Phát biểu tại Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 (Vietnam Digital Summit 2026) diễn ra ngày 5/6 tại Ninh Bình, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh về cách thức trong chuyển đổi số hiện nay. Ông cho rằng cần chú trọng vào thực chất, xuất phát từ những vấn đề thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước để tìm ra cách làm mới dựa trên công nghệ.
Ông đánh giá trong vài năm trở lại đây, chuyển đổi số tại Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng, hành lang pháp lý được xây dựng với việc ban hành Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật dữ liệu, Luật AI… Hạ tầng số được xây dựng hiện đại với tỷ lệ phủ sóng 5G trên 90% dân số; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và các nền tảng cơ bản như VNeID.
Tuy nhiên, Thứ trưởng nhìn nhận “vẫn còn khoảng cách giữa thể chế và thực thi, giữa hạ tầng đầu tư và giá trị được tạo ra, giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân và doanh nghiệp”. Vì vậy “một câu hỏi thường trực với Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ và các đơn vị chức năng của Bộ là làm sao để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra được những giá trị thực sự lớn, thực sự đột phá”, ông nói.
Theo đó Thứ trưởng Phương mong muốn Diễn đàn cùng đối thoại chính sách để tháo gỡ các điểm nghẽn chuyển đổi số quốc gia, thúc đẩy phát triển các nền tảng và dịch vụ số dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, kết nối nguồn lực và lan tỏa các mô hình hiệu quả.
Ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Chuyển đổi số quốc gia cho rằng, để chuyển đổi số tạo ra giá trị, việc đo lường hiệu quả bằng số lượng hệ thống được xây dựng, số lượng dữ liệu được số hóa hay số lượng dịch vụ được cung cấp trực tuyến là chưa đủ. “Giá trị chỉ xuất hiện khi chúng ta có khả năng khai thác các nguồn lực đó một cách hiệu quả”, ông nói.
Đại diện Cục chuyển đổi số nêu bài học từ các trường hợp thành công về chuyển đổi số trên thế giới như Singapore, hay EU. Nhưng “Singapore không dừng lại ở việc xây dựng công nghệ, mà xây dựng năng lực số cho toàn xã hội. EU không chỉ đầu tư hạ tầng, họ xây dựng các khung năng lực số”.
Cục Chuyển đổi số cho biết Việt Nam đang đi đúng hướng khi có Nghị quyết 57 xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là các động lực phát triển mới, có nền tảng pháp lý và các cơ sở dữ liệu, nền tảng dùng chung, chương trình phát triển nhân lực. “Nhiệm vụ trong giai đoạn tới là kết nối các thành phần đó thành một năng lực tổng thể của quốc gia”, đại diện Cục cho biết.
Với mục tiêu chuyển đổi số tạo ra năng lực cạnh tranh và giá trị cho quốc gia, Cục Chuyển đổi số đề xuất các nhóm nhiệm vụ bao gồm nghiên cứu xây dựng Khung năng lực số quốc gia Việt Nam, bổ sung các chỉ số đo lường năng lực số quốc gia, phát triển đồng bộ năng lực số của người dân, doanh nghiệp và khu vực công.
Vietnam Digital Summit 2026 là sự kiện nhằm thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái số quốc gia và tăng cường năng lực cạnh tranh số của Việt Nam. Sự kiện do Cục Chuyển đổi số Quốc gia, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số và Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình phối hợp tổ chức. Đây là năm thứ ba, với chủ đề “Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số”. Sự kiện thu hút hơn 1.000 đại biểu, hàng trăm doanh nghiệp công nghệ, cùng nhiều viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế tham gia các phiên thảo luận chuyên đề về chính sách và công nghệ, kết nối hợp tác, đầu tư.
Thông tin được Schrader chia sẻ trên Facebook cá nhân hôm 19/5. Nhà làm phim 79 tuổi cho biết ông tìm đến ứng dụng “bạn gái AI” nhằm tìm hiểu cách AI mô phỏng tương tác tình cảm giữa con người trong thời đại số.
“Vì muốn hiểu hơn về tương tác nam và nữ trong thế giới ảo, tôi đã tìm mua một bạn gái AI trực tuyến. Thật thất vọng”, ông viết trên Facebook cá nhân.
Theo Schrader, ông đã cố gắng kiểm tra giới hạn hoạt động của hệ thống, bao gồm mức độ hiểu biết của AI về chính quá trình tạo ra nó, các giới hạn về nội dung và cách chatbot phản hồi những câu hỏi nhạy cảm.
“Tôi cố thăm dò cách cô ấy được lập trình, ranh giới của các nội dung nhạy cảm hay mức độ hiểu biết của cô ấy về việc mình được tạo ra như thế nào”, Schrader chia sẻ.
Tuy nhiên, ông cho biết chatbot liên tục né tránh và chuyển hướng câu trả lời sang các quy tắc lập trình sẵn có.
“Khi tôi tiếp tục hỏi, cô ấy đã chấm dứt cuộc trò chuyện”, ông viết.
Một tài khoản Facebook còn đùa rằng phần tiếp theo của Taxi Driver (bộ phim do Schrader biên kịch) có lẽ sẽ là cảnh nhân vật chính cố tìm bạn gái AI nhưng rồi lại khiến cô ấy bỏ đi. Sau đó, anh ta tạo lại cô ấy từ đầu và tiếp tục xúc phạm cô ấy theo cách khác.
Đây không phải lần đầu tiên Schrader công khai thử nghiệm với AI. Trước đó, ông từng gây tranh cãi khi ca ngợi khả năng của ChatGPT trong việc xây dựng ý tưởng phim và góp ý chỉnh sửa kịch bản.
Trong một bài đăng hồi đầu năm 2025, Schrader cho biết ông “choáng váng” khi ChatGPT có thể tạo ra hàng loạt ý tưởng phim hay và độc đáo.
“Vì sao biên kịch phải ngồi hàng tháng trời tìm ý tưởng trong khi AI có thể đưa ra chúng chỉ sau vài giây?”, ông từng viết.
Ngoài việc thử nghiệm ý tưởng phim, Schrader còn sử dụng AI để tạo bài hát và video dành cho chú chó cưng của mình. Tuy nhiên, trong một bài đăng khác hồi tháng 4, ông cũng cho rằng mạng xã hội đang bị “ngập tràn” bởi những hình ảnh AI chất lượng kém và thừa nhận bản thân đã tạm thời mất niềm tin vào khả năng sáng tạo của AI.
Paul Schrader hiện đã có hơn 50 năm hoạt động tại Hollywood. Bộ phim mới nhất của ông là “Oh, Canada”, từng ra mắt tại Liên hoan phim Cannes.
Trong sự nghiệp của mình, ông nhiều lần hợp tác với đạo diễn Martin Scorsese qua các tác phẩm nổi tiếng như Raging Bull, The Last Temptation of Christ và Bringing Out the Dead. Bên cạnh vai trò biên kịch, Schrader cũng tự đạo diễn gần 20 bộ phim, trong đó có American Gigolo, Mishima: A Life in Four Chapters và First Reformed.
Ngày 11-5, Google Threat Intelligence Group công bố một phát hiện gây chấn động: lần đầu tiên, một cuộc tấn công mạng ngoài môi trường kiểm soát được xác nhận có sử dụng AI để tạo ra mã khai thác lỗ hổng bảo mật (zero-day exploit).
Khác với các trường hợp trước đây, nơi AI chỉ hỗ trợ viết code hoặc phân tích dữ liệu, lần này hệ thống AI đã trực tiếp tạo ra một đoạn mã hoàn chỉnh nhằm khai thác lỗ hổng chưa từng được công bố. Đáng chú ý, mục tiêu của cuộc tấn công là một công cụ quản trị mã nguồn mở phổ biến, nơi cơ chế xác thực hai lớp (2FA) vốn được xem là lớp bảo vệ gần như "bất khả xâm phạm".
Phân tích kỹ thuật cho thấy đoạn mã khai thác mang nhiều dấu hiệu đặc trưng của nội dung do AI tạo ra. Các comment (chú thích trong code) được viết dài dòng, giải thích chi tiết như trong tài liệu giảng dạy. Cấu trúc mã có sự logic rõ ràng nhưng đôi khi lại "quá hoàn hảo" theo cách mà lập trình viên con người hiếm khi thực hiện.
Đặc biệt, các chuyên gia còn phát hiện những chi tiết "ảo giác", hiện tượng phổ biến của AI, như việc tự gán điểm đánh giá mức độ nghiêm trọng (CVSS) không tồn tại trong hệ thống tiêu chuẩn. Đây được xem là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đoạn mã không phải do con người trực tiếp viết.
Ông John Hultquist, chuyên gia phân tích trưởng tại Google Threat Intelligence Group, nhận định: "Có một quan niệm sai lầm rằng cuộc đua vũ khí AI trong bảo mật vẫn còn ở tương lai. Thực tế là nó đã bắt đầu".
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, sự kiện này đánh dấu một bước chuyển lớn là AI không chỉ giúp tăng cường phòng thủ mà còn trở thành công cụ giúp tin tặc tăng tốc quá trình tìm kiếm và khai thác lỗ hổng với quy mô và tốc độ chưa từng có.
Trong nhiều năm qua, xác thực hai lớp (2FA) được xem là tiêu chuẩn vàng trong bảo mật tài khoản. Ngay cả khi mật khẩu bị lộ, lớp xác thực thứ hai, thường là mã OTP hoặc thiết bị vật lý, vẫn có thể ngăn chặn truy cập trái phép. Tuy nhiên vụ việc lần này cho thấy ngay cả cơ chế bảo vệ này cũng không còn tuyệt đối an toàn.
Theo báo cáo, AI đã được sử dụng để phân tích hành vi hệ thống, xác định điểm yếu trong quy trình xác thực và từ đó xây dựng một chuỗi khai thác có thể vượt qua lớp kiểm tra thứ hai. Điều này không nhất thiết phá vỡ trực tiếp 2FA, mà có thể tận dụng các lỗ hổng logic trong cách hệ thống triển khai hoặc xử lý xác thực.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở bản thân 2FA, mà ở việc các hệ thống xung quanh nó có thể tồn tại những điểm yếu mà AI đủ khả năng phát hiện và khai thác.
Các chuyên gia cảnh báo rằng AI giúp rút ngắn đáng kể thời gian từ việc phát hiện lỗ hổng đến triển khai tấn công. Trước đây, quá trình này có thể mất hàng tuần hoặc hàng tháng, nhưng với AI, nó có thể diễn ra chỉ trong vài giờ. Hệ quả là các tổ chức, doanh nghiệp đặc biệt là những hệ thống sử dụng phần mềm mã nguồn mở, sẽ đối mặt với rủi ro cao hơn nếu không cập nhật và kiểm tra bảo mật thường xuyên.
Dù vậy, giới chuyên môn cũng nhấn mạnh không nên hoảng loạn. Công nghệ AI vẫn là con dao hai lưỡi vì cùng lúc được sử dụng để phát hiện và vá lỗi nhanh hơn. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc ai tận dụng công nghệ này hiệu quả hơn sẽ là các chuyên gia bảo mật hay tin tặc.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp được khuyến nghị tăng cường các lớp bảo vệ bổ sung như xác thực đa yếu tố nâng cao (MFA), giám sát hành vi bất thường và áp dụng mô hình "zero trust" không tin tưởng bất kỳ truy cập nào nếu chưa được xác minh đầy đủ.
Sự kiện lần này không chỉ là một vụ tấn công đơn lẻ, mà còn là tín hiệu rõ ràng cho thấy một kỷ nguyên mới của an ninh mạng đã bắt đầu nơi AI không chỉ bảo vệ, mà còn chủ động tấn công.
Theo Xinhua, Ning Yuan Dian Kun là tàu container thông minh chạy hoàn toàn bằng điện hạng 10.000 tấn đầu tiên của Trung Quốc, cũng là tàu lớn nhất thế giới thuộc loại này. Con tàu chính thức đi vào hoạt động thương mại hôm 15/4, đánh dấu giai đoạn mới trong công cuộc phát triển vận tải container ven biển bằng điện và thân thiện với môi trường tại Trung Quốc.
Trong chuyến đi đầu tiên, Ning Yuan Dian Kun rời cảng Ninh Ba - Chu Sơn để đến cảng Gia Hưng, cả hai đều nằm ở tỉnh Chiết Giang, miền đông Trung Quốc. Tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp này trước đây do các tàu chạy bằng nhiên liệu hóa thạch thống trị, nhưng đang dần điện khí hóa.
Ning Yuan Dian Kun do Viện Nghiên cứu và Thiết kế Tàu Thương mại Thượng Hải phát triển, trang bị hệ thống đẩy hoàn toàn bằng điện, vận hành thông minh với hiệu suất cao. Tàu dài 127,8 m, rộng 21,6 m, mớn nước thiết kế là 6,2 m, có thể chở 742 TEU (container tiêu chuẩn cỡ 6 m), dự kiến giúp tiết kiệm 580 tấn nhiên liệu và giảm 1.462 tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Phương tiện mới trang bị 10 bộ pin dạng container với tổng dung lượng khoảng 20.000 kWh, tương đương dung lượng pin của khoảng 300 xe điện gia đình, và sử dụng hai động cơ đẩy đồng bộ nam châm vĩnh cửu 875 kW. Nó cũng đạt tiêu chuẩn không phát thải, không gây ồn và ô nhiễm trong quá trình hoạt động.
Ngoài ra, Ning Yuan Dian Kun còn trang bị hệ thống động cơ và định vị thông minh, cho phép tránh va chạm tự động, đi đúng tuyến đường với độ chính xác cao, điều khiển tích hợp tàu - bờ - đám mây. Tàu sử dụng hệ thống sạc hai chế độ, khai thác nguồn điện cao áp từ bờ và khả năng thay pin nhanh, giúp bổ sung năng lượng hiệu quả và linh hoạt. Thiết kế boong mở giúp nâng cao hiệu quả xếp dỡ hàng hóa, trong khi hình dạng mũi tàu làm giảm lực cản không khí 15-20%.
Chữ "Kun" trong tên tàu xuất phát từ tác phẩm cổ Trang Tử của Trung Quốc, chỉ loài cá thần thoại khổng lồ. Tàu "chị em" Ning Yuan Dian Peng, với "Peng" là một loài chim khổng lồ trong cùng tác phẩm, dự kiến chạy thử nghiệm trên biển vào tháng 5 và bàn giao vào tháng 6.
Khi cả hai tàu đi vào hoạt động, chúng sẽ trở thành hệ thống vận tải biển thân thiện với môi trường, chạy trên các tuyến đường cố định. "Dự án thể hiện cam kết của chúng tôi với quá trình chuyển đổi xanh của ngành vận tải biển và mục tiêu carbon kép của Trung Quốc", Chen Xiaofeng, Chủ tịch Công ty Vận tải biển Ninh Ba, đơn vị vận hành hai con tàu, cho biết.
