Nhiều người cho rằng chỉ cần chăm chỉ tập thể dục, ăn uống lành mạnh, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia là có thể bảo vệ sức khỏe, trong đó có thận. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc tập luyện quá sức, không đúng thời điểm hoặc kết hợp với những thói quen sinh hoạt thiếu khoa học vẫn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.
Câu chuyện của anh Hàn Lộc (tên nhân vật đã được thay đổi), 39 tuổi, sống tại Trung Quốc, là lời cảnh tỉnh cho những ai tin rằng “càng tập nhiều càng khỏe”.
Theo người thân, anh Lộc có lối sống rất kỷ luật. Anh không hút thuốc, ít uống rượu bia, duy trì tập luyện thể thao thường xuyên và đặc biệt yêu thích bơi lội. Sau mỗi ngày làm việc căng thẳng, anh đều đến hồ bơi vào buổi tối để thư giãn, có hôm bơi liên tục hơn một giờ.
Thế nhưng, người đàn ông có thể trạng khỏe mạnh này bất ngờ phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Kết quả thăm khám cho thấy chức năng thận của anh đã suy giảm nghiêm trọng. Dù được các bác sĩ tích cực cấp cứu, anh vẫn không qua khỏi do biến chứng của suy thận cấp.
Sự ra đi đột ngột của anh khiến gia đình bàng hoàng. Người vợ không thể lý giải vì sao một người luôn duy trì lối sống lành mạnh, chăm chỉ tập luyện như chồng mình lại mắc căn bệnh nguy hiểm đến vậy.
Sau khi đánh giá tình trạng sức khỏe, bác sĩ cho biết vấn đề không nằm ở bản thân môn bơi lội. Ngược lại, bơi là một hình thức vận động tốt cho tim mạch, hô hấp và cơ bắp nếu được thực hiện đúng cách. Tuy nhiên, việc ép cơ thể vận động cường độ cao trong lúc đang kiệt sức, thiếu năng lượng hoặc thiếu nước có thể tạo ra những áp lực lớn lên nhiều cơ quan, trong đó có thận.
Theo các bác sĩ, sau một ngày làm việc căng thẳng, cơ thể cần có thời gian để phục hồi. Nếu tiếp tục tập luyện với cường độ cao khi bụng đói, cơ thể mệt mỏi hoặc đang thiếu nước, nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe sẽ tăng lên.
Khi vận động cường độ cao, cơ bắp hoạt động liên tục sẽ tạo ra nhiều sản phẩm chuyển hóa. Nếu tập luyện quá sức, đặc biệt trong tình trạng mất nước, người tập có nguy cơ gặp hội chứng tiêu cơ vân – tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và giải phóng myoglobin vào máu.
Khi nồng độ myoglobin trong máu tăng cao, chất này có thể gây tắc nghẽn các ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, nhất là ở những người có yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
Bên cạnh đó, việc ngâm mình hoặc bơi trong nước lạnh ngay sau khi cơ thể đang nóng và mệt cũng có thể khiến tuần hoàn thay đổi đột ngột. Đối với người khỏe mạnh, cơ thể thường có khả năng thích nghi. Tuy nhiên, nếu kết hợp với tình trạng tập luyện quá sức, mất nước hoặc thể trạng suy giảm, nguy cơ xảy ra biến cố sức khỏe sẽ cao hơn.
Theo bác sĩ, sai lầm của nhiều người là cho rằng càng tập luyện nhiều thì càng tốt cho sức khỏe. Trên thực tế, việc tập luyện chỉ mang lại lợi ích khi phù hợp với thể trạng, cường độ hợp lý và đi kèm thời gian nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể phục hồi.
Không chỉ việc tập luyện, các thói quen sinh hoạt kéo dài cũng có thể góp phần khiến chức năng thận suy giảm.
Trước khi nhập viện, anh Lộc từng duy trì chế độ ăn nhiều đạm để tăng cơ. Anh sử dụng thêm các sản phẩm bổ sung protein với mong muốn cải thiện vóc dáng. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều protein trong thời gian dài, đặc biệt ở những người đã có vấn đề về thận, có thể làm tăng gánh nặng lọc của cơ quan này.
Bên cạnh đó, anh cũng có thói quen uống ít nước vì lo sợ ảnh hưởng đến vóc dáng. Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, khả năng đào thải chất cặn bã của thận cũng bị ảnh hưởng.
Một yếu tố khác là thói quen thức khuya kéo dài. Do áp lực công việc, anh thường xuyên ngủ muộn, thậm chí có những ngày chỉ nghỉ ngơi trong thời gian ngắn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng giấc ngủ kém chất lượng có liên quan đến nguy cơ suy giảm chức năng thận.
Đáng chú ý, khi xuất hiện đau nhức cơ thể sau những buổi tập nặng, anh từng tự sử dụng thuốc giảm đau mà không tham khảo ý kiến bác sĩ. Một số loại thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAID) nếu dùng không đúng cách, đặc biệt trong tình trạng mất nước hoặc có bệnh nền, có thể ảnh hưởng xấu đến thận.
Bơi trong thời gian dài, đều đặn giúp cải thiện sức bền của tim mạch, xây dựng sức mạnh cơ bắp và đốt cháy calo bền vững. Ngoài ra, bơi lội trong thời gian dài giúp cơ thể sử dụng oxy hiệu quả, nâng cao khả năng hiếu khí.
Với người mới bắt đầu:
– Bắt đầu với khoảng cách ngắn để tăng cường sức bền.
– Bơi 400 mét liên tục với tốc độ vừa phải.
– Cứ sau 100 m, tăng nhẹ tốc độ thêm 25 m, sau đó quay lại tốc độ ổn định.
Mức độ trung bình đến nâng cao:
– Bơi 800 mét liên tục với tốc độ vừa phải.
– Cứ sau 200m, tăng tốc độ lên một chút trong 50m, sau đó quay lại tốc độ ổn định.
Nằm ẩn sâu trong vườn quốc gia và tiểu bang Redwood (Mỹ) ở miền bắc California là một cây gỗ đỏ khổng lồ với biệt danh Hyperion. Các chuyên gia cho rằng, đây là một trong những cây cổ thụ còn sống, cao nhất thế giới với chiều cao gần 116m.
Lần đầu tiên, cây được 2 nhà tự nhiên học người Mỹ nổi tiếng phát hiện ra vào năm 2006. Tuy nhiên đến nay, vị trí chính xác của cây được giữ bí mật nghiêm ngặt nhằm bảo vệ nó và chưa bao giờ thông tin được công khai.
Được biết, cây cổ thụ đã tồn tại ở đây hàng trăm năm. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và sự mở rộng các khu dân cư khiến cây đối mặt với nhiều mối đe dọa. Theo kỷ lục Guinness Thế giới, cây có tuổi đời từ 600 đến 800 năm. Dù có nhiều nỗ lực bảo tồn dành cho cây gỗ đỏ khổng lồ, vẫn còn nhiều lo ngại liên quan tới sự an toàn của nó.
Đến nay, rất nhiều người quyết tâm tìm được vị trí chính xác của Hyperion. Đến mức Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ phải đóng cửa toàn bộ khu vực và tuyên bố rằng bất kỳ ai cố tình vi phạm quy định để tìm đến cây có thể bị phạt tới 5.000 USD (131 triệu đồng) và thậm chí bị phạt tù.
Lý giải về việc tuyệt đối giữ bí mật vị trí của cây, ông Leonel Arguello, Trưởng bộ phận Tài nguyên Thiên nhiên tại công viên cho biết, nếu nhiều người biết tới sẽ gây ra tình trạng rác thải. Mọi người tạo thêm nhiều lối mòn phụ để đi vệ sinh, gây tác động tới thảm thực vật và ảnh hưởng tới hệ rễ của cây.
Ngoài ra, việc đóng cửa còn nhằm ngăn chặn thiệt hại đối với các loài dương xỉ và thảm thực vật xung quanh, đồng thời bảo vệ an toàn đối với người dân.
Do không có đường tiếp cận rõ ràng, cộng với tín hiệu GPS và điện thoại di động rất yếu, các dịch vụ cứu hộ sẽ gặp vô vàn khó khăn nếu phải tiếp cận người gặp nạn.
“Nếu ai đó bị thương ở dưới đó, sẽ mất khá nhiều thời gian trước khi chúng tôi có thể tiếp cận và đưa họ ra ngoài. Đó là lý do vì sao chúng tôi chọn cách an toàn và bảo vệ tài nguyên của mình", ông Arguello nói.
Còn được gọi là gỗ đỏ ven biển, loài cây có nguồn gốc từ khu vực ven biển phía Bắc và Trung California - nơi có lượng mưa lớn vào mùa đông cùng sương mù của mùa hè đóng vai trò quan trọng với sự sinh tồn của chúng.
Phạm vi phân bố của họ cây gỗ đỏ kéo dài về phía Nam từ hai cụm rừng dọc theo sông Chetco, nằm ở góc tây nam bang Oregon. Sau đó, chúng trải dài đến hẻm núi Salmon Creek trong dãy núi Santa Lucia thuộc khu vực phía nam quận Monterey, California.
Dù vị trí khái quát của cây cao nhất thế giới đã được biết đến, việc giữ bí mật vị trí chính xác của Hyperion vẫn cực kỳ quan trọng ngay cả khi hình ảnh vệ tinh của khu vực có thể được tìm thấy trên mạng Internet. Sự bí mật này cũng được duy trì nhờ những cây khổng lồ khác bao quanh nó.
Trong khi Hyperion được cho là khoảng 700 đến 800 năm tuổi, cây cổ nhất thế giới được cho là một cây thông Bristlecone mang tên Methuselah, cũng nằm ở California. Theo BBC, cây này được cho là đã hơn 4.850 năm tuổi.
Cô học trò ấy học lớp 6A11 Trường THCS Phú An (phường Phú An, TP.HCM, khu vực tỉnh Bình Dương trước đây). Mùa hè của Huyền không có những chuyến đi chơi, về quê hay chỉ đơn giản là được ngủ nướng thêm chút. Thay vào đó nếu đi học, Huyền chỉ đi bán vé số một buổi, còn nghỉ hè sẽ rong ruổi cùng xấp vé số trên tay cả ngày.
"Nghỉ hè mà con không đi chơi hay về quê à?", tôi hỏi khi dừng xe ủng hộ con bé mấy tờ vé số. "Dạ không, con đi bán kiếm tiền phụ ba mẹ. Em con còn nhỏ, có mình ba đi làm à. Mà con đi bán vé số hơn hai năm rồi cô…", Huyền nhanh nhảu trả lời.
Năm học 2022-2023 khi đang học lớp 5, Huyền phải nghỉ học giữa chừng. Lý do vì mẹ sinh thêm em, nhà túng quá Huyền xin ba mẹ cho nghỉ học đi bán vé số một mình vì trước đó từng được mẹ dẫn đi theo bán vé số vào hai ngày cuối tuần. Cô con gái đầu lòng mới 10 tuổi song hiểu chuyện, cảm được nỗi khổ cực khi một mình cha cày cuốc xoay xở mỗi tháng nào tiền phòng trọ, tiền nuôi em nhỏ, chi phí sinh hoạt hằng ngày...
Rồi mùa hè mưu sinh năm 2024, trong lúc đi bán Huyền gặp được người khách tốt bụng hỏi có muốn đi học lại không. Khi nghe cô bé trả lời muốn, vị khách này mua cặp sách, cho thêm tiền mang về đóng học phí.
"Con chỉ nhớ chú nói tên Tâm chứ cũng không biết chú ở đâu nhưng nhờ vậy mà con được đi học lại lớp 5", Huyền vô tư kể.
Bởi nếu đi học đúng tuổi, năm nay Huyền đã phải hoàn thành lớp 8. Nhưng năm học vừa kết thúc cô bé mới chỉ hoàn tất chương trình lớp 6. Nhưng cũng may mà có cuộc gặp tình cờ với "chú Tâm" chứ nếu không chắc đến lúc này Huyền vẫn còn dang dở lớp 5.
Dù được trao cơ hội quay lại trường, Huyền chưa bao giờ ỷ lại. Cô bé vẫn quen buổi đến trường buổi đi bán vé số phụ cha mẹ trang trải cuộc sống.
Chị Đào Thị Là (45 tuổi, mẹ Huyền) kể quê ở Đắk Lắk, hai vợ chồng cùng làm rẫy thuê, cuộc sống bấp bênh nên tìm về thành phố xin đi làm xí nghiệp mong thu nhập ổn định hơn. Nhưng ở cái tuổi không dễ tìm việc, chị phải vừa bán vé số vừa giúp việc nhà, ai kêu gì làm nấy.
Cha Huyền - anh Nguyễn Đức Hà (40 tuổi) - làm phụ hồ, công việc rày đây mai đó. Gặp chủ thầu đàng hoàng cuối tuần còn được nhận đủ tiền công chứ lỡ va phải chủ thầu "cà chớn" có khi hết tuần nhận được một nửa tiền công đã là may, thậm chí còn bị quỵt mà đôi lúc thân cô thế cô đành cắn răng chịu!
Ghé căn phòng trọ cả nhà cô học trò đang ở buổi chiều muộn tại khu phố Bến Giảng, cha Huyền vẫn chưa về còn mẹ cô bé vừa bắt xe đi tái khám. Sau vụ tai nạn giao thông hồi tháng 3, sức khỏe chị Là giảm sút nhiều, một bên mắt đã giảm thị lực trên 50%.
Trong căn phòng trọ chật hẹp, Huyền chỉ cho em gái Ngọc Mai (3 tuổi) tập tô màu. Chiếc bàn của hai chị em là hai cái ghế nhựa chồng lên nhau, cũng là bàn học của Huyền mỗi tối.
Hỏi cô bé có mặc cảm không khi lỡ trên đường bán vé số gặp bạn, đôi mắt Huyền như ánh lên niềm vui, cười khoe: "Mấy bạn đều biết con đi bán vé số hết á mà không có phân biệt gì, trong lớp hòa đồng lắm".
Ở cái tuổi mà mùa hè lẽ ra được nghỉ ngơi, vui chơi thì Huyền chọn tranh thủ mưu sinh. Điều ấy không chỉ để phụ giúp cha mẹ mà còn để giấc mơ tiếp tục đến trường của cô bé không phải bị dở dang thêm lần nào nữa.
Chuyện tình chênh lệch tuổi tác giữa cụ bà 73 tuổi và người đàn ông 38 tuổi đang thu hút sự chú ý tại Hàn Quốc, không chỉ bởi khoảng cách thế hệ lớn, mà còn bởi quyết định gắn bó bất chấp định kiến và sự phản đối từ gia đình nhà gái khi cả hai mong muốn tiến tới hôn nhân.
Vào năm 2023 cặp đôi từng gây chú ý trên YouTube với hình ảnh "yêu lệch tuổi" đặc biệt, khiến nhiều người không khỏi bất ngờ và bàn tán. Dù bị dư luận hoài nghi và xuất hiện không ít lời dị nghị, người đàn ông vẫn lựa chọn gắn bó với người phụ nữ lớn hơn mình 35 tuổi, bất chấp mọi ánh nhìn từ bên ngoài.
Trong một video gần đây, cặp đôi bất ngờ lên tiếng đính chính về tuổi thật của cô dâu. Họ cho biết trước đây từng công bố bà 63 tuổi, nhưng thực tế hiện đã 73 tuổi.
Người đàn ông thừa nhận việc che giấu thông tin ban đầu xuất phát từ áp lực dư luận và những bình luận tiêu cực trên mạng xã hội, khi nhiều người cho rằng họ "như mẹ con" hoặc "bà cháu".
Cả hai cũng lên tiếng bác bỏ những tin đồn thất thiệt xoay quanh mối quan hệ, khẳng định tình cảm nảy sinh trong thời gian người đàn ông làm việc tại quán ăn của cụ bà, hoàn toàn không liên quan đến các suy đoán tiêu cực như lợi dụng hay mục đích nhập cư.
Sau thời gian cân nhắc, cặp đôi quyết định công khai chuyện tình cảm và mong muốn tiến tới hôn nhân hợp pháp. Tuy nhiên, kế hoạch tổ chức đám cưới hiện vẫn chưa thể thực hiện do vấp phải sự phản đối quyết liệt từ gia đình nhà gái.
Đặc biệt, câu chuyện nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội, đồng thời làm dấy lên nhiều tranh luận về những mối quan hệ chênh lệch tuổi tác- nơi tình cảm cá nhân, định kiến xã hội và áp lực gia đình luôn tồn tại những xung đột khó dung hòa.
Trong tình yêu lệch tuổi, điều khiến nhiều cặp đôi "vỡ mộng" không nằm ở con số, mà ở những khác biệt rất đời thường.
Theo trang Psycom (Mỹ), khoảng cách tuổi tác trung bình giữa các cặp đôi thường chỉ khoảng 2–3 năm, nhưng thực tế vẫn có không ít mối quan hệ chênh lệch lớn hơn nhiều. Nhà trị liệu hôn nhân và gia đình Rebecca McDermott (MS, LMFT, Pennsylvania, Mỹ) nhận định: "Mỗi mối quan hệ có những sắc thái riêng, và khoảng cách tuổi tác có thể vừa là lợi thế, vừa là thách thức tùy từng trường hợp".
Khác biệt trong suy nghĩ và độ trưởng thành: Thông thường người trẻ thường yêu bằng sự nhiệt huyết, bồng bột và cảm xúc mạnh, trong khi người lớn tuổi lại thiên về sự điềm tĩnh, chín chắn và kiên nhẫn hơn. Sự lệch nhịp này đôi khi khiến hai người khó tìm được tiếng nói chung trong cách giải quyết vấn đề.
Khác biệt trong thói quen và sở thích: Ban đầu có thể là những điều nhỏ nhặt dễ bỏ qua, nhưng khi bước vào cuộc sống chung, sự khác biệt về lối sống, sinh hoạt hay cách nhìn nhận vấn đề dễ trở thành mâu thuẫn. Một người thích tự do, ngẫu hứng trong ăn uống và sinh hoạt, trong khi người kia lại ưu tiên kỷ luật, dinh dưỡng và kế hoạch rõ ràng những khác biệt tưởng chừng nhỏ nhưng có thể tích tụ thành áp lực lớn.
Khác biệt về tâm lý tuổi tác: Trên thực tế khoảng cách tuổi không chỉ là con số mà còn là cảm giác. Không ít người trong cuộc dễ nảy sinh cảm giác tự ti hoặc lo lắng khi đối phương giao tiếp với những người cùng thế hệ, từ đó tạo ra khoảng cách vô hình trong chính mối quan hệ.
Khác biệt về tài chính và giai đoạn cuộc sống: Chuyên gia trị liệu tâm lý TJ Walsh (MA, Philadelphia, Mỹ) cho rằng khoảng cách tuổi tác lớn có thể kéo theo sự chênh lệch về thu nhập và kế hoạch tài chính. Một người có thể đang ở giai đoạn ổn định hoặc nghỉ hưu, trong khi người còn lại vẫn đang xây dựng sự nghiệp, khiến việc cân bằng tài chính và trách nhiệm chung trở nên áp lực hơn.
Những khác biệt này không phải lúc nào cũng dẫn đến đổ vỡ, nhưng nếu không có sự thấu hiểu và điều chỉnh, chúng có thể trở thành "điểm yếu" âm thầm bào mòn một mối quan hệ lệch tuổi.
