thấy người Mỹ có xu hướng coi sự nóng bức là thất bại của cơ sở hạ tầng, trong khi người châu Âu xem đó là một phần tất yếu của cuộc sống.

Tại Paris, nhịp sống vẫn tiếp diễn, đợt nóng này không giống bối cảnh "tận thế" như truyền thông mô tả. Các quán cà phê và tiệm kem chật cứng. Lễ hội Âm nhạc ngoài trời (Fête de la Musique) thu hút nửa triệu người tham gia.

Dù trường học đóng cửa vì không có hệ thống kiểm soát nhiệt độ, phụ huynh vẫn tìm cách đưa trẻ đến hồ bơi hoặc bảo tàng để giải nhiệt. Những ngôi nhà truyền thống tại Pháp được thiết kế để không gian tự "thở".

"Khi ở nhà, tôi xịt một chút nước lên người và uống nhiều nước hơn. Tôi đóng kín cửa chớp kim loại để cản nắng trưa và mở đón gió vào buổi tối", Thomas nói.

Theo tác giả, gốc rễ của cuộc tranh luận là sự khác biệt văn hóa. Người Mỹ coi sự khó chịu về thể chất là thách thức cần khắc phục ngay lập tức. Ngược lại, nhiều người châu Âu coi việc lạm dụng khí lạnh là hoang phí. Họ tự hào về lối sống tiết kiệm: chắt chiu nước khi rửa bát, mặc thêm áo thay vì bật lò sưởi và vét sạch thức ăn trên đĩa.

Tại Paris, chính quyền và người dân không thích các cục nóng điều hòa treo trên cửa sổ hay mái nhà. Việc lắp đặt thiết bị này cần giấy phép đặc biệt để giữ gìn vẻ đẹp kiến trúc.

"Ở Mỹ, tôi không ngần ngại bật điều hòa. Nhưng khi ở Paris, việc chống chọi với cái nóng mà không cần máy móc lại mang đến cảm giác thỏa mãn, thậm chí có phần cao quý", Thomas cho biết.

Rạn nứt đang xuất hiện trong nội bộ châu Âu. Tại Pháp, đảng Tập hợp Quốc gia của bà Marine Le Pen đang chính trị hóa vấn đề điều hòa, biến nó thành công cụ chỉ trích các nhà môi trường học, tương tự cách người Mỹ từng tranh cãi về việc đeo khẩu trang.

Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá một giải pháp trung hòa là cần thiết. Châu Âu cần lắp điều hòa tại các cơ sở trọng yếu như trường học, phương tiện công cộng và bệnh viện. Hôm thứ 5 tuần trước là ngày nóng nhất lịch sử Pháp, khiến một tài xế xe buýt ngất xỉu và đâm vào gốc cây. Các khu sản khoa quá tải, hàng trăm nghìn gia cầm chết, nhiều thành phố cấm bán rượu bia để giảm tải cho hệ thống y tế.

Một trải nghiệm của Thomas cho thấy giới hạn của thói quen này. Khi ông lên taxi giữa đợt nắng nóng, tài xế mở toang cửa kính đón gió nóng hầm hập như luồng hơi từ máy sấy tóc. Họ đi hơn 10 phút như vậy trước khi người lái xe phải bật điều hòa.

"Lựa chọn chịu đựng cái nóng của anh ấy cuối cùng cũng không thể chống đỡ nổi thực tại", Thomas nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Tại các bưu cục trên khắp nước Mỹ, hàng ngày có nhiều túi đồ thuộc các nền tảng cho thuê quần áo như Nuuly, Rent the Runway hay Fashion Pass được gửi đến nhà người dùng. Trong đó, Nuuly có gần nửa triệu người dùng thường xuyên.

Sarah Lewis, 25 tuổi, nhân viên quảng cáo tại New York, cho biết mỗi lần đi trả túi đồ thuê, cô thường gặp những người mang chiếc túi tương tự."Cảm giác này vừa giống như gia nhập một hội chị em bí mật, vừa xen lẫn sự kỳ lạ khi nhận ra cô gái cùng tòa nhà có thể đang mặc chiếc váy tôi vừa trả tuần trước", cô nói.

Ra mắt năm 2019, Nuuly là đại diện tiêu biểu cho làn sóng dịch vụ cho thuê quần áo đang định hình lại thói quen tiêu dùng của phụ nữ trẻ Mỹ. Với 98 USD mỗi tháng, khách hàng được thuê 6 món đồ và không bị phạt tiền nếu làm bẩn, rách hay trả muộn. Mô hình này ra đời cùng sự bùng nổ của nền kinh tế chia sẻ (gig economy).

Giám đốc điều hành tiếp thị công ty mẹ của URBN (công ty mẹ của Nuuly), Kim Gallagher, cho biết mô hình này giải quyết tâm lý của giới trẻ khi không muốn mặc lại một bộ đồ đã đăng trên mạng xã hội.

Bên cạnh yếu tố tâm lý, tính kinh tế và tiện lợi là lý do giữ chân người dùng. Megan Murphy, 29 tuổi, ở Washington D.C., kể cô thuê đồ từ khi ra trường để có trang phục công sở mà không bị áp lực tài chính. Hiện mang thai tháng cuối, dịch vụ này giúp cô có quần áo phù hợp với cơ thể thay đổi liên tục.

Trong mùa cưới hay mùa lễ hội, việc thuê đồ cũng giúp phụ nữ giải quyết bài toán trang phục. Laura Taylor, 29 tuổi, cho biết cô từng thuê mẫu váy cưới màu xanh tay dài mà hàng chục nghìn người đã mặc. Cô không bận tâm nếu bị nhận ra đang dùng đồ thuê, vì việc này giúp tránh lãng phí. "Tôi có chiếc quần jeans 150 USD không còn mặc vừa chỉ sau vài năm. Cảm giác lãng phí phiền lòng hơn số tiền trả hàng tháng cho dịch vụ", cô nói.

Tuy nhiên, việc đi thuê khiến tủ quần áo của nhiều phụ nữ trống rỗng. Nhà báo Annie Joy Williams từng chi khoảng 8.000 USD cho Nuuly trong 7 năm, nhưng tủ đồ hiện chỉ còn vài món cơ bản. Laura Taylor cũng chia sẻ cảm giác hụt hẫng khi nhận ra bản thân "không sở hữu thứ gì".

Theo các chuyên gia, thực trạng này phản ánh tâm lý ngại sở hữu tài sản của Gen Z và Millennials. Giống như việc nghe nhạc hay qua Spotify hay xem phim trên Amazon Prime thay vì mua đĩa, giới trẻ chọn tiêu thụ thời trang mà không cần sở hữu, tương tự cách họ liên tục nhảy việc hay ngần ngại mua nhà.

Dù vậy, dịch vụ thuê quần áo cũng đang đối mặt với chỉ trích về môi trường. Một nghiên cứu năm 2021 trên Environmental Research Letters cho thấy vòng đời của một chiếc quần jeans đi thuê tạo ra lượng khí thải cao nhất. Việc luân chuyển nửa triệu gói hàng mỗi tháng làm tăng quá trình vận chuyển so với mua sắm thông thường.

Chuyên gia sản xuất Sheridan Mark cho biết việc không phải đền bù hỏng hóc tạo tâm lý "dùng một lần", khiến người thuê thiếu ý thức giữ gìn trang phục. Trong 30 người đi thuê được khảo sát tại Mỹ, chỉ có 2 người cho biết họ quan tâm đến yếu tố môi trường.

Nhà tạo mẫu Heather Hurst nhận định, việc từ chối sở hữu khiến nhiều phụ nữ đánh mất cơ hội định hình phong cách cá nhân, do không đầu tư vào những thiết kế có giá trị lâu dài.

Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều người cho rằng chỉ cần chăm chỉ tập thể dục, ăn uống lành mạnh, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia là có thể bảo vệ sức khỏe, trong đó có thận. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc tập luyện quá sức, không đúng thời điểm hoặc kết hợp với những thói quen sinh hoạt thiếu khoa học vẫn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Câu chuyện của anh Hàn Lộc (tên nhân vật đã được thay đổi), 39 tuổi, sống tại Trung Quốc, là lời cảnh tỉnh cho những ai tin rằng "càng tập nhiều càng khỏe".

Theo người thân, anh Lộc có lối sống rất kỷ luật. Anh không hút thuốc, ít uống rượu bia, duy trì tập luyện thể thao thường xuyên và đặc biệt yêu thích bơi lội. Sau mỗi ngày làm việc căng thẳng, anh đều đến hồ bơi vào buổi tối để thư giãn, có hôm bơi liên tục hơn một giờ.

Thế nhưng, người đàn ông có thể trạng khỏe mạnh này bất ngờ phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Kết quả thăm khám cho thấy chức năng thận của anh đã suy giảm nghiêm trọng. Dù được các bác sĩ tích cực cấp cứu, anh vẫn không qua khỏi do biến chứng của suy thận cấp.

Sự ra đi đột ngột của anh khiến gia đình bàng hoàng. Người vợ không thể lý giải vì sao một người luôn duy trì lối sống lành mạnh, chăm chỉ tập luyện như chồng mình lại mắc căn bệnh nguy hiểm đến vậy.

Sau khi đánh giá tình trạng sức khỏe, bác sĩ cho biết vấn đề không nằm ở bản thân môn bơi lội. Ngược lại, bơi là một hình thức vận động tốt cho tim mạch, hô hấp và cơ bắp nếu được thực hiện đúng cách. Tuy nhiên, việc ép cơ thể vận động cường độ cao trong lúc đang kiệt sức, thiếu năng lượng hoặc thiếu nước có thể tạo ra những áp lực lớn lên nhiều cơ quan, trong đó có thận.

Theo các bác sĩ, sau một ngày làm việc căng thẳng, cơ thể cần có thời gian để phục hồi. Nếu tiếp tục tập luyện với cường độ cao khi bụng đói, cơ thể mệt mỏi hoặc đang thiếu nước, nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe sẽ tăng lên.

Khi vận động cường độ cao, cơ bắp hoạt động liên tục sẽ tạo ra nhiều sản phẩm chuyển hóa. Nếu tập luyện quá sức, đặc biệt trong tình trạng mất nước, người tập có nguy cơ gặp hội chứng tiêu cơ vân - tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và giải phóng myoglobin vào máu.

Khi nồng độ myoglobin trong máu tăng cao, chất này có thể gây tắc nghẽn các ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, nhất là ở những người có yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.

Bên cạnh đó, việc ngâm mình hoặc bơi trong nước lạnh ngay sau khi cơ thể đang nóng và mệt cũng có thể khiến tuần hoàn thay đổi đột ngột. Đối với người khỏe mạnh, cơ thể thường có khả năng thích nghi. Tuy nhiên, nếu kết hợp với tình trạng tập luyện quá sức, mất nước hoặc thể trạng suy giảm, nguy cơ xảy ra biến cố sức khỏe sẽ cao hơn.

Theo bác sĩ, sai lầm của nhiều người là cho rằng càng tập luyện nhiều thì càng tốt cho sức khỏe. Trên thực tế, việc tập luyện chỉ mang lại lợi ích khi phù hợp với thể trạng, cường độ hợp lý và đi kèm thời gian nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể phục hồi.

Không chỉ việc tập luyện, các thói quen sinh hoạt kéo dài cũng có thể góp phần khiến chức năng thận suy giảm.

Trước khi nhập viện, anh Lộc từng duy trì chế độ ăn nhiều đạm để tăng cơ. Anh sử dụng thêm các sản phẩm bổ sung protein với mong muốn cải thiện vóc dáng. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều protein trong thời gian dài, đặc biệt ở những người đã có vấn đề về thận, có thể làm tăng gánh nặng lọc của cơ quan này.

Bên cạnh đó, anh cũng có thói quen uống ít nước vì lo sợ ảnh hưởng đến vóc dáng. Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, khả năng đào thải chất cặn bã của thận cũng bị ảnh hưởng.

Một yếu tố khác là thói quen thức khuya kéo dài. Do áp lực công việc, anh thường xuyên ngủ muộn, thậm chí có những ngày chỉ nghỉ ngơi trong thời gian ngắn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng giấc ngủ kém chất lượng có liên quan đến nguy cơ suy giảm chức năng thận.

Đáng chú ý, khi xuất hiện đau nhức cơ thể sau những buổi tập nặng, anh từng tự sử dụng thuốc giảm đau mà không tham khảo ý kiến bác sĩ. Một số loại thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAID) nếu dùng không đúng cách, đặc biệt trong tình trạng mất nước hoặc có bệnh nền, có thể ảnh hưởng xấu đến thận.

Bơi trong thời gian dài, đều đặn giúp cải thiện sức bền của tim mạch, xây dựng sức mạnh cơ bắp và đốt cháy calo bền vững. Ngoài ra, bơi lội trong thời gian dài giúp cơ thể sử dụng oxy hiệu quả, nâng cao khả năng hiếu khí.

Với người mới bắt đầu:

- Bắt đầu với khoảng cách ngắn để tăng cường sức bền.

- Bơi 400 mét liên tục với tốc độ vừa phải.

- Cứ sau 100 m, tăng nhẹ tốc độ thêm 25 m, sau đó quay lại tốc độ ổn định.

Mức độ trung bình đến nâng cao:

- Bơi 800 mét liên tục với tốc độ vừa phải.

- Cứ sau 200m, tăng tốc độ lên một chút trong 50m, sau đó quay lại tốc độ ổn định.

Tin Gốc: Người Đưa Tin