Tại sao Floppy Disk được gọi là ‘đĩa mềm’ dù cứng cáp và bền bỉ?

Báo cáo toàn cảnh của NCA ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống thông tin nội địa Việt Nam trong năm 2025. Trước đó, chỉ trong nửa đầu năm 2024, cơ quan chức năng đã xử lý 56 vụ mua bán dữ liệu trái phép, trong đó có vụ việc quy mô rò rỉ lên tới 110 triệu bản ghi.

Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), mục tiêu của tin tặc đã dịch chuyển từ việc gây tê liệt hệ thống đòi tiền chuộc sang đánh cắp và khai thác dữ liệu dài hạn. Sự phổ biến của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh cùng xu hướng lưu trữ dữ liệu phân tán trên điện toán đám mây và thiết bị cá nhân đang làm gia tăng rủi ro rò rỉ tài sản trí tuệ từ chính nội bộ tổ chức.

Trong bối cảnh hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện với luật An ninh mạng, Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân và sắp tới là luật An ninh dữ liệu, việc bảo vệ dữ liệu không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tuân thủ bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.

Đối với các hệ thống hạ tầng trọng yếu quốc gia (tài chính, năng lượng, cơ sở dữ liệu), các chuyên gia cho rằng việc phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nghị quyết 57 đã đưa an ninh mạng vào danh mục công nghệ chiến lược, yêu cầu những chính sách đặc biệt để thúc đẩy tự chủ công nghệ.

Mới đây tại Hà Nội, Công ty An ninh mạng SCS giới thiệu hệ sinh thái chiến lược dành cho doanh nghiệp, đánh dấu sự tham gia của khối tư nhân vào chuỗi cung ứng bảo mật nội địa. Hệ thống bao gồm 5 nhóm giải pháp cốt lõi: Tường lửa thông minh (Smart Firewall), Cổng quản lý kết nối (Secure Gateway), Phòng chống thất thoát dữ liệu (DLP), Thiết bị truyền dữ liệu một chiều cấp vật lý (Data Diode) và Giải pháp kết nối từ xa theo kiến trúc ZeroTrust (Z-Entry).

Điểm đáng chú ý về mặt vận hành là các hệ thống này được cung cấp theo mô hình dịch vụ (SECaaS - Security as a Service). Cách tiếp cận này cho phép doanh nghiệp không cần đầu tư hạ tầng phần cứng đắt đỏ từ đầu, đồng thời giảm tải áp lực cho đội ngũ kỹ thuật nội bộ thông qua dịch vụ giám sát liên tục. Sự kiện cũng ghi nhận việc các thiết bị hạ tầng mạng phần cứng (Switch-Access Point) do kỹ sư Việt Nam phát triển chính thức được đưa vào ứng dụng.

Dù việc làm chủ công nghệ trong nước mang ý nghĩa quan trọng, giới quản lý nhấn mạnh các sản phẩm nội địa không thể chỉ dựa vào chính sách ưu đãi hay tinh thần ủng hộ hàng Việt.

Ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khẳng định các doanh nghiệp công nghệ bắt buộc phải trang bị tư duy toàn cầu. "Chúng ta phải cạnh tranh sòng phẳng về mặt chất lượng, giá thành và dịch vụ đối với các hãng lớn trên thế giới. Chúng ta không dựa vào ưu đãi; tinh thần 'Make in Vietnam' rất đáng quý nhưng chúng ta phải bước ra thế giới bằng chính năng lực chuyên môn và chất lượng sản phẩm của mình", ông Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đầu tháng 2, Ấn Độ công bố Sứ mệnh Bán dẫn Ấn Độ phiên bản 2.0 (ISM 2.0). Tháng 4, Bộ Tài chính Ấn Độ phê duyệt khoản phân bổ ban đầu (2026-2027) hơn 1.000 tỷ rupee (10,5 tỷ USD) cho sứ mệnh. Mức này lớn hơn nhiều so với ISM 1.0 năm 2021, khi chính phủ đưa ra mức 760 triệu rupee (8 triệu USD) ban đầu cho tham vọng bán dẫn.

"Trong ISM 2.0, ưu tiên hàng đầu là các công ty thiết kế và công ty khởi nghiệp về thiết kế có khả năng cho ra sản phẩm chất lượng, đưa chúng ra thị trường và trở thành những Qualcomm tiếp theo của Ấn Độ", Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ Ashwini Vaishnaw nói tại sự kiện công bố ISM 2.0 hồi đầu năm.

Ấn Độ là một trong những quốc gia tiêu thụ điện tử lớn nhất thế giới. Theo India Briefing, thị trường bán dẫn trong nước được định giá 38 tỷ USD vào năm 2023 và dự kiến đạt 109 tỷ USD năm 2030. Tuy nhiên, nước này lại không có ngành công nghiệp sản xuất chip nội địa và đóng vai trò rất nhỏ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Sứ mệnh Bán dẫn" hướng đến mục tiêu thay đổi điều đó. Tham vọng này được đánh giá rất táo bạo: muốn tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ thiết kế đến sản xuất, thử nghiệm và đóng gói ngay trên lãnh thổ Ấn Độ. Tuy nhiên, mọi thứ chỉ được thúc đẩy trong hai năm trở lại đây.

Bước tiến ISM

Công bố năm 2021, ISM 1.0 là một phần trong Chương trình Phát triển Hệ sinh thái sản xuất bán dẫn và màn hình với tổng kinh phí khoảng 10 tỷ USD. Ấn Độ khi đó tập trung đầu tư ba lĩnh vực chính: nhà máy sản xuất bán dẫn, sản xuất màn hình và cơ sở đóng gói (ATMP) - những lĩnh vực khả thi và tạo điều kiện thuận lợi cho việc hội nhập của nước này vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, không có nhiều tiến triển trong giai đoạn đầu. Phải đến 2024, quốc gia này mới đẩy nhanh tiến độ khi phê duyệt 1,24 tỷ USD, chủ yếu mua hơn 10.000 GPU theo hình thức hợp tác công tư nhằm đáp ứng nhu cầu về năng lực tính toán và phát triển hệ sinh thái AI cao cấp.

Tháng 5/2025, chính phủ bổ sung yếu tố mới vào tham vọng về chip thông qua chương trình hỗ trợ sản xuất linh kiện điện tử nhằm giải quyết nút thắt quan trọng: cung cấp hỗ trợ tài chính cho các công ty sản xuất linh kiện điện tử chủ động và thụ động, tạo ra cơ sở nhà cung cấp - người mua trong nước tiềm năng.

Tính đến tháng 9/2025, Ấn Độ đã phê duyệt khoảng 10 dự án bán dẫn cỡ lớn với tổng đầu tư 1.600 tỷ rupee (16,8 tỷ USD) và xây mới nhiều khu phức hợp khác. Dự án sản xuất chip lớn nhất được xây dựng là Tata Electronics Semiconductor Fab, trị giá 910 tỷ rupee (11 tỷ USD) tại bang Gujarat, quê hương của Thủ tướng Narendra Modi, do tập đoàn Tata Electronics và Powerchip Semiconductor Manufacturing Corp của Đài Loan hợp tác.

Tuy vậy, theo India World, dù đã có nhiều dự án được công bố, các thiết bị cần thiết cho sản xuất, hóa chất chuyên dụng, tấm bán dẫn, khí và công nghệ thiết kế vẫn tiếp tục nhập khẩu từ nước ngoài.

Kết quả, ISM 1.0 đã tạo ra điểm khởi đầu cho sản xuất, nhưng chuỗi cung ứng thượng nguồn và chiều sâu công nghệ vẫn nằm bên ngoài. Những khoảng trống về cấu trúc này định hình nên ISM 2.0. "ISM 2.0 ưu tiên thiết kế chip trong nước, thương mại hóa sản phẩm, thu hút các đối tác trong hệ sinh thái và phát triển nhân tài", Bộ trưởng Vaishnaw nhấn mạnh.

Vài ngày sau khi giới thiệu ISM 2.0 đầu tháng 2, tại một sự kiện của Qualcomm, ông Vaishnaw cầm trên tay tấm silicon chứa tới 30 tỷ bóng bán dẫn mỗi chip, có khả năng cung cấp năng lượng cho việc ứng dụng AI trong thiết bị, xe và hệ thống công nghiệp. Ông nhấn mạnh Ấn Độ đã đào tạo 67.000 kỹ sư bán dẫn chỉ trong bốn năm - con số ấn tượng so với mục tiêu 85.000 kỹ sư trong 10 năm. Có 315 trường đại học và cao đẳng cung cấp công cụ thiết kế tiên tiến, cho phép sinh viên phát triển và kiểm chứng chip thực tế.

Cũng tại sự kiện, ông Vaishnaw cho biết "đã vạch ra lộ trình rõ ràng" với chip 7 nanomet (nm) bằng cách học hỏi từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan về cách chuyển đổi từ công nghệ sản xuất chip cũ sang công nghệ tiên tiến hơn.

Chính sách thúc đẩy khác

Thời gian qua, Ấn Độ cũng phê duyệt các khu kinh tế đặc biệt cho ngành bán dẫn và điện tử. Chẳng hạn, thành phố Sanand ở bang Gujarat đã phát triển thành một cụm công nghiệp bán dẫn quan trọng, được thúc đẩy bởi các khoản đầu tư từ Micron, Kaynes Semicon và CG Semi. Với nhiều dự án thuộc ISM đặt tại Gujarat, khu vực này nổi lên như một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn. Ngày 31/3, nơi đây khánh thành cơ sở lắp ráp, đóng gói và kiểm thử chip bán dẫn (OSAT) của Kaynes Semicon với vốn đầu tư 347,9 triệu USD, tập trung vào thử nghiệm và đóng gói chip, với công suất sản xuất khoảng 6 triệu chip mỗi ngày.

Chính phủ cũng đưa ra một số chương trình trọng điểm và ưu đãi của nhà nước dành cho nhà máy bán dẫn ở nhiều khâu trong chuỗi cung ứng. Năm ngoái, nước này ưu đãi tài chính đến 50% cho các công ty thành lập nhà máy bán dẫn tại Ấn Độ; thiết lập cơ sở sản xuất màn hình TFT-LCD hoặc AMOLED quy mô lớn; cũng như nhà máy sản xuất bán dẫn phức hợp, quang tử silicon, cảm biến, chất bán dẫn rời rạc...

Ấn Độ cũng tạo hệ sinh thái khởi nghiệp, tinh thần kinh doanh và hỗ trợ chính sách. Các sáng kiến của chính phủ như Chips to Startup, trung tâm ươm tạo Atal T-Hub Foundation hay Biên bản ghi nhớ giữa Ấn Độ và Ủy ban châu Âu (EC) về hệ sinh thái bán dẫn đang thúc đẩy môi trường nghiên cứu, đổi mới và hợp tác quốc tế sôi động. Trong khi đó, chương trình Semicon India cung cấp ưu đãi tài chính và hỗ trợ cơ sở hạ tầng cho startup bán dẫn ở những giai đoạn khác nhau.

Quốc gia này cũng có các chương trình khuyến khích liên kết nước ngoài nhằm đẩy mạnh thiết kế và thương mại hóa công nghệ bán dẫn, gồm IC, chip và giải pháp hệ thống trên chip (SoC).

"Khoảng thời gian 3-4 năm tới sẽ rất quan trọng để Ấn Độ thúc đẩy các mục tiêu về bán dẫn", ông Sujay Shetty, Giám đốc bộ phận bán dẫn của PwC Ấn Độ, nói với CNBC.

Kết quả bước đầu

Với chiến lược mới, Ấn Độ thu hút lượng lớn công ty bán dẫn nước ngoài. Trong đó, ARM khánh thành trung tâm thiết kế bán dẫn ở Bengaluru, tập trung phát triển chip tiên tiến cho máy chủ AI, máy bay không người lái và smartphone vào năm ngoái. Sau đó, Graphcore, nhà sản xuất chip tại Anh thuộc SoftBank, cũng công bố kế hoạch đầu tư một tỷ bảng trong vòng một thập kỷ.

Theo Digitimes, Ấn Độ đang củng cố vị thế của mình như một trung tâm thiết kế và nghiên cứu bán dẫn toàn cầu mới nổi, được hỗ trợ bởi sáng kiến của chính phủ và nguồn nhân lực kỹ sư ngày càng tăng. Theo dữ liệu công bố ngày 13/3 của Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ, quốc gia này là nơi đặt trụ sở của khoảng 7% Trung tâm Năng lực Toàn cầu (GCC) về bán dẫn trên thế giới, sử dụng gần 20% lực lượng lao động thiết kế chip bán dẫn toàn cầu.

Tuy nhiên, CNBC đánh giá, New Delhi vẫn còn một chặng đường dài để tự phát triển và sản xuất chip, khi số lượng nhà máy trong nước còn hạn chế, chủ yếu là các doanh nghiệp nước ngoài. Bên cạnh đó, họ sở hữu một nguồn nhân lực kỹ sư tài năng, nhưng chất lượng chưa đồng đều.

"Ấn Độ cần nhiều hơn một vài nhà máy sản xuất chip, nhiều hơn một vài công trình hào nhoáng. Họ cần một hệ sinh thái năng động, sâu rộng và lâu dài", ông Stephen Ezell, Phó chủ tịch phụ trách chính sách đổi mới toàn cầu tại Information Technology & Innovation Foundation, tổ chức tư vấn chính sách khoa học và công nghệ của Mỹ, cho biết.

Dù còn nhiều khó khăn, ông Vaishnaw cho biết sẽ tập trung tối đa cho mục tiêu tự chủ bán dẫn. "Thiết kế là ưu tiên hàng đầu, tiếp theo là thiết bị và vật liệu, cuối cùng là nhân tài để tạo thành hệ thống hoàn chỉnh", Vaishnaw nói hồi tháng 2, theo Economic Times.

Tin Gốc: Vnexpress

Dù là hệ điều hành hiện đại nhất của Microsoft, Windows 11 vẫn khiến không ít người dùng bực mình vì tốc độ phản hồi chậm chạp của File Explorer. Tuy nhiên, ít ai biết rằng một tính năng có từ thời Windows XP lại chính là thủ phạm gây ra sự trì trệ này.

Nếu bạn từng gặp tình trạng File Explorer thường xuyên bị treo, lệnh không phản hồi hoặc phải chờ đợi rất lâu mỗi khi mở một thư mục chứa nhiều tệp tin, bạn không hề đơn độc. Đây cũng chính là lý do khiến hơn 30% người dùng vẫn nhất quyết bám trụ với Windows 10 dù phiên bản này đã ngừng hỗ trợ.

Nguyên nhân nằm ở tính năng có tên 'Automatic Folder Type Discovery'. Mỗi khi bạn mở một thư mục, Windows sẽ tự động quét toàn bộ nội dung bên trong để quyết định xem nên hiển thị theo kiểu hình ảnh, âm nhạc hay video. Tuy tính năng này giúp tổ chức thư mục đẹp mắt hơn, nhưng nó lại rất ngốn tài nguyên. Với các thư mục chứa hàng ngàn file các loại, việc Windows phải quét đi quét lại mỗi lần truy cập chính là tác nhân gây ra sự chậm trễ đáng kể.

Nhưng người dùng vẫn có thể chấm dứt sự phiền toái này bằng một thủ thuật can thiệp vào hệ thống. Bằng cách vô hiệu hóa quyền 'tự quyết' của Windows và đưa mọi thư mục về chế độ hiển thị chung (Generic View), File Explorer sẽ không còn phải tốn thời gian phân tích dữ liệu.

Các thư mục sẽ mở ra ngay lập tức, các lệnh sao chép, di chuyển file trở nên nhạy bén hơn hẳn. Đây được xem là giải pháp hiệu quả nhất để tối ưu hóa hiệu suất Windows 11 mà không cần phải nâng cấp phần cứng hay cài đặt lại hệ điều hành.

Để tắt Folder Type Discovery trên Windows, bạn cần chỉnh sửa Registry, vì vậy hãy thận trọng sao lưu Registry trước. Để thực hiện, bấm Windows + R để mở cửa sổ Run, nhập regedit và nhấn Enter. Tiếp đến mở menu File > Export, chọn một thư mục để lưu bản sao lưu Registry và nhấn Save.

Sau khi khởi động lại, trải nghiệm làm việc trên Windows 11 sẽ mượt mà hơn, thoát khỏi sự ức chế bấy lâu nay.

Tin Gốc: Thanh Niên