Sự việc là lời nhắc rằng tập thể dục mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe khi được thực hiện đúng cách và phù hợp với thể trạng. Ngược lại, tập luyện quá sức có thể làm tăng nguy cơ chấn thương và một số biến chứng, trong đó có tiêu cơ vân.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Tôn Ngọc Huỳnh, Khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM) cho biết, tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ vân bị tổn thương nghiêm trọng, làm vỡ màng tế bào và giải phóng hàng loạt các chất bên trong tế bào như myoglobin, creatine kinase (CK), kali, phosphat, axit uric… vào máu.
Trong đó, myoglobin là chất đặc biệt nguy hiểm vì khi được giải phóng với lượng lớn có thể gây tổn thương ống thận dẫn đến suy thận cấp, một biến chứng nặng có thể phải lọc máu nếu không điều trị kịp thời.
Theo bác sĩ Ngọc Huỳnh, có một số yếu tố làm tăng nguy cơ tiêu cơ vân, gồm:
Tăng cường độ quá nhanh: Đây là một trong các nguyên nhân phổ biến nhất. Khi cơ bắp chưa kịp thích nghi với mức vận động mới, các sợi cơ có thể bị tổn thương và phá hủy trên diện rộng.
Tập quá nhiều bài tập co cơ lệch tâm (eccentric): Các bài tập như squat nặng, nâng tạ từ sàn (deadlift), hít xà đơn hay chạy xuống dốc đều khiến cơ vừa co vừa bị kéo giãn, tạo ra nhiều vi tổn thương trong sợi cơ. Đây là nhóm bài tập được ghi nhận có liên quan đến nhiều trường hợp tiêu cơ vân trong các nghiên cứu.
Tập trong môi trường nóng: Nhiệt độ cao, mất nước, đổ mồ hôi nhiều làm giảm tưới máu cơ, khiến tế bào cơ dễ tổn thương hơn.
Không nghỉ ngơi đủ để hồi phục: Nhiều người tập luyện với cường độ cao như 7 ngày/tuần, 2 buổi/ngày hoặc không có ngày nghỉ để hồi phục. Điều này khiến cơ chưa kịp tái tạo đã tiếp tục bị tổn thương.
Dùng một số thuốc và thực phẩm bổ sung: Một số thuốc như thuốc hạ mỡ máu (đặc biệt nhóm statin), thuốc kích thích thần kinh trung ương, cùng với rượu bia hoặc các sản phẩm bổ sung trước tập (pre-workout) chứa nhiều caffeine hay chất kích thích không rõ nguồn gốc có thể làm tăng nguy cơ khi tập luyện cường độ cao.
Bệnh lý nền: Người có bệnh cơ di truyền, rối loạn chuyển hóa, cường giáp, nhiễm virus, sốt đều dễ bị tiêu cơ vân hơn khi tập nặng.
Bác sĩ Ngọc Huỳnh khuyên mọi người hãy tập luyện theo nguyên tắc “tiến bộ dần dần”, lắng nghe tín hiệu của cơ thể, đảm bảo cơ thể đủ nước, đủ dinh dưỡng và đủ thời gian hồi phục. Cụ thể:
“Tôi thường khuyên bệnh nhân ghi nhớ 7 nguyên tắc tập luyện an toàn, gồm: Khởi động đầy đủ 10 – 15 phút; tăng khối lượng tập từ từ; uống đủ nước trước, trong và sau khi tập; không tập khi đang sốt, nhiễm bệnh hoặc mất ngủ; nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc; không chạy theo các thử thách tập luyện cực đoan trên mạng xã hội; khi xuất hiện đau cơ bất thường hoặc nước tiểu sẫm màu, cần ngừng tập và đi khám ngay”, bác sĩ Ngọc Huỳnh lưu ý thêm.
Theo Times of India, tổn thương ở các động mạch cổ - rách động mạch cảnh hoặc động mạch đốt sống làm tắc nghẽn nguồn cung cấp máu lên não rất nhanh, dễ gây đột quỵ. Chấn thương do tai nạn, động tác xoay người mạnh khi tập yoga, thậm chí cơn ho dữ dội cũng có thể làm tổn thương thành mạch máu, hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn dòng chảy. Người bệnh thường xuất hiện cơn đau đầu dữ dội, đau cổ, sau đó vài giờ sẽ yếu cơ, mờ mắt.
Vấn đề về tim
Lỗ thông liên nhĩ (PFO) là một lỗ hổng trong tim cho phép cục máu đông di chuyển từ tĩnh mạch đến động mạch não tăng nguy cơ đột quỵ. Nhiều người khi chạy bộ hoặc làm việc bỏ qua cảm giác tim đập nhanh, chỉ phát hiện lỗ thông khi khám sức khỏe định kỳ.
Lượng đường trong máu cao trong thời gian dài
Theo Eatingwell, lượng đường trong máu cao liên tục gây hại cho toàn bộ cơ thể, bao gồm cả não bộ. Tình trạng khiến các động mạch trở nên cứng, kém đàn hồi hơn, làm giảm lưu lượng máu hoặc dẫn đến tắc nghẽn, tăng nguy cơ đột quỵ.
Mối liên hệ giữa bệnh tiểu đường và đột quỵ bắt nguồn từ cách cơ thể xử lý đường huyết (glucose) để tạo năng lượng, theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ. Bệnh tiểu đường không được kiểm soát, dẫn đến lượng đường trong máu luôn ở mức cao, tác động tiêu cực đến mạch máu theo thời gian. Tổn thương này dẫn đến sự hình thành các mảng bám chất béo hoặc cục máu đông, gây tắc nghẽn dòng máu lên não, thiếu oxy, dẫn đến đột quỵ.
Nếu bạn bị tiểu đường hoặc có nguy cơ mắc bệnh, hãy kiểm tra mức đường huyết theo khuyến cáo của bác sĩ. Đồng thời, giảm tiêu thụ đồ uống có đường, món tráng miệng, đồ ăn vặt chế biến sẵn.
Tăng huyết áp
Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ. Theo thời gian, tình trạng này làm tổn thương, suy yếu thành mạch máu, khiến chúng dễ bị tắc nghẽn hoặc vỡ, dẫn đến đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết. Nếu huyết áp của bạn thường xuyên ở mức 130/80 hoặc cao hơn, hãy thảo luận với bác sĩ về phương pháp điều trị, theo WebMD.
Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ đột quỵ vì nicotine làm tăng huyết áp. Khói thuốc lá cũng gây tích tụ chất béo trong động mạch chính ở cổ, khiến máu dễ đông.
Theo Bộ Y tế, từ 1/7 nhiều Luật, nghị định, thông tư chính thức có hiệu lực. Những chính sách mới được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng dân số và tăng tiếp cận y tế chất lượng trên toàn quốc.
Hỗ trợ tiền cho phụ nữ sinh con
Theo Nghị định 168 của Chính phủ, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; hoặc phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức thay thế 2,1 con/phụ nữ sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con.
Trong đó, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người được hỗ trợ từ 1/7/2026. Chính sách hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh dưới mức thay thế có hiệu lực từ 1/1/2027. Các giải pháp cấp thiết này nhằm vực dậy mức sinh đang chạm đáy lịch sử (1,91 con/phụ nữ) và khắc phục chênh lệch mức sinh giữa các vùng miền.
Phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng
Luật Dân số chính thức có hiệu lực thi hành từ 1/7. Luật mới nhiều điểm nổi bật, trong đó quy định về duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số.
Trong đó, vợ chồng được quyết định thời gian sinh con, số con. Thay vì khuyến khích mỗi cặp đôi chỉ có từ 1 đến 2 con như quy định cũ, luật mới trao quyền tự quyết về thời điểm, số lượng và khoảng cách sinh. Quyết định này dựa trên điều kiện sức khỏe, thu nhập và hoàn cảnh cụ thể của mỗi gia đình.
Ngoài ra, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng (tăng một tháng so với hiện hành), trong khi người chồng được nghỉ 10 ngày để cùng chăm sóc gia đình.
Miễn phí khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh
Nhà nước hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ chi theo thực tế, tối đa 900.000 đồng/người đối với sàng lọc trước sinh và tối đa 600.000 đồng/trẻ đối với sàng lọc sơ sinh.
Từ 1/7 đến hết năm 2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, diện bảo trợ xã hội; người dân ở thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí các gói khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước.
Từ 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hỗ trợ chi phí khám sàng lọc từ ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, cho đến khi các bệnh này được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả.
Bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi bị đình chỉ hành nghề
Luật Dân số nghiêm cấm tuyệt đối việc lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính, người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám, chữa bệnh. Định kỳ hàng năm, cơ quan thống kê sẽ công bố số liệu liên quan để chính quyền các cấp xây dựng biện pháp can thiệp phù hợp.
Suốt 5 năm qua, hàng chục nghìn lượt bệnh nhân đã tìm đến nơi đây chữa bệnh đã nhận được sự sẻ chia, động viên từ những người thầy thuốc luôn xem nỗi đau của người bệnh là trách nhiệm của chính mình.
Tháng 8.2021, khi dịch bệnh Covid-19 đang phủ bóng lên đời sống xã hội, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ chính thức đi vào hoạt động. Đó là thời điểm ngành y tế đối mặt với vô vàn áp lực, nhưng cũng là lúc những người sáng lập phòng khám quyết tâm hiện thực hóa mong muốn mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân Quảng Ngãi.
Dưới sự điều hành của bác sĩ Chuyên khoa 2 Ngô Thanh Điểu, phòng khám đã quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm từ TP.HCM và nhiều địa phương khác. Với người đứng đầu phòng khám, sự trở về quê hương không chỉ là quyết định nghề nghiệp mà là sự thôi thúc từ tình cảm dành cho quê hương mình.
"Tôi luôn mong bà con quê mình không phải lặn lội vào TP.HCM, ra Đà Nẵng hay Huế để khám chữa bệnh. Mỗi chuyến đi như vậy đều là thêm một gánh nặng về thời gian, chi phí và cả sự mệt mỏi của người bệnh", bác sĩ Điểu chia sẻ.
Từ suy nghĩ ấy, đội ngũ y bác sĩ tại Việt Mỹ luôn đặt sự tận tình, lắng nghe và đồng hành với bệnh nhân lên hàng đầu. Bởi theo họ, trước khi chữa lành bằng thuốc men hay máy móc hiện đại, người bệnh cần được chữa lành bằng sự cảm thông và thấu hiểu.
Nhiều năm qua, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ duy trì các chương trình khám bệnh, tầm soát miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hệ thống máy móc hiện đại của phòng khám được huy động để kiểm tra các bệnh lý tim mạch, hô hấp và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác nhằm giúp người dân phát hiện bệnh từ sớm.
Không ít trường hợp trẻ em nghèo mắc bệnh tim bẩm sinh đã tìm thấy cơ hội được chữa trị từ những chương trình nhân ái ấy. Phòng khám thường xuyên phối hợp cùng Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Báo Thanh Niên và các tổ chức xã hội thực hiện các đợt khám chữa bệnh miễn phí tại vùng sâu, vùng xa; hỗ trợ kinh phí phẫu thuật cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Một trong những dấu ấn đáng nhớ là chương trình khám bệnh miễn phí nhân dịp khai trương cơ sở tại TT.Châu Ổ năm 2024. Hàng trăm người dân đã được tầm soát ung thư phổi, khám tim bẩm sinh và tư vấn sức khỏe miễn phí. Đặc biệt, phòng khám cam kết hỗ trợ 200 triệu đồng để phẫu thuật cho các trường hợp trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh được phát hiện trong quá trình khám.
Những việc làm ấy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ y tế mà còn thắp lên hy vọng cho nhiều gia đình khó khăn, giúp họ có thêm niềm tin để vượt qua bệnh tật.
Nửa thập kỷ qua, thương hiệu của Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ không chỉ là hệ thống trang thiết bị hiện đại hay đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Đó còn là triết lý "tử tế, tận tâm" qua từng cuộc thăm khám, từng chương trình thiện nguyện và hành động hướng về cộng đồng.
Từ một cơ sở y tế ra đời giữa đại dịch, Việt Mỹ hôm nay đã trở thành địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình Quảng Ngãi. Trên hành trình ấy, những người thầy thuốc nơi đây vẫn đang tiếp tục viết nên câu chuyện đẹp về y đức, về tình người và trách nhiệm với quê hương.
