Trong chuyến công tác tham gia “Hành trình đỏ” tại vùng lưỡng quảng Quảng Đông và Quảng Châu (Trung Quốc) vào cuối năm 2025, đoàn đại biểu các nhà báo chúng tôi đã có cơ hội tiếp xúc với nhiều bạn trẻ của Trung Quốc và Việt Nam. Họ đã chia sẻ những trải nghiệm quý giá của mình khi tham gia hành trình ý nghĩa này.
“Tôi rất nhớ Hà Nội, nhớ hồ Gươm, nhớ hồ Tây thơ mộng, nhớ những món ăn rất ngon, nhớ những người bạn Việt Nam thân thiện…”, chị Lư Kim Linh, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Học viện Quan hệ quốc tế, ĐH Trung Sơn, đồng thời là giảng viên tại Trường ĐH Dân tộc Quảng Tây, đã bộc bạch khi được hỏi về cảm nhận của mình với Việt Nam. Là một người Trung Quốc từng học tập tại Việt Nam và có vốn tiếng Việt lưu loát, chị Linh là một nhịp cầu sống động trong giao lưu văn hóa giữa hai nước.
Trong chuyến tham gia Hành trình hữu nghị Việt – Trung, chị Linh được đặt chân đến nhiều di tích lịch sử in đậm tình hữu nghị của Việt Nam – Trung Quốc, trong đó có Di tích Lớp huấn luyện chính trị thanh niên Việt Nam tại Trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Quảng Châu. Đây là điểm lịch sử quan trọng, gắn liền với các hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chính tại nơi này, trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc tháng 8.2024, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã viết lưu bút, bày tỏ xúc động khi trở lại địa điểm gắn với những năm tháng hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đồng thời khẳng định giá trị của tình hữu nghị truyền thống, đoàn kết và gắn bó giữa hai Đảng, hai nước và nhân dân Việt Nam – Trung Quốc.
Lần đầu tiên được đến thăm, chị Linh bày tỏ sự ngưỡng mộ Chủ tịch Hồ Chí Minh và hiểu hơn về tình hữu nghị giữa hai Đảng cộng sản Việt Nam và Trung Quốc, cũng như mối quan hệ giữa nhân dân hai nước. Theo chị, việc kết nối giữa quá khứ và hiện tại là vô cùng quan trọng. Chị nhấn mạnh rằng tình hữu nghị truyền thống Việt – Trung được xây dựng từ nền móng vững chắc của các nhà lãnh đạo tiền bối như Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông – một di sản quý báu “không hề dễ dàng có được”.
Từ góc độ của một nhà nghiên cứu quan hệ quốc tế, chị Linh cho rằng thế hệ trẻ hôm nay đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới trong việc định nghĩa lại cách thức giao lưu trong thời đại số.
“Đối với thế hệ trẻ chúng tôi, việc tiếp tục kế thừa và phát huy tình cảm hữu nghị này là trách nhiệm của mỗi người dân hai nước. Đặc biệt là với những sinh viên đã từng sang Việt Nam học tập và học tiếng Việt như tôi, việc tìm hiểu nhiều hơn về Việt Nam và giúp các bạn Việt Nam hiểu thêm về Trung Quốc là một trách nhiệm xã hội mà chúng tôi nhất định phải gánh vác”, chị Linh bày tỏ.
Tại Trung Quốc, có một “địa chỉ đỏ” vô cùng ý nghĩa về tình hữu nghị giữa hai quốc gia Việt – Trung, đó là ĐH Trung Sơn. Cách đây hơn một thế kỷ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sắp xếp cho 8 thiếu niên Việt Nam sang theo học tại Trường trung học và tiểu học thuộc ĐH Quảng Đông, tiền thân của ĐH Trung Sơn ngày nay.
Câu chuyện “gieo mầm hữu nghị” ấy đến nay vẫn là ký ức chung, được hai bên trân trọng giữ gìn. Trong suốt những năm qua, ĐH Trung Sơn luôn coi trọng giao lưu và hợp tác với Việt Nam và đã đào tạo cho nước ta nhiều thế hệ nhân tài ưu tú, thông thạo ngôn ngữ hai nước, am hiểu sâu sắc văn hóa lẫn nhau. Hiện ở đây có khoảng 60 lưu học sinh Việt Nam.
Chị Hoàng Thị Ngọc Minh là một nghiên cứu sinh Việt Nam đang theo học năm thứ 2 chuyên ngành quan hệ quốc tế tại ĐH Trung Sơn. Chia sẻ về lý do chọn học tại nơi đây, chị Minh cho biết muốn “đến để hiểu, hiểu để yêu”. Đối với chị, khi đến đây thì tình hữu nghị Việt – Trung không chỉ nằm trong sử sách hay những tuyên bố ngoại giao, mà hiện hữu sống động qua từng trải nghiệm thực tế và sự kết nối giữa con người với con người.
Chị Minh chia sẻ, trước đây cái nhìn của chị về Trung Quốc phần lớn qua phim ảnh, âm nhạc và những thông tin đa chiều trên mạng xã hội, đôi khi chưa thực sự toàn diện. Chỉ khi sống và học tập tại đây, chị mới cảm nhận rõ nét sự ấm áp của tình người.
Câu chuyện về một người phụ nữ lớn tuổi Trung Quốc không ngần ngại giúp đỡ chị xách những chiếc va li nặng nề trên tàu điện ngầm trong những ngày đầu bỡ ngỡ đã để lại ấn tượng sâu đậm. Với chị Minh, đó là minh chứng rõ nhất cho việc lòng tốt và sự thân thiện không có biên giới. Chị nhận ra rằng, dù ở đâu, sự cởi mở và đối thoại trực tiếp chính là chìa khóa để phá vỡ những rào cản hay định kiến do thông tin sai lệch tạo ra.
Từ những trải nghiệm cá nhân, chị Minh cho rằng mỗi người trẻ là một “sứ giả” mang hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Chị Minh thực hiện trách nhiệm ấy bằng những hành động thiết thực: sử dụng mạng xã hội WeChat để chia sẻ những video ngắn về đời sống hiện đại, vẻ đẹp đất nước và con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Chị cũng cùng các bạn Việt Nam thường xuyên tham gia các buổi giao lưu văn hóa, mang hơi thở và bản sắc dân tộc giới thiệu đến thầy cô và bạn bè Trung Quốc.
Là một trong những người trẻ tham gia Hành trình hữu nghị Việt – Trung năm 2025, anh Nguyễn Hoài Đảm, Bí thư Đoàn thanh niên Đài Truyền hình Việt Nam, đã cảm nhận sâu sắc về sứ mệnh của thế hệ trẻ trong việc kế thừa, phát huy tình hữu nghị giữa hai quốc gia. “Qua hành trình này, chúng tôi càng cảm nhận sâu sắc nền tảng của tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc, được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước kiên trì vun đắp qua năm tháng”, anh nói.
“Thế hệ trẻ hôm nay có thể chưa viết nên ngay lập tức những trang sử lớn, nhưng chính các bạn đang và sẽ góp phần định hình tương lai quan hệ Việt – Trung bằng tri thức, trải nghiệm và sự năng động, sáng tạo của mình. Các bạn chính là nguồn cảm hứng để tiếp tục kể những câu chuyện tốt đẹp về tình hữu nghị giữa hai đất nước, hai dân tộc trong kỷ nguyên mới”, anh Đảm bày tỏ. (còn tiếp)
Điều bất ngờ là, phía sau cảm giác như "ngôi nhà ma" ấy lại ẩn chứa một mục đích khiến ai cũng phải suy nghĩ. Vì sao nơi này khiến cả học sinh lẫn phụ huynh vừa sợ, vừa muốn quay lại.
Nằm trong khuôn viên Trường tiểu học Nguyễn Thanh Tuyền (19 Bùi Thị Xuân, phường Tân Sơn Hòa), thời gian qua "ngôi nhà ma" trở thành điểm đến thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh và phụ huynh. Nhìn từ bên ngoài, căn phòng bình yên như bao lớp học khác trong trường: bức tường xanh, cánh cửa xanh, ô cửa màu xanh.
Tuy nhiên, ngay từ những bước chân đầu tiên vào căn phòng đã mở ra không gian hoàn toàn khác. Bố cục, màu sắc trong căn phòng khiến nhiều người liên tưởng gọi đây là ngôi nhà ma, nhà quan tài.
Ánh sáng mờ, đèn chiếu rọi từ trần xuống tạo nên những khoảng sáng tối rõ rệt. Không gian khép kín với diện tích khoảng 30 m2, hai tông màu chủ đạo: đỏ - đen khiến những người trẻ bước vào phải tập trung để lắng nghe, theo dõi từng hình ảnh, thông điệp trong căn phòng.
Khu vực trưng bày các mẫu vật mô phỏng nhận được sự quan tâm đặc biệt, và được xem là linh hồn của không gian giáo dục này. Tại đây, các dạng ma túy được ngụy trang tinh vi dưới dạng thực phẩm, đồ uống: tem lưỡi, "ma túy trà sữa", "nước vui" đóng chai "muối tắm" dạng bột… được mô phỏng chân thực từ hình dáng, kích thước, tác hại.
Chẳng hạn ma túy trà sữa khiến nhiều người ớn lạnh bởi đó thực chất là cách gọi các loại ma túy tổng hợp được pha vào các loại nước uống như trà sữa. Bề ngoài ly nước ấy giống như đồ uống thông thường khác nên các em học sinh và cả phụ huynh cũng khó nhận biết. Thứ nước uống độc hại này gây kích thích thần kinh, rối loạn hành vi và nguy hiểm đến sức khỏe.
Mô hình do Công an P.Tân Sơn Hòa tham mưu triển khai với sự hướng dẫn chuyên môn của Công an TP.HCM (PC04).
Cô Đặng Thị Mỹ Dung, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thanh Tuyền nói rằng đây là lần đầu tiên, học sinh, giáo viên và phụ huynh có cơ hội tận mắt chứng kiến hình thái, mô hình của các loại ma túy phổ biến, ma túy tổng hợp, đặc biệt là các dạng ma túy được ngụy trang tinh vi dưới dạng thực phẩm như trà, kem đánh răng, đồ uống…
"Trường có 2 phòng họp. Ngay khi nhận thông tin, chúng tôi đã dành 1 phòng họp để xây dựng điểm giáo dục phòng, chống ma túy. Những mẫu vật ma túy mô phỏng tại đây cùng cách nhận biết, tác hại… đã được chia sẻ rất rõ cả kênh hình và kênh chữ sẽ trang bị cho các em thêm kiến thức để phòng tránh, không bị cám dỗ, lợi dụng", bà Dung nói.
Từ tháng 4.2026, nhà trường sẽ mở cửa đón học sinh các trường bạn tới tham quan, tìm hiểu. Khác với những giờ học lý thuyết hay khẩu hiệu khô khan, mô hình lấy ý tưởng từ "ngôi nhà ma" đánh thẳng vào cảm xúc.
Võ Phương Thảo, học sinh lớp 4, Trường tiểu học Nguyễn Thanh Tuyền, nói rằng vừa thích vừa sợ khi bước vào phòng trưng bày phòng, chống ma túy của trường. "Con học được nhiều điều bổ ích khi tham quan và nghe thầy cô, anh chị thuyết minh. Con thấy những mẫu vật, các loại ma túy khác nhau: viên, thuốc lá, cần sa… dạng gói, dạng nước. Con không cầm giao nhận đồ dùm người lạ".
Chị Nguyễn Thị Hà (phụ huynh), cho biết chị có 2 con đang học THCS. Chị mong có cơ hội được đưa con đến đây theo dõi thực tế. Bởi trong bối cảnh ma túy: tem lưỡi, nước vui… hay các chất kích thích trá hình đang len lỏi vào đời sống giới trẻ, những mô hình giáo dục trực quan như vậy không chỉ cung cấp thông tin mà còn tạo ra những trải nghiệm ghi nhớ, điều mà những dòng chữ trong sách vở khó có thể làm được.
"Trước nay, chúng tôi cũng chỉ nghe trên sách vở, báo đài… Nhiều khi trẻ con nó dùng mà mình không biết và chính bản thân các con cũng không biết", chị trải lòng.
Theo bài đăng nói về vấn đề trước khi sát hạch lái xe phải xem clip cảnh báo về tai nạn giao thông, Cục cảnh sát giao thông thông tin đã hoàn thiện các clip (độ dài 15 phút) về hậu quả của các vụ tai nạn giao thông liên quan đến mô tô và ô tô. Đồng thời tổ chức cho học viên trước khi sát hạch lái xe bắt buộc phải xem các clip này, để nhận thức được sự quan trọng của an toàn giao thông đối với tính mạng, sức khỏe và tài sản của mình và người tham gia giao thông xung quanh.
Theo thông tin trên fanpage, việc xem clip được thực hiện đối với các khóa sát hạch từ tháng 5.2026. Đây cũng là một trong tiến trình xây dựng đạo đức, trách nhiệm tối thiểu cho lái xe ngoài kiến thức về kỹ thuật điều khiển phương tiện và pháp luật Trật tự an toàn giao thông.
Trần Hải Đình Văn (26 tuổi), làm việc tại đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P.Phú Lợi, TP.HCM; trước đây là P.Phú Hòa, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), yêu cầu bắt buộc này rất hợp lý.
"Trước giờ học lý thuyết toàn biển báo, quy định, học để thi là chính. Nhưng nếu được xem những clip thật như vậy, chắc chắn cảm giác sẽ khác. Có thể sẽ ám ảnh, nhưng chính sự ám ảnh đó khiến mình nhớ lâu hơn", Văn chia sẻ.
Trong khi đó, Lê Thảo Nguyên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng, cho rằng đây là cách "đánh thẳng vào cảm xúc".
"Người trẻ tụi em nhiều khi biết luật nhưng vẫn chủ quan. Nhưng nếu tận mắt thấy hậu quả, nhất là những tình huống giống mình ngoài đời, sẽ dễ chột dạ hơn. Em nghĩ xem xong rồi sẽ lái xe cẩn thận hơn", Nguyên nói.
Ông Đặng Minh Hải, giáo viên tại Trung tâm đào tạo lái xe Miền Nam, cho rằng trong thực tế, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn giao thông không nằm ở việc thiếu hiểu biết luật, mà là thái độ chủ quan, xem nhẹ rủi ro.
"Mọi người thường đánh giá thấp nguy cơ khi chưa từng trực tiếp trải nghiệm hoặc chứng kiến hậu quả. Chính vì vậy, việc đưa hình ảnh tai nạn thực tế vào đào tạo lái xe được xem là một cách mô phỏng trải nghiệm mạnh mẽ", ông Hải nói.
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Thanh Hà, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Vạn Hạnh Psy (P.Bình Phú; trước là P.10, Q.6, TP.HCM) nhận định: "Khi người học lái xe được tiếp xúc với hình ảnh thật, cảm xúc sợ hãi sẽ được kích hoạt. Nếu được dẫn dắt đúng cách, nỗi sợ này không gây tiêu cực mà sẽ chuyển hóa thành ý thức phòng tránh. Đây là nguyên tắc rất phổ biến trong giáo dục hành vi".
Bà Hà nói thêm: "Trước khi thi, người học đang ở trạng thái tập trung cao, sẵn sàng tiếp nhận thông tin. Một "cú chạm" cảm xúc lúc này sẽ có khả năng lưu lại lâu dài, ảnh hưởng đến hành vi sau này khi họ chính thức cầm lái".
Ông Đặng Minh Hải cho rằng có một thực tế lâu nay là nhiều học viên học lái xe theo kiểu "đối phó". Theo đó, học lý thuyết để qua bài thi, luyện thực hành để đủ điểm… nhưng chưa thực sự hình thành ý thức tham gia giao thông an toàn.
Ông Hải thẳng thắn nhìn nhận: "Học viên bây giờ học rất nhanh, nhưng quên cũng rất nhanh. Có người thi xong vài tháng đã lái xe theo kiểu rất nguy hiểm, vì họ chỉ nhớ kỹ thuật, không nhớ hậu quả. Vì lẽ đó, việc bổ sung video clip cảnh báo tai nạn là cần thiết để lấp khoảng trống về nhận thức. Kỹ năng lái xe chỉ là một phần. Quan trọng hơn là thái độ. Nếu học viên hiểu rằng chỉ một giây bất cẩn có thể trả giá bằng cả mạng sống, họ sẽ tự điều chỉnh hành vi".
Anh Đỗ Minh Mẫn (32 tuổi), làm việc tại đường Nguyễn Thị Minh Khai, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Đa Kao, Q.1), nói: "Trước khi sát hạch lái xe phải xem clip cảnh báo về tai nạn giao thông là điều cần thiết. Để khi thi đậu sát hạch và có giấy phép lái xe ô tô, khi tham gia giao thông, sẽ tự giác cẩn thận hơn, lái xe an toàn hơn".
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Thanh Hà cho rằng cần cân bằng giữa yếu tố cảm xúc và tính giáo dục trong những clip. "Nếu hình ảnh quá nhẹ, sẽ không tạo được ấn tượng. Nhưng nếu quá nặng, có thể gây phản tác dụng. Quan trọng là cách xây dựng nội dung. Không chỉ cho thấy hậu quả, mà còn phải giải thích nguyên nhân, từ đó giúp người xem hiểu và rút ra bài học", bà Hà nói.
Một số ý kiến cũng đề xuất nên kết hợp clip với phần thuyết minh hoặc phân tích của giảng viên, thay vì chỉ chiếu đơn thuần.
Lê Nguyệt Như (25 tuổi), nhân viên cửa hàng thời trang ở 221 Võ Văn Ngân, P.Thủ Đức, TP.HCM (trước là P.Linh Chiểu, TP.Thủ Đức), nói: "Rất kỳ vọng thay đổi từ câu chuyện trước khi sát hạch lái xe phải xem clip cảnh báo về tai nạn giao thông, có thể giúp giảm đáng kể hành vi vi phạm giao thông trong nhóm người mới lái xe. Từ đó, những người mới thi đậu sát hạch lái xe sẽ hiểu rằng phía sau mỗi cú tăng ga, mỗi lần lấn làn hay vượt đèn đỏ là những rủi ro thực sự, họ sẽ cân nhắc nhiều hơn trước mỗi hành động để mỗi chuyến đi an toàn hơn cho bản thân và cộng đồng".
Tại điểm thi, Nguyễn Võ Quỳnh Trang, học sinh Trường THPT Linh Trung (TP.HCM), cho biết ban đầu em dự định sẽ "tất tay" vào kỳ thi đánh giá năng lực. Tuy nhiên, sau khi làm bài, Trang lập tức đổi chiến thuật. Em nói sẽ quay về tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới.
"Em thấy đề thi đánh giá năng lực đợt này cũng tương tự đợt 1, nhưng có vẻ khó hơn. Em thấy khó và dài lắm", Trang nói.
Cùng tâm trạng, Hoàng Thị Phương Trang, học sinh Trường THPT Bình Chiểu (TP.HCM), cho rằng đề thi dài hơn và khó hơn đợt 1 khá nhiều. Theo Trang, phần tiếng Việt đã bớt dài nhưng vẫn có nhiều câu "lắt léo". Phần tư duy khoa học cũng không dễ xử lý. "Em nghĩ về em sẽ cố gắng ôn thi cho kỳ thi tốt nghiệp THPT", Trang chia sẻ.
Yên Gia Hân, học sinh Trường THPT Tam Phú (TP.HCM), nói phần tiếng Việt vẫn khó và cần nhiều tư duy. Khi ra khỏi phòng thi, các thí sinh dò đáp án với nhau nhưng mỗi người lại ra một kết quả khác nhau. "Đề em thấy dễ hơn đợt 1, nhưng nhiều chỗ em không biết làm", Hân nói.
Giữa không khí có phần "đau đầu" sau giờ thi, Vương Thị Bảo Ngọc, học sinh Trường THPT Bình Chiểu (TP.HCM), lại khá bình tĩnh. Ngọc cho biết phần tiếng Anh là phần dễ thở nhất vì em có thể đọc hiểu hết đề. Các bạn đi cùng liền "bật mí" rằng Ngọc có IELTS nên mới thấy tiếng Anh nhẹ nhàng như vậy.
Trong khi đó, Vũ Huy Hoàng, học sinh Trường THPT Linh Trung (TP.HCM), cho biết em học song song cho cả kỳ thi đánh giá năng lực và kỳ thi tốt nghiệp THPT. Hoàng đánh giá phần toán và tiếng Việt dễ hiểu hơn đợt 1. Tuy nhiên, tiếng Anh lại là phần khiến em phải "khựng" nhiều nhất. "Toán với tiếng Việt không quá khó để xử lý. Nhưng tiếng Anh thì rất chua", Hoàng nói.
Khi được hỏi phần nào khó nhất, Tống Phạm Quỳnh Phương, học sinh Trường THPT Thủ Đức (TP.HCM), cho biết phần nào cũng khó đều. "Em thấy đề thi ngang đợt 1, dễ thở và vừa sức với giáo viên", Phương nói vui.
Theo thông tin từ kỳ thi, khoảng 170.000 thí sinh tham gia đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM. Đây là số lượng thí sinh đông nhất trong 8 năm kỳ thi được tổ chức. Phần lớn thí sinh dự thi để cải thiện điểm xét tuyển vào 118 trường đại học, cao đẳng.
Ở cụm thi Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, kỳ thi được tổ chức ở 2 địa điểm. Điểm thi 38 tại trường có 97 phòng thi với 3.199 thí sinh. Điểm thi 39 tại Trường THPT Nguyễn Hữu Huân có 49 phòng thi với 1.176 thí sinh. Tổng cộng, cụm thi 16 có 4.375 thí sinh.
Bên cạnh những gương mặt buồn xo vì đề khó, nhiều thí sinh vẫn vui vẻ bước ra khỏi phòng thi. Với các em, hoàn thành bài thi đã là một lần vượt qua chính mình.
